20 sentyabr 2018, Cümə axşamı
Ana Səhifə - DÜNYA - Həccin kölgəsindəki MİLYARDLAR...
Həccin kölgəsindəki MİLYARDLAR...
17.08.2018, 12:21

Günümüzdə Həcc ziyarəti haqda məlumatı olan da olmayan da bu səfərə getmək istəyir. Təbii ki bu dini inanclarla əlaqəlidir. Amma unutmaq lazım deyil ki, bir işə başlamazdan əvvəl onun haqda müəyyən qədər məlumatlı olmaq lazımdır. Bu həm ziyarət zamanı daha çox savab qazanmağa, həm də ideoloji oyuna gəlməməyə kömək edəcək. Həcc ziyarəti İslamın şərtlərindən birini təşkil edir. Vacib sayılsa da ona əməl etmək üçün də müəyyən şərtlər var. İnsanlarımız isə bu şərtlərə çox da əməl etmək istəmir. Onların bir qismi hətta borc edərək və ya kreditə girərək bu səfərə getməyə can atır.

 

Günümüzdə ölkələrin ən çox diqqət göstərdiyi nüanslardan biri də turist məsələsidir. Hətta bəzi ölkələrin əsas gəlir sahəsini bu ziyarətlər təşkil edir. Təbii ki, burada Həcc ziyarətinin Səudiyyə Ərəbistanının büdcəsinə verdiyi xeyirləri yaddan çıxarmaq olmaz. Bəlkə də buna görədir ki, Səudiyyə hakimiyyəti bu məsələni xüsusi diqqət  mərkəzində saxlayır.

 

Bu məsələyə toxunmazdan əvvəl xatırlatmaq istərdik ki, Səudilər dünyada öz adlarını idarə etdiyi dövlətə verən barmaqla sayılan zəngin ailələrdən biridir. Bu ailənin şahzadələrinin hər hansı bir ölkəyə səfərləri isə hər zaman xüsusi dəbdəbənin göstərişinə çevrilir.

 

Bu gün də Həcc ziyarətini həm gəlir, həm də təzyiq vasitəsi kimi istifadə edən kral ailəsi bunu bir mütəxəssis kimi yerinə yetirir. Bunun ilk bariz nümunəsini ziyarətçilər Ciddə hava limanına endikdə görə bilərlər. Burada kralın adından “Şükran Divarı” qoyulub. Ziyarətçilər orada bütün görülən işlərə görə öz təşəkkürlərini yaza bilərlər.

 

Bundan əlavə ölkədə ziyarət zamanı hər şeyin daha yaxşı keçməsinə yerli hakimiyyət nümayəndələri ciddi nəzarət edirlər. Onlar problemlər yaşanmaması üçün əllərindən gələni edirlər. Yerli hakimiyyət nümayəndələrinin mümkün qurbanlar üçün məsuliyyət daşıdıqlarını nəzərə alarsaq o, zaman bu cür halların işıqlandırılmaması üçün onların əllərindən gələni edəcəkləri aydın olur. Buna çox misallar çəkmək olar. Amma yenə də Mina dərəsindəki insan izdihamı zamanı iki min zəvvarın ölümü kimi hadisələrin dəfələrlə təkrar olunduğunu söyləmək olar. Ən maraqlısı isə budur ki, insanlar məsuliyyətsizlik, acgözlük və qeyri-peşəkarlıq səbəbindən də olsa bu torpaqlarda ölməyi özlərinə şərəf bilirlər. Beləliklə bu cür kütləvi qırğın hallarına görə heç kim Səudiyyə hakimiyyətindən hesab sormur. Bu isə kral ailəsi qismində Səudiyyə Ərəbistanının islam dünyasındakı mövqeyini möhkəmləndirir.

