20 mart 2019, Çərşənbə
Ana Səhifə - ÖLKƏ - ABŞ Rusiyanı ÜSTƏLƏYİR – Azərbaycanın da bu məsələdə payı VAR
ABŞ Rusiyanı ÜSTƏLƏYİR – Azərbaycanın da bu məsələdə payı VAR
04.06.2018, 17:40

ABŞ və Rusiya dünya üzərində hegemonluq üçün mübarizə apardığı hər kəsə məlumdur. Bunun üçün onların istifadə etdikləri mühüm təsir vasitələrindən biri də digər ölkələrdə yerləşdirdikləri hərbi bazalardır. Axı öz ərazisində digər ölkənin hərbi bazasının olması həmin ölkənin xarici siyasətinə ciddi şəkildə təsir edir. Buna misal olaraq Ermənistanı göstərmək olar. Bu cür hallara görə də bu üsul bütün hegemoniyaya iddialı ölkələrin əsas alətinə çevrilib. Və vurğulamaq lazımdır ki, bu üsul hələ soyuq müharibə dövründə bütün dünyada tendensiya halını almağa başlayıb.

 

Hələ soyuq müharibə dövründə bu sahədə ciddi rəqabət aparan ABŞ və SSRİ demək olar ki, dünya ölkələrinin əksəriyyətində hərbi bazalar yaratmağa nail olublar. Lakin SSRİ-nin dağılması ilə hər  iki tərəf maliyyə vəsaitlərinə qənaət üçün hərbi bazalarının bir qismini bağlamağa başladılar.

 

İqtisadi vəziyyəti daha bərbad olan Rusiya daha çox hərbi baza bağlamaqla yanaşı həmçinin qalanların daxili heyətini və maliyyə xərclərini də ixtisara salmağa məcbur qaldı.

 

Bundan əlavə ittifaqın dağılması ilə Azərbaycan daxil bir çox ölkələr Rusiyaya aid hərbi bazaları suverenliyə təhlükə sayaraq ərazilərindən çıxarılmasını tələb etdilər. Bununla barışmayan Rusiya radikal addımlara əl atdı. Rusiyaya aid hərbi bazanın 1992-1993-cü illərdə Azərbaycan ərazisindən çıxarılması fonunda Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin daha da sərt bir hal alması buna sübutdur.

 

Belə ki, müstəqilliyini elan etməsinin ilk anlarından etibarən ərazisində yerləşən 4-cü ordunun bütün bazaları ilə çıxarılmasına çalışan Azərbaycan 1993-cü ilin mayın 25-də buna tam nail oldu. Lakin bundan sonra Ermənistana pənah aparan rus ordusu ermənilərin özünə inamını və hərbi-texniki yardımını təmin edərək onların daha da aqressivləşməsinə şərait yaratdı. Bu cür problemlərlə bu iddiada olan demək olar ki,  bütün ölkələr qarşılaşıb.

 

Buna Rusiyanın iştirakı ilə (təbii ki rəsmi şəkildə inkar etsə də) yaradılmış münaqişə ocaqları daxildir. Dağlıq Qarabağ, Abxaziya, Dnestryanı Cənubi Osetiya münaqişələri kimi...

 

Bu yanaşma fonunda digər dövlətlərin nəinki Rusiyaya aid hərbi qüvvəni öz ərazilərində istəməməsi, həmçinin buna cavab olaraq ona rəqib dövlətlərin hərbi yardımına müraciət etməsi halları da az olmayıb.

 

Bu üsuldan ən çox istifadə edən Polşa öz ərazisində ABŞ-ın daimi hərbi iştirakı üçün 2 milyard dolları gözdən çıxarmağa hazırdır. Bunun üçün uzun müddətdir danışıqlar aparan rəsmi Varşava buna nail olmağa ümid edir. Bu onu mümkün Rusiya hücumundan qorumağa və digər müttəfiq dövlətləri müharibəyə cəlb etməyə kömək edəcək.

Beləliklə hər iki dövlət xarici hərbi bazalar yaratmaqla digər dövlətləri də alternativ olaraq rəqibə müraciət etmələrinə səbəb olurlar. Bu tendensiyada ABŞ-a müraciətlərin sayı Rusiyaya müraciətlərin sayından qat-qat çox olması diqqət çəkir.

Rusiyanın “İzvestiya” qəzetinin Rusiya Müdafiə Nazirliyinə və Birləşmiş Millətlər Təşkilatınım hesabatlarına istinadən verdiyi məlumata görə bu ölkənin xarici dövlətlərdə 21 hərbi obyekti var. Bu obyektlərə Ermənistan və Tacikistandakı motoatıcı bölmələr, Belarus və Qazaxıstandakı raket sınaqları poliqonu və radiolokasiya bazaları, Qırğızıstan, Suriya və Ermənistan ərazisindəki hava limanları, həmçinin Vyetnam və Suriyadakı dəniz limanları daxildir.

 

Bu siyahı Gürcüstan, Moldova kimi ölkələrdəki münaqişəli ərazilərdə yerləşdirilmiş və qarşı tərəfdən rəsmi olaraq separatçı qüvvələrə yardım kimi sayılan obyektləri də özündə ehtiva edir. Lakin diqqət çəkən məqam Rusiyanın Ukraynadan ilhaq etdiyi Krımdakı obyektlərini bu siyahıda göstərməməsidir. Rusiya tərəfi Krımı öz ərazisi elan etdiyi üçün bu yola əl atdığı aydındır.

 

ABŞ isə öz növbəsində dünya ölkələri sırasında xarici hərbi obyektlərinin sayı və texniki təchizatına görə liderliyini qoruyur.

 

“Newsweek” nəşrinin ABŞ Müdafiə Nazirliyinin bir neçə illik hesabatlarına istinadən verdiyi məlumata görə, bu ölkənin xarici hərbi obyektlərinin sayı 600-900 göstərilib. Qeyd etmək lazımdır ki, ABŞ Müdafiə Nazirliyinin hələ 2009-cu il üçün göstərdiyi hesabatda içərilərində 13-ü “böyük”, 19-u “orta” qiymətləndirilən 716 hərbi obyekt öz əksini tapıb.

Ancaq qeyd etmək lazımdır ki, bu siyahıda anbarlar kimi bir çox kiçik obyektlər də göstərilib. Məsələn 600-ə yaxın obyekt bu kateqoriyaya aiddir. Nəşrin bildirdiyi kimi bununla yanaşı “kiçik” qiymətləndirilən obyektlər sırasında belə yetərincə böyüklərinə rast gəlmək olur. Bunlara tərkibinə min hərbçi və 20 min silah kompleksi daxil olan Almaniyadakı hərbi baza və 3 min nəfərlik hərbi heyəti ilə Yaponiyada yerləşən Futenma hərbi bazası daxildir.

 

ABŞ Müdafiə Nazirliyinin bütün siyasi məlumatları özündə ehtiva edən son hesabatına görə, 2010-cu ildə ABŞ-ın hərbi bazalarına ev sahibliyi edən 148 ölkədən 56-sı ən azı 10 aktiv əməkdaşa malikdir. Statistik orta rəqəmlər baxımından Rusiya ABŞ-dan 10 dəfə geri qalır.

ABŞ-ın üstəgəl Türkiyədə İncirlik Hərbi Hava Bazası da var.

 

“ABŞ bütün dünyada görkəmli hərbi gücə malik ola bilər. Ancaq bu,Rusiyanın Dünyanın hər-hansı bir hissəsində həddən artıq təsir göstərə bilməyəcəyi demək  deyil” – ABŞ-ın müdafiə nazirinin Ukrayna, Rusiya və Avrasiya üzrə müavininin keçmiş köməkçisi Evelik Farkas bildirir.

 

Buna misal olaraq Rusiyanın böyük bir qüvvə sərf etmədən sadəcə siyasi qarışıqlıqdan istifadə edərək Ukraynadan Krımı almasını göstərmək olar.

 

Əvəz ZEYNALOV


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Göyçayda bayram günü faciə: 23 yaşlı gənci səkidə üstünə düşən ağac öldürdü
20.03.2019, 22:44

Göyçayda bayram günü faciə: 23 yaşlı gənci səkidə üstünə düşən ağac öldürdü

Növbəti  Ay tutulması müşahidə edilir
20.03.2019, 22:27

Növbəti  Ay tutulması müşahidə edilir

Türkiyədə terror təşkilatın azərbaycanlı üzvü saxlanıldı
20.03.2019, 22:07

Türkiyədə terror təşkilatın azərbaycanlı üzvü saxlanıldı

Azərbaycan millisinin oyununu bu hakimlər idarə edəcək   
20.03.2019, 21:50

Azərbaycan millisinin oyununu bu hakimlər idarə edəcək  

Rus turistlərdən film kimi cinayət
20.03.2019, 21:29

Rus turistlərdən film kimi cinayət

Avtomobildə 27 yaşlı azərbaycanlı gəncin meyiti tapıldı
20.03.2019, 21:10

Avtomobildə 27 yaşlı azərbaycanlı gəncin meyiti tapıldı

Rusiyadan Azərbaycana gələn turistlərin sayı 2 faiz artıb
20.03.2019, 21:01

Rusiyadan Azərbaycana gələn turistlərin sayı 2 faiz artıb

Heydər Əliyev Fondu sosial xidmət müəssisəsində Novruz şənliyi təşkil etdi - FOTO
20.03.2019, 20:49

Heydər Əliyev Fondu sosial xidmət müəssisəsində Novruz şənliyi təşkil etdi - FOTO

Qubada maşınlar qar uçqunu altında qaldı
20.03.2019, 20:32

Qubada maşınlar qar uçqunu altında qaldı

Azərbaycanın Serbiyadakı səfirliyində bayram tədbiri - FOTO
20.03.2019, 20:18

Azərbaycanın Serbiyadakı səfirliyində bayram tədbiri - FOTO

Zəlzələdə 3 nəfər xəsarət aldı
20.03.2019, 20:03

Zəlzələdə 3 nəfər xəsarət aldı

Milli komandamıza daha iki xorvat məşqçi götürüldü
20.03.2019, 19:45

Milli komandamıza daha iki xorvat məşqçi götürüldü

“Qlobal çağırışlar: ekstremizmə qarşı diasporun rolu” mövzusunda müzakirələr aparılıb
20.03.2019, 18:22

Qlobal çağırışlar: ekstremizmə qarşı diasporun rolu mövzusunda müzakirələr aparılıb

ABŞ Azərbaycanda məhkum olunmuş şəxslərin əfv olunmasını alqışlayıb
20.03.2019, 18:18

ABŞ Azərbaycanda məhkum olunmuş şəxslərin əfv olunmasını alqışlayıb

Türkiyədə zəlzələ oldu, məktəblər bağlandı
20.03.2019, 17:11

Türkiyədə zəlzələ oldu, məktəblər bağlandı

İlham Əliyev Qazaxıstanın yeni prezidentini təbrik etdi
20.03.2019, 16:19

İlham Əliyev Qazaxıstanın yeni prezidentini təbrik etdi

Müdafiə Nazirliyinin rəhbərliyi hərbi hospitalda əsgərlərə baş çəkdi
20.03.2019, 16:12

Müdafiə Nazirliyinin rəhbərliyi hərbi hospitalda əsgərlərə baş çəkdi

İlham Əliyev Nursultan Nazarbayevə zəng etdi
20.03.2019, 15:36

İlham Əliyev Nursultan Nazarbayevə zəng etdi

Azərbaycan Avropa ölkələrinə tekstil malları ixrac edəcək
20.03.2019, 15:10

Azərbaycan Avropa ölkələrinə tekstil malları ixrac edəcək

Astananın adı rəsmən dəyişdirildi, Nursultan oldu
20.03.2019, 14:43

Astananın adı rəsmən dəyişdirildi, Nursultan oldu

Fəhləlikdən prezidentliyə yüksələn Nursultan Nazarbayev FOTOLARDA
20.03.2019, 14:24

Fəhləlikdən prezidentliyə yüksələn Nursultan Nazarbayev FOTOLARDA

Tbilisidə taksi sürücüləri etiraz aksiyası keçiriblər
20.03.2019, 14:08

Tbilisidə taksi sürücüləri etiraz aksiyası keçiriblər

DİN: Xızıda sənədləri olmayan diri toyuqlar tutulub
20.03.2019, 14:04

DİN: Xızıda sənədləri olmayan diri toyuqlar tutulub

Dünyanın ən bahalı şəhərləri - SİYAHI   
20.03.2019, 13:28

Dünyanın ən bahalı şəhərləri - SİYAHI  

Nazarbayevin qızı ölkəsində yüksək vəzifəyə seçildi  
20.03.2019, 13:14

Nazarbayevin qızı ölkəsində yüksək vəzifəyə seçildi  

Bakıda ana və qızını maşın vurdu - sürücü saxlanıldı   
20.03.2019, 12:25

Bakıda ana və qızını maşın vurdu - sürücü saxlanıldı  

Sabah hava yağışlı, küləkli olacaq - PROQNOZ   
20.03.2019, 12:22

Sabah hava yağışlı, küləkli olacaq - PROQNOZ  

Türkiyənin “Sultan Novruzu”
20.03.2019, 12:17

Türkiyənin Sultan Novruzu

Yerevan universitetlərində tələbələr Azərbaycan dilini öyrənir, Bakıda isə...
20.03.2019, 12:10

Yerevan universitetlərində tələbələr Azərbaycan dilini öyrənir, Bakıda isə...

Zakir Həsənov Pakistana rəsmi səfərə gedəcək
20.03.2019, 12:03

Zakir Həsənov Pakistana rəsmi səfərə gedəcək

Qazaxıstanın yeni prezidenti paytaxtın adını dərhal dəyişdirməyi təklif etdi
20.03.2019, 11:59

Qazaxıstanın yeni prezidenti paytaxtın adını dərhal dəyişdirməyi təklif etdi

ADU-da “Multikultural Novruz bayramı” 
20.03.2019, 11:57

ADU-da “Multikultural Novruz bayramı” 

Balıq, göl qurbağası və zəli ovu üçün kvotalar müəyyənləşib - SİYAHI
20.03.2019, 11:51

Balıq, göl qurbağası və zəli ovu üçün kvotalar müəyyənləşib - SİYAHI

Elmar Məmmədyarov Çilidə Dağlıq Qarabağ münaqişəsindən danışdı
20.03.2019, 11:47

Elmar Məmmədyarov Çilidə Dağlıq Qarabağ münaqişəsindən danışdı

Prezident göstəriş verdi - təhsil, səhiyyə, məhkəmə-hüquq sistemi üçün yeni islahatlar paketi hazırlanır
20.03.2019, 11:32

Prezident göstəriş verdi - təhsil, səhiyyə, məhkəmə-hüquq sistemi üçün yeni islahatlar paketi hazırlanır

İlham Əliyev: Azərbaycan infrastruktur baxımından çox sürətlə inkişaf edir
20.03.2019, 11:24

İlham Əliyev: Azərbaycan infrastruktur baxımından çox sürətlə inkişaf edir

Prezidentin oğlu dünyanın 17 şəhərinin merini Düşənbəyə çağırdı   
20.03.2019, 11:20

Prezidentin oğlu dünyanın 17 şəhərinin merini Düşənbəyə çağırdı  

Türkiyədə terrora hazırlaşan PKK üzvləri tutuldu
20.03.2019, 11:07

Türkiyədə terrora hazırlaşan PKK üzvləri tutuldu

Rusiyanın azərbaycanlı çempionu - FOTOLAR
20.03.2019, 10:56

Rusiyanın azərbaycanlı çempionu - FOTOLAR

“Azərbaycan xalqı islahatların nəticələrini görür və bundan sonra da görəcək”
20.03.2019, 10:53

“Azərbaycan xalqı islahatların nəticələrini görür və bundan sonra da görəcək”

Ötən il Azərbaycanda 1286 minik avtomobili istehsal edilib
20.03.2019, 10:51

Ötən il Azərbaycanda 1286 minik avtomobili istehsal edilib

Evində narkotik bitki yetişdirən şəxs saxlandı
20.03.2019, 10:47

Evində narkotik bitki yetişdirən şəxs saxlandı

Polis olmaq istəyənlərin NƏZƏRİNƏ
20.03.2019, 10:43

Polis olmaq istəyənlərin NƏZƏRİNƏ

Prezident: “Bu fərmanın dünyada bənzəri yoxdur”
20.03.2019, 10:18

Prezident: “Bu fərmanın dünyada bənzəri yoxdur”

Bu gün Azərbaycan millisi Avropa çempionatının elit-raundunda ilk oyununu keçirəcək
20.03.2019, 10:16

Bu gün Azərbaycan millisi Avropa çempionatının elit-raundunda ilk oyununu keçirəcək

Prezident Azərbaycan xalqını təbrik etdi - VİDEO
20.03.2019, 10:08

Prezident Azərbaycan xalqını təbrik etdi - VİDEO

Ermənilər cəbhədə təxribatlara davam edir
20.03.2019, 09:49

Ermənilər cəbhədə təxribatlara davam edir

Nəsimidə kafe yandı, 12 nəfər təxliyə olundu
20.03.2019, 09:20

Nəsimidə kafe yandı, 12 nəfər təxliyə olundu

Rezidentura təhsilində ixtisasların sayı artırılıb, bəzilərinin adı dəyişdirilib
20.03.2019, 09:09

Rezidentura təhsilində ixtisasların sayı artırılıb, bəzilərinin adı dəyişdirilib

Ölkəyə daxili orqanında narkotik keçirən Lənkəran sakini öldü
20.03.2019, 00:46

Ölkəyə daxili orqanında narkotik keçirən Lənkəran sakini öldü

ARXİV