21 fevral 2019, Cümə axşamı
Ana Səhifə - İQTİSADİYYAT - “Dostumuza” çevrilən texnoogiya – nələrə diqqət edilməlidir?
“Dostumuza” çevrilən texnoogiya – nələrə diqqət edilməlidir?
18.09.2018, 09:03

Vətəndaşlara satılan mobil cihazların qeydiyyata alınması mobil rabitə sahəsində mövcud olan bir çox problemə qarşı təsirli mübarizə aparmaq imkanı yaradır.

 

Mobil telefonlar uşaqdan böyüyə hər kəs tərəfindən müxtəlif məqsədlər üçün ən çox istifadə olunan, ünsiyyəti sadələşdirən, işlərimizi dərhal həll etməyə yardım edən əvəzolunmaz alətlərdəndir. İstifadə sahəsi gündən-günə genişlənən bu cihazın faydalı üstünlükləri ilə yanaşı, yanlış məqsədlər üçün istifadə olunub digər bir şəxsə, hətta bir qrup insana, daha ümumiləşdirdikdə isə bütöv cəmiyyətə ziyan vurmaq potensialı var. Bu potensialı təhlükəsizləşdirən, mobil cihazları yalnız avantajları ilə bizlərə verən nəzarət mexanizmi nədən ibarətdir?

 

Mövzu ilə bağlı Modern.az qısa araşdırma aparıb.

 

Əvvəlcə, mobil cihazların satışından tutmuş istehlakına, vətəndaş hüquqlarını tapdalanmasına şərait yaradacaq təhlükələri nəzərdən keçirək.

 

İstifadə etdiyimiz bütün istehlak malları kimi mobil cihazlar da ilk olaraq, keyfiyyət standartlarına uyğun olmalıdır. Aldığımız mobil cihazların texniki parametrləri, keyfiyyət əmsalları ödədiyimiz məbləğə uyğun olmalıdır. Hər birimiz bu sahədə mütəxəssis ola bilməyəcəyimiz üçün bu xüsusiyyətləri bizim üçün yoxlayıb təsdiq edən vahid beynəlxalq sistem var. Bu danılmaz faktdır ki, modelini seçib gücünə bələd olduğumuz mobil cihazların ödənişini artıqlaması ilə etməyimizə baxmayaraq bir çox hallarda gözləntilərimizə uyğun çıxmır.

 

Mənşəyini, hansı şərtlər əsasında istehsal olunduğunu bilmədiyimiz telefonları alarkən bu sahədə qanuni fəaliyyət quran, yüzlərlə işçi işlədən, vergi və gömrük xərcləri ödəyən və ən əsası satdığı cihazın keyfiyyətinə zəmanətçi olan sahibkarların hüquqlarının pozulduğu nəzərimizdən yayınır. Məsələyə qlobal baxsaq, mobil cihazların ölkəyə qeyri-qanuni idxalı, qaçaqmalçılıq bütün dezavantajları ilə sosial mənfəətə zərər vurur.

Məhz yuxarıda sadalanan neqativ hallara nəzarəti həyata keçirmək üçün 2013-cü ildən ölkəmizdə mobil cihazların qeydiyyatı aparılır. Qeydiyyat zamanı mobil cihazın Beynəlxalq GSM Assosiasiyasının standartlarına uyğunluğu yoxlanılır. Tədarük etdiyimiz cihazın ödədiyimiz pula uyğunluğunu təmin edən bu standartlar texniki göstəricilərlə yanaşı insan orqanizmi üçün zərərli şüa yayan, material baxımdan keyfiyyətsiz mobil cihazların satışının qarşısını alır. Mobil Cihazların Qeydiyyat Sistemi (MCQS) Beynəlxalq GSM Assosiasiyası tərəfindən təsdiq olunmayan o cihazların istehlakına icazə vermir.

 

Mobil Cihazların Qeydiyyat Sistemi (MCQS) həmçinin, ölkə daxilində təhlükəyə çevrilən İMEİ kodların klonlaşdırılaraq yenidən satışının qarşısını alır. Mobil cihazın İMEİ kodu cihazın orjinallığını müəyyənləşdirən vasitədir, onun klonlaşdırılaraq satılması elə qaçaqmalçılıqla ölkəyə daxil olan mənşəyi naməlum cihazlar kimi yolverilməz haldır.

Mobil cihazların qeydiyyat sistemi itirilən və oğurlanan telefonların şəbəkədə istifadəsini mümkünsüz edir. İtirilən mobil cihaz sahibinin müraciəti əsasında həmin cihazdan respublika ərazisində istifadə dayandırılır və oğurlanan mobil cihaz qısa müddətdə lazımsız əşyaya çevrilir. Sistemin bu üstünlüyü mobil cihaz oğurluğunu aradan qaldırır.

