17 oktyabr 2018, Çərşənbə axşamı
Ana Səhifə - ƏDƏBİYYAT - Murtuz Ələsgərovla bağlı 4 XATİRƏ  
Murtuz Ələsgərovla bağlı 4 XATİRƏ  
18.09.2018, 08:55

Mahir Qabiloğlu

Bu il sentyabrın 20-də məşhur istimai-siyasi xadim, Milli Məclisin sabiq sədri, mərhum Murtuz Ələsgərovun anadan olmasının 90 illik yubileyidir. Hadisələri azca qabaqlayaraq, bu görkəmli dövlət xadimi ilə bağlı xatirələri Modern.az-ın oxucuları ilə bölüşməyə qərar verdim.

GİRİŞ

Murtuz Ələsgərovu gənc nəsil Milli Məclisin sədri kimi tanıyır. Mən isə onu ilk dəfə Azərbaycan SSR Dövlər Teleradio Verilişləri Komitəsinin yayımladığı televiziya verilişində görüb, tanımışam. Necə deyərlər – qiyabi. Bir professor-alim, universitetin müəllimi kimi. Vaxt keçdi, il dolandı. Azərbaycan Ali Soveti binasının qabağında YAŞ senzinin götürülməsiylə əlaqədar keçirilən mitinqlə bağlı videosüjetlər yayımlanmağa başlandı. Daha sonra ANS-in xəstəxanadan reportajı. Reanimasiyada əli-ayağı gipsdə olan Murtuz Ələsgərov. Ahıl insanı kim  salmışdı bu vəziyyətə? Əlbəttə ki, sivil siyasi mübarizədən qorxanlar. Nəyə görə? Məhz Heydər Əliyevin siyasi hakimiyyətə qayıdışının qarşısını almaq üçün qəbul edilən – 70 yaşın varsa Prezident seçilə bilməzsən – qanunun ləğvinə çağırışa görə. Bəs niyə məhz Murtuz Ələsgərov? Axı o mitinqdə çox adam vardı. Çünki Murtuz Ələsgərov hərəkətverici qüvvə – buzqıran gəmi idi. Murtuz Ələsgərov əsl ƏLİYEVÇİ idi. Bunu o sübut etmişdi. Bunu o, son nəfəsinə qədər sübut etdi. Təkcə özü yox, ailə üzvləri də sübut etdi. 
ANS də bu tarixi çəkib bütün Azərbaycan xalqına göstərdi.

Onlar az idilər. Bəlkə də tək-tük. Sonra 91 nəfər oldular. Amma onların gücü xalqda idi. Xalq Heydər Əliyevi sevirdi, dəstəkləyirdi, ona inanırdı. Məhz buna görə güclü idilər. Ona görə də siyasi mübarizədə qalib gəldilər. Və artıq 25 ildir ki, qalibdirlər.

Murtuz Ələsgərov Bakı Dövlət Universitetinin rektoru, millət vəkili oldu. Daha sonra Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin sədri. Və ən nəhayət mənim qonşum oldu. İndi deyəcəksiniz ki, bu nə ədəbsizlikdir? Heç olmasa “atam, şair Qabilin qonşusu oldu” de. Yox, yalan danışa bilmərəm. Mənzil Prezident Heydər Əliyev tərəfindən atama bağışlansa da, orda ilk gündən mən yaşayırdım. Və iki ildən sonra xəbər tutdum ki, Murtuz müəllim də o binaya köçüb. Bir blokdayıq. O, 11-ci mərtəbədə, mən isə 18-də. Məhz ona görə binamızı Xüsusi Dövlət Mühafizə Xidmətinin əməkdaşları qorumağa başladılar. Vergilər naziri Fazil Məmmədovun “oxrana”sını da bura əlavə etsək, biz qonşular tam arxayın idik. 

Statistik və tarixi məlumatlar bu qədər.  İndi keçim mətləbə. Qabillə Murtuz Ələsgərovun zarafatlarına. Onu da qeyd edim ki, bu əhvalatları atamın dilindən eşitmişəm. Demişdi ki, heç kimə demə. Amma, deməmişdi ki, “Nəbadə yazasan ha!”

 

NİZAMİ, QABİL BURDADI?