 

Həmçinin səfərə nəzarətdən danışdıqda biz burada ziyarətçilərin özləri ilə gətirdikləri bütün vəsaitlərini xərcləmələri üçün hər bir şəraitin yaradılmasını da qeyd etmək lazımdır. Səfərlərin hər birinin  tur kimi təşkil edilməsi insanlara bütün vəsaitlərindən əl çəkmələrinə bir zəmanət verir. Yəni ziyarətçi onsuz da onu ölkəsinə geri göndərəcəklərinə əmin olduğu (geriyə bileti artıq hazır olduğu) üçün müqəddəs torpaqdan mümkün qədər müqəddəs əşyalarla qayıtmaq istəyir.

 

Bu isə öz növbəsində ölkə büdcəsinə xarici valyuta axınını təmin edir. Beləliklə bu il Həcc ziyarətçilərinin bu il 20 faiz artacağı proqnozunu da nəzərə alsaq, o zaman Səudiyyə büdcəsinə 20-26 milyard səud rialı (5-6 milyard dollar) gəlir təmin edilmiş olur. Bu bayaq dediyimiz kimi rəqəmlərin rəsmi formasıdır. Buraya viza, səfərin rəsmi ayinləri üçün nəzərdə tutulmuş və sair xərclərə aid ödənişlər daxildir. Yuxarıda qeyd etdiyimiz müqəddəs əşya ticarəti isə təbii ki nəzərə çarpacaq gəlir verir.

 

Nümunə üçün qeyd etmək lazımdır ki, tək 2016-cı ildə Səudiyyə Ərəbistanına Həcc ziyarətində ümumi 2,35 milyon insan iştirak edib. Bunlarda isə 1,75 milyonunu xarici vətəndaşlar təşkil edib.

Səudiyyə hakimiyyətinin müqəddəs ziyarəti öz əlində siyasi silaha çevirməsi isə bu mövzunun daha ciddi məsələlərindən biridir. Bunu biz ziyarət başlayan zaman bəzi ölkələrə girişin qadağan olunması hallarında görə bilərik.

Misal üçün İran vətəndaşları 2015-ci ildə Həcc ziyarətinə digər xarici ölkələrdən səfər etməli olublar. Bu cür insidentlər Ər-Riyad hakimiyyəti ilə Suriya, İraq, Yəmən və Qətər arasında da baş verib.

Həmçinin bunu nəzərə almaq lazımdır ki, krallıq Həcc vizalarını öz müttəfiqlərinə verdiyi halda, rəqiblərini bu imkanlardan məhrum edir. Onun bu ziyarəti təşkil etmək istəyən rəqibləri üçün proseduru çətinləşdirmək və müxtəlif maneələr yaratmaq imkanlarını da unutmaq olmaz. Burada viza verilməsi həmin ölkələrin siyasi sütunlarına təzyiq vasitəsi kimi istifadə edilir. Axı müsəlman ölkələrində digər ölkənin siyasətçilərinə daha asan viza rejimi təqdim etməklə siz onu öz tərəfinizə çəkirsiniz. Bunun əksi olduqda isə həmin siyasətçilər öz elektoratları içərisində təsir güclərini itirə bilirlər.

 

Kral ailəsini viza rejimini öz əlində siyasi vasitəyə çevirməsinin daha bir nümunəsini “Al Haramain Watch” beynəlxalq təşkilatı xəbər verib. Təşkilat iki müqəddəs məkan üzrə Səudiyyə idarəsinə nəzarət edir.

 

Beynəlxalq təşkilat Ər-Riyadın xaricdəki hər səfir və konsuluna “nəzakət” və siyasi məqsədlər istifadəsinə pulsuz təqdim olunması üçün 3 min viza verir. 2018-ci ilin əvvəlində yaradılan təşkilat informasiya sızmalarını, yəni rəsmilərin yazışmalarını araşdırıb. Yazışmaların tədqiqi zamanı səfirin bu pulsuz vizaları Səudiyyə hakimiyyətini dəstəkləyən jurnalist və siyasətçilərə təqdim etdiyi məlum olub.

