19 oktyabr 2018, Cümə
Ana Səhifə - İQTİSADİYYAT - “Dostumuza” çevrilən texnoogiya – nələrə diqqət edilməlidir?
“Dostumuza” çevrilən texnoogiya – nələrə diqqət edilməlidir?
18.09.2018, 09:03

Vətəndaşlara satılan mobil cihazların qeydiyyata alınması mobil rabitə sahəsində mövcud olan bir çox problemə qarşı təsirli mübarizə aparmaq imkanı yaradır.

 

Mobil telefonlar uşaqdan böyüyə hər kəs tərəfindən müxtəlif məqsədlər üçün ən çox istifadə olunan, ünsiyyəti sadələşdirən, işlərimizi dərhal həll etməyə yardım edən əvəzolunmaz alətlərdəndir. İstifadə sahəsi gündən-günə genişlənən bu cihazın faydalı üstünlükləri ilə yanaşı, yanlış məqsədlər üçün istifadə olunub digər bir şəxsə, hətta bir qrup insana, daha ümumiləşdirdikdə isə bütöv cəmiyyətə ziyan vurmaq potensialı var. Bu potensialı təhlükəsizləşdirən, mobil cihazları yalnız avantajları ilə bizlərə verən nəzarət mexanizmi nədən ibarətdir?

 

Mövzu ilə bağlı Modern.az qısa araşdırma aparıb.

 

Əvvəlcə, mobil cihazların satışından tutmuş istehlakına, vətəndaş hüquqlarını tapdalanmasına şərait yaradacaq təhlükələri nəzərdən keçirək.

 

İstifadə etdiyimiz bütün istehlak malları kimi mobil cihazlar da ilk olaraq, keyfiyyət standartlarına uyğun olmalıdır. Aldığımız mobil cihazların texniki parametrləri, keyfiyyət əmsalları ödədiyimiz məbləğə uyğun olmalıdır. Hər birimiz bu sahədə mütəxəssis ola bilməyəcəyimiz üçün bu xüsusiyyətləri bizim üçün yoxlayıb təsdiq edən vahid beynəlxalq sistem var. Bu danılmaz faktdır ki, modelini seçib gücünə bələd olduğumuz mobil cihazların ödənişini artıqlaması ilə etməyimizə baxmayaraq bir çox hallarda gözləntilərimizə uyğun çıxmır.

 

Mənşəyini, hansı şərtlər əsasında istehsal olunduğunu bilmədiyimiz telefonları alarkən bu sahədə qanuni fəaliyyət quran, yüzlərlə işçi işlədən, vergi və gömrük xərcləri ödəyən və ən əsası satdığı cihazın keyfiyyətinə zəmanətçi olan sahibkarların hüquqlarının pozulduğu nəzərimizdən yayınır. Məsələyə qlobal baxsaq, mobil cihazların ölkəyə qeyri-qanuni idxalı, qaçaqmalçılıq bütün dezavantajları ilə sosial mənfəətə zərər vurur.

Məhz yuxarıda sadalanan neqativ hallara nəzarəti həyata keçirmək üçün 2013-cü ildən ölkəmizdə mobil cihazların qeydiyyatı aparılır. Qeydiyyat zamanı mobil cihazın Beynəlxalq GSM Assosiasiyasının standartlarına uyğunluğu yoxlanılır. Tədarük etdiyimiz cihazın ödədiyimiz pula uyğunluğunu təmin edən bu standartlar texniki göstəricilərlə yanaşı insan orqanizmi üçün zərərli şüa yayan, material baxımdan keyfiyyətsiz mobil cihazların satışının qarşısını alır. Mobil Cihazların Qeydiyyat Sistemi (MCQS) Beynəlxalq GSM Assosiasiyası tərəfindən təsdiq olunmayan o cihazların istehlakına icazə vermir.

 

Mobil Cihazların Qeydiyyat Sistemi (MCQS) həmçinin, ölkə daxilində təhlükəyə çevrilən İMEİ kodların klonlaşdırılaraq yenidən satışının qarşısını alır. Mobil cihazın İMEİ kodu cihazın orjinallığını müəyyənləşdirən vasitədir, onun klonlaşdırılaraq satılması elə qaçaqmalçılıqla ölkəyə daxil olan mənşəyi naməlum cihazlar kimi yolverilməz haldır.

Mobil cihazların qeydiyyat sistemi itirilən və oğurlanan telefonların şəbəkədə istifadəsini mümkünsüz edir. İtirilən mobil cihaz sahibinin müraciəti əsasında həmin cihazdan respublika ərazisində istifadə dayandırılır və oğurlanan mobil cihaz qısa müddətdə lazımsız əşyaya çevrilir. Sistemin bu üstünlüyü mobil cihaz oğurluğunu aradan qaldırır.

