20 mart 2019, Çərşənbə
Ana Səhifə - ƏDƏBİYYAT - Xalq artisti elmi dərəcə ala bilməz?
Xalq artisti elmi dərəcə ala bilməz?
23.07.2018, 12:27

Ariz ABDULƏLİYEV


Medianın elə bil işi-gücü qurtarıb, vallah.  Qəzetlər, saytlar indi də Xalq artisti Nazpəri Dostəliyevanın dissertasiya yazmağını  müzakirə edirlər. Hansı saytı açırsan, N.Dostəliyevanın elmi iş yazması barədə heyrət, ironiya, təhqir  və tənqid yazır. Bəlkə də müğənni xanımdan son illər İnternetdə bu qədər yazılmamışdı. Elə bil hörmətli mediamıza mövzu qəhətdir və ya sözünün kəsəri qurtarıb, yaxud araşdırma aparılması vacib olan maraqlı bir mövzunu N.Dostəliyeva üzərində dayandırır.  Bir məqam da var: media bu məsələdə də “böyüklərə” gücü çatmayan kimi görünür...


Əslində, Nazpəri xanımın dissertasiya yazmasında heç bir qəbahət yoxdur. Ölkəmizdə magistr təhsili olan, elmi-tədqiqata maraq göstərən hər bir vətəndaş elmi iş yaza bilər. Bu baxımdan, illərdir ifaçı və müəllim kimi peşəkar təcrübə toplayan ali təhsilli N.Dostəliyevanın dissertasiya yazmasında təəccüb döğuracaq bir şey yoxdur.


Bəlkə təəccüb doğuran məmurların, deputatların, iş adamlarının, jurnalistlərin  elmi ad və dərəcə almağa bu qədər hədsiz, aşırı həvəsidir? Azərbaycanda elə nazirlik, komitə, şirkət, agentlik, icra hakimiyyəti yoxdur ki, girişdə dayananların, bölmə, şöbə, idarə müdirlərinin, sıravi işçilərin, texniki əməkdaşların elmi dərəcəsi olmasın. PA məmurlarının, deputatların, prokurorların, hakimlərin, polislərin, market işlədənlərin, qəzetçilərin, köşəmanların, “televizyonşik”lərin, taksi sürənlərin, pariya işçilərinin də alimlik dərəcəsi var. Doğrudur, məmur və deputatlar arasında bəziləri elmi dərəcə  və adları öz elmi zəhməti, biliyi, tədqiqatı və  bacarığı ilə əldə edib. Amma belələri çox deyil. Ümumiyyətlə, dövlət məmurunun, deputatın, polisin, prokurorun, iş adamının və s. elmi yaradıcılığa marağı müsbət hadisədir. Elə isə cəmiyyətin bu kimi səlahiyyətli, vəzifəli və varlı kəsimlərinin elmi dərəcə almağa bu qədər can atmasında elmin inkişafı üçün nə qədər fayda var? Elmi dərəcə daşıyanların ucdantutma hamısına “alim” demək olarmı?


Media niyə soruşmur ki, ay məmur, dissertasiya müdafiə etmək  üçün mənbələri, yeni ədəbiyyatları oxumalısan, gecə-gündüz kitabxanalarda işləməlisən, məqalələr yazmalısan, konfranslarda məruzə etməlisən və sənin bütün bunlara vaxtın haradandır? Axı sən həftənin beş günü səhər saat 9.00-dan, axşam saat 17.00-18.00-a qədər işdə olursan, qalan iki gününü də ailə-məişət işlərinə, dincəlməyinə, yeyib-işməyinə, xeyir-şər olaylarına sərf eləyirsən. Həftənin yeddi günü “başını qaşımağa” vaxtın yoxdursa, bu vəziyyətində dissertasiyanı necə yazırsan? Sən olsa-olsa qəzeti, elektron medianı və “şef”lərinin əmrlərini, qərarlarını oxuyursan ki, bu mütaliən də dissertasiya yazmaq üçün qəti yaramır. Bu minval ilə jurnalistlərin də elmi iş yazması yaman dəb halını alıb.  Maraqlıdır, həftənin yeddi günü məqalə, informasiya yazan, qəzet buraxan, sayt işlədən jurnalistin elmi-tədqiqata bu qədər vaxtı haradandır? Axı dissertasiya yazmaq, sayt üçün informasiya, məqalə, köşə  yazmaq qədər asan bir iş deyil...     