Mobil cihazların qeydiyyata alınması alıcının hüquqlarını təhlükə qarşısında qoyan digər bir problemin, kreditdə olan telefonun üçüncü tərəfə satışının qarşısını alır. Sistemin bazasında yaradılmış proqram kreditlə alınmış (müvəqqəti istifadə) mobil cihazları qeyd etmək üstünlüyünü verir. Kredit yolu ilə alınmış və ödənişi tamamlanmayan mobil cihazı digər şəxsə satarkən cihaz aktivləşdirilən kimi həmin şəxsin nömrəsinə telefonun kreditdə olduğunu bildirən sms göndərilir. Beləliklə, alıcı aldığı telefonun müvəqqəti istifadədə olduğu barədə xəbərdar olur. Həmçinin, kreditin ödəniş vaxtı keçərsə və ya ödənişdən imtina olunarsa cihazı satan operator satdığı telefonu deaktiv edə bilər.

Digər tərəfdən fırıldaqçılıqla məşğul olan bu şəxsin kimliyi də sistemdə qara siyahıya düşür. Vahid bazada birləşən şirkətlər kreditə mobil cihaz satarkən axtarış sistemində həmin şəxsin qara siyahıda olduğunu görüb ona kreditə telefon vermirlər. Beləliklə, sistem müvafiq sənədlər əsasında həm alıcının, həm də satıcının hüquqlarını qoruyur.

 

Bəs mobil cihazlar qeydiyyatı necə təşkil olunur?

 

Mobil cihazların qeydiyyat sisteminin (MCQS) fəaliyyəti Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyinin Məlumat Hesablama Mərkəzi tərəfindən Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 28 dekabr 2011-ci il tarixli 212 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş "Mobil cihazların qeydiyyatının aparılması Qaydası”-na uyğun təşkil olunur.

Bir müddət əvvəl Nazirlər Kabinetinin növbəti qərarı ilə mobil cihazların qeydiyyatı reqlamenti təkmilləşdirilib. Həmçinin, kateqoriyalar üzrə mobil cihazın dəyərindən asılı olaraq ödənilməli dövlət rüsumu da öz təsdiqini tapıb:

 

Foto, videoçəkiliş və internetə çıxış funksiyaları olmayan mobil cihazların qeydiyyata alınmasına görə 20 manat;

mobil cihazın bazar qiyməti,

100 ABŞ dollarına qədər olduqda 30 manat;

101 ABŞ dollarından 200 ABŞ dollarına qədər olduqda 50 manat;

201 ABŞ dollarından 400 ABŞ dollarına qədər olduqda 60 manat;

401 ABŞ dollarından 700 ABŞ dollarına qədər olduqda 70 manat;

701 ABŞ dollarından 1 000 ABŞ dollarına qədər olduqda 100 manat;

1001 ABŞ dollarından yuxarı olduqda 150 manat.

 

Bu tariflər toplum olaraq rəsmi qaydada ölkəyə idxal edilən cihazlara şamil olunmur. Qeyd edək ki, bu qərardan əvvəl vətəndaş iki simkartlı cihazlar üçün hər IMEI koda görə ödəniş edirdisə, bundan sonra iki IMEI kod qeydiyyata alınsa da, birinə görə ödəniş olunacaq.

 

Hər bir mobil cihazın IMEI nömrəsi şəbəkədən xidmət almağa başladığı tarixdən ən geci 30 (otuz) gün müddətində qeydiyyata alınmalıdır. Bu Qayda Respublikamıza gələn xarici qonaqlar, turistlər tərəfindən xarici ölkə operatorunun SİM kartı ilə rouminq xidmətindən istifadə edilən cihazlara şamil olunmur. Yəni, onlar xarici ölkə operatorlarının SİM kartları ilə işləyən cihazlardan maneəsiz olaraq istifadə edə bilərlər.

 

Vətəndaş aldığı mobil cihazı imei.azsmartpay.az səhifələrinə daxil olaraq onlayn qeydiyyatdan keçirə bilər. Həmçinin, Şəbəkə Xidmət Mərkəzlərinə və poçt filiallarına da müraciət etmək olar.