 

1994-95-ci illərdə Bakı Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsinin dekanı, professor Nizami Cəfərov (indi millət vəkili, akademik) atama zəng edir:

–      Salam, Qabil müəllim.

–      Salam, Nizami.

Atam Nizami müəllimə təkcə tənqidçi-alim, dekan kimi baxmırdı. Mən onun qonşusu idim. 9-cu mikrorayonda yazıçılar üçün tikilən binada Nizami müəllim 4-cü mərtəbədə, mən isə 8-də qalırdım. Beşinci kursda mənə dərs də dedi. Nizami Cəfərov Qabil üçün ilk növbədə oğlunun qonşusu (mənzil atamın adına olsa da, dadı mənim idi) və müəllimi idi.

–      Qabil müəllim, istəyirəm ki, bizim 5-ci kurs tələbələrinə bir qoşa saat dərs keçəsən.

Cavab çox da özünü gözlətmir:

–      Nizami, yemək-içmək olacaq?

–      Olacaq.

–      Onda gələrəm.

Vədələşdikləri kimi, Qabil Filologiya fakültəsinə gəlir. O vaxt bir mühazirə 80 dəqiqə çəkirdi. Qabil danışır-danışır və qırx dəqiqədən sonra sözü qurtarır. Üzünü Nizami müəllimə tutur ki, “Vsyo. Mən qurtardım”. Nizami müəllim də Qabilə tələbələr adından minnətdarlığını bildirir. Sonra yavaş-yavaş düşürlər dekanata. Girirlər dekanın otağına. Qapını açarla bağlamırlar. Süfrə salınır. (O vaxt restorana, kafeyə getmək mümkün deyildi. Qiymətlər çox yuxarıydı.) Nizami müəllim kasıbın olanından düzür süfrəyə. Bir sağlıqdan sonra o vaxt hələ Xalq yazıçısı olmayan müəllimim, professor Gülhüseyn Hüseynoğlu gəlib çıxır. Məclis qızışır. İkinci sağlıq da deyilib, badələr qaldırılır. Üçüncü sağlıqdan sonra katibə içəri girib deyir ki, “Nizami müəllim, rektor Murtuz Ələsgərov fakültəyə gəlib”. Nizami müəllim məclis əhlindən üzr istəyib çıxır dəhlizə. Murtuz müəllimlə görüşür. Amma dekanatlığa dəvət etməyə, məlum səbəblərə görə  cürət eləmir. Bunu Murtuz müəllim də o saat duyur.

–      Kim var otaqda?

–      Qabil müəllim. 5-ci kurslara dərs deməyə gəlmişdi. İndi çay içir.

–      Nə gözəl? Gedək Qabil müəllimlə görüşüm, – deyə Murtuz müəllim dekanın otağına tərəf gedir. İçəri girir. Qabillə görüşüb-öpüşür. Və Qabil ev yiyəsi kimi onu “çay”a dəvət edir. Murtuz müəllimsə gözlənilmədən “Mən bundan içmirəm. Nizami, viski varındı?” deyə üzünü dekana tutur. Nizami müəllim tezcənə viski təşkil edir. Məclis qızışır. Bir saat, iki saat, üç saat... Necə deyərlər, Qabil Filologiya fakültəsində 40 dəqiqə dərs deyir, 3 saat yeyib-içir. Özü də ki, rektor Murtuz müəllimlə. Mənim dilimlə desək, o çox böyük sadə insanla.

Həmin gündən Murtuz müəllim filologiya fakültəsinə hər gələndə soruşurmuş:

–      Nizami, Qabil burdadı?

 

MURTUZ MÜƏLLİM, AMMA NƏZƏRƏ AL...

Vaxt keçir. Murtuz Ələsgərov Milli Məclisin sədri seçilir. Qabilin Opera və Balet teatrında, Prezident Heydər Əliyevin iştirak etdiyi 70 illik yubiley tədbirindən sonra, spiker kimi şairi parlamentə dəvət edir. Təbrik edir. Ona müxtəlif kitablar, bloknotlar, qələmlər hədiyyə edir.

