12 dekabr 2018, Çərşənbə axşamı
Ana Səhifə - ÖLKƏ - ABŞ-ın İrana qarşı sanksiyaları – Təbriz, Qarabağ məsələsinə şans yarana bilər
ABŞ-ın İrana qarşı sanksiyaları – Təbriz, Qarabağ məsələsinə şans yarana bilər
07.08.2018, 14:50

ABŞ prezidenti Donald Tramp 2016-cı ilin yanvar ayında Tehranın nüvə proqramına dair Hərtərəfli Birgə Fəaliyyət Planının qəbulundan sonra İrana qarşı ləğv olunmuş sanksiyaların iki mərhələdə bərpa edilməsinə dair fərman imzalayıb. Təkrar sanksiyalar avqustun 7-dən etibarən qüvvəyə minir.

 

Sənəd İslam Respublikasına qarşı sanksiyaların bərpasını nəzərdə tutur. Fərmana əsasən, İranın dollar bazarına çıxışı dayandırılır, beynəlxalq maliyyə əməliyyatları aparması məhdudlaşdırılır, habelə qızıl, gümüş və digər qiymətli metallarla ticarət aparmasına qadağa qoyulur. Hətta İran xalçalarının ticarətinə də embarqo qoyulub. ABŞ-ın sanksiyalarının İranın metal, kömür ticarətini, proqram təminatı və avto sektorunu vuracağı bildirilir.

 

Maraqlıdır, bütün bu  proseslər Azərbaycana necə təsir edə bilər?

 

İqtisadçı  Natiq Cəfərli Modern.az saytına açıqlamasında bildirib ki, Amerikanın Çin, Avropa Birliyi, Türkiyə ilə yaşanan gərginliyinin əsasında İran məsələsi dayanır.

 

“ABŞ-ın əsas məqsədi İranla dünyanın bütün əlaqələrini kəsməkdir, bank əməliyyatlarını blok etmək, neft-qaz satışına qadağa qoymaqdır. Trampın məqsədi bu addımlarla İranda ciddi böhran yaratmaq, daxildə etirazlar dalğasını artırmaq, nəticə olaraq da İranda rejimin dəyişməsinə nail olmaqdır.  Trampın addımları rasional deyil, aqressivdir, amma öz məntiqi var - adam öz missiyasını İsrailin bütün istəklərini yerinə yetirməkdə görür.

Çox maraqlı, amma təhlükəli vəziyyət yaranıb, ölkələrin tutumuna və gələcək ehtimal olunan davranışlarını belə  analiz etmək olar. İlk növbədə  Çin bəyan edib ki, İrana qarşı sanksiyalara qoşulmayacaq, bu ölkədən neft almağa davam edəcək - məhz buna görə Tramp Çin mallarına əlavə rüsum və vergilər tədbiq edib. Çin çox rasional ölkədir, ABŞ-a ildə 512 milyard dollarlıq mal satır. Yəni Çin gərginliyi artıracaq, sonra ABŞ-dan əlavə güzəştlər alıb, hətta rüsum və vergiləri azaldıb İrandan vaz keçəcək.

 

Rusiya öz oynunu oynayır. İran onun vecinə də deyil, sonda ABŞ-dan sanksiyaları ləğv etmək müqabilində İranı satacaq. Avropa Birliyi (AB)  ilə vəziyyət fərqlidir, Avropa ölkələri Rusiya sanksiyalarına ona görə razı oldular ki, əvəzində yeni texnologiyaya "ac" və yeni, 80 milyon əhalisi olan İran bazarında əsas oyunçu olsunlar. İran sazişini imzalayanda AB ölkələri Rusiyada itirdiklərini İranla kompensasiya etmək, əlavə İrana 400 milyard  dollarlıq mal satmaq, İranın enerji və avtomobil sənayesində əsas oyunçu olmaq istəyirlər. ABŞ-ın Avropaya basqı edib İran məsələsində onları müttəfiq etmək üçün Avropaya daha çox güzəşt etməyə məcburdur. Bu mümkün olsa da, çox çətindir”.