Namidə BİNGÖL
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Avropa Gənclər Olimpiya Festivalının talismanları təqdim olunub
21.02.2019, 11:42

Avropa Gənclər Olimpiya Festivalının talismanları təqdim olunub

BDU-da Tvinninq layihəsinin rəhbərləri ilə görüş keçirilib
21.02.2019, 11:29

BDU-da Tvinninq layihəsinin rəhbərləri ilə görüş keçirilib

Ermənistanın ən radikal siyasətçisi Qarabağı Ermənistana birləşdirmək istəyir
21.02.2019, 11:27

Ermənistanın ən radikal siyasətçisi Qarabağı Ermənistana birləşdirmək istəyir

Fazil Məmmədov əvvəlki biznesi ilə məşğul olmağa başlayıb   
21.02.2019, 11:18

Fazil Məmmədov əvvəlki biznesi ilə məşğul olmağa başlayıb  

“Khazar” Avtomobil Zavodunda 1000-dən çox avtomobil istehsal olunub
21.02.2019, 11:17

“Khazar” Avtomobil Zavodunda 1000-dən çox avtomobil istehsal olunub

Dini liderlər Xocalı soyqırımı ilə bağlı müraciət yaydılar
21.02.2019, 11:10

Dini liderlər Xocalı soyqırımı ilə bağlı müraciət yaydılar

İlham Əliyev həmsədrləri qəbul etdi  
21.02.2019, 10:59

İlham Əliyev həmsədrləri qəbul etdi  

ABŞ Suriyadan gedir - Türkiyənin addımlarından narahatdır
21.02.2019, 10:57

ABŞ Suriyadan gedir - Türkiyənin addımlarından narahatdır

“Gecə-gündüz xəbər axtarışındayıq” - Metbuat.az 2 yaşını qeyd edir   
21.02.2019, 10:47

“Gecə-gündüz xəbər axtarışındayıq” - Metbuat.az 2 yaşını qeyd edir  

Bakıda YANĞIN - Bir ailədən 4 nəfər yandı, 1-i öldü   
21.02.2019, 10:20

Bakıda YANĞIN - Bir ailədən 4 nəfər yandı, 1-i öldü  

“Bütün elmi tətqiqatların son nəticəsi fermerlərə yönəlib”
21.02.2019, 10:18

“Bütün elmi tətqiqatların son nəticəsi fermerlərə yönəlib”

Nohur balıqçılığı ilə bağlı suallar cavablandırıldı
21.02.2019, 10:12

Nohur balıqçılığı ilə bağlı suallar cavablandırıldı

BirBank istifadəçilərinin sayı 400 000-i keçdi
21.02.2019, 10:08

BirBank istifadəçilərinin sayı 400 000-i keçdi

“Hökumət problemli kreditlərlə bağlı qərar verəcək” - Deputatdan xoş XƏBƏR   
21.02.2019, 10:04

“Hökumət problemli kreditlərlə bağlı qərar verəcək” - Deputatdan xoş XƏBƏR  

Ermənilər cəbhədə təxribat törətdi
21.02.2019, 09:57

Ermənilər cəbhədə təxribat törətdi

SOCAR Gürcüstana satdığı qazı niyə bahalaşdırdı? - Şirkətdən AÇIQLAMA   
21.02.2019, 09:50

SOCAR Gürcüstana satdığı qazı niyə bahalaşdırdı? - Şirkətdən AÇIQLAMA  

“5 dəqiqəyə ABŞ-ın idarəetmə sistemlərini məhv edərik” - Kontr-admiral HƏDƏLƏDİ
21.02.2019, 09:43

“5 dəqiqəyə ABŞ-ın idarəetmə sistemlərini məhv edərik” - Kontr-admiral HƏDƏLƏDİ

Ali məktəblərə qəbul imtahanlarının vaxtı dəyişdi   
21.02.2019, 09:40

Ali məktəblərə qəbul imtahanlarının vaxtı dəyişdi  

Məzahir Süleymanzadəyə ağır itki üz verdi   
21.02.2019, 09:38

Məzahir Süleymanzadəyə ağır itki üz verdi  

Banqladeşdə yanğın nəticəsində 81 nəfər ölüb
21.02.2019, 09:27

Banqladeşdə yanğın nəticəsində 81 nəfər ölüb

“50 min mənzilə çıxarış veriləcək” - Deputat prezidentin sərəncamından DANIŞDI
21.02.2019, 09:05

“50 min mənzilə çıxarış veriləcək” - Deputat prezidentin sərəncamından DANIŞDI

AvroLiqada 1/16 final - Bu gecə 15 görüş keçiriləcək - TƏQVİM  
21.02.2019, 08:55

AvroLiqada 1/16 final - Bu gecə 15 görüş keçiriləcək - TƏQVİM  

Çempionlar Liqasında 1/8 final: “Atletiko” və “Mançester Siti”dən qələbə
21.02.2019, 08:52

Çempionlar Liqasında 1/8 final: “Atletiko” və “Mançester Siti”dən qələbə

Deputat: “Smartfon telefonlar çox ailələri dağıdır” - MÜSAHİBƏ  
21.02.2019, 08:42

Deputat: “Smartfon telefonlar çox ailələri dağıdır” - MÜSAHİBƏ  

“Sənan haqqında sağlığında olduğu kimi danışırıq” - Şəhid polkovnik-leytenantın XANIMI+FOTOLAR   
21.02.2019, 08:23

“Sənan haqqında sağlığında olduğu kimi danışırıq” - Şəhid polkovnik-leytenantın XANIMI+FOTOLAR  

Manat bu gün hansı məzənnədə olacaq?   
21.02.2019, 08:11

Manat bu gün hansı məzənnədə olacaq?  