Üstündən beş il keçir. Hansısa dövlət tədbirində rastlaşırlar. Hamının içində Murtuz müəllim uca səslə:

–      Ay Qabil, təbrik edirəm. 75 yaşın mübarək. Bu günlərdə səni dəvət edib, rəsmi surətdə təbrik edəcəyəm.

–      Çox sağ ol, ay Murtuz müəllim. Amma bir şeyi nəzərə al. Kitabım da var, bloknotum da, ruçkam da...

 

İKİ YAŞ BÖYÜK OLMAĞIN ÜSTÜNLÜYÜ

 

Qabil 1926-cı il təvəllüd idi. Murtuz Ələsgərov isə 1928. Cəmi iki yaş fərqləri vardı. Mən bunu bir mötəbər tədbirin televiziyada– Milli Məclisin Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin sülh yolu ilə həll olunması prosesinə aid məsələnin müzakirəsinə həsr edilmiş iclasın  canlı yayımı zamanı bildim. Qabilin çıxışının başlanğıcı belə oldu:

– Hörmәtli Murtuz müәllim! Mәni buraya dәvәt etdiyinizә görә qәlәm dostlarım adından sizә tәşәkkür edirәm. Mәn sizdәn iki yaş böyüyәm. Ona görә dә mәnә iki dәqiqә әlavә vaxt verin...

 

MƏN YEDDİ MƏRTƏBƏ YUXARIDAYAM

Yuxarıda qeyd etdiyim kimi Prezident Heydər Əliyevin atama bağışladığı mənzildə mən yaşayırdım. Atam xəstələnəndən sonra anamla bizə köçdülər. Ömrünün son il yarımını bir yerdə yaşadıq. Bloka girəndə Murtuz müəllimi qoruyan XDMX əməkdaşları çox hörmətlə, nəzakətlə atamla görüşərdilər. Atam da onlarla hal-əhval tutardı. Kefi kök olanda soruşurdu:

–      Murtuz müəllim hansı mərtəbədə yaşayır?

–      11-ci mərtəbədə, Qabil müəllim.

–      Hə? Yox, mən ondan 7 mərtəbə yuxarıdayam.
 

SON

Qabil Murtuz müəllimdən beş il əvvəl rəhmətə getdi. Düz üç dəfə Murtuz müəllim çadıra gəldi. Mənə başsağlığı verdi. Vəzifədən çıxmasına baxmayaraq, MM-in sədri kimi gəzdiyi dövlət maşını (əvvəlki nömrəsi saxlanılmaqla), cangüdənləri öz qüvvəsində saxlanılmışdı. XDMX əməkdaşları da öz postlarında idilər. Fəxr edirəm bu cür Əliyevçiylə və belə bir şəxsiyyətin ailəsiylə indi də qonşu olduğuma görə.


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Rəşad Vahabzadə: “Ekoloji kənd təsərrüfatının qayəsi keyfiyyətli məhsullar istehsal etməkdir”
17.10.2018, 11:27

Rəşad Vahabzadə: “Ekoloji kənd təsərrüfatının qayəsi keyfiyyətli məhsullar istehsal etməkdir”

Paşinyan getdi ki, yenidən qayıtsın - Erməni baş nazirin TAKTİKASI   
17.10.2018, 11:19

Paşinyan getdi ki, yenidən qayıtsın - Erməni baş nazirin TAKTİKASI  

ABŞ Polşaya qaz satacaq
17.10.2018, 11:15

ABŞ Polşaya qaz satacaq

Sabah Bakıda ilk Milli Turizm Sammiti keçiriləcək   
17.10.2018, 11:08

Sabah Bakıda ilk Milli Turizm Sammiti keçiriləcək  

Kadırov: “Sən Makqreqoru bir zərbəylə yerə sərməli idin”
17.10.2018, 11:02

Kadırov: “Sən Makqreqoru bir zərbəylə yerə sərməli idin”

ADU-da AXC dövrünün mətbuatı müzakirəyə çıxarıldı
17.10.2018, 10:59

ADU-da AXC dövrünün mətbuatı müzakirəyə çıxarıldı

Azərbaycanda nə qədər yoxsul var? - Nazirlik AÇIQLADI
17.10.2018, 10:46

Azərbaycanda nə qədər yoxsul var? - Nazirlik AÇIQLADI

Rektor Prezident təqaüdü alan 26 tələbə ilə görüşdü - FOTO   
17.10.2018, 10:31

Rektor Prezident təqaüdü alan 26 tələbə ilə görüşdü - FOTO  

Kapital Bank-dan təhsil işçilərinə “Yenə də beş”
17.10.2018, 10:31

Kapital Bank-dan təhsil işçilərinə “Yenə də beş”

