18 iyul 2018, Çərşənbə axşamı
Ana Səhifə - ƏDƏBİYYAT - “Sovqat” və  Ceyhun Hacıbəyli yaradıcılığının 10 illiyi
“Sovqat” və  Ceyhun Hacıbəyli yaradıcılığının 10 illiyi +
17.05.2018, 13:14

1916-ci ildə Bakıda  Ağa Həsən Mirzəzadənin müdir və imtiyaz sahibi kimi “Siyasi, ədəbi, ictimai və iqtisadi gündəlik türk qəzetəsi” kimi nəşrə başlayan “Sovqat”ın ömrü qısa olsa da, Azərbaycan mətbuat tarixində müəyyən iz buraxmışdır. İlk nömrəsi 1916-cı il sentyabrın 1-də, sonuncusu 1917-ci il mayın 27-də (cəmi 210 nömrə) çıxmışdır. Qəzetdə Abbas Səhhət, M. Hadi, M. Sidqi və digər tərəqqipərvər ziyalılarımızın  maarif və mədəniyyət məsələlərinə dair yazıları da verilmişdir.

  
 Oxuculara təqdim etdyimiz “C. Dağıstaninin “yövmi-təqdir”i” adlı məqalədə göstərilir ki, “Kaspi” qəzetinin mühərriri Ceyhun bəyin yaradıcılığa başlamasının 10 illiyi münasibəti ilə “Nicat” maarif cəmiyyəti tərəfindən   Mehdi bəy Hacınskinin aparıcılığı ilə  tədbir keçirmişdir.  Mehdi bəy Hacınski  (Mehdi bəy Süleyman oğlu Hacınski (1879-1941) xalqımızın ictimai-siyasi həyatında silinməz iz buraxmış partiya və dövlət xadimi, aktyor, publisistdir. O, 1917-ci ildən  Zaqafqaziya Seyminin, “Müsəlman fraksiyası”nın üzvü olmuş, Milli Şuranın Azərbaycanın İstiqlal Bəyannaməsini qəbul etmiş 26 üzvündən biridir. Görkəmli ictimai-siyasi və dövlət xadimi, teatr tənqidçisi və sənətşünas Camo bəy Hacınski (1888-1942) Mehdi bəyin kiçik qardaşıdır. O, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 4-cü və 5-ci hökumət kabinetlərində poçt və teleqraf naziri olmuşdur. Camo bəy Hacınskinin adı eyni zamanda  təhsil və pedaqoji fikir tariximizdə  Cəmo Cəbrayılbəyli, Mehdi bəy Hacıbababəyov, Teymur bəy Bayraməlibəyov, Əlməmməd Mustafayev və başqaları  ilə bir cərgədə çəkilir.

     
Məqalə müəllifi məclisdə
Mehdi bəy Hacıbababəyovun çıxışına xüsusi diqqət yetirir. Natiq bir sıra qələm sahiblərinin millət üçün faydalı, gərəkli məsələlərdən yazmaqdansa, səmərəsiz işlərlə məşğul olduqlarını tənqid edir və yazır ki,  daha yaxşı olardı ki, mühərrirlərimiz, dərdlərimizi bir doktor kimi anlayıb ona görə çarə edəydilər. M.Hacıbababəyov çıxışında gimnaziyada  təhsil alan azərbaycanlı tələbələrin azlığına da diqqəti çəkir və bunun səbəbini araşdırılmasını, bu qüsurun aradan qaldırılmasının vacibliyini önə çəkir.Yeri gəlmişkən qeyd edək ki, görkəmli  ictimai-siyasi xadim M.Hacıbababəyovun adı Azərbaycanın istiqlal mübarizəsinin fəal iştirakçılarından biri kimi tarixə düşmüşdür. O, Zaqafqaziya seyminin  süqutundan (191826 may) sonra Azərbaycan Milli Şurasının(191827 may) üzvü, Milli Şuranın Azərbaycanın İstiqlal bəyannaməsini qəbul edən millət vəkillərindən biri olmuşdur.

         
“C. Dağıstaninin “yövmi-təqdir”i” məqaləsi həcmcə kiçik olsa da,  böyük maraq doğurur, günümüz üçün aktualdır, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaranması ərəfəsində ilk demokratik və dünyəvi dövlətimizin gələcək qurucularından Ceyhun Hacıbəylinin,
Mehdi bəy Hacınskinin, Mehdi bəy Hacıbababəyovun fəaliyyətini, dövrün mətbuatını, onun mövzu və problemlərini öyrənmək cəhətindən, ziyalıları qayğılandıran, düşündürən məsələlər barəsində səhih və dəqiq məlumat əldə emək nöqteyi- nəzərindən, eyni zamanda Ceyhun Hacıbəylinin yaradıcılıq yoluna daha yaxından bələd olmaq baxımından əhəmiyyətlidir.   