Dünyada ilk qatlanan ekranlı smartfon
21.02.2019, 00:56

Dünyada ilk qatlanan ekranlı smartfon

Azərbaycanda Kiçik çillə başa çatdı
21.02.2019, 00:46

Azərbaycanda Kiçik çillə başa çatdı

“Humanist addımlar Əli İnsanova da şamil oluna bilər” - Deputat
21.02.2019, 00:17

“Humanist addımlar Əli İnsanova da şamil oluna bilər” - Deputat

 Azərbaycanın Avropada tanıdılmasının peşəkarı - Hüquq müdafiəçisi yazır
21.02.2019, 00:03

 Azərbaycanın Avropada tanıdılmasının peşəkarı - Hüquq müdafiəçisi yazır

Azərbaycanda qaz hasilatı artır
20.02.2019, 23:51

Azərbaycanda qaz hasilatı artır

Zəlzələ Türkiyəni silkələdi
20.02.2019, 23:27

Zəlzələ Türkiyəni silkələdi

Həmsədrlər Ermənistanda Qarabağı müzakirə etdi
20.02.2019, 23:11

Həmsədrlər Ermənistanda Qarabağı müzakirə etdi

Bu komanda Avropa Liqasının 1/8 finalında - VİDEO
20.02.2019, 22:56

Bu komanda Avropa Liqasının 1/8 finalında - VİDEO

Türkiyə ilə Avropa Birliyi müzakirələri təxirə salındı - RƏSMİ
20.02.2019, 22:38

Türkiyə ilə Avropa Birliyi müzakirələri təxirə salındı - RƏSMİ

Canavarlar Şəkiyə hücum etdi
20.02.2019, 22:17

Canavarlar Şəkiyə hücum etdi

Aşıqlardan Kəramətə cavab: “O, şəxsiyyətsiz adamdır, qanı qarışıqdır”
20.02.2019, 22:03

Aşıqlardan Kəramətə cavab: “O, şəxsiyyətsiz adamdır, qanı qarışıqdır”

Erməni nazir tualetdən canlı yayım etdi - VİDEO
20.02.2019, 21:49

Erməni nazir tualetdən canlı yayım etdi - VİDEO

Agentlik sədri canlı yayımda Balakən sakinini işə dəvət etdi
20.02.2019, 21:36

Agentlik sədri canlı yayımda Balakən sakinini işə dəvət etdi

Azərbaycan hərbiçilərinin Koreya hərbi məktəblərində təhsili müzakirə olundu
20.02.2019, 21:20

Azərbaycan hərbiçilərinin Koreya hərbi məktəblərində təhsili müzakirə olundu

Azərbaycan “Ümumdünya Radiorabitə Konfransı”nda təmsil olunur
20.02.2019, 21:07

Azərbaycan “Ümumdünya Radiorabitə Konfransı”nda təmsil olunur

Ata qızı ilə birlikdə Paşinyana görə özünü yandırdı
20.02.2019, 20:51

Ata qızı ilə birlikdə Paşinyana görə özünü yandırdı

Türkiyədə hərbi kazarmada partlayış: 5 yaralı
20.02.2019, 20:41

Türkiyədə hərbi kazarmada partlayış: 5 yaralı

Marsa pilotlu ekspedisiya 2030-cu ildə reallaşa bilər
20.02.2019, 20:28

Marsa pilotlu ekspedisiya 2030-cu ildə reallaşa bilər

“ASAN xidmət” modeli daha  8 ölkədə
20.02.2019, 20:15

“ASAN xidmət” modeli daha  8 ölkədə

Xəzərlə bağlı saziş layihəsinin bir sıra müddəaları razılaşdırılıb
20.02.2019, 20:01

Xəzərlə bağlı saziş layihəsinin bir sıra müddəaları razılaşdırılıb

Əhalinin bir ayda qazancı 3,8 milyard manat olub
20.02.2019, 19:48

Əhalinin bir ayda qazancı 3,8 milyard manat olub

Azərbaycanla Aİ arasında danışıqların növbəti raundu keçirilib
20.02.2019, 19:35

Azərbaycanla Aİ arasında danışıqların növbəti raundu keçirilib

Türkiyə Rusiyadan S-400 komplekslərini almaqdan imtina etməyəcək
20.02.2019, 19:19

Türkiyə Rusiyadan S-400 komplekslərini almaqdan imtina etməyəcək

Netanyahu Rusiya səfərini təxirə saldı
20.02.2019, 19:03

Netanyahu Rusiya səfərini təxirə saldı

ARXİV