25 sentyabr 2018, Çərşənbə
Ana Səhifə - MÜSAHİBƏ - Aqrar Universitetin professoru: “Elmar Vəliyev Nizami yurdunu dünyaya yenidən  tanıtdı” – MÜSAHİBƏ
Aqrar Universitetin professoru: “Elmar Vəliyev Nizami yurdunu dünyaya yenidən  tanıtdı” – MÜSAHİBƏ
08.07.2018, 10:55

“Kənd təsərrüfatından dərs deyən müəllim müasir kombaynları, texnikaları, traxtorları istifadə edə bilmirsə, ona necə mütəxəssis demək olar?”

“Bəzi yaşlı müəllimlərə müasir kombaynları idarə etməyi tapşırsaq, qorxub texnikaya yaxın gəlməyəcəklər”


Yuxarıdakı sitatlar AzEdu.az-ın növbəti müsahibinin  -  2003-cü ildən etibarən Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetinin tabeliyində olan Aqromexanika və Elmi-Tədqiqat İnstitunun direktoru, professor Kamil Fətəliyevə məxsusdur.

O, müsahibəsində öz sahəsi ilə bağlı bir çox maraqlı məsələlərə toxunub.

DOSYE: O, 1965-ci ildə Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitutunun (indiki Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti-red.) “Mühəndislik” fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirib. 1968-70-ci illərdə Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitutu “Mühəndislik” fakültəsində laboratoriya müdiri və assistent vəzifələrində çalışıb. 1970-76-cı illərdə Azərbaycan  Elmi-Tədqiqat Kənd Təsərrüfatının Mexanikləşdirilməsi və Elektrikləşdirilməsi İnstitutunun əyani  aspirantı olub, sonra isə elmi işçi vəzifəsində çalışıb. 1977-ci ildə texnika elmləri namizədi alimlik dərəcəsi alıb.

2010-cu ildə ona Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetinin fəxri professoru adı verilib. 230 elmi əsərin, o cümlədən,  6 dərs vəsaiti, 15 tövsiyə və 22 ixtiraya alınmış patentin müəllifidir.

Modern.az saytı AzEdu.az-a istinadən Kamil Fətəliyevlə müsahibəni təqdim edir:

- Kamil müəllim, Azərbaycanda kənd təsərrüfatı sahəsində mövcud ali təhsil sistemini necə qiymətləndirirsiniz?

- Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetində 17 il kafedra müdürü,14 il dosent və digər vəzifələrdə çalışmışam. 1970-80-ci illərin sonlarına qədər bu ali məktəbdə əsaslı kadrlar hazırlanırdı. Məlum hadisələrdən sonra bütün respublika təhsil sisteminə o cümlədən indiki Aqrar Universitetinin verdiyi təhsilə böyük zərbə vuruldu. O zaman ali məktəbin maddi-texniki bazası yox səviyyəsində idi. Prezidentimiz cənab İlham Əliyev hakimiyyətə gəldikdən sonra universitetdə çiçəklənmə dövrü yenidən başladı. Aqrar sahədə olan tam yararsız texnikalar, müasirləri ilə əvəzləndi. Lakin dərs deyən müəllimlər yeni texnikaları görməmişdilər. Müəllim müasir kombaynları, texnikaları, traktorları istifadə edə bilmirsə, ona necə mütəxəssis demək olar?

- Yəni,  tələbinin ixtisaslı kadr kimi yetişməsi üçün mütəxəssis əsas şərtlərdən biridir..

- Tələbənin ixtisaslı kadr kimi yetişməsi üçün ilk növbədə ona maddi-texniki baza lazımdır. 2003 ildən Aqrar Universitet maddi-texniki baza cəhətdən yüksək səviyyədə təmin olunub. 5000-ə qədər tələbənin  hər cür şəraiti olan yataqxanada qalmaq imkanı var. Respublikada heç bir ali məktəbdə  bu qədər gözəl şərait yoxdur. Hazırda xarici dövlətlərlə də tələbə mübadiləsi aparılır. Rusiyadan gələn mütəxəssislər bu qədər qısa zamanda aqrar sahədə bu cür təhsil verən müəssisənin qurulmasına heyrət edirlər.

- Kamil bəy, uzun müddət pedoqoji fəaliyyətlə məşğul olmusunuz. Tələbələrin aqrar sahəyə olan marağı sizi qane edibmi?

- Kadrların hazırlanma səviyyəsi məni qane etmir. Tələbələrə mühazirələr deyib bundan zövq alırdım. Ancaq onların arasında bu sahəyə maraq göstərən çox az idi. Gələcək iş imkanlarının, aylıq gəlirin azlığı və ya digər əlavə səbəblərdən tələbələr aqrar sahədə ixtisaslaşmaq istəmirlər. Universitet artıq qocalıb. Ali məktəbin orta yaş həddi 55, burada dərs deyən alimlərimizin orta yaş həddi isə 65-dir. Reallıq budur ki, biz qocalırıq və yaradılan bu cür şəraitdə təhsil almamaq günahdır. Tələbə olanda amalımız oxumaq və işləmək idi. İndi tələbələrdə o istəyi, o həvəsi görmürəm. Hazırda kompüterdə yaxşı çertyoj çəkən mütəxəssis axtarıram. Ancaq əfsus ki, kadr çatışmazlığı bizə çox əziyyət verir. Bizi gələcəkdə kimlər əvəz edəcək,  elmi mövzuları kim aparacaq, bilmirəm. Bu, məndə böyük narazılıq doğurur. Halbuki, savadlı, bilikli minlərlə gəncimiz var.

- Dövlət İmtahan Mərkəzinin keçirdiyi  qəbul imtahanlarında Aqrar Universitetə keçid balı olduqca aşağıdır. Hətta 150 balla da bu ali məktəbə daxil olmaq mümkündür. Çox güman ki, abituriyentlərin “ortada qalmamaq” üçün buranı seçməsi onların gələcəkdə bu ixtisasdan uzaqlaşmalarına səbəb olur..

-Gənclərin bu sahəyə marağını artırmaq üçün nələr edə biləcəyimiz barədə çox düşünmüşük. Cənab prezidentin xüsusi tapşırığı ilə Aqrar Universitetə 500 baldan yuxarı nəticə ilə daxil olan hər bir tələbəyə əlavə olaraq ayda 200 Azn təqaüd ödənir. Belə şəraitdə tələbə niyə oxumasın?!  İş və maaş faktorunun burada böyük rolu var. Tələbə gələcəkdə “harada işləyəcəm?” düşüncəsi ilə yaşayır. Bizim Elmi-Tədqiqat İnstitutunun maaşı da aşağı səviyyədədir. Elmə ayrılan vəsait ümumdaxili məhsulla götürəndə 0,2 faiz aşağıdır. Təbii ki, 150 balla qəbul olunan tələbənin biliyi demək olar ki, sıfıra bərabərdir. Bu il nəvəm Bakı Dövlət Universitetinin Hüquq fakültəsini kəsirsiz bitirib. Çünki belə universitetlərdə təhsil alan tələbələrin əksəriyyəti yüksək balla qəbul olan abituriyentlərdir. Keçid balı aşağı olmayanda plan yeri dolmur deyə, məcbur qalıb  balı aşağı endirirlər. Plan yeri dolmasa mütəxəssisi  necə və kimlərdən hazırlayacaqsan?!  Hesab edirəm ki, gələcəkdə savadlı kadrların Aqrar Universitetə axını artacaq. Bunun üçün əsas şərt onların işlə, lazımi maaşla təmin olunmasıdır. Belə olanda tələbələrin də bu sahəyə marağı yaranar. Nəyə görə xarici ölkədən gətirilən aqronoma, zootexnikə yüksək maaş verib, öz işçilərimizi kənarda qoyaq?!

- Hazırda Aqrar Universitetdə dərs deyən müəllimlərin əksəriyyəti yaşlı kadrlardır. Sizcə, bu amil ali məktəbdəki təhsilin keyfiyyətinə necə təsir göstərir?

 - Yaşlı müəllimin  müasir hesablama texnikalarını mənimsəmə bacarığı cavan kadrla eyni ola bilməz. Bəzi yaşlı müəllimlərə müasir kombaynları idarə etməyi tapşırsaq, qorxub texnikaya yaxın gəlməyəcəklər. Çox təəssüf ki, texnikalar lazimi səviyyədə tələbələrə çatdırıla bilmir. Yenə də qeyd edirəm ki, cavan kadrların cəlb oluna bilməməsində əsas səbəb maddiyatdır. Bir gün mağazaların birində tələbəmlə  rastlaşdım. Satıcı işlədiyini gördükdən sonra aspiranturaya daxil olmasını söylədim. Çox savadlı, bilikli oğlan idi. Aspiranturada alacağı məbləği eşidəndən sonra təklifimi qəbul etməkdən imtina etdi.

- Kamil müəllim,  hazırda ölkəmizdə aqrar sahədə kiçik təsərrüfatla fəaliyyət  üstünlük təşkil edir. Bu gün fermerlər və ya sahibkarların ixtisaslı mütəxəssisə nə dərəcədə ehtiyacı var?

- Bu gün fermer özü də kənar qüvvə çalışdırmağa maraqlı deyil. Ölkədə 1,8 milyonun 250 min hektarı 3 hektar əraziyə malik sahələrdən ibarətdir.  Kiçik sahələrə də təbii  ki, mütəxəssisə bir o qədər də  ehtiyac  yoxdu. 3,5 milyon nəfər əhaliyə kiçik torpaq payı verildi. Bu torpaqların hər birinin böyüklüyü 50 hektar olsa, insanlar həm aqronom, həm də digər mütəxəssisləri axtarmağa başlayacaq. Eləcə də heyvandarlıq sahəsində 90% insan 5-10 başdan artıq mal-qara saxlamır. Azsaylı mal-qaranı saxlamaq üçün zootexnikə nə dərəcədə ehtiyac var?

Kombaynlar da 60-70  manata  2-3 hektar ərazini biçməyə razı olmur.  Hər gün gecikdikcə, 1-2  faiz taxıl  itkiyə  gedir. Azərbaycanda məhsuldarlıq nəyə görə aşağı olmalıdır? Torpaqdan yetərincə istifadə etmək, ixrac potensialımızı, brend məhsul istehsalımızı artırmaq lazımdır. Kiçik təsərrüfatla da bunları əldə etmək mümkün deyil.

- İllərdir, Gəncədə yaşayıb, Gəncədə çalışmısınız. Ümumiyyətlə, son günlərdə Gəncədə baş verən hadisəyə, icra başçısı Elmar Vəliyevin güllələnməsi bir alim kimi  sizə necə təsir etdi?

- Elmar müəllimlə bağlı baş verən hadisə məni çox sarsıtdı. Onu 40 ilə yaxındır, tanıyıram. Yevlaxın deputatı İlham Məmmədov deyirdi ki, Elmar Vəliyevlə pambıq yığmağa gedəndə 100 kq pambığı tərəziyə qoymasaydı, sahədən çıxmazdı. Bu adamın işgüzarlığına söz ola bilməz. Onun güllələnməsi haqda sosial şəbəkələrdə, virtual məkanda yazılanları oxuyur və onunla razılaşmıram!  

Bu adam gələn gündən aktiv iş rejimində çalışır. Heç bir icra başçısı müxtəlif sahələrə onun kimi ayrı-ayrılıqda diqqət göstərmir. 60 ilə yaxındır, Gəncədə yaşayıram. Bir gün belə görməmişəm ki, icra hakimiyyətinin işıqları axşam 10-11-dən tez söndürülsün.

-  Bəs, elmə, təhsilə  münasibəti sizi nə dərəcədə razı salıb? 

- Onun ilk məqsədi Gəncəni özünə qaytarmaq olub. Çünki Elmar Vəliyev Gəncəyə vurğundur. Onun gəlişindən sonra Gəncənin  Qala qapısından içəri girən  kimi sanki başqa mühitə düşdüyünü anlayırsan. Farslar və digər millətlər daim Nizamini özünküləşdirməyə çalışıblar. Elmar Vəliyev Nizamini bütün dünyaya tanıtdı. O, eyni zamanda bugünə qədər çoxsaylı muzeylər tikdirib, parklar saldırıb.

 

Elmar Vəliyev İslam dünyasına hörməti artırdı. Dini radikallara qarşı mübarizə aparıb, dövlətin mənafeyini güdürdü.  Onlarla bağlı bəzi səhnələri görəndə ətim ürpəşirdi. Bütün bunların qarşısını alması ona qarşı düşmənçiliyin yaranmasına səbəb oldu. Eyni zamanda, Gəncənin abadlaşdırılması, çiçəklənməsinə görə yararsız, uçqun vəziyyətdə olan evlərin plana salınması da narazılığa səbəb ola bilər. Keçən il Moskvadan gələn alim yoldaşımla bərabər Heydər Əliyev Park Kompleksini ziyarət etdik. Məndən bu kompleksin neçə ilə tikildiyini soruşdu. Bir il yarıma tikildiyini və şəxsən icra başçımızın öz əməyi hesabına ərsəyə gəldiyini dedim. Alim cavabında “həmin adam düşmənim də olsa, qucaqlayardım”, deyə cavab verdi.


Nəzrin Rüstəmova


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Mehriban Əliyeva İtaliya Senatının sədri ilə görüşdü - FOTOLAR
25.09.2018, 15:00

Mehriban Əliyeva İtaliya Senatının sədri ilə görüşdü - FOTOLAR

Alimlərdən xəbərdarlıq: "Çox su içməyin, ölə bilərsiniz"
25.09.2018, 14:43

Alimlərdən xəbərdarlıq: "Çox su içməyin, ölə bilərsiniz"

Zeynab Kazımovaya gömrükdə yeni vəzifə verildi   
25.09.2018, 14:42

Zeynab Kazımovaya gömrükdə yeni vəzifə verildi  

Gənclərin NƏZƏRİNƏ: Karyera yarmarkası keçiriləcək
25.09.2018, 14:28

Gənclərin NƏZƏRİNƏ: Karyera yarmarkası keçiriləcək

İran rəhbərliyi Trampa ismarıc yolladı
25.09.2018, 14:22

İran rəhbərliyi Trampa ismarıc yolladı

İraq prezidentinin adı oktyabrın 2-də açıqlanacaq
25.09.2018, 14:13

İraq prezidentinin adı oktyabrın 2-də açıqlanacaq

Zakir Həsənov Bolqarıstanlı həmkarı ilə görüşüb - FOTO
25.09.2018, 14:03

Zakir Həsənov Bolqarıstanlı həmkarı ilə görüşüb - FOTO

Azərbaycan yeni aviasiya bombası istehsalına başlayıb 
25.09.2018, 14:01

Azərbaycan yeni aviasiya bombası istehsalına başlayıb 

“Azercell”dən maraqlı layihə: “Təhlükəsiz internet və rəqəmsal vətəndaşlıq”
25.09.2018, 13:59

“Azercell”dən maraqlı layihə: “Təhlükəsiz internet və rəqəmsal vətəndaşlıq”

Mətbuat Şurasında veteran jurnalistin 85 yaşı qeyd olundu
25.09.2018, 13:49

Mətbuat Şurasında veteran jurnalistin 85 yaşı qeyd olundu

Yerevanda xəstəxanada partlayış oldu - 1 nəfər öldü
25.09.2018, 13:46

Yerevanda xəstəxanada partlayış oldu - 1 nəfər öldü

Ölkə başçısı Avropa İnvestisiya Bankının vitse-prezidentini qəbul etdi - YENİLƏNİB
25.09.2018, 13:32

Ölkə başçısı Avropa İnvestisiya Bankının vitse-prezidentini qəbul etdi - YENİLƏNİB

Qəbələdə 230 kq fındıq oğurlayanlar tutuldu
25.09.2018, 13:29

Qəbələdə 230 kq fındıq oğurlayanlar tutuldu

Almaniya İranla nüvə razılaşmasının saxlanılmasını istəyir
25.09.2018, 13:28

Almaniya İranla nüvə razılaşmasının saxlanılmasını istəyir

Sabahın hava PROQNOZU
25.09.2018, 13:27

Sabahın hava PROQNOZU

“Ürək-damar xəstəlikləri ilə bağlı xüsusi proqram yaradılsın” – Deputatdan TƏKLİF
25.09.2018, 13:25

“Ürək-damar xəstəlikləri ilə bağlı xüsusi proqram yaradılsın” – Deputatdan TƏKLİF

Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi kərə yağı satışını YOXLAYIB  
25.09.2018, 13:25

Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi kərə yağı satışını YOXLAYIB  

Sabahdan hava pisləşəcək, güclü külək, leysan, daşqın gözlənilir - XƏBƏRDARLIQ
25.09.2018, 13:17

Sabahdan hava pisləşəcək, güclü külək, leysan, daşqın gözlənilir - XƏBƏRDARLIQ

“Bakıda niyə valyutadəyişmə məntəqəsi açılmır?” - Palata suala CAVAB VERDİ   
25.09.2018, 13:11

“Bakıda niyə valyutadəyişmə məntəqəsi açılmır?” - Palata suala CAVAB VERDİ  

İlham Əliyev silahlarla tanış oldu - FOTOLAR
25.09.2018, 13:04

İlham Əliyev silahlarla tanış oldu - FOTOLAR

Rusiyanın Azərbaycana satmaq istəmədiyi SİLAHLAR...
25.09.2018, 13:02

Rusiyanın Azərbaycana satmaq istəmədiyi SİLAHLAR...

Azərbaycanda yeni unikal silah istehsal olundu - FOTO
25.09.2018, 12:54

Azərbaycanda yeni unikal silah istehsal olundu - FOTO

Almasatanın DƏRDİ   
25.09.2018, 12:48

Almasatanın DƏRDİ  

Şəkidə 86 yaşlı kişi itkin düşdü
25.09.2018, 12:42

Şəkidə 86 yaşlı kişi itkin düşdü

Qanunsuz ov edən 2 nəfər saxlanıldı
25.09.2018, 12:35

Qanunsuz ov edən 2 nəfər saxlanıldı

“Belə xəstələrdən istifadə etmək vicdansızlıqdır” - Komitə sədrindən ETİRAZ
25.09.2018, 12:29

“Belə xəstələrdən istifadə etmək vicdansızlıqdır” - Komitə sədrindən ETİRAZ

Şadlıq evinin sanitar qovşağından meyit tapıldı
25.09.2018, 12:23

Şadlıq evinin sanitar qovşağından meyit tapıldı

Ən ümidverici cüdoçumuz dünya çempionatında uduzdu   
25.09.2018, 12:16

Ən ümidverici cüdoçumuz dünya çempionatında uduzdu  

Zərdabda təzə gəlin 3 aylıq uşağı ilə evdən qaçdı - FOTO
25.09.2018, 12:16

Zərdabda təzə gəlin 3 aylıq uşağı ilə evdən qaçdı - FOTO

Dövlət Gömrük Komitəsi 3 istiqamətdə islahatlar aparır
25.09.2018, 12:13

Dövlət Gömrük Komitəsi 3 istiqamətdə islahatlar aparır

Ferdinandde Sössürün məşhur “Ümumi dilçilik kursu” əsəri Azərbaycanda çap olundu
25.09.2018, 12:05

Ferdinandde Sössürün məşhur “Ümumi dilçilik kursu” əsəri Azərbaycanda çap olundu

Azərbaycan Banklar Assosiasiyasında yeni TƏYİNATLAR oldu
25.09.2018, 11:58

Azərbaycan Banklar Assosiasiyasında yeni TƏYİNATLAR oldu

Trampla Makronun arası dəyib
25.09.2018, 11:54

Trampla Makronun arası dəyib

Məktəbəhazırlıq qruplarına sənəd qəbulunun vaxtı uzadıldı
25.09.2018, 11:38

Məktəbəhazırlıq qruplarına sənəd qəbulunun vaxtı uzadıldı

Putin Bakıda Qarabağ məsələsini müzakirə edəcək
25.09.2018, 11:30

Putin Bakıda Qarabağ məsələsini müzakirə edəcək

Ağcabədidə zərərvericilərə qarşı kimyəvi mübarizə aparılır 
25.09.2018, 11:27

Ağcabədidə zərərvericilərə qarşı kimyəvi mübarizə aparılır 

Azərbaycanda aclıq problemi yoxdur – RƏSMİ
25.09.2018, 11:23

Azərbaycanda aclıq problemi yoxdur – RƏSMİ

Parlamentin payız sessiyasının qanunvericilik işlər planına bu məsələlər daxil edildi - SİYAHI   
25.09.2018, 11:20

Parlamentin payız sessiyasının qanunvericilik işlər planına bu məsələlər daxil edildi - SİYAHI  

Məktəbdə FACİƏ: 2-ci sinif şagirdi boğulub öldü
25.09.2018, 11:15

Məktəbdə FACİƏ: 2-ci sinif şagirdi boğulub öldü

Deputat Bakı İslam Universitetinin bağlanmasını alqışladı
25.09.2018, 11:12

Deputat Bakı İslam Universitetinin bağlanmasını alqışladı

On rayonda xüsusi tullantılar üçün 16 konteyner yerləşdirilib
25.09.2018, 11:12

On rayonda xüsusi tullantılar üçün 16 konteyner yerləşdirilib

İlham Əliyev: "Azərbaycan güclü müdafiə sənayesi yaradıb"
25.09.2018, 11:09

İlham Əliyev: "Azərbaycan güclü müdafiə sənayesi yaradıb"

Bu ölkədə avtobuslarda üztanıma sistemi tətbiq ediləcək
25.09.2018, 11:07

Bu ölkədə avtobuslarda üztanıma sistemi tətbiq ediləcək

Diaspor Komitəsindən daha bir İLK: xaricdəki sənədsiz azərbaycanlıların problemləri çözülür
25.09.2018, 11:06

Diaspor Komitəsindən daha bir İLK: xaricdəki sənədsiz azərbaycanlıların problemləri çözülür

Göyçayın xurma bağları xəstəliyə yoluxub
25.09.2018, 11:03

Göyçayın xurma bağları xəstəliyə yoluxub

Onlara da diplomatik pasport veriləcək
25.09.2018, 11:01

Onlara da diplomatik pasport veriləcək

Prezident icra başçıları ilə bağlı Milli Məclisə layihə təqdim etdi
25.09.2018, 10:59

Prezident icra başçıları ilə bağlı Milli Məclisə layihə təqdim etdi

Magistr və doktorantlara ŞAD xəbər: vergi tutulmayacaq
25.09.2018, 10:56

Magistr və doktorantlara ŞAD xəbər: vergi tutulmayacaq

Müttəfiqləri ABŞ-ın planlarına etiraz etdi
25.09.2018, 10:54

Müttəfiqləri ABŞ-ın planlarına etiraz etdi

Kapital Bank-ın müştərisi Milana səyahət qazanıb
25.09.2018, 10:53

Kapital Bank-ın müştərisi Milana səyahət qazanıb

ARXİV