 

Ən sonda isə ziyarət zamanı aparılan ideoloji təbliğata da diqqət çəkmək lazımdır. Ziyarət zamanı aparılan ideoloji təbliğat digər ölkələrdə ictimai rəyin dəyişdirilməsindən tutmuş kral ailəsinin mövqeyinin möhkəmləndirilməsi kimi məsələləri də özündə cəmləyir. İnsanların müqəddəs saydıqları torpaqlarda özü də qardaş saydıqları və inam göstərərək çiyin-çiyinə durduğu insanlara daha asan inanacaqları aydın bir məsələdir. Bundan istifadə isə digər ölkələrdəki proseslərə çox ciddi təsir göstərir. Bir az təsəvvürümüzü canlandırsaq biz kütlənin necə yönləndirildiyinin şahidi ola bilərik.

 

Qeyd edək ki, qeydə alınmış ən güclü zəvvar axının 1970-ci ilə təsadüf etdiyini görə bilərik. Həmin il dini ziyarət üçün ölkəyə 53 928 358 nəfər xarici vətəndaş səfər edib.

 


Əvəz ZEYNALOV
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Dövlət Gömrük Komitəsinin 3 500 əməkdaşı attestasiyadan keçiriləcək
20.09.2018, 13:07

Dövlət Gömrük Komitəsinin 3 500 əməkdaşı attestasiyadan keçiriləcək

DTX arxivi açdı - Bu SƏNƏDLƏRİN məxfiliyi götürüldü
20.09.2018, 12:54

DTX arxivi açdı - Bu SƏNƏDLƏRİN məxfiliyi götürüldü

UNEC yeni tədris ilinə yüksək göstəricilərlə start verib
20.09.2018, 12:54

UNEC yeni tədris ilinə yüksək göstəricilərlə start verib

“Qaçqınkom”un sədr müavini ATƏT-in illik görüşündə iştirak etdi
20.09.2018, 12:54

“Qaçqınkom”un sədr müavini ATƏT-in illik görüşündə iştirak etdi

Sabahın havası – Bakıda 27 dərəcə isti olacaq
20.09.2018, 12:53

Sabahın havası – Bakıda 27 dərəcə isti olacaq

ABŞ Gülənlə bağlı hesabat dərc edib
20.09.2018, 12:52

ABŞ Gülənlə bağlı hesabat dərc edib

Polis qanunsuz ov edəni cərimələdi
20.09.2018, 12:49

Polis qanunsuz ov edəni cərimələdi

Şeyx və Komitə sədri qan verdi - FOTO
20.09.2018, 12:48

Şeyx və Komitə sədri qan verdi - FOTO

“Bizi indi kimdir işə götürən...” - Milli Qəhrəman
20.09.2018, 12:39

“Bizi indi kimdir işə götürən...” - Milli Qəhrəman

Heydər Əliyev Fondu ilə BP memorandum imzaladı
20.09.2018, 12:38

Heydər Əliyev Fondu ilə BP memorandum imzaladı

Bakı Meriyasına yeni Aparat rəhbəri TƏYİN OLUNDU - vəzifədən gedən Rasim Quliyev DANIŞDI   
20.09.2018, 12:36

Bakı Meriyasına yeni Aparat rəhbəri TƏYİN OLUNDU - vəzifədən gedən Rasim Quliyev DANIŞDI  

Avtomobil oğruları tutuldu   
20.09.2018, 12:34

Avtomobil oğruları tutuldu  

Sumqayıtda nənə və nəvəni maşın vurdu
20.09.2018, 12:29

Sumqayıtda nənə və nəvəni maşın vurdu

Yevlaxda 1 tondan artıq narkotik vasitə məhv edildi
20.09.2018, 12:26

Yevlaxda 1 tondan artıq narkotik vasitə məhv edildi

Eldar Əzizov Rasim Quliyevi Bakı Meriyasının Aparat rəhbəri vəzifəsindən azad etdi
20.09.2018, 12:18

Eldar Əzizov Rasim Quliyevi Bakı Meriyasının Aparat rəhbəri vəzifəsindən azad etdi