Axtarışda olan 37 nəfər tutuldu 
17.10.2018, 10:29

Axtarışda olan 37 nəfər tutuldu 

ADA Universitetində tibbi aksiya keçiriləcək
17.10.2018, 10:08

ADA Universitetində tibbi aksiya keçiriləcək

Kaliforniyada 18 oktyabr “Azərbaycanın Müstəqillik Günü” elan edilib
17.10.2018, 10:03

Kaliforniyada 18 oktyabr “Azərbaycanın Müstəqillik Günü” elan edilib

Hacıqabulda qoyun oğrusu saxlanıldı
17.10.2018, 09:54

Hacıqabulda qoyun oğrusu saxlanıldı

17 oktyabr Yoxsulluqla Mübarizə günüdür - Azərbaycanda rəsmi yoxsulluq səviyyəsi..   
17.10.2018, 09:51

17 oktyabr Yoxsulluqla Mübarizə günüdür - Azərbaycanda rəsmi yoxsulluq səviyyəsi..  

Cəbhədə təxribat - Müdafiə Nazirliyi məlumat yaydı
17.10.2018, 09:49

Cəbhədə təxribat - Müdafiə Nazirliyi məlumat yaydı

Badamdarda vəziyyət daha da təhlükəli həddə çatdı
17.10.2018, 09:31

Badamdarda vəziyyət daha da təhlükəli həddə çatdı

Millətlər Liqasında 4-cü tura yekun vurulub - NƏTİCƏLƏR   
17.10.2018, 09:19

Millətlər Liqasında 4-cü tura yekun vurulub - NƏTİCƏLƏR  

BakuBus-un 3 avtobusu toqquşdu
17.10.2018, 08:59

BakuBus-un 3 avtobusu toqquşdu

Bakının əsas avtomagistrallarında sürət həddi endirildi   
17.10.2018, 08:52

Bakının əsas avtomagistrallarında sürət həddi endirildi  

Manat və dolların bugünkü MƏZƏNNƏSİ
17.10.2018, 08:44

Manat və dolların bugünkü MƏZƏNNƏSİ

Tbilisidə Azərbaycanın Dövlət Müstəqilliyi Günü qeyd edildi
17.10.2018, 01:01

Tbilisidə Azərbaycanın Dövlət Müstəqilliyi Günü qeyd edildi

İşğal altındakı yurd yerlərimiz: Hoçaz abidələri - FOTOLAR
17.10.2018, 00:43

İşğal altındakı yurd yerlərimiz: Hoçaz abidələri - FOTOLAR

Bakıda IV Küçə yeməyi festivalı keçiriləcək
17.10.2018, 00:22

Bakıda IV Küçə yeməyi festivalı keçiriləcək

Uşaqlarınızı zəngin olması üçün öyrətməyin
17.10.2018, 00:10

Uşaqlarınızı zəngin olması üçün öyrətməyin

Jurnalistin ölümündə şübhəli bilinən baş konsul İstanbulu tərk etdi
16.10.2018, 23:57

Jurnalistin ölümündə şübhəli bilinən baş konsul İstanbulu tərk etdi

Mingəçevirli gənc bıçaqlandı
16.10.2018, 23:34

Mingəçevirli gənc bıçaqlandı

Azərbaycan nefti ucuzlaşdı
16.10.2018, 23:23

Azərbaycan nefti ucuzlaşdı

Azərbaycanın U-21 yığması Norveçlə oyunda qələbəni əldən verib
16.10.2018, 23:08

Azərbaycanın U-21 yığması Norveçlə oyunda qələbəni əldən verib

İranın neft ixracı kəskin azalıb
16.10.2018, 22:53

İranın neft ixracı kəskin azalıb

Sarkisyan hökumətin istefasını qəbul etdi
16.10.2018, 22:40

Sarkisyan hökumətin istefasını qəbul etdi

Gürcüstanda prezidentlik üçün 25 namizəd yarışacaq
16.10.2018, 22:21

Gürcüstanda prezidentlik üçün 25 namizəd yarışacaq

“Camal Kaşıkçı öldürülüb və parçalara ayrılıb” - CNN
16.10.2018, 22:04

“Camal Kaşıkçı öldürülüb və parçalara ayrılıb” - CNN

Nyu-Yorkda Azərbaycanın müstəqilliyinin bərpasının 27 illiyi qeyd edilib
16.10.2018, 21:52