 

N.Cəfərli  qeyd edib ki, İrana qarşı müharibə olsa, bundan ən çox əziyyət çəkən ölkə Azərbaycan olacaq:

 

“Türkiyə İrandan ən çox neft-qaz alan, ən çox pul qazanan ölkələrdən biridir. Suriyada İran Türkiyəyə rəqib, PKK məsələsində isə müttəfiqdir. İraq da əsas oyunçulardan biri, Türkiyənin maraqlarına toxunan ölkə, amma Qərblə münasibətlərdə yaxın ölkədir. Yəni, ən ağır durumda Türkiyədir, iqtisadiyyatı zəif, daxili problemləri çoxdur. ABŞ bunu bilir və Türkiyənin zəif nöqtələrinə basaraq İran məsələsində güzəşt almaq istəyir - sonda buna nail olacaq.

Azərbaycanın durumu da yaxşı deyil, İran ən böyük qonşulardan biridir, ciddi iqtisadi əlaqələrimiz var. Amma İranın da ölkəmizə təsir rıçaqları çoxdur. İran ölkəmizdə oyun qurucu güc olmasa da, təəssüf ki, böyük dağıdıcı gücə sahibdir. İrana qarşı müharibə olsa, bundan ən çox əziyyət çəkən ölkə biz olacağıq. Yüzminlərlə qaçqın ölkəmizə gələ bilər, buna isə hazır deyilik. İrana qarşı açıq cəbhədə yer alsaq, qonşu dövlətə qarşı cəbhənin ən zəif həlqəsi olan ölkəmizə qarşı aqressiv addımlar ata bilər. Buna görə də, İran məsələsində çox ehtiyatlı və həssas davranmalıyıq, buna məcburuq. Amma bizdən asılı olmayan səbəblərdən İranda yeni bir demokratik dalğa başlasa, orada yaşayan soydaşlarımızın özlərinə ciddi muxtariyyət qazanma şansı da yaranacaq. Bunu da həmişə nəzərdə saxlamalıyıq.

 

Dünya, bölgəmiz yenidən dizayn edilir, indiki durumda məmləkətə vacib olan ən əsas məsələ xalqın birliyi, ədalətli cəmiyyətin bərqərar olması, doğru hədəflərin ağıl birliyi ilə qarşıya qoyulmasıdır. Hökumətin, məmurların üzərinə böyük məsuliyyət düşür, təhlükələri anlamalı, oğurluqdan, ədalətsizlikdən vaz keçməlidirlər. Qarabağ məsələsində də, Təbriz məsələsində də tarixi şans yarana bilər”.


Günay RƏSULQIZI
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Vyetnamda Heydər Əliyev anıldı
12.12.2018, 16:30

Vyetnamda Heydər Əliyev anıldı

Şabranda gəmiricilər əleyhinə mübarizə...
12.12.2018, 16:28

Şabranda gəmiricilər əleyhinə mübarizə...

Balakəndə evdən 1400 manat pul oğurlayan yeniyetmə saxlanıldı
12.12.2018, 16:18

Balakəndə evdən 1400 manat pul oğurlayan yeniyetmə saxlanıldı

Zakir Həsənov Gerasimovla hərbi əməkdaşlığı müzakirə etdi
12.12.2018, 15:59

Zakir Həsənov Gerasimovla hərbi əməkdaşlığı müzakirə etdi

Yanvarın 1-dən bərbərlər, ofisiantlar və dərzilər vergi ödəyəcək
12.12.2018, 15:40

Yanvarın 1-dən bərbərlər, ofisiantlar və dərzilər vergi ödəyəcək

İlham Əliyev Rusiya və NATO generallarının Bakı görüşündən danışdı - YENİLƏNİB
12.12.2018, 15:37

İlham Əliyev Rusiya və NATO generallarının Bakı görüşündən danışdı - YENİLƏNİB

Vergi Məcəlləsinə son dəyişikliklərdə sahibkarlıq üçün bu güzəştlər nəzərdə tutulub - SİYAHI
12.12.2018, 15:32

Vergi Məcəlləsinə son dəyişikliklərdə sahibkarlıq üçün bu güzəştlər nəzərdə tutulub - SİYAHI

Heydər Əliyevin anım günü Ağstafada izdihamla qeyd olundu
12.12.2018, 15:26

Heydər Əliyevin anım günü Ağstafada izdihamla qeyd olundu

Xəzər Universitəsində “Elm və Sənət Məclisi”nin 68-ci məşğələsi keçirilib
12.12.2018, 15:26

Xəzər Universitəsində “Elm və Sənət Məclisi”nin 68-ci məşğələsi keçirilib

Vergilər Nazirliyi: “Son dəyişiklik əməkhaqqının artması anlamına gəlməməlidir” - MÜSAHİBƏ   
12.12.2018, 15:24

Vergilər Nazirliyi: “Son dəyişiklik əməkhaqqının artması anlamına gəlməməlidir” - MÜSAHİBƏ  

Bakcell qalib məktəbliləri mükafatlandırdı  
12.12.2018, 15:23

Bakcell qalib məktəbliləri mükafatlandırdı  

Dillər Universitetində maraqlı layihə - tələbələr əməkhaqqı alacaq
12.12.2018, 15:02

Dillər Universitetində maraqlı layihə - tələbələr əməkhaqqı alacaq

Keçmiş döyüşçülər Heydər Əliyevin məzarını ziyarət etdilər
12.12.2018, 15:00

Keçmiş döyüşçülər Heydər Əliyevin məzarını ziyarət etdilər

Banklarda nağd satılan xarici valyutanın həcmi artıb - Kimlər alıb?   
12.12.2018, 14:58

Banklarda nağd satılan xarici valyutanın həcmi artıb - Kimlər alıb?  

Erməni general ev həbsinə buraxılmadı
12.12.2018, 14:56

Erməni general ev həbsinə buraxılmadı

Bakı Meriyası Atatürk parkındakı bəzi obyektlərə dəyməyəcək - AÇIQLAMA   
12.12.2018, 14:47

Bakı Meriyası Atatürk parkındakı bəzi obyektlərə dəyməyəcək - AÇIQLAMA  

DİN şəhidlərin ruhuna hörmətsizlik edən gənci araşdırır - VİDEO
12.12.2018, 14:31

DİN şəhidlərin ruhuna hörmətsizlik edən gənci araşdırır - VİDEO

Sumqayıtda oğurluq edənlər saxlanıldı
12.12.2018, 14:19

Sumqayıtda oğurluq edənlər saxlanıldı

Qənirə Paşayeva xəstəliyindən DANIŞDI
12.12.2018, 14:01

Qənirə Paşayeva xəstəliyindən DANIŞDI

Bakı metrosunda generator problemi həll edilir
12.12.2018, 13:50

Bakı metrosunda generator problemi həll edilir

Sarkisyan rejiminin daha bir nümayəndəsi həbs oluna bilər
12.12.2018, 13:32

Sarkisyan rejiminin daha bir nümayəndəsi həbs oluna bilər

Qənirə Paşayeva Heydər Əliyevdən YAZDI - FOTO
12.12.2018, 13:21

Qənirə Paşayeva Heydər Əliyevdən YAZDI - FOTO

24 min 871 ipoteka krediti verilib
12.12.2018, 13:18

24 min 871 ipoteka krediti verilib

Yol polisi texniki baxışa görə sürücülərə MÜRACİƏT etdi - Qaydalar dəyişib   
12.12.2018, 13:10

Yol polisi texniki baxışa görə sürücülərə MÜRACİƏT etdi - Qaydalar dəyişib  

DİN arvadını balkondan atan “Buta Palace”in art direktoru ilə bağlı məlumat yaydı
12.12.2018, 13:07

DİN arvadını balkondan atan “Buta Palace”in art direktoru ilə bağlı məlumat yaydı

Gəncə sakinləri Heydər Əliyevin xatirəsini yad etdilər
12.12.2018, 12:58

Gəncə sakinləri Heydər Əliyevin xatirəsini yad etdilər

Avropa Məhkəməsində Şahbazla Dilqəm haqda müsbət nəticə əldə oluna bilər
12.12.2018, 12:58

Avropa Məhkəməsində Şahbazla Dilqəm haqda müsbət nəticə əldə oluna bilər

Fransa polisi Strasburqda xüsusi əməliyyat keçirir
12.12.2018, 12:50

Fransa polisi Strasburqda xüsusi əməliyyat keçirir

Mərkəzi Bankdan 500 avroluq pul nişanı ilə bağlı AÇIQLAMA   
12.12.2018, 12:48

Mərkəzi Bankdan 500 avroluq pul nişanı ilə bağlı AÇIQLAMA  

Azərbaycanlılar Türkiyədə bələdiyyə sədrliyi uğrunda mübarizə aparacaqlar
12.12.2018, 12:47

Azərbaycanlılar Türkiyədə bələdiyyə sədrliyi uğrunda mübarizə aparacaqlar

Bu bankların daşınar və daşınmaz əmlakı satılıb - SİYAHI   
12.12.2018, 12:46

Bu bankların daşınar və daşınmaz əmlakı satılıb - SİYAHI  

Çobanovun evindən qumbara tapıldı
12.12.2018, 12:40

Çobanovun evindən qumbara tapıldı

Fransada olan azərbaycanlı deputat Strasburq terrorundan DANIŞDI   
12.12.2018, 12:39

Fransada olan azərbaycanlı deputat Strasburq terrorundan DANIŞDI  

Lənkəranda Heydər Əliyevin xatirəsi yad olundu - FOTO
12.12.2018, 12:35

Lənkəranda Heydər Əliyevin xatirəsi yad olundu - FOTO

Sabah külək güclənəcək - PROQNOZ
12.12.2018, 12:31

Sabah külək güclənəcək - PROQNOZ

Ermənistan parlamentinin ilk iclasını Həsənov aparacaq
12.12.2018, 12:22

Ermənistan parlamentinin ilk iclasını Həsənov aparacaq

UNEC-də Elmmetrika şöbəsi fəaliyyətə başlayıb
12.12.2018, 12:20

UNEC-də Elmmetrika şöbəsi fəaliyyətə başlayıb

Erməni hərbçi özünü ov tüfəngi ilə vurdu
12.12.2018, 12:15

Erməni hərbçi özünü ov tüfəngi ilə vurdu

Azərbaycan nefti UCUZLAŞDI
12.12.2018, 12:07

Azərbaycan nefti UCUZLAŞDI

Tereza Mey bu gün istefaya göndərilə bilər
12.12.2018, 12:07

Tereza Mey bu gün istefaya göndərilə bilər

Avtomobilini hissələrə bölüb satan şəxs polisə yalan məlumat verdi
12.12.2018, 11:55

Avtomobilini hissələrə bölüb satan şəxs polisə yalan məlumat verdi

Hacıbala Abutalıbov Heydər Əliyev haqqında şeir dedi - VİDEO
12.12.2018, 11:50

Hacıbala Abutalıbov Heydər Əliyev haqqında şeir dedi - VİDEO

Çavuşoğlu Bakıya gəlir
12.12.2018, 11:47

Çavuşoğlu Bakıya gəlir

Milan Konservatoriyasının professoru: ”Novruz Novruzlu Dədə Qorqud kimi müdrik idi”   
12.12.2018, 11:44

Milan Konservatoriyasının professoru: ”Novruz Novruzlu Dədə Qorqud kimi müdrik idi”  

Gələn il kişilərin və qadınların pensiya yaşı belə olacaq - CƏDVƏL   
12.12.2018, 11:35

Gələn il kişilərin və qadınların pensiya yaşı belə olacaq - CƏDVƏL  

Paşinyanın yeni kadr təyinatları məlum oldu
12.12.2018, 11:33

Paşinyanın yeni kadr təyinatları məlum oldu

Bakıda bir ay ərzində 2 mindən çox ağac əkildi
12.12.2018, 11:32

Bakıda bir ay ərzində 2 mindən çox ağac əkildi

BANM-ın kollektivi Heydər Əliyevin məzarını  ziyarət etdi
12.12.2018, 11:30

BANM-ın kollektivi Heydər Əliyevin məzarını  ziyarət etdi

Dövlət Agentliyinin direktor müavini vəfat edib
12.12.2018, 11:25

Dövlət Agentliyinin direktor müavini vəfat edib

“Görüşənə qədər...” – Deputatdan Heydər Əliyev haqda təsirli yazı...   
12.12.2018, 11:22

“Görüşənə qədər...” – Deputatdan Heydər Əliyev haqda təsirli yazı...  

ARXİV