Deputat gənclərlə birlikdə qan verdi – FOTO
20.09.2018, 12:06

Deputat gənclərlə birlikdə qan verdi – FOTO

Bakıda yağ oğrusunu döyən market işçiləri saxlanıldı - FOTOLAR
20.09.2018, 12:01

Bakıda yağ oğrusunu döyən market işçiləri saxlanıldı - FOTOLAR

Bütün ermənilərin katolikosu postundan gedir
20.09.2018, 11:54

Bütün ermənilərin katolikosu postundan gedir

Prezidentin xüsusi iclasda iştirakı gözlənilir   
20.09.2018, 11:40

Prezidentin xüsusi iclasda iştirakı gözlənilir  

İrəvan xanlığı ilə bağlı əsərlər erməni və fars dillərində də çap olundu
20.09.2018, 11:37

İrəvan xanlığı ilə bağlı əsərlər erməni və fars dillərində də çap olundu

Əcnəbi spikerlər Milli Məclisin xüsusi iclasına gəldilər - FOTOLAR  
20.09.2018, 11:27

Əcnəbi spikerlər Milli Məclisin xüsusi iclasına gəldilər - FOTOLAR  

DİN ƏMƏLİYYAT keçirdi: Qətl törədən şəxs meşədə tutuldu
20.09.2018, 11:19

DİN ƏMƏLİYYAT keçirdi: Qətl törədən şəxs meşədə tutuldu

Azercell-in dəstək verdiyi layihənin startap turu keçiriləcək
20.09.2018, 11:12

Azercell-in dəstək verdiyi layihənin startap turu keçiriləcək

İlyas İsmayılovun oğlunu güllələyən Dəmirov haqda maraqlı FAKTLAR açıqlandı - Qarabağda döyüşüb
20.09.2018, 11:05

İlyas İsmayılovun oğlunu güllələyən Dəmirov haqda maraqlı FAKTLAR açıqlandı - Qarabağda döyüşüb

Xəstəliyinə dözə bilməyən kişi ÖZÜNÜ YANDIRDI
20.09.2018, 10:58

Xəstəliyinə dözə bilməyən kişi ÖZÜNÜ YANDIRDI

Tramp ABŞ tarixində ən səhv addımı AÇIQLADI
20.09.2018, 10:56

Tramp ABŞ tarixində ən səhv addımı AÇIQLADI

Sürücülərə XƏBƏRDARLIQ
20.09.2018, 10:50

Sürücülərə XƏBƏRDARLIQ

Aşuradır, amma “İmamzadə” məscidində basabas yoxdur - AÇIQLAMA
20.09.2018, 10:45

Aşuradır, amma “İmamzadə” məscidində basabas yoxdur - AÇIQLAMA

Yaponiyanın baş nazirinin gələcək taleyi bilindi
20.09.2018, 10:39

Yaponiyanın baş nazirinin gələcək taleyi bilindi

5 nəfərin ölümündə təqsirləndirilərək 10 il cəza alan sürücü azadlığa buraxıldı
20.09.2018, 10:30

5 nəfərin ölümündə təqsirləndirilərək 10 il cəza alan sürücü azadlığa buraxıldı

Məktəbi qızıl medalla bitirən 10 şagird BANM-ı seçib
20.09.2018, 10:22

Məktəbi qızıl medalla bitirən 10 şagird BANM-ı seçib

Mobil telefonlar üçün rüsum qüvvəyə mindi
20.09.2018, 10:14

Mobil telefonlar üçün rüsum qüvvəyə mindi

“Elə bil dünya yıxılıb altında qalmışam” - Sevil Nuriyeva
20.09.2018, 10:10

“Elə bil dünya yıxılıb altında qalmışam” - Sevil Nuriyeva

Pambığın alış qiyməti 50 manat ARTIRILDI
20.09.2018, 10:05

Pambığın alış qiyməti 50 manat ARTIRILDI

İcra başçısı sakinlərin şikayətini nəzarətə götürdü
20.09.2018, 10:01

İcra başçısı sakinlərin şikayətini nəzarətə götürdü

ARXİV