Mobil cihazların qeydiyyata alınması alıcının hüquqlarını təhlükə qarşısında qoyan digər bir problemin, kreditdə olan telefonun üçüncü tərəfə satışının qarşısını alır. Sistemin bazasında yaradılmış proqram kreditlə alınmış (müvəqqəti istifadə) mobil cihazları qeyd etmək üstünlüyünü verir. Kredit yolu ilə alınmış və ödənişi tamamlanmayan mobil cihazı digər şəxsə satarkən cihaz aktivləşdirilən kimi həmin şəxsin nömrəsinə telefonun kreditdə olduğunu bildirən sms göndərilir. Beləliklə, alıcı aldığı telefonun müvəqqəti istifadədə olduğu barədə xəbərdar olur. Həmçinin, kreditin ödəniş vaxtı keçərsə və ya ödənişdən imtina olunarsa cihazı satan operator satdığı telefonu deaktiv edə bilər.

Digər tərəfdən fırıldaqçılıqla məşğul olan bu şəxsin kimliyi də sistemdə qara siyahıya düşür. Vahid bazada birləşən şirkətlər kreditə mobil cihaz satarkən axtarış sistemində həmin şəxsin qara siyahıda olduğunu görüb ona kreditə telefon vermirlər. Beləliklə, sistem müvafiq sənədlər əsasında həm alıcının, həm də satıcının hüquqlarını qoruyur.

 

Bəs mobil cihazlar qeydiyyatı necə təşkil olunur?

 

Mobil cihazların qeydiyyat sisteminin (MCQS) fəaliyyəti Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyinin Məlumat Hesablama Mərkəzi tərəfindən Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 28 dekabr 2011-ci il tarixli 212 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş "Mobil cihazların qeydiyyatının aparılması Qaydası”-na uyğun təşkil olunur.

Bir müddət əvvəl Nazirlər Kabinetinin növbəti qərarı ilə mobil cihazların qeydiyyatı reqlamenti təkmilləşdirilib. Həmçinin, kateqoriyalar üzrə mobil cihazın dəyərindən asılı olaraq ödənilməli dövlət rüsumu da öz təsdiqini tapıb:

 

Foto, videoçəkiliş və internetə çıxış funksiyaları olmayan mobil cihazların qeydiyyata alınmasına görə 20 manat;

mobil cihazın bazar qiyməti,

100 ABŞ dollarına qədər olduqda 30 manat;

101 ABŞ dollarından 200 ABŞ dollarına qədər olduqda 50 manat;

201 ABŞ dollarından 400 ABŞ dollarına qədər olduqda 60 manat;

401 ABŞ dollarından 700 ABŞ dollarına qədər olduqda 70 manat;

701 ABŞ dollarından 1 000 ABŞ dollarına qədər olduqda 100 manat;

1001 ABŞ dollarından yuxarı olduqda 150 manat.

 

Bu tariflər toplum olaraq rəsmi qaydada ölkəyə idxal edilən cihazlara şamil olunmur. Qeyd edək ki, bu qərardan əvvəl vətəndaş iki simkartlı cihazlar üçün hər IMEI koda görə ödəniş edirdisə, bundan sonra iki IMEI kod qeydiyyata alınsa da, birinə görə ödəniş olunacaq.

 

Hər bir mobil cihazın IMEI nömrəsi şəbəkədən xidmət almağa başladığı tarixdən ən geci 30 (otuz) gün müddətində qeydiyyata alınmalıdır. Bu Qayda Respublikamıza gələn xarici qonaqlar, turistlər tərəfindən xarici ölkə operatorunun SİM kartı ilə rouminq xidmətindən istifadə edilən cihazlara şamil olunmur. Yəni, onlar xarici ölkə operatorlarının SİM kartları ilə işləyən cihazlardan maneəsiz olaraq istifadə edə bilərlər.

 

Vətəndaş aldığı mobil cihazı imei.azsmartpay.az səhifələrinə daxil olaraq onlayn qeydiyyatdan keçirə bilər. Həmçinin, Şəbəkə Xidmət Mərkəzlərinə və poçt filiallarına da müraciət etmək olar.


Namidə BİNGÖL
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Yasamaldakı növbəti sosial evlər SATIŞA ÇIXARILACAQ
19.10.2018, 15:15

Yasamaldakı növbəti sosial evlər SATIŞA ÇIXARILACAQ

İnam Kərimov şikayətləri dinlədi
19.10.2018, 15:14

İnam Kərimov şikayətləri dinlədi

“Azercell” məktəblilərə təlim keçirir
19.10.2018, 15:13

“Azercell” məktəblilərə təlim keçirir

Komitə sədri bələdiyyələrlə bağlı qanuna dəyişikliyi şərh etdi
19.10.2018, 15:07

Komitə sədri bələdiyyələrlə bağlı qanuna dəyişikliyi şərh etdi

İtaliya Senatının sədrinə ADU-nun fəxri doktoru adı verildi
19.10.2018, 15:04

İtaliya Senatının sədrinə ADU-nun fəxri doktoru adı verildi

Diaspor Komitəsinin hesabat yığıncağı keçirilib - FOTO
19.10.2018, 14:54

Diaspor Komitəsinin hesabat yığıncağı keçirilib - FOTO

Ərdoğan:
19.10.2018, 14:45

Ərdoğan: "Azərbaycan hər zaman Türkiyənin yanında olub"

Türkiyədəki diaspor təşkilatlarının rəhbərləri Dövlət Komitəsində görüş keçirib
19.10.2018, 14:40

Türkiyədəki diaspor təşkilatlarının rəhbərləri Dövlət