18 avqust 2018, Şənbə
Ana Səhifə - GÜNDƏM - Bu il heyvanlar arasında təhlükəli manqo xəstəliyi aşkarlanmayıb
Bu il heyvanlar arasında təhlükəli manqo xəstəliyi aşkarlanmayıb
16.07.2018, 20:43

Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi tərəfindən təsdiq olunmuş epizootik tədbirlər planına uyğun olaraq Dövlət Baytarlıq Xidməti (DBX) bu ilin 6 ayı ərzində manqoya görə 38 704 baş təkdırnaqlı heyvanı diaqnostik müayinəyə (malleinizasiyaya) cəlb edib.

DBX-dən Modern.az-a verilən məlumata görə, aparılan müayinələrin nəticəsinə əsasən təkdırnaqlı heyvanlar arasında (atlar və ulaqlar) manqo xəstəliyinə görə yoluxma aşkar edilməyib.

 

Qeyd edək ki, manqo təkdırnaqlı heyvanların xroniki gedişli infeksion xəstəliyi olub, ağciyərdə, burun boşluğunun selikli qişasında və dəridə irinli yaralara çevrilən spesifik düyünlərin əmələ gəlməsi ilə səciyyələnir. Xəstəliyə əsasən, təkdırnaqlı heyvanlar həssasdır. Nadir hallarda dəvələr və pişik ailəsinə daxil olan yırtıcı heyvanlar xəstəliyə tutulur. Manqo xəstəliyinə insanlar da həssasdır.

 

Xəstəliyin inkubasiya dövrü 3 günlə 3 həftə arasında olur. Gedişinə görə iti, xroniki və latent, patoloji prosesin inkişaf yerinə görə isə şərti olaraq burun, ağciyər və dəri formaları mövcuddur.

 

İti forma zamanı temperaturun yüksəlməsi (41oC-dək yüksəlir), burun və gözün selikli qişasının hiperemiyası, heyvanın ümumi zəifliyi nəzərə çarpır. Xəstəliyin 2-3-cü günündə burnun selikli qişasında xırda sarı rəngli düyünlər əmələ gəlir. Bu düyünlər böyüyərək biri digəri ilə birləşir və nekrotik iltihab baş verir.

 

Nekrotiki iltihab nəticəsində burun arakəsməsinin zədələnməsi, burundan qanlı-ixarozlu axıntı və tənəffüsün çətinləşməsi görünür. Xəstəlik nəticəsində regionar limfa düyünləri iltihaba uğrayır. Manqonun dəri forması zamanı ən çox baş, boyun, ətrafların dərisi üzərində əvvəlcə ağrılı şişlər əmələ gəlir, sonra bunlar sorulur və yerində bərk qabarcıqlar yaranır. Bir neçə gün keçmiş qabarcıqlar partlayır və yerində irinli yaralar əmələ gəlir. Səthi limfa damarları həcmcə böyüyür, sonra yumşalır və partlayır. Xəstəlik iti formada 2-4 həftə davam edir və çox vaxt ölümlə nəticələnir.

 

Xəstəliyin xroniki forması zamanı periodik olaraq temperaturun yüksəlməsi, ağciyərin emfizeması, burun axıntısı, öskürək və çənəaltı limfa düyünlərinin böyüməsi görünür. Burun boşluğunun selikli qişasında yaralar və ulduzvari sağalmış yara yerləri nəzərə çarpır. Dəri forması zamanı arxa ətraflarda qalınlaşma nəzərə çarpır, bu da atın ayağını “fil” ayağına bənzədir. Xəstəliyin xroniki forması bir neçə aydan bir neçə ilə qədər davam edir.

 

Latent (gizli) forma atın bütün ömrü boyu davam edə bilər və spesifik diaqnostika üsulları ilə aşkar edilir.

 

Atçılıq komplekslərinə və təsərrüfatlarına toplanmış atlar mütləq kliniki müayinədən keçirilməli və göz malleinizasiyası (allergik diaqnostik sınaq) ilə yoxlanmalıdırlar. Təsərrüfata at alınarsa, onlar bir ay karantində saxlanılır, manqoya görə kliniki müayinədən keçirilir və malleinizasiya aparılır.

 

Təlimata uyğun olaraq təsərrüfatda manqo aşkar edilirsə, oradakı bütün atlar mütləq kliniki müayinədən keçirilməli və 5-6 günlük fasilə ilə 2 dəfə göz malleinizasiyası (oftolmomalleinizasiya) sınağı aparılmalıdır.

 

Manqo baş verən zaman təsərrüfat qeyri-sağlam hesab edilir və karantin qoyulur. Karantin dövründə atların başqa təsərrüfatlara və sahibkarlara verilməsi, onların qruplaşdırılması qadağan edilir. Kliniki xəstə atlar və kliniki əlamətləri olmayan, lakin malleinizasiya müsbət reaksiya verən heyvanlar öldürülür. Heyvan binaları və onların ətraf sahələrində mexaniki təmizlik və dezinfeksiya aparılır. Xəstə heyvanlara ayrılmış binalardakı peyin, yem qalıqları toplanaraq yandırılır.

 

Xəstə heyvanda müalicə aparılmır, xəstə heyvanlar zərərsizləşdirilir.

 

Hazırda respublikada iti yoluxucu xəstəliklərə, o cümlədən manqo xəstəliyinə görə epizootik vəziyyət sabitdir.