Mehdi Gəncəli,

dos.dr.

Mərmərə Universiteti Türkiyyat Araşdırmaları İnstitutunun müdir müavini

Abid Tahirli

filologiya elmləri doktoru

 

C. Dağıstaninin “yövmi-təqdir”i

     
 İşbu oktyabr ayının on ikisinde, “Nicat” maarif cəmiyyəti tərəfindən “Kaspi” mühərriri [yazıçısı] C. Dağıstaninin on sənə mühərrirliyi münasibəti ilə bir “yövmi-təqdir” [təqdir günü] icra edilmiş.

       
Məzkur “yövmi-təqdir”də  kəşidə edilən [verilən] ziyafəti hazirun tərəfindən intixab edilən [seçilən] Mehdi bəy Hacınski idarə ediyormuş. O gün hazirun tərəfindən bir çox nitqlər irad edilmiş və bunların arasında Mehdi bəy Hacıbababəyovun nitqi şayanı-diqqət bir mövqe ehraz eylemişdir. Zira müşarünileyh demiş ki, bizim mühərrirlərimizin çoxu millətimizə əlverişli ən böyük məsələləri bir tərəfdə qoyub yolsuz, səmərəsiz məqalələrin təhriri ilə iştiqal ediyorlar! Daha yaxşı olardı ki, mühərrirlərimiz, dərtlərimizi bir doktor kimi anlayıb ona görə çarə edəydilər. Məsələn bu gün birinci, ikinci gimnaziyalar müsəlmanlar tərəfində olduğu halda, nə səbəbə görə oralarda müsəlman mütəəllimləri [tələbələri] azdır? Şübhəsiz ki, buna böyük bir səbəb vardır. İştə, bu səbəbləri arayıb yazmalı! Bu məclisin sonunda “yövmi-təqdir” sahibi C. Dağıstani, “Nicat” maarif cəmiyyətindən və haziruni-kiramdan [hörmətli qonaqlardan] razılıq edərək məclisə xitam verilmişdir. 

“Sovqat” qezeti, № 25, 30 sentyabr 1916. 

 


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Dövlət Komitəsi Xəzərin sahillərini hasarlayanları şikayət etdi - Dənizə girişi bağlayanlar KİMLƏRDİR?
18.07.2018, 10:37

Dövlət Komitəsi Xəzərin sahillərini hasarlayanları şikayət etdi - Dənizə girişi bağlayanlar KİMLƏRDİR?

BANM-ın 15 məzunu SOCAR-ın Kompleks Qazma Trestində işə başlayıb
18.07.2018, 10:37

BANM-ın 15 məzunu SOCAR-ın Kompleks Qazma Trestində işə başlayıb

Göygöldə Turistik Məlumat İdarəetmə Sisteminin açılışı olub
18.07.2018, 10:33

Göygöldə Turistik Məlumat İdarəetmə Sisteminin açılışı olub

Qənirə Paşayevaya qarşı TƏXRİBAT: “Bunu edən ən əxlaqsız adamdır”   
18.07.2018, 10:29

Qənirə Paşayevaya qarşı TƏXRİBAT: “Bunu edən ən əxlaqsız adamdır”  

İtaliya prezidentinin rəsmi qarşılanma mərasimi olub
18.07.2018, 10:11

İtaliya prezidentinin rəsmi qarşılanma mərasimi olub

Ermənistan atəşkəsi 98 dəfə pozdu   
18.07.2018, 10:06

Ermənistan atəşkəsi 98 dəfə pozdu  

Horadizdə pambıqçılığa həsr olunan müşavirə keçirilib
18.07.2018, 09:58

Horadizdə pambıqçılığa həsr olunan müşavirə keçirilib

Axtarışda olan 32 nəfər tutuldu   
18.07.2018, 09:55

Axtarışda olan 32 nəfər tutuldu  

Azərbaycanda ilanların sayı çoxalıb
18.07.2018, 09:53

Azərbaycanda ilanların sayı çoxalıb

Polşalı müəllimlər Qərbi Kaspi Universitetində mühazirə deyəcək
18.07.2018, 09:33