Nyu-Yorkda Azərbaycanın müstəqilliyinin bərpasının 27 illiyi qeyd edilib

Silahlı Qüvvələrin Hərbi Akademiyasının Adyunkturasına qəbul başlayıb
16.10.2018, 21:41

Silahlı Qüvvələrin Hərbi Akademiyasının Adyunkturasına qəbul başlayıb

ABŞ-da təhsil almaq istəyənlərin NƏZƏRİNƏ!
16.10.2018, 21:31

ABŞ-da təhsil almaq istəyənlərin NƏZƏRİNƏ!

“Azərbaycanlı qızları müdafiə edin!” adlı aksiya keçirildi
16.10.2018, 21:14

“Azərbaycanlı qızları müdafiə edin!” adlı aksiya keçirildi

4 universitetdə FETÖ əməliyyatı
16.10.2018, 20:57

4 universitetdə FETÖ əməliyyatı

Elektron növbə sistemi layihəsinin təqdimatı keçirilib
16.10.2018, 20:44

Elektron növbə sistemi layihəsinin təqdimatı keçirilib

Ukraynada təyyarə qəzası: 2 əsgər öldü
16.10.2018, 20:27

Ukraynada təyyarə qəzası: 2 əsgər öldü

Əhalinin banklarda əmanəti 8 milyard manatı ötüb
16.10.2018, 20:14

Əhalinin banklarda əmanəti 8 milyard manatı ötüb

Nikol Paşinyan istefa verdi
16.10.2018, 20:09

Nikol Paşinyan istefa verdi

Prezident Xanlar Vəliyevin oğluna yüksək vəzifə verdi - SƏRƏNCAM
16.10.2018, 20:00

Prezident Xanlar Vəliyevin oğluna yüksək vəzifə verdi - SƏRƏNCAM

Üç nəfərə “Əməkdar artist” fəxri adı verildi
16.10.2018, 19:41

Üç nəfərə “Əməkdar artist” fəxri adı verildi

DTX-nın rəsmi “facebook” səhifəsi, “twitter” və “youtube” kanalları fəaliyyətə başlayıb
16.10.2018, 19:32

DTX-nın rəsmi “facebook” səhifəsi, “twitter” və “youtube” kanalları fəaliyyətə başlayıb

Dövlət büdcəsinin gəlir və xərcləri AÇIQLANDI
16.10.2018, 19:23

Dövlət büdcəsinin gəlir və xərcləri AÇIQLANDI

Badamdarda xırda uçqunlar və torpaq qopmaları baş verir - Qərargahdan AÇIQLAMA
16.10.2018, 19:14

Badamdarda xırda uçqunlar və torpaq qopmaları baş verir - Qərargahdan AÇIQLAMA

Nazirlikdən narazı şəhid ailələrinin birdəfəlik ödəmə ilə bağlı iddialarına CAVAB
16.10.2018, 19:05

Nazirlikdən narazı şəhid ailələrinin birdəfəlik ödəmə ilə bağlı iddialarına CAVAB

Mingəçevir Dövlət Dram Teatrının əməkdaşları təltif edilib - ADLAR
16.10.2018, 18:56

Mingəçevir Dövlət Dram Teatrının əməkdaşları təltif edilib - ADLAR

Dövlət başçısı onları mükafatlandırdı - SİYAHI
16.10.2018, 18:46

Dövlət başçısı onları mükafatlandırdı - SİYAHI

Xəzər Gəncəliyə “Əməkdar artist” fəxri adı verildi
16.10.2018, 18:35

Xəzər Gəncəliyə “Əməkdar artist” fəxri adı verildi

ARXİV