Respublikamızda onlarla müğənni, pianoçu, skripkaçı, bəstəkar, dirijor, vokalçı, xanəndə, aşıq, musiqi müəllimi var ki, dissetyasiya yazıb elmi dərəcə alıblar. Məsələn, tanınmış müğənnilər  Simarə İmanova (əməkdar art.),  Gülüstan Əliyeva (əməkdar art.),  aşıq Əhliman (əməkdar məd. işçisi) və b. sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru dərəcəsi daşıyırlar. Pianoçu Vaqif Gərayzadə fəlsəfə (estetika), aktyor Qorxmaz Əlili sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktorudur. İnşallah tanınmış müğənnilər – Aygün Bayramova, Gülyanaq Məmmədova, Nəzakət Teymurova,  Fərqanə Qasımova, Ruzə İbişova, Sevinc Sarıyeva da yəqin yaxın gələcəkdə elmi dərəcə daşıya bilərlər. Hələ mən aktyorları, rejissorları, rəssamları, memarları, bəstəkarları, xor dirijorları, pianoçuları, tarzənləri, kamanzənləri, fleytaçıları, vokalçıları, evtikənləri, firma işlədənləri demirəm. Deməli, bu ölkədə aşağıdan yuxarıya qədər istənilən məmurun, hüquq-mühafizə işçisinin, kiçik sahibkarın, istənilən deputatın, idmançının, İH işçisinin, qəzet, televiziya və sayt əməkdaşlarının, pianoçunun, skripkaçının, vokalçının, rəssamın, rejissorun, teleaparıcının, şadlıq sarayı müdirinin, rəssamın dissertasiya yazması media, ictimai rəy tərəfindən qəbul olunur, amma Xalq artisti, müğənni N.Dostəliyevanın elmi iş yazması bu qədər təəccüb və etiraz doğurur? Əlbəttə, elmi işə qadağa qoymaq olmaz. Amma bir çox incəsənət adamlarına, məmurlara, jurnalistlərlə, deputatlara, pullulara, iş adamlarına  adı qarşısında reqaliyaların yazılması, yaxud yuxarı vəzifə alması naminə doktorluq dərəcəsi əldə etmək mütləq lazımdırmı? Bunun elmin inkişafına, yeni nəzəriyyələrin və nəticələrin yaranmasına bir xeyri varmı? Axtarsan, əksəriyyəti dərəcə alandan sonra bir məqalə də yazmayıb.  Belə vəziyyətdə Xalq artisti N. Dostəliyevanın elmi iş yazması niyə təəccüb və etiraz doğurmalıdır?


Bu məsələdə bəzi vacib nüanslar da yox deyil. Məsələn, inkişaf etmiş ölkələrdə  yaxşı mütəxəssisin elmi dərəcə  alması, eləcə də praktik fəaliyyətin, biznesin, istehsalın, təhsilin və incəsənətin elm ilə əlaqələndirməsi tələb olunur.  Dünyanın bu durumunda Xalq artisti, təcrübəli müğənni-xanəndə N.Dostəliyeva da elmi iş yaza, elmi dərəcə ala bilər. Bu təcrübəli  ifaçı elmi dərəcə alıb, məsələn Türkiyədə, İranda, Ərəb ölkələrində universitetlərin birində muğam ifaçılığını tədris edə bilməzmi? Əlbəttə, tamamilə mümkündür və buna mənəvi haqqı da çatır. O, özünü reklam edən çox xanəndə və müğənnidən təmiz oxuyur və sənətinə bağlı olan məsuliyyətli bir sənətçidir.

 

***

Gəlin xarici klubların futboluna baxanda, təkcə peşəkar futbolu yox, peşəkar futbolçuya münasibəti də öyrənək. Axı dünya gör-götür dünyasıdı. Baxın, 40 dəqiqə meydançada qaçan futbolçu əvəz olunanda,onun oyundakı iştirakını ölkəsinin azarkeşləri ayaq üstdə alqışlayırlar və idmançının zəhmətinə bu cür hörmətlə qiymət verib, yola salırlar. Bəli, dünyada belə cəmiyyətlər var. Amma biz 40 il sənətdə yol gələn, peşəkar muğam sənətçisi və müğənni kimi xalqa xidmət edən bir xanımın dissertasiya yazmaq, elmi dərəcə almaq hüququna  qarşı çıxırıq. Deməli, PA-da, MM-də, İH-lərin birində gözətçi işləməyin yetər ki, bu media, bu cəmiyyət sənin elmi dərəcə almağına qarşı çıxmasın? Ölkəmizdə təhsilli müğənninin, xanəndənin, aşığın dissertasiya yazması və elmi dərəcə alması niyə bəzilərini bu qədər qıcıqlandırır? Bu absurd düşüncəli beyinlər, istedadsızlar nə vaxta qədər cəmiyyətdə meydan sulayacaq? 


Medianın elə bil işi-gücü qurtarıb, vallah...      


P.S. Rusiyada sifariş ilə dissertasiyalar, monoqrafiyalar, məqalələr yazan xüsusi qurumlar, şəxslər fəaliyyət göstərir. Onlar qeydiyyatdan keçib, dövlətə vergi verirlər. Ölkəmizdə də onların xidmətdən yararlananlar olmamış deyil. Bəs belə bir açıq xidmətin bizdə necə, zamanı çatıb, yoxsa yox? Bu sahədə mövcud gizli fəaliyyət mənəvi və hüquqi baxımdan nə qədər yolveriləndir?  


P.P.S. Nazpəri Dostəliyevanın dissertasiyası  ad sarıdan olduqca səhvdir. Çünki Azərbaycanın Şərqində - Abşeronda, Bakıda, Maştağada, Fatmayıda, Səngəçalda, Ələtdə, Şirvanda, Hacıqabdulda, Neftçalada tarixən ənənəvi aşıq sənəti olmayıb. Buna görə də, dissertasiya Qərb və Şərq deyil, Qərb və Şirvan aşıqlığının müqayisəsinə həsr olunmalıydı. Bir də axı müqayisəli təhlil çox çətin məsələdir. Yəqin ki, N.Dostəliyeva bu bölgələrdəki xüsusiyyətlərin müqayisəli təhlilini aparmaq üçün ötən illər ərzində kifayət qədər nəzəri bilik toplaya bilib...


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Qazaxıstanın mərkəzi küçələrə Nursultan Nazarbayevin adı verilib
20.03.2019, 23:28

Qazaxıstanın mərkəzi küçələrə Nursultan Nazarbayevin adı verilib

FED uçot dərəcəsini azaltdı
20.03.2019, 23:10

FED uçot dərəcəsini azaltdı

Göyçayda bayram günü faciə: 23 yaşlı gənci səkidə üstünə düşən ağac öldürdü
20.03.2019, 22:44

Göyçayda bayram günü faciə: 23 yaşlı gənci səkidə üstünə düşən ağac öldürdü

Növbəti  Ay tutulması müşahidə edilir
20.03.2019, 22:27

Növbəti  Ay tutulması müşahidə edilir

Türkiyədə terror təşkilatının azərbaycanlı üzvü saxlanıldı
20.03.2019, 22:07

Türkiyədə terror təşkilatının azərbaycanlı üzvü saxlanıldı

Azərbaycan millisinin oyununu bu hakimlər idarə edəcək   
20.03.2019, 21:50

Azərbaycan millisinin oyununu bu hakimlər idarə edəcək  

Rus turistlərdən film kimi cinayət
20.03.2019, 21:29

Rus turistlərdən film kimi cinayət

Avtomobildə 27 yaşlı azərbaycanlı gəncin meyiti tapıldı
20.03.2019, 21:10

Avtomobildə 27 yaşlı azərbaycanlı gəncin meyiti tapıldı

Rusiyadan Azərbaycana gələn turistlərin sayı 2 faiz artıb
20.03.2019, 21:01

Rusiyadan Azərbaycana gələn turistlərin sayı 2 faiz artıb

Heydər Əliyev Fondu sosial xidmət müəssisəsində Novruz şənliyi təşkil etdi - FOTO
20.03.2019, 20:49

Heydər Əliyev Fondu sosial xidmət müəssisəsində Novruz şənliyi təşkil etdi - FOTO

Qubada maşınlar qar uçqunu altında qaldı
20.03.2019, 20:32

Qubada maşınlar qar uçqunu altında qaldı

Azərbaycanın Serbiyadakı səfirliyində bayram tədbiri - FOTO
20.03.2019, 20:18

Azərbaycanın Serbiyadakı səfirliyində bayram tədbiri - FOTO

Zəlzələdə 3 nəfər xəsarət aldı
20.03.2019, 20:03

Zəlzələdə 3 nəfər xəsarət aldı

Milli komandamıza daha iki xorvat məşqçi götürüldü
20.03.2019, 19:45

Milli komandamıza daha iki xorvat məşqçi götürüldü

“Qlobal çağırışlar: ekstremizmə qarşı diasporun rolu” mövzusunda müzakirələr aparılıb
20.03.2019, 18:22

Qlobal çağırışlar: ekstremizmə qarşı diasporun rolu mövzusunda müzakirələr aparılıb

ABŞ Azərbaycanda məhkum olunmuş şəxslərin əfv olunmasını alqışlayıb
20.03.2019, 18:18

ABŞ Azərbaycanda məhkum olunmuş şəxslərin əfv olunmasını alqışlayıb

Türkiyədə zəlzələ oldu, məktəblər bağlandı
20.03.2019, 17:11

Türkiyədə zəlzələ oldu, məktəblər bağlandı

İlham Əliyev Qazaxıstanın yeni prezidentini təbrik etdi
20.03.2019, 16:19

İlham Əliyev Qazaxıstanın yeni prezidentini təbrik etdi

Müdafiə Nazirliyinin rəhbərliyi hərbi hospitalda əsgərlərə baş çəkdi
20.03.2019, 16:12

Müdafiə Nazirliyinin rəhbərliyi hərbi hospitalda əsgərlərə baş çəkdi

İlham Əliyev Nursultan Nazarbayevə zəng etdi
20.03.2019, 15:36

İlham Əliyev Nursultan Nazarbayevə zəng etdi

Azərbaycan Avropa ölkələrinə tekstil malları ixrac edəcək
20.03.2019, 15:10

Azərbaycan Avropa ölkələrinə tekstil malları ixrac edəcək

Astananın adı rəsmən dəyişdirildi, Nursultan oldu
20.03.2019, 14:43

Astananın adı rəsmən dəyişdirildi, Nursultan oldu

Fəhləlikdən prezidentliyə yüksələn Nursultan Nazarbayev FOTOLARDA
20.03.2019, 14:24

Fəhləlikdən prezidentliyə yüksələn Nursultan Nazarbayev FOTOLARDA

Tbilisidə taksi sürücüləri etiraz aksiyası keçiriblər
20.03.2019, 14:08

Tbilisidə taksi sürücüləri etiraz aksiyası keçiriblər

DİN: Xızıda sənədləri olmayan diri toyuqlar tutulub
20.03.2019, 14:04

DİN: Xızıda sənədləri olmayan diri toyuqlar tutulub

Dünyanın ən bahalı şəhərləri - SİYAHI   
20.03.2019, 13:28

Dünyanın ən bahalı şəhərləri - SİYAHI  

Nazarbayevin qızı ölkəsində yüksək vəzifəyə seçildi  
20.03.2019, 13:14

Nazarbayevin qızı ölkəsində yüksək vəzifəyə seçildi  

Bakıda ana və qızını maşın vurdu - sürücü saxlanıldı   
20.03.2019, 12:25

Bakıda ana və qızını maşın vurdu - sürücü saxlanıldı  

Sabah hava yağışlı, küləkli olacaq - PROQNOZ   
20.03.2019, 12:22

Sabah hava yağışlı, küləkli olacaq - PROQNOZ  

Türkiyənin “Sultan Novruzu”
20.03.2019, 12:17

Türkiyənin Sultan Novruzu

Yerevan universitetlərində tələbələr Azərbaycan dilini öyrənir, Bakıda isə...
20.03.2019, 12:10

Yerevan universitetlərində tələbələr Azərbaycan dilini öyrənir, Bakıda isə...

Zakir Həsənov Pakistana rəsmi səfərə gedəcək
20.03.2019, 12:03

Zakir Həsənov Pakistana rəsmi səfərə gedəcək

Qazaxıstanın yeni prezidenti paytaxtın adını dərhal dəyişdirməyi təklif etdi
20.03.2019, 11:59

Qazaxıstanın yeni prezidenti paytaxtın adını dərhal dəyişdirməyi təklif etdi

ADU-da “Multikultural Novruz bayramı” 
20.03.2019, 11:57

ADU-da “Multikultural Novruz bayramı” 

Balıq, göl qurbağası və zəli ovu üçün kvotalar müəyyənləşib - SİYAHI
20.03.2019, 11:51

Balıq, göl qurbağası və zəli ovu üçün kvotalar müəyyənləşib - SİYAHI

Elmar Məmmədyarov Çilidə Dağlıq Qarabağ münaqişəsindən danışdı
20.03.2019, 11:47

Elmar Məmmədyarov Çilidə Dağlıq Qarabağ münaqişəsindən danışdı

Prezident göstəriş verdi - təhsil, səhiyyə, məhkəmə-hüquq sistemi üçün yeni islahatlar paketi hazırlanır
20.03.2019, 11:32

Prezident göstəriş verdi - təhsil, səhiyyə, məhkəmə-hüquq sistemi üçün yeni islahatlar paketi hazırlanır

İlham Əliyev: Azərbaycan infrastruktur baxımından çox sürətlə inkişaf edir
20.03.2019, 11:24

İlham Əliyev: Azərbaycan infrastruktur baxımından çox sürətlə inkişaf edir

Prezidentin oğlu dünyanın 17 şəhərinin merini Düşənbəyə çağırdı   
20.03.2019, 11:20

Prezidentin oğlu dünyanın 17 şəhərinin merini Düşənbəyə çağırdı  

Türkiyədə terrora hazırlaşan PKK üzvləri tutuldu
20.03.2019, 11:07

Türkiyədə terrora hazırlaşan PKK üzvləri tutuldu

Rusiyanın azərbaycanlı çempionu - FOTOLAR
20.03.2019, 10:56

Rusiyanın azərbaycanlı çempionu - FOTOLAR

“Azərbaycan xalqı islahatların nəticələrini görür və bundan sonra da görəcək”
20.03.2019, 10:53

“Azərbaycan xalqı islahatların nəticələrini görür və bundan sonra da görəcək”

Ötən il Azərbaycanda 1286 minik avtomobili istehsal edilib
20.03.2019, 10:51

Ötən il Azərbaycanda 1286 minik avtomobili istehsal edilib

Evində narkotik bitki yetişdirən şəxs saxlandı
20.03.2019, 10:47

Evində narkotik bitki yetişdirən şəxs saxlandı

Polis olmaq istəyənlərin NƏZƏRİNƏ
20.03.2019, 10:43

Polis olmaq istəyənlərin NƏZƏRİNƏ

Prezident: “Bu fərmanın dünyada bənzəri yoxdur”
20.03.2019, 10:18

Prezident: “Bu fərmanın dünyada bənzəri yoxdur”

Bu gün Azərbaycan millisi Avropa çempionatının elit-raundunda ilk oyununu keçirəcək
20.03.2019, 10:16

Bu gün Azərbaycan millisi Avropa çempionatının elit-raundunda ilk oyununu keçirəcək

Prezident Azərbaycan xalqını təbrik etdi - VİDEO
20.03.2019, 10:08

Prezident Azərbaycan xalqını təbrik etdi - VİDEO

Ermənilər cəbhədə təxribatlara davam edir
20.03.2019, 09:49

Ermənilər cəbhədə təxribatlara davam edir

Nəsimidə kafe yandı, 12 nəfər təxliyə olundu
20.03.2019, 09:20

Nəsimidə kafe yandı, 12 nəfər təxliyə olundu

ARXİV