Polşalı müəllimlər Qərbi Kaspi Universitetində mühazirə deyəcək

Prezident Sumqayıta açılışa gedir   
18.07.2018, 09:08

Prezident Sumqayıta açılışa gedir  

“Qarabağ” bu gün cavab oyununa çıxır - Çempionlar Liqasında TƏQVİM   
18.07.2018, 08:38

“Qarabağ” bu gün cavab oyununa çıxır - Çempionlar Liqasında TƏQVİM  

Bu gün I və IV qruplarda qəbul imtahanı keçirilir
18.07.2018, 08:32

Bu gün I və IV qruplarda qəbul imtahanı keçirilir

Manat və dolların bugünkü MƏZƏNNƏSİ
18.07.2018, 08:29

Manat və dolların bugünkü MƏZƏNNƏSİ

ABŞ-da silahlı insident
18.07.2018, 01:03

ABŞ-da silahlı insident

Yarım milyon qızılgüldən piramida ucaldıldı
18.07.2018, 00:49

Yarım milyon qızılgüldən piramida ucaldıldı

Yeni nəsil şəxsiyyət vəsiqələrinin verilməsinə başlanılır - Video
18.07.2018, 00:36

Yeni nəsil şəxsiyyət vəsiqələrinin verilməsinə başlanılır - Video

“Qarabağ”ın Çempionlar Liqasındakı növbəti rəqibi məlum oldu
18.07.2018, 00:20

“Qarabağ”ın Çempionlar Liqasındakı növbəti rəqibi məlum oldu

Heydər Əliyev prospektində gənc oğlanı maşın vurdu
18.07.2018, 00:04

Heydər Əliyev prospektində gənc oğlanı maşın vurdu

ABŞ Dünya Ticarət Təşkilatından icazə gözləyir
17.07.2018, 23:48

ABŞ Dünya Ticarət Təşkilatından icazə gözləyir

İran nüvə proqramını davam etdirəcək, əgər ...
17.07.2018, 23:26

İran nüvə proqramını davam etdirəcək, əgər ...

Azərbaycan nefti bir qədər də ucuzlaşdı
17.07.2018, 23:12

Azərbaycan nefti bir qədər də ucuzlaşdı

Bakıda zəncirvari qəza - VİDEO
17.07.2018, 22:56

Bakıda zəncirvari qəza - VİDEO

Dənizdə batan 2 nəfər xilas edilib
17.07.2018, 22:41

Dənizdə batan 2 nəfər xilas edilib

İtaliya prezidenti Azərbaycana gəlib - FOTOLAR
17.07.2018, 22:23

İtaliya prezidenti Azərbaycana gəlib - FOTOLAR

Ukrayna dairəsində təmir başa çatır
17.07.2018, 22:11

Ukrayna dairəsində təmir başa çatır

“Qarabağ”a  sürpriz etməyi düşünmürəm” – Rəqib baş məşqçi
17.07.2018, 21:54

“Qarabağ”a  sürpriz etməyi düşünmürəm” – Rəqib baş məşqçi

BMT: Bir milyarddan çox insan risk altındadır
17.07.2018, 21:40

BMT: Bir milyarddan çox insan risk altındadır

Sumqayıt Dövlət Dram Teatrının yeni direktoru kollektivə təqdim edilib
17.07.2018, 21:26

Sumqayıt Dövlət Dram Teatrının yeni direktoru kollektivə təqdim edilib

Xoşqədəm Hidayətqızının tapdığı  uşağı “tok” vurub öldürdü
17.07.2018, 21:26

Xoşqədəm Hidayətqızının tapdığı  uşağı “tok” vurub öldürdü

105 dövlət əmlakı özəlləşdirilir
17.07.2018, 21:19

105 dövlət əmlakı özəlləşdirilir

Qırğızıstanı 4,7 ballıq zəlzələ silkələdi
17.07.2018, 21:04

Qırğızıstanı 4,7 ballıq zəlzələ silkələdi

Pakistanlı turistlər Qəbələdə qəzaya düşdülər
17.07.2018, 20:55

Pakistanlı turistlər Qəbələdə qəzaya düşdülər

İŞİD-çilər kütləvi şəkildə  güllələndi
17.07.2018, 20:41

İŞİD-çilər kütləvi şəkildə  güllələndi

Sabah Bakınınbu rayonunda qaz olmayacaq
17.07.2018, 20:28

Sabah Bakınınbu rayonunda qaz olmayacaq

ARXİV