15 oktyabr 2018, Bazar ertəsi
Ana Səhifə - MƏDƏNİYYƏT - Orucluqda 1 günün söhbətini EDƏNLƏR: Mübahisə nədən qaynaqlanır?
Orucluqda 1 günün söhbətini EDƏNLƏR: Mübahisə nədən qaynaqlanır?
17.05.2018, 15:07

Ramazan ayı İslam tarixində müqəddəs aydır və bütün müsəlmanlar bu ayı sevir. O çox zaman "ayların şahı" adlandırılır.

 

Bu, İslam dünyasının müqəddəs kitabı Quranın Ramazan ayında nazil edilməsi ilə bağlıdır. Həmçinin bu barədə və bu ayda oruc tutulması ilə bağlı müqəddəs kitabda ayə də verilib.

 

Müqəddəs Ramazan ayının başlanması ilə bağlı müsəlman dünyasında fikir ayrılığının mövcudluğu bir çox möminləri narahat etməkdə davam edir. Burada maraqlı məqamlardan biri də bu gözəl ayın başlaması ilə yanaşı həmçinin onun bitməsi ilə də bağlıdır.

 

Hər bir cəmiyyət kimi İslam cəmiyyətinin fərdləri də bütün sahələrdə həmrəyliyin olmasını lazım bilir. Müqəddəs Ramazan ayında müsəlmanların birliyi ən gözəl əməllərdən sayılır. Ümumiyyətlə İslam aləmində müsəlmanların birliyi ciddi şəkildə alqışlanır. Ramazan ayında isə buna xüsusi diqqət yetirilir. İnsanlar bir-birini iftara dəvət edir, birgə dini ayinləri icra etməyə və hətta fikir mübadiləsində belə həmrəyliyə üstünlük verirlər. Axı həmrəylik istənilən cəmiyyət içərisində nifaq salmaq istəyən bütün qüvvələrə lazımi cavab verməyə imkan verir. 

Bəs bu fikir ayrılığının səbəbi nədir? Burada əsas məsələ təqvim və onun hesablanması ilə bağlı olsa da, mühafizəkar fikirlərin də öz yeri var. Təqvim məsələsi əsas rolu oynasa da, ikinci məsələ də coğrafi aspektdə böyük rola malikdir.

Əvvəlcə fikir ayrılığı ilə bağlı danışaq. Məsələ burasındadır ki, bu gözəl ayın başlanması müxtəlif ölkələrdə müxtəlif zamanlarda baş tutur. Misal üçün qeyd edək ki, Türkiyə may ayının 16-da Ramazan ayının başlamasını elan etsə də, Azərbaycan bu tarixin mayın 17-dən başladığını bildirib. Ən maraqlı məqamlardan biri isə bu ay İraq kimi ölkələrdə daha gec, yəni 18-də də başlayır.

 

Burada fikir ayrılığının əsas səbəbi hədisə müxtəlif dini liderlər tərəfindən müxtəlif cür açılış verilməsi ilə bağlıdır. Məsələ burasındadır ki, müqəddəs kitabda Ramazan ayında oruc tutulması və onun xeyirləri ilə bağlı ayələr olsa da həmin ayın necə hesablanması və ya oruca dəqiq nə zaman başlanması ilə bağlı məlumat verilməyib.

“İnsanlara doğru yolu göstərən, bu yolu açıq dəlilləri ilə aydınlaşdıran və (haqqı batildən) ayıran (Quran) Ramazan ayında nazil edilib. Aya (Ramazan ayına) yetişən şəxslər (bu ayı) oruc tutsunlar”(“Bəqərə”, 185).

Bu cür halların aydınlaşdırılması üçün din alimləri hədislərə müraciət edirlər. Başlanğıcla bağlı hədisdə isə yəni, Əbu Hüreyrə (r.a.) Allah Rəsulunun (s.ə.s.) belə buyurduğunu nəql edib:

 

“Hilalı görəndə oruca başlayın, növbəti hilalı görəndə isə bayram edin”.

 

O dövrdə ayın bədrlənməsini yəni hilalı yalnız gözlə müşahidə etmək mümkün idi. Çünki, həmin an cəmiyyət indiki texnoloji üstünlüklərə sahib deyildi. Bu dövrə kimi ayın hərəkəti ilə bağlı bir çox dəqiq hesablamalar və digər cədvəllər olsa da, ərəb cəmiyyəti həmin cədvəllərdən istifadə etmək imkanına malik olmayıb. Belə ki, həmin dövr ərəb cəmiyyəti necə deyərlər, hələ İslamla özünə mədəniyyət qazanmağa başlamışdı.

 

Qayıdaq hesablama məsələsinə. Rəvayətə görə, əgər hilalı gözlə görmək mümkün deyilsə, yəni müşahidə mümkün olmadıqda əvvəlki Şaban ayını 30 günlə tamamlayıb oruca başlamaq məsləhət görülür. Həmçinin burada ayın tamamlanması, yəni orucluğun bitməsi və bayramın qeyd edilməsi ilə də bağlı da eyni yanaşma təqdim olunur. Yəni hilal müşahidə edilə bilməsə yenə də başlanılmış tarixdən ayı 30 günlə tamamlayıb bayram edilməsi tövsiyə edilir.

 

“Nazmüd-dürer”də ki hədisdə isə “hər kəs oruca başlayanda siz də başlayın, hər kəs bayram edincə siz də bayram edin”- deyə ifadə olunur.

Burada həmçinin vurğulamaq lazımdır ki, möminlər çox zaman mühafizəkarlıq göstərərək verilən təqvimlərə uymayaraq hilalı gözlə görməyi üstün tuturlar. Bu cür yanaşma əsasən Yaxın Şərqdə müşahidə olunur. Məsələn Səudiyyə Ərəbistanında təqvimə uyğun, İran və İraq kimi ölkələrdə isə müşahidəyə və qeyd edilən hədislərə uyğun fətva verilir.

 

İslam aləmində ikinci yanaşmaya üstünlük verilməsi İslam təqviminin Ayın Yer kürəsi ətrafında hərəkəti ilə bağlı olmasıdır. Misal üçün miladi təqvim Yerin öz oxu ətrafında və Günəşin ətrafında dövrəsi ilə bağlıdır. Burada təzad doğuran məsələ yenə də Ayla bağlıdır. Belə ki, ayın Yer kürəsi ətrafında mürəkkəb hərəkət mexanizmi var.

 

Amma orta hesabla söyləsək Ay Yer kürəsi ətrafında bir tam dövriyyəni 29,5 günə tamamlayır. İnsanların Ayın hilalını yəni Günəşlə üz-üzə dayanaraq tam işıqlanmasını müşahidə etməsi 29 gün yarıma başa gəlir. Burada gün deyərkən Yerin öz oxu ətrafında fırlanması nəzərdə tutulur.

 

Daha dəqiq söyləsək Ay bir dövriyyəsini tam 30 günə vurmur. Buna görə də İslam təqvimində ayların bəzisi 29, bəziləri 30 gün hesablanır. Hesablamanın bu cür mürəkkəbliyi Ayın dövriyyəsi zamanı ona Günəş başda olmaqla müxtəlif göy cisimlərinin təsir etməsi ilə bağlıdır.

 

Bütün bunları nəzərə alaraq Ramazan ayının başlaması ilə bağlı fikir ayrılığının yuxarıda göstərdiyimiz səbəblərdən qaynaqlandığını deyə bilərik. Bu problemin yaxın zamanlarda həll olunması mümkün görünmür.

 

Əvəz ZEYNALOV 


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
QHT Şurası Şəkidə ictimai müzakirə təşkil etdi - FOTOLAR
15.10.2018, 21:05

QHT Şurası Şəkidə ictimai müzakirə təşkil etdi - FOTOLAR

Cüdo üzrə səkkizinci “World Masters” turniri bu şəhərdə keçiriləcək
15.10.2018, 20:53

Cüdo üzrə səkkizinci “World Masters” turniri bu şəhərdə keçiriləcək

HTC yeni model telefonunu istifadəçilərə təqdim edəcək
15.10.2018, 20:41

HTC yeni model telefonunu istifadəçilərə təqdim edəcək

Qanunsuz yolla satışı planlaşdırılan 30 tarixi əsər aşkarlandı
15.10.2018, 20:27

Qanunsuz yolla satışı planlaşdırılan 30 tarixi əsər aşkarlandı

Domen adları sisteminin təhlükəsizliyini qoruyan kriptoqrafiya açarları dəyişdirilib
15.10.2018, 20:13

Domen adları sisteminin təhlükəsizliyini qoruyan kriptoqrafiya açarları dəyişdirilib

Bu il 60 min ton pambığın yığılması planlaşdırılır
15.10.2018, 20:01

Bu il 60 min ton pambığın yığılması planlaşdırılır

Bərdədə 24 yaşlı gəncin meyiti su arxından tapıldı
15.10.2018, 19:40

Bərdədə 24 yaşlı gəncin meyiti su arxından tapıldı

Külli miqdarda narkotik dövriyyədən çıxarıldı
15.10.2018, 19:21

Külli miqdarda narkotik dövriyyədən çıxarıldı

Azərbaycanda kriptoqrafiya açarları uğurla dəyişdirildi
15.10.2018, 19:10

Azərbaycanda kriptoqrafiya açarları uğurla dəyişdirildi

Məmmədyarov ATƏT-in Minsk Qrupunun həmsədri ilə görüşdü
15.10.2018, 18:58

Məmmədyarov ATƏT-in Minsk Qrupunun həmsədri ilə görüşdü

Ölkə başçısı körpələr evi-uşaq bağçasının açılışında   
15.10.2018, 18:50

Ölkə başçısı körpələr evi-uşaq bağçasının açılışında  

Azərbaycan və Ermənistan müdafiə nazirləri arasında görüş olmayıb - RƏSMİ 
15.10.2018, 18:45

Azərbaycan və Ermənistan müdafiə nazirləri arasında görüş olmayıb - RƏSMİ 

İçməli su təchizatı sisteminin və kanalizasiya şəbəkəsinin açılışı oldu
15.10.2018, 18:42

İçməli su təchizatı sisteminin və kanalizasiya şəbəkəsinin açılışı oldu

Astara üçün 10 milyon manat ayrıldı
15.10.2018, 18:35

Astara üçün 10 milyon manat ayrıldı

Lerikdə Bayraq Muzeyi istifadəyə verildi
15.10.2018, 18:34

Lerikdə Bayraq Muzeyi istifadəyə verildi

Prezident Lerikdə bina tikintisinə pul ayırdı
15.10.2018, 18:29

Prezident Lerikdə bina tikintisinə pul ayırdı

2 yeni məktəb tikiləcək -SƏRƏNCAM
15.10.2018, 18:28

2 yeni məktəb tikiləcək -SƏRƏNCAM

Badamdarda evlərin hasarlarının 30 metri uçaraq sürüşmə kütləsi üzərinə töküldü
15.10.2018, 18:26

Badamdarda evlərin hasarlarının 30 metri uçaraq sürüşmə kütləsi üzərinə töküldü

Ağcabədidə piyada ölümü
15.10.2018, 18:17

Ağcabədidə piyada ölümü

Neftçalada avtomobili qəsdən yandıran şəxs saxlanıldı
15.10.2018, 18:14

Neftçalada avtomobili qəsdən yandıran şəxs saxlanıldı

73 dövlət əmlakı özəlləşdirilir 
15.10.2018, 18:09

73 dövlət əmlakı özəlləşdirilir 

Prezident yol tikintisinə 9.2 milyon manat ayırdı
15.10.2018, 18:08

Prezident yol tikintisinə 9.2 milyon manat ayırdı

İlham Əliyev Lerikdə yol açılışında
15.10.2018, 18:03

İlham Əliyev Lerikdə yol açılışında

Cahangir Hacıyev bu dəfə keçmiş deputatla birgə mühakimə olunacaq   
15.10.2018, 18:02

Cahangir Hacıyev bu dəfə keçmiş deputatla birgə mühakimə olunacaq  

Türklər Belçikadakı seçkilərdə üstünlük qazandılar
15.10.2018, 17:59

Türklər Belçikadakı seçkilərdə üstünlük qazandılar

İran Ankaradakı səfirliyi ilə bağlı xəbəri təkzib etdi
15.10.2018, 17:56

İran Ankaradakı səfirliyi ilə bağlı xəbəri təkzib etdi

Bakıda oğurluğa görə tutulan şəxsin digər cinayəti üzə çıxdı
15.10.2018, 17:55

Bakıda oğurluğa görə tutulan şəxsin digər cinayəti üzə çıxdı

Əməkdar jurnalist Yusif Kərimovla vida mərasimi keçirilib - FOTO
15.10.2018, 17:49

Əməkdar jurnalist Yusif Kərimovla vida mərasimi keçirilib - FOTO

Lerikdə elektrik stansiyasının açılışı oldu
15.10.2018, 17:48

Lerikdə elektrik stansiyasının açılışı oldu

“Təhsil Avtobusu-2018” yay məktəbinin təşkilatçıları “Bakcell”i mükafatlandırdı
15.10.2018, 17:44

“Təhsil Avtobusu-2018” yay məktəbinin təşkilatçıları “Bakcell”i mükafatlandırdı

Tramp Dövlət katibini təcili Səudiyyə Ərəbistanına yolladı
15.10.2018, 17:32

Tramp Dövlət katibini təcili Səudiyyə Ərəbistanına yolladı

Koçaryan Ermənistandakı seçkilərə hansı formatda qatılacaq?
15.10.2018, 17:29

Koçaryan Ermənistandakı seçkilərə hansı formatda qatılacaq?

Prezident İlham Əliyevin aqrar siyasəti 15 ildə   
15.10.2018, 17:23

Prezident İlham Əliyevin aqrar siyasəti 15 ildə  

Binəqədidə “15 ilin zəfər salnaməsi” adlı tədbir keçirilib - FOTO
15.10.2018, 17:16

Binəqədidə “15 ilin zəfər salnaməsi” adlı tədbir keçirilib - FOTO

Manatın kursu dəyişir? - MƏZƏNNƏ
15.10.2018, 17:09

Manatın kursu dəyişir? - MƏZƏNNƏ

Daşqınlar 13 fransızın həyatına son qoydu
15.10.2018, 17:04

Daşqınlar 13 fransızın həyatına son qoydu

Badamdardakı sürüşmə zonasına mobil seysmik stansiyalar quraşdırıldı
15.10.2018, 17:02

Badamdardakı sürüşmə zonasına mobil seysmik stansiyalar quraşdırıldı

“Brain Ring” izlə, “Nar”-dan hədiyyə qazan! 
15.10.2018, 16:56

“Brain Ring” izlə, “Nar”-dan hədiyyə qazan! 

Cəlaləddin Qasımovun iki filmi beynəlxalq mükafat aldı
15.10.2018, 16:50

Cəlaləddin Qasımovun iki filmi beynəlxalq mükafat aldı

Badamdardakı sürüşmə evin hasarını uçurdu
15.10.2018, 16:36

Badamdardakı sürüşmə evin hasarını uçurdu

“Ölkə başçısı yenə səfərdədir, yenə xalqla görüşür”
15.10.2018, 16:33

“Ölkə başçısı yenə səfərdədir, yenə xalqla görüşür”

Prezident Lerikə gedib
15.10.2018, 16:20

Prezident Lerikə gedib

Dövlət Departamentinin eks-spikeri Paşinyanı biabır etdi
15.10.2018, 16:12

Dövlət Departamentinin eks-spikeri Paşinyanı biabır etdi

İlham Əliyev Astarada dənizkənarı park-bulvar kompleksinin ikinci hissəsinin tikintisi ilə tanış olub
15.10.2018, 16:05

İlham Əliyev Astarada dənizkənarı park-bulvar kompleksinin ikinci hissəsinin tikintisi ilə tanış olub

Almaniyada naməlum şəxslər insanları girov götürüb
15.10.2018, 15:58

Almaniyada naməlum şəxslər insanları girov götürüb

Novruz Aslan: “Ən böyük problem ruhdan düşməyimizdir” - MÜSAHİBƏ
15.10.2018, 15:57

Novruz Aslan: “Ən böyük problem ruhdan düşməyimizdir” - MÜSAHİBƏ

Pensiyalar artıb – RƏSMİ
15.10.2018, 15:55

Pensiyalar artıb – RƏSMİ

İsveçrə azərbaycanlılarının rəhbəri: “Dəyişiklikləri görmək üçün vaxta ehtiyacımız var” - MÜSAHİBƏ
15.10.2018, 15:51

İsveçrə azərbaycanlılarının rəhbəri: “Dəyişiklikləri görmək üçün vaxta ehtiyacımız var” - MÜSAHİBƏ

Bu ölkə “Avroviziya”da iştirak etməyəcək
15.10.2018, 15:47

Bu ölkə “Avroviziya”da iştirak etməyəcək

İşğal edilmiş ərazilərlə bağlı qanun layihəsi parlamentə təqdim olundu - ÖZƏL
15.10.2018, 15:44

İşğal edilmiş ərazilərlə bağlı qanun layihəsi parlamentə təqdim olundu - ÖZƏL

ARXİV