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Əslində   
18.08.2018, 01:56

Əslində  

Azərbaycan bu şəhərlərdə ticarət evi açır
18.08.2018, 00:56

Azərbaycan bu şəhərlərdə ticarət evi açır

Filippində təyyarə qəzası
18.08.2018, 00:39

Filippində təyyarə qəzası

Sumqayıtda itin gözünü oydular - VİDEO
18.08.2018, 00:26

Sumqayıtda itin gözünü oydular - VİDEO

Maşın nəvəsindən ayrılmaq istəməyən nənəni sürüdü
18.08.2018, 00:12

Maşın nəvəsindən ayrılmaq istəməyən nənəni sürüdü

İstanbulda 47 azərbaycanlı məhbus aclığa başladı
17.08.2018, 23:56

İstanbulda 47 azərbaycanlı məhbus aclığa başladı

Ərdoğan yeddinci dəfə baba oldu
17.08.2018, 23:41

Ərdoğan yeddinci dəfə baba oldu

Kiyevdə iğtişaş törətmək istəyən 80 nəfər saxlanıldı
17.08.2018, 23:27

Kiyevdə iğtişaş törətmək istəyən 80 nəfər saxlanıldı

Azərbaycan nefti bahalaşıb
17.08.2018, 23:16

Azərbaycan nefti bahalaşıb

İsrail hərbçiləri ilə toqquşmalarda 2 fələstinli öldü
17.08.2018, 22:57

İsrail hərbçiləri ilə toqquşmalarda 2 fələstinli öldü

Pakistanda yeni baş nazir seçilib
17.08.2018, 22:43

Pakistanda yeni baş nazir seçilib

“ASAN Viza” 700.000-dən çox insanı sevindirib
17.08.2018, 22:29

“ASAN Viza” 700.000-dən çox insanı sevindirib

Qazax sakini həmyerlisinə oraqla xəsarət yetirib
17.08.2018, 22:13

Qazax sakini həmyerlisinə oraqla xəsarət yetirib

Güclü zəlzələ İndoneziyanı silkələdi
17.08.2018, 21:59

Güclü zəlzələ İndoneziyanı silkələdi

Azərbaycanda 18 yaşadək rəsmi nikaha girənlərin sayı azalıb
17.08.2018, 21:47

Azərbaycanda 18 yaşadək rəsmi nikaha girənlərin sayı azalıb

Paşinyan rəqiblərini hədələdi
17.08.2018, 21:33

Paşinyan rəqiblərini hədələdi

Avtobus sürücüsü və sərnişinləri ölümlə hədələyən şəxs TUTULDU - RƏSMİ
17.08.2018, 21:17

Avtobus sürücüsü və sərnişinləri ölümlə hədələyən şəxs TUTULDU - RƏSMİ

Müslüm Maqomayevin xatirəsi yad olundu - FOTOLAR
17.08.2018, 21:08

Müslüm Maqomayevin xatirəsi yad olundu - FOTOLAR

“Yaxın zamanlarda gömrük sistemində islahatlar başa çatdırılacaq” - İqbal Babayev
17.08.2018, 20:56

“Yaxın zamanlarda gömrük sistemində islahatlar başa çatdırılacaq” - İqbal Babayev

İtkin düşən abituriyent sevdiyi oğlanla qaçıb
17.08.2018, 20:39

İtkin düşən abituriyent sevdiyi oğlanla qaçıb

Türkiyə ordusu PKK rəhbərini belə vurdu - VİDEO
17.08.2018, 20:29

Türkiyə ordusu PKK rəhbərini belə vurdu - VİDEO

Hindistanda son 100 ilin ən dəhşətli faciəsi: 324 ölü
17.08.2018, 20:14

Hindistanda son 100 ilin ən dəhşətli faciəsi: 324 ölü

Ombudsman nümayəndələri Bakı İstintaq Təcridxanasında
17.08.2018, 20:01

Ombudsman nümayəndələri Bakı İstintaq Təcridxanasında

DGK-nın bu idarələri bayram günü işləyəcək
17.08.2018, 20:00

DGK-nın bu idarələri bayram günü işləyəcək

Son dörd gündə 87 qa­nunsuz miqrant sax­­­la­nıl­ıb   
17.08.2018, 19:50

Son dörd gündə 87 qa­nunsuz miqrant sax­­­la­nıl­ıb  

Messinin qardaşına hökm oxundu
17.08.2018, 19:40

Messinin qardaşına hökm oxundu

ABŞ Suriyanın bərpası layihəsinin maliyyələşdirilməsini dayandırıb
17.08.2018, 19:30

ABŞ Suriyanın bərpası layihəsinin maliyyələşdirilməsini dayandırıb

FIFA 4 klubu cəzalandırıb
17.08.2018, 19:19

FIFA 4 klubu cəzalandırıb

Helikopter bölmələrinin taktiki-uçuş məşqləri keçirilib
17.08.2018, 19:10

Helikopter bölmələrinin taktiki-uçuş məşqləri keçirilib

Milli Paralimpiya Komitəsinin regional bölməsi yaradılıb
17.08.2018, 19:00

Milli Paralimpiya Komitəsinin regional bölməsi yaradılıb

Bu türk filmi “Oskar”a namizəd göstərildi
17.08.2018, 18:52

Bu türk filmi “Oskar”a namizəd göstərildi

Saakaşvili Ukraynaya qayıdacağı vaxtı açıqladı
17.08.2018, 18:41

Saakaşvili Ukraynaya qayıdacağı vaxtı açıqladı

Metronun "Bakmil" stansiyası qarşıdakı istirahət günlərində adi qaydada işləyəcək
17.08.2018, 18:32

Metronun "Bakmil" stansiyası qarşıdakı istirahət günlərində adi qaydada işləyəcək

"Kaspersky Lab": Messenger və sosial şəbəkələrə olan hücumlar artıb
17.08.2018, 18:22

"Kaspersky Lab": Messenger və sosial şəbəkələrə olan hücumlar artıb

Lənkəranda yeni yol çəkiləcək
17.08.2018, 18:11

Lənkəranda yeni yol çəkiləcək

ARXİV