17 oktyabr 2018, Çərşənbə axşamı
Ana Səhifə - GÜNDƏM - Bruselyoza qarşı mübarizə davam etdirilir
Bruselyoza qarşı mübarizə davam etdirilir
25.05.2018, 17:58

2018-ci ilin yanvar ayının əvvəllərindən etibarən Azərbaycan Respublikası ərazisində Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi tərəfindən təsdiq olunmuş epizootik tədbirlər planına uyğun olaraq ölkə ərazisində iri və xırdabuynuzlu heyvanların brusellyoz xəstəliyinə qarşı peyvəndləmə və qanalma tədbirlərinə start verilib.

 

Modern.az xəbər verir ki, 2018-ci ilin 4 ayı ərzində bruselyoz xəstəliyinə qarşı 123755 baş xırdabuynuzlu heyvanda “Rev-1” vaksini ilə, 56895 baş iribuynuzlu heyvanda “S-19” vaksini ilə peyvəndləmə işləri aparılıb. Hal-hazırda ölkə ərazisində bu xəstəliyə qarşı peyvəndləmə tədbirləri davam etdirilir.

 

 

Həmçinin həssas heyvanlar arasında bruselyoz xəstəliyini aşkar etmək, xəstəliyin yayılmasının qarşısını almaq məqsədi ilə 2018-ci ilin 4 ayı ərzində 457657 baş iribuynuzlu, 24259 baş xırdabuynuzlu heyvanlardan qan nümunəsi alınaraq seroloji müayinə edilib.

 

Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi yanında Dövlət Baytarlıq Nəzarəti Xidməti(DBNX) 2016-cı ilin may ayından ölkə üzrə xırdabuynuzlu heyvanlarda bruselyoz xəstəliyinə qarşı kütləvi peyvəndləmə tədbirinə başlayıb. Heyvanlar Ümumdünya Heyvan Sağlamlığı Təşkilatının (ÜHST-OİE və ya BEB) tövsiyələrinə əsasən, dünya praktikasında istifadə olunan "Rev-1" göz damcısı vaksini ilə peyvənd olunur. Vaksin yalnız 3-8 aylıq dişi cavanlara və boğaz olmayan yaşlı ana qoyun və şişəklərə tətbiq olunur.

 

2017-ci ilin iyul ayından başlayaraq Dövlət Baytarlıq Nəzarəti Xidməti tərəfindən ölkə ərazisində iribuynuzlu heyvanların bruselyoz xəstəliyinə qarşı peyvəndləməsinə start verilib.

 

Peyvəndləmə “S-19 “ ştammı ilə aparılır. Bu peyvənd vasitəsi iribuynuzlu heyvanlar arasında bruselyoz xəstəliyini törədən “Brusella abortusa” qarşı immunitet yaradır.

 

Peyvəndləmə Dövlət Baytarlıq Nəzarəti Xidmətinin sahə baytar həkimləri tərəfindən göz-damcı üsulu ilə 3-8 aylıq dişi danalar arasında aparılır. Ştamm “S-19” peyvənd vasitəsinin iribuynuzlu heyvanlarda rast gələn “Brusella mellitenzisə” də qarşı əsasən uzunmüddətli immunitet yaradır.

 

Bruselyoz xəstəliyi nədir?

 

Bruselyoz - insanların və müxtəlif heyvanların yoluxa biləcəyi infeksion xəstəlikdir. Xəstəliyin törədicisi brucella adlanan bakteriyalardır.

Boğaz heyvanlarda bruselyoz əsasən nəsilartırma orqanlarını zədələyir, balasalmalar və zəif bala doğuşları törədir.

İnsanlar bruselyoz xəstəliyinə heyvanlardan yoluxur. Yoluxma aşağıda sadalanan yollarla baş verə bilər:

•qaynadılmamış və ya pasterizə olunmamış süd və belə süddən hazırlanmış qida məhsullarını (pendir, xama, yağ, qaymaq və s.) istifadə etdikdə;

•xəstə heyvanla təmas zamanı, heyvanın kəsilməsi, emalı, yununun qırxılması, baləsalma və ya balalama zamanı yardım göstərilməsi; heyvanlara qulluq edilməsi;

•qeyri-sağlam təsərrüfatlarda və ya laboratoriyalarda insanların çirklənmiş hava ilə nəfəs alması zamanı (çox nadir hallarda).

 

Bruselyoz xəstəliyinə hansı heyvanlar yoluxa bilər?

 

Bruselyoz xəstəliyinə qoyunlar, keçilər, iribuynuzlu heyvanlar, donuzlar, atlar, dəvələr və itlər yoluxa bilər. Xəstəlik vəhşi heyvanlarda da rast gəlinə bilər (qaban, gəmiricilər və s.).

Lakin qoyunlar, keçilər, iribuynuzlu heyvanlar və donuzlar insanların bu xəstəliyə yoluxması baxımından daha çox təhlükə kəsb edirlər.

 

Heyvanlar bruselyoz xəstəliyinə necə yoluxurlar?

 

Bruselyoz xəstə heyvandan sağlam heyvana birbaşa təmas yolu ilə, əsasən də cinsi yolla, yəni cütləşmə zamanı ötürülür.

Heyvanlar həmçinin, yoluxmuş heyvanların ifrazatları və ya bədən mayeləri (düşmüş döl, cift qişası, dölətrafı maye, balalıq yolu ifrazatları, süd, qan, sidik və digər ifrazatlar) ilə çirklənmiş qida və suyun qəbulu nəticəsində də yoluxa bilərlər.

Bruselyoz xəstəliyi zamanı insanlarda sümük-oynaq sistemi zədələnir və bir çox hallarda sağlamlığa ciddi və davamlı zərər yetirilir. Xəstəlik vaxtında müalicə olunmadıqda iş qabiliyyətinin uzun müddət ərzində itirilməsinə və hətta əlilliyə səbəb ola bilər.

 

Heyvanlarda bruselyoz xəstəliyinin əlamətləri hansılardır?

 

Xarici görünüşlərinə görə heyvanların bruselyoz xəstəliyinə yoluxub yoluxmadığını müəyyən etmək mümkün deyil.

Heyvanlarda bruselyozun əsas əlaməti balasalma və ya zəif balanın doğulmasıdır. Balasalma adətən boğazlığın 5 və 7-ci ayları arasında baş verir.

Bruselyozun digər əlamətləri aşağıdakılardır:

•Süd vermənin azalması,

•Balalamanın və mayalanmanın aşağı düşməsi, qısırlıq,

•Çəkinin azalması,

•Ciftin doğuşdan sonra balalıqda qalması və balalıq infeksiyasının baş verməsi,

•Bəzi hallarda oynaqların iltihabı və şişməsi.

 

Yadda saxlayın! Xəstə heyvan sağlam bala doğduqda belə, o infeksiya daşıyıcısı olaraq qalır, ətraf mühiti çirkləndirir və sağlam heyvanlar və insanlar üçün təhlükə yaradır.

 


Heyvanlarda yuxarıda sadalanan əlamətləri müşahidə etdikdə dərhal ərazi baytar həkiminə müraciət edin!

 

Bruselyoz xəstəliyi heyvanda necə müəyyən olunur?

 

Heyvanların bruselyoz infeksiyasına yoluxmasını müəyyən etmək üçün müxtəlif diaqnostik sınaqlardan istifadə edilir. Bu sınaqların keçirilməsi üçün heyvanlardan qan və süd nümunələri götürülür.

 

Bruselyoz xəstəliyinin inkubasiya (gizli) dövrü nə qədərdir?

 

İnkubasiya dövrü heyvanın infeksiyaya yoluxduğu gündən xəstəliyin ilk əlamətinin büruzə verdiyi günədək olan müddət hesab olunur. Müxtəlif heyvanlarda inkubasiya dövrü fərqli olur və 2 həftədən 1 il müddətinə qədər dəyişə bilər.

Diaqnostik sınaqların müsbət nəticələri əksər vaxt heyvan yoluxduqdan 5-20 gün sonra aşkar edilə bilər. Bəzi hallarda isə müsbət sınağın aşkar olunması bir neçə aydan bir ilə qədər çəkə bilər.

 

Heyvanlarda bruselyoz xəstəliyi müalicə olunurmu?

 

Xeyr. Heyvanlarda bruselyozun müalicə yolunun tapılması ilə bağlı aparılan tədqiqatlar uğursuzluqla nəticələnib.

Əksər hallarda heyvanda xəstəliyin əlamətləri olmasa da belə, o infeksiya daşıyıcısı olaraq qalır və sağlam heyvanlar və insanlar üçün təhlükə yaradır.

 

Heyvanları bruselyoz xəstəliyindən necə qorumaq olar?

 

•Heyvanları peyvənd etdirin. Nəticələrin uğurlu olması üçün 3-6 aylıq dişi xırdabuynuzlu, 3-8 aylıq dişi iribuynuzlu heyvanlar peyvənd olunmalıdır. Peyvənd olunmuş heyvanların sağ qulağının üst tərəfinə peyvəndləməni bildirən nişanə vurulur.

•Təsərrüfata yeni gətirilmiş heyvanlar 30 gün ərzində karantində qalmalı, yəni sürüdən ayrı saxlanılmalıdır.

•Karantin dövrünün əvvəlində və sonunda heyvanlar bruselyoza görə diaqnostik sınağa cəlb olunmalıdırlar. Əlavə olaraq cütləşmədən əvvəl də bruselyoza görə diaqnostik sınaq keçirilməlidir.

•Yoluxmuş heyvanların saxlandığı yeri və təmas materiallarını xlor məhlulu ilə təmizləmək və dezinfeksiya etmək lazımdır. Dezinfeksiya üçün 20%-li söndürülmüş əhəng və ya 2%-li xlorlu əhəngdən istifadə edilə bilər. Müxtəlif səthlər bu məhlullarla silinməli və ən azı 30 dəqiqə gözlədikdən sonra su ilə yuyulmalıdır.

 

Heyvanlarda bruselyoz xəstəliyinin olduğuna şübhə yarandıqda nə etmək lazımdır?

 

Sizin və ya qonşu təsərrüfatda heyvanlarda bruselyoz xəstəliyinin əlamətləri müşahidə olunarsa və ya bu xəstəliyin olmasına şübhə yaranarsa dərhal ərazinizdə çalışan baytar həkiminə müraciət edin.

Heyvanda bruselyoz infeksiyasının olması təsdiq olunarsa, onu baytar-sanitar tələblərinə uyğun kəsmək və heyvan kəsilən yerləri dezinfeksiya etmək lazımdır. Adətən belə heyvanın daxili orqanları ləğv edilir. Ətindən isə yalnız yaxşı bişirildikdən sonra istifadə etmək olar.

 

Xəstə heyvanların yerinin dəyişdirilməsi və satışı qəti qadağandır!

 

İnsanlar bruselyoz xəstəliyindən necə qorunmalıdır?

 

•Heyvanlara qulluq edilməsi, xüsusilə doğuşun qəbul edilməsi və ya kəsim zamanı xüsusi qoruyucu geyimdən (paltar, əlcək, ayaqqabı) istifadə edilməlidir. Geyim ləvazimatları mütəmadi olaraq yuyulmalı və xüsusi yerdə saxlanılmalıdır.

•Heyvanlarla təmasdan sonra əllər ilıq su altında sabunla 20 saniyə ərzində yuyulmalıdır.

•Qaynadılmamış və ya pasterizə olunmamış süd və belə süddən hazırlanmış qida məhsulları (pendir, qaymaq, xama) istifadə edilməməlidir.

 

Yadda saxlayın! bruselyoza yoluxmuş heyvanlarla təmas sizin də bu xəstəliyə yoluxmanıza səbəb ola bilər!

Heyvanlar arasında bruselyozun ləğv edilməsi insanlarda bu xəstəliyin qarşısının alınmasının ən yaxşı yoludur! Odur ki, xəstəliyin ölkəmizdə ləğvi istiqamətdə lazımi addımlar atılmaqdadı.


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Tbilisidə Azərbaycanın Dövlət Müstəqilliyi Günü qeyd edildi
17.10.2018, 01:01

Tbilisidə Azərbaycanın Dövlət Müstəqilliyi Günü qeyd edildi

İşğal altındakı yurd yerlərimiz: Höçaz abidələri - Fotolar
17.10.2018, 00:43

İşğal altındakı yurd yerlərimiz: Höçaz abidələri - Fotolar

Bakıda IV Küçə yeməyi festivalı keçiriləcək
17.10.2018, 00:22

Bakıda IV Küçə yeməyi festivalı keçiriləcək

Uşaqlarınızı zəngin olması üçün öyrətməyin
17.10.2018, 00:10

Uşaqlarınızı zəngin olması üçün öyrətməyin

Jurnalistin ölümündə şübhəli bilinən baş konsul İstanbulu tərk etdi
16.10.2018, 23:57

Jurnalistin ölümündə şübhəli bilinən baş konsul İstanbulu tərk etdi

Mingəçevirli gənc bıçaqlandı
16.10.2018, 23:34

Mingəçevirli gənc bıçaqlandı

Azərbaycan nefti ucuzlaşdı
16.10.2018, 23:23

Azərbaycan nefti ucuzlaşdı

Azərbaycanın U-21 yığması Norveçlə oyunda qələbəni əldən verib
16.10.2018, 23:08

Azərbaycanın U-21 yığması Norveçlə oyunda qələbəni əldən verib

İranın neft ixracı kəskin azalıb
16.10.2018, 22:53

İranın neft ixracı kəskin azalıb

Sarkisyan hökumətin istefasını qəbul etdi
16.10.2018, 22:40

Sarkisyan hökumətin istefasını qəbul etdi

Gürcüstanda prezidentlik uğrunda 25 namizəd mübarizə aparacaq
16.10.2018, 22:21

Gürcüstanda prezidentlik uğrunda 25 namizəd mübarizə aparacaq

“Camal Kaşıkçı öldürülüb və parçalara ayrılıb” - CNN
16.10.2018, 22:04

“Camal Kaşıkçı öldürülüb və parçalara ayrılıb” - CNN

Nyu-Yorkda Azərbaycanın müstəqilliyinin bərpasının 27 illiyi qeyd edilib
16.10.2018, 21:52

Nyu-Yorkda Azərbaycanın müstəqilliyinin bərpasının 27 illiyi qeyd edilib

Silahlı Qüvvələrin Hərbi Akademiyasının Adyunkturasına qəbul başlayıb
16.10.2018, 21:41

Silahlı Qüvvələrin Hərbi Akademiyasının Adyunkturasına qəbul başlayıb

ABŞ-da təhsil almaq istəyənlərin NƏZƏRİNƏ!
16.10.2018, 21:31

ABŞ-da təhsil almaq istəyənlərin NƏZƏRİNƏ!

“Azərbaycanlı qızları müdafiə edin!” adlı aksiya keçirildi
16.10.2018, 21:14

“Azərbaycanlı qızları müdafiə edin!” adlı aksiya keçirildi

4 universitetdə FETÖ əməliyyatı
16.10.2018, 20:57

4 universitetdə FETÖ əməliyyatı

Elektron növbə sistemi layihəsinin təqdimatı keçirilib
16.10.2018, 20:44

Elektron növbə sistemi layihəsinin təqdimatı keçirilib

Ukraynada təyyarə qəzası: 2 əsgər öldü
16.10.2018, 20:27

Ukraynada təyyarə qəzası: 2 əsgər öldü

Əhalinin banklarda əmanəti 8 milyard manatı ötüb
16.10.2018, 20:14

Əhalinin banklarda əmanəti 8 milyard manatı ötüb

Nikol Paşinyan istefa verdi
16.10.2018, 20:09

Nikol Paşinyan istefa verdi

Prezident Xanlar Vəliyevin oğluna yüksək vəzifə verdi - SƏRƏNCAM
16.10.2018, 20:00

Prezident Xanlar Vəliyevin oğluna yüksək vəzifə verdi - SƏRƏNCAM

Üç nəfərə “Əməkdar artist” fəxri adı verildi
16.10.2018, 19:41

Üç nəfərə “Əməkdar artist” fəxri adı verildi

DTX-nın rəsmi “facebook” səhifəsi, “twitter” və “youtube” kanalları fəaliyyətə başlayıb
16.10.2018, 19:32

DTX-nın rəsmi “facebook” səhifəsi, “twitter” və “youtube” kanalları fəaliyyətə başlayıb

Dövlət büdcəsinin gəlir və xərcləri AÇIQLANDI
16.10.2018, 19:23

Dövlət büdcəsinin gəlir və xərcləri AÇIQLANDI

Badamdarda xırda uçqunlar və torpaq qopmaları baş verir - Qərargahdan AÇIQLAMA
16.10.2018, 19:14

Badamdarda xırda uçqunlar və torpaq qopmaları baş verir - Qərargahdan AÇIQLAMA

Nazirlikdən narazı şəhid ailələrinin birdəfəlik ödəmə ilə bağlı iddialarına CAVAB
16.10.2018, 19:05

Nazirlikdən narazı şəhid ailələrinin birdəfəlik ödəmə ilə bağlı iddialarına CAVAB

Mingəçevir Dövlət Dram Teatrının əməkdaşları təltif edilib - ADLAR
16.10.2018, 18:56

Mingəçevir Dövlət Dram Teatrının əməkdaşları təltif edilib - ADLAR

Dövlət başçısı onları mükafatlandırdı - SİYAHI
16.10.2018, 18:46

Dövlət başçısı onları mükafatlandırdı - SİYAHI

Xəzər Gəncəliyə “Əməkdar artist” fəxri adı verildi
16.10.2018, 18:35

Xəzər Gəncəliyə “Əməkdar artist” fəxri adı verildi

Prezident Sumqayıt Dövlət Dram Teatrının əməkdaşlarını təltif etdi - SİYAHI 
16.10.2018, 18:31

Prezident Sumqayıt Dövlət Dram Teatrının əməkdaşlarını təltif etdi - SİYAHI 

Azərbaycanın Poltava şəhərində fəxri konsulu təyin edildi
16.10.2018, 18:23

Azərbaycanın Poltava şəhərində fəxri konsulu təyin edildi

Azərbaycanın Mərakeşdəki səfiri dəyişdirildi - SƏRƏNCAM
16.10.2018, 18:21

Azərbaycanın Mərakeşdəki səfiri dəyişdirildi - SƏRƏNCAM

Azərbaycanın Avropa Şurası və NATO yanında yeni nümayəndələri təyin edildi - ADLAR   
16.10.2018, 18:16

Azərbaycanın Avropa Şurası və NATO yanında yeni nümayəndələri təyin edildi - ADLAR  

Heydər Əliyev Fondu Sankt-Peterburqdakı Nizami bağında bərpa işləri aparıb - FOTO
16.10.2018, 18:07

Heydər Əliyev Fondu Sankt-Peterburqdakı Nizami bağında bərpa işləri aparıb - FOTO

Prezident büdcədən 15,1 milyon manat ayırdı
16.10.2018, 17:50

Prezident büdcədən 15,1 milyon manat ayırdı

QHT Şurasının 10 illiyi ilə bağlı ictimai müzakirə keçirilib - FOTO
16.10.2018, 17:40

QHT Şurasının 10 illiyi ilə bağlı ictimai müzakirə keçirilib - FOTO

Deputat Adil Əliyev Avropada mükafatlandırıldı   
16.10.2018, 17:34

Deputat Adil Əliyev Avropada mükafatlandırıldı  

Komitə sədrləri Çinə gedirlər
16.10.2018, 17:29

Komitə sədrləri Çinə gedirlər

Bakcell 400-ə yaxın yeni 4G (LTE) baza stansiyası istifadəyə verəcək
16.10.2018, 17:27

Bakcell 400-ə yaxın yeni 4G (LTE) baza stansiyası istifadəyə verəcək

Etimad Əsədov dəfn olundu - FOTOLAR
16.10.2018, 17:20

Etimad Əsədov dəfn olundu - FOTOLAR

ABŞ-ın Yerevandakı səfiri Azərbaycan ərazilərinin işğal oluduğunu ETİRAF ETDİ
16.10.2018, 17:10

ABŞ-ın Yerevandakı səfiri Azərbaycan ərazilərinin işğal oluduğunu ETİRAF ETDİ

Bu günədək 126 min tondan çox pambıq yığılıb
16.10.2018, 17:03

Bu günədək 126 min tondan çox pambıq yığılıb

Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ
16.10.2018, 17:01

Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ

Bağça müdirinə cinayət işi açıldı - Müavini həbs olundu
16.10.2018, 16:49

Bağça müdirinə cinayət işi açıldı - Müavini həbs olundu

Eldar Əzizovdan Bakı Meriyasının Mətbuat xidmətinə yeni TƏYİNAT    
16.10.2018, 16:43

Eldar Əzizovdan Bakı Meriyasının Mətbuat xidmətinə yeni TƏYİNAT  

169 əcnəbi saxlanıldı 
16.10.2018, 16:40

169 əcnəbi saxlanıldı 

ADU-da konsert keçirilib - FOTO
16.10.2018, 16:34

ADU-da konsert keçirilib - FOTO

Məcburi köçkünlərin növbəti qəbulu keçirilib
16.10.2018, 16:27

Məcburi köçkünlərin növbəti qəbulu keçirilib

“Formula-1”in biletləri satışa çıxarıldı
16.10.2018, 15:55

“Formula-1”in biletləri satışa çıxarıldı

ARXİV