11 dekabr 2018, Çərşənbə
Ana Səhifə - ÖLKƏ - ABŞ Rusiyanı ÜSTƏLƏYİR – Azərbaycanın da bu məsələdə payı VAR
ABŞ Rusiyanı ÜSTƏLƏYİR – Azərbaycanın da bu məsələdə payı VAR
04.06.2018, 17:40

ABŞ və Rusiya dünya üzərində hegemonluq üçün mübarizə apardığı hər kəsə məlumdur. Bunun üçün onların istifadə etdikləri mühüm təsir vasitələrindən biri də digər ölkələrdə yerləşdirdikləri hərbi bazalardır. Axı öz ərazisində digər ölkənin hərbi bazasının olması həmin ölkənin xarici siyasətinə ciddi şəkildə təsir edir. Buna misal olaraq Ermənistanı göstərmək olar. Bu cür hallara görə də bu üsul bütün hegemoniyaya iddialı ölkələrin əsas alətinə çevrilib. Və vurğulamaq lazımdır ki, bu üsul hələ soyuq müharibə dövründə bütün dünyada tendensiya halını almağa başlayıb.

 

Hələ soyuq müharibə dövründə bu sahədə ciddi rəqabət aparan ABŞ və SSRİ demək olar ki, dünya ölkələrinin əksəriyyətində hərbi bazalar yaratmağa nail olublar. Lakin SSRİ-nin dağılması ilə hər  iki tərəf maliyyə vəsaitlərinə qənaət üçün hərbi bazalarının bir qismini bağlamağa başladılar.

 

İqtisadi vəziyyəti daha bərbad olan Rusiya daha çox hərbi baza bağlamaqla yanaşı həmçinin qalanların daxili heyətini və maliyyə xərclərini də ixtisara salmağa məcbur qaldı.

 

Bundan əlavə ittifaqın dağılması ilə Azərbaycan daxil bir çox ölkələr Rusiyaya aid hərbi bazaları suverenliyə təhlükə sayaraq ərazilərindən çıxarılmasını tələb etdilər. Bununla barışmayan Rusiya radikal addımlara əl atdı. Rusiyaya aid hərbi bazanın 1992-1993-cü illərdə Azərbaycan ərazisindən çıxarılması fonunda Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin daha da sərt bir hal alması buna sübutdur.

 

Belə ki, müstəqilliyini elan etməsinin ilk anlarından etibarən ərazisində yerləşən 4-cü ordunun bütün bazaları ilə çıxarılmasına çalışan Azərbaycan 1993-cü ilin mayın 25-də buna tam nail oldu. Lakin bundan sonra Ermənistana pənah aparan rus ordusu ermənilərin özünə inamını və hərbi-texniki yardımını təmin edərək onların daha da aqressivləşməsinə şərait yaratdı. Bu cür problemlərlə bu iddiada olan demək olar ki,  bütün ölkələr qarşılaşıb.

 

Buna Rusiyanın iştirakı ilə (təbii ki rəsmi şəkildə inkar etsə də) yaradılmış münaqişə ocaqları daxildir. Dağlıq Qarabağ, Abxaziya, Dnestryanı Cənubi Osetiya münaqişələri kimi...

 

Bu yanaşma fonunda digər dövlətlərin nəinki Rusiyaya aid hərbi qüvvəni öz ərazilərində istəməməsi, həmçinin buna cavab olaraq ona rəqib dövlətlərin hərbi yardımına müraciət etməsi halları da az olmayıb.

 

Bu üsuldan ən çox istifadə edən Polşa öz ərazisində ABŞ-ın daimi hərbi iştirakı üçün 2 milyard dolları gözdən çıxarmağa hazırdır. Bunun üçün uzun müddətdir danışıqlar aparan rəsmi Varşava buna nail olmağa ümid edir. Bu onu mümkün Rusiya hücumundan qorumağa və digər müttəfiq dövlətləri müharibəyə cəlb etməyə kömək edəcək.

Beləliklə hər iki dövlət xarici hərbi bazalar yaratmaqla digər dövlətləri də alternativ olaraq rəqibə müraciət etmələrinə səbəb olurlar. Bu tendensiyada ABŞ-a müraciətlərin sayı Rusiyaya müraciətlərin sayından qat-qat çox olması diqqət çəkir.

Rusiyanın “İzvestiya” qəzetinin Rusiya Müdafiə Nazirliyinə və Birləşmiş Millətlər Təşkilatınım hesabatlarına istinadən verdiyi məlumata görə bu ölkənin xarici dövlətlərdə 21 hərbi obyekti var. Bu obyektlərə Ermənistan və Tacikistandakı motoatıcı bölmələr, Belarus və Qazaxıstandakı raket sınaqları poliqonu və radiolokasiya bazaları, Qırğızıstan, Suriya və Ermənistan ərazisindəki hava limanları, həmçinin Vyetnam və Suriyadakı dəniz limanları daxildir.

 

Bu siyahı Gürcüstan, Moldova kimi ölkələrdəki münaqişəli ərazilərdə yerləşdirilmiş və qarşı tərəfdən rəsmi olaraq separatçı qüvvələrə yardım kimi sayılan obyektləri də özündə ehtiva edir. Lakin diqqət çəkən məqam Rusiyanın Ukraynadan ilhaq etdiyi Krımdakı obyektlərini bu siyahıda göstərməməsidir. Rusiya tərəfi Krımı öz ərazisi elan etdiyi üçün bu yola əl atdığı aydındır.

 

ABŞ isə öz növbəsində dünya ölkələri sırasında xarici hərbi obyektlərinin sayı və texniki təchizatına görə liderliyini qoruyur.

 

“Newsweek” nəşrinin ABŞ Müdafiə Nazirliyinin bir neçə illik hesabatlarına istinadən verdiyi məlumata görə, bu ölkənin xarici hərbi obyektlərinin sayı 600-900 göstərilib. Qeyd etmək lazımdır ki, ABŞ Müdafiə Nazirliyinin hələ 2009-cu il üçün göstərdiyi hesabatda içərilərində 13-ü “böyük”, 19-u “orta” qiymətləndirilən 716 hərbi obyekt öz əksini tapıb.

Ancaq qeyd etmək lazımdır ki, bu siyahıda anbarlar kimi bir çox kiçik obyektlər də göstərilib. Məsələn 600-ə yaxın obyekt bu kateqoriyaya aiddir. Nəşrin bildirdiyi kimi bununla yanaşı “kiçik” qiymətləndirilən obyektlər sırasında belə yetərincə böyüklərinə rast gəlmək olur. Bunlara tərkibinə min hərbçi və 20 min silah kompleksi daxil olan Almaniyadakı hərbi baza və 3 min nəfərlik hərbi heyəti ilə Yaponiyada yerləşən Futenma hərbi bazası daxildir.

 

ABŞ Müdafiə Nazirliyinin bütün siyasi məlumatları özündə ehtiva edən son hesabatına görə, 2010-cu ildə ABŞ-ın hərbi bazalarına ev sahibliyi edən 148 ölkədən 56-sı ən azı 10 aktiv əməkdaşa malikdir. Statistik orta rəqəmlər baxımından Rusiya ABŞ-dan 10 dəfə geri qalır.

ABŞ-ın üstəgəl Türkiyədə İncirlik Hərbi Hava Bazası da var.

 

“ABŞ bütün dünyada görkəmli hərbi gücə malik ola bilər. Ancaq bu,Rusiyanın Dünyanın hər-hansı bir hissəsində həddən artıq təsir göstərə bilməyəcəyi demək  deyil” – ABŞ-ın müdafiə nazirinin Ukrayna, Rusiya və Avrasiya üzrə müavininin keçmiş köməkçisi Evelik Farkas bildirir.

 

Buna misal olaraq Rusiyanın böyük bir qüvvə sərf etmədən sadəcə siyasi qarışıqlıqdan istifadə edərək Ukraynadan Krımı almasını göstərmək olar.

 

Əvəz ZEYNALOV


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Rusiyalı hərbçi Ermənistanda qətl törətdi
11.12.2018, 17:31

Rusiyalı hərbçi Ermənistanda qətl törətdi

Bayraq və Gerbi təhqir edənlərə bu CƏZALAR kəsiləcək   
11.12.2018, 17:24

Bayraq və Gerbi təhqir edənlərə bu CƏZALAR kəsiləcək  

“Bakcell”dən abunəçilərə möhtəşəm Yeni İl HƏDİYYƏSİ
11.12.2018, 17:10

“Bakcell”dən abunəçilərə möhtəşəm Yeni İl HƏDİYYƏSİ

Azərbaycanlı deputatlar Vyetnamda - FOTO   
11.12.2018, 17:06

Azərbaycanlı deputatlar Vyetnamda - FOTO  

Manat və dollar sabah hansı MƏZƏNNƏDƏ olacaq?
11.12.2018, 17:02

Manat və dollar sabah hansı MƏZƏNNƏDƏ olacaq?

“Mercedes”in vurduğu piyada öldü - BAKIDA
11.12.2018, 16:56

“Mercedes”in vurduğu piyada öldü - BAKIDA

Akif Nağı: “Qarabağ mitinqinin məqsədini başa düşmək istəmirlər”   
11.12.2018, 16:51

Akif Nağı: “Qarabağ mitinqinin məqsədini başa düşmək istəmirlər”   

Fransada etiraz aksiyaları səngimir
11.12.2018, 16:51

Fransada etiraz aksiyaları səngimir

İlhamə Quliyevanın oğlu azadlığa buraxıldı
11.12.2018, 16:47

İlhamə Quliyevanın oğlu azadlığa buraxıldı

“SABAH” qrupları Təhsil fakültəsi yeni layihəyə başlayıb
11.12.2018, 16:41

“SABAH” qrupları Təhsil fakültəsi yeni layihəyə başlayıb

İlqar Məmmədovun evini yardılar
11.12.2018, 16:30

İlqar Məmmədovun evini yardılar

YAP Gəncə şəhər təşkilatında Heydər Əliyevin xatirəsi anılıb
11.12.2018, 16:20

YAP Gəncə şəhər təşkilatında Heydər Əliyevin xatirəsi anılıb

Heydər Əliyev babasının məzarını ziyarət etdi - VİDEO   
11.12.2018, 16:19

Heydər Əliyev babasının məzarını ziyarət etdi - VİDEO  

UNEC-də Heydər Əliyevin anım gününü qeyd olunub
11.12.2018, 16:13

UNEC-də Heydər Əliyevin anım gününü qeyd olunub

Rövşən Rzayev köçkünləri qəbul etdi
11.12.2018, 16:12

Rövşən Rzayev köçkünləri qəbul etdi

Orta məktəbin həyətində 2 ədəd mina tapıldı
11.12.2018, 16:08

Orta məktəbin həyətində 2 ədəd mina tapıldı

Dünyanın ən zəngin azərbaycanlısı öz varisi barədə DANIŞDI
11.12.2018, 15:48

Dünyanın ən zəngin azərbaycanlısı öz varisi barədə DANIŞDI

“Nar” Azərbaycanda yaşıl enerjinin tətbiqini dəstəkləyir
11.12.2018, 15:44

“Nar” Azərbaycanda yaşıl enerjinin tətbiqini dəstəkləyir

Milli Məclis 18 dekabrda bu məsələlərə görə iclas çağırıb - SİYAHI
11.12.2018, 15:39

Milli Məclis 18 dekabrda bu məsələlərə görə iclas çağırıb - SİYAHI

Ötən il ilə müqayisədə 11,5 faiz çox pambıq qəbul edilib
11.12.2018, 15:31

Ötən il ilə müqayisədə 11,5 faiz çox pambıq qəbul edilib

Sürücülər dumana düşdülər - Yol polisi onları müşayiət etdi - VİDEO
11.12.2018, 15:30

Sürücülər dumana düşdülər - Yol polisi onları müşayiət etdi - VİDEO

Hisə verilmiş təhlükəli ət məhsulları hazırlayanlar yaxalandı - FOTOLAR
11.12.2018, 15:22

Hisə verilmiş təhlükəli ət məhsulları hazırlayanlar yaxalandı - FOTOLAR

İran yeni ballistik raket sınaqlarını TƏSDİQLƏDİ
11.12.2018, 15:16

İran yeni ballistik raket sınaqlarını TƏSDİQLƏDİ

Daş bazarında ciddi bahalaşma olub - SƏBƏBLƏR  
11.12.2018, 15:00

Daş bazarında ciddi bahalaşma olub - SƏBƏBLƏR  

Manvel Qriqoryan məhkəmə zalında özündən getdi
11.12.2018, 14:49

Manvel Qriqoryan məhkəmə zalında özündən getdi

Əhali bu il ərzağa, siqaretə, içkiyə nə qədər pul xərcləyib?
11.12.2018, 14:44

Əhali bu il ərzağa, siqaretə, içkiyə nə qədər pul xərcləyib?

Bakı Ali Neft Məktəbinin tələbələri təltif olundular
11.12.2018, 14:37

Bakı Ali Neft Məktəbinin tələbələri təltif olundular

Liderləri Tanrı seçir...   
11.12.2018, 14:28

Liderləri Tanrı seçir...  

Azərbaycanda övladlığagötürmə sistemi təkmilləşdirilir
11.12.2018, 14:24

Azərbaycanda övladlığagötürmə sistemi təkmilləşdirilir

Transsərhəd xəstəliklərinə dair seminar keçirilib
11.12.2018, 14:03

Transsərhəd xəstəliklərinə dair seminar keçirilib

Dövlət xəstəxanalarında pullu xidmət rəsmiləşəcək? - Deputat AYDINLIQ GƏTİRDİ   
11.12.2018, 13:41

Dövlət xəstəxanalarında pullu xidmət rəsmiləşəcək? - Deputat AYDINLIQ GƏTİRDİ  

Elçin Quliyev iranlı komandanla razılıq əldə etdi
11.12.2018, 13:36

Elçin Quliyev iranlı komandanla razılıq əldə etdi

Dövlət himninin ifası zamanı vətəndaşdan tələb olunan ŞƏRTLƏR   
11.12.2018, 13:35

Dövlət himninin ifası zamanı vətəndaşdan tələb olunan ŞƏRTLƏR  

Sabahın hava PROQNOZU - XƏBƏRDARLIQ   
11.12.2018, 13:23

Sabahın hava PROQNOZU - XƏBƏRDARLIQ  

Cəsarətsiz Makron və Türkiyə təcrübəsi
11.12.2018, 13:17

Cəsarətsiz Makron və Türkiyə təcrübəsi

Sərnişinlər qapıları tutdu, metroda sıxlıq yaşandı
11.12.2018, 13:14

Sərnişinlər qapıları tutdu, metroda sıxlıq yaşandı

Korrupsiya İdarəsi Bakıda tikinti aparan vəzifəli şəxslərə cinayət işi açdı  
11.12.2018, 13:10

Korrupsiya İdarəsi Bakıda tikinti aparan vəzifəli şəxslərə cinayət işi açdı  

Yol polisindən Beynəlxalq Sürücülük Vəsiqəsi ilə bağlı TÖVSİYƏLƏR
11.12.2018, 12:59

Yol polisindən Beynəlxalq Sürücülük Vəsiqəsi ilə bağlı TÖVSİYƏLƏR

İlham Əliyev: “İran-Azərbaycan sərhədi dostluq sərhədidir” - YENİLƏNİB
11.12.2018, 12:53

İlham Əliyev: “İran-Azərbaycan sərhədi dostluq sərhədidir” - YENİLƏNİB

Vanqanın 2019-cu il PROQNOZLARI - Putinə sui-qəsd, Trampın xəstələnməsi, dəhşətli sunami...
11.12.2018, 12:50

Vanqanın 2019-cu il PROQNOZLARI - Putinə sui-qəsd, Trampın xəstələnməsi, dəhşətli sunami...

Paşinyanın yeni kadr təyinatları mətbuata SIZDI
11.12.2018, 12:41

Paşinyanın yeni kadr təyinatları mətbuata SIZDI

Yetkinlik yaşına çatmayanlara siqaret satanlar cərimələnib
11.12.2018, 12:31

Yetkinlik yaşına çatmayanlara siqaret satanlar cərimələnib

Goradil və Fatmayidə işıq olmayacaq
11.12.2018, 12:30

Goradil və Fatmayidə işıq olmayacaq

Orta aylıq əməkhaqqı 540 manata çatıb   
11.12.2018, 12:18

Orta aylıq əməkhaqqı 540 manata çatıb  

Elmira Axundovanın Heydər Əliyev haqqındakı kitabına təqdimat keçirildi - FOTOLAR
11.12.2018, 11:59

Elmira Axundovanın Heydər Əliyev haqqındakı kitabına təqdimat keçirildi - FOTOLAR

Brüsseldə Brexit-lə bağlı yekun danışıqlar başlayacaq
11.12.2018, 11:58

Brüsseldə Brexit-lə bağlı yekun danışıqlar başlayacaq

Bakı Meriyasından Atatürk parkındakı söküntü ilə bağlı AÇIQLAMA   
11.12.2018, 11:47

Bakı Meriyasından Atatürk parkındakı söküntü ilə bağlı AÇIQLAMA  

ADA Universitetində 5-ci BMT modeli konfransı keçirilib
11.12.2018, 11:39

ADA Universitetində 5-ci BMT modeli konfransı keçirilib

Azərbaycanda gündəlik neft hasilatının həcmi AÇIQLANDI  
11.12.2018, 11:30

Azərbaycanda gündəlik neft hasilatının həcmi AÇIQLANDI  

“Buta Palace”nin art direktoru arvadını 5-ci mərtəbədən atıb ÖLDÜRDÜ
11.12.2018, 11:25

“Buta Palace”nin art direktoru arvadını 5-ci mərtəbədən atıb ÖLDÜRDÜ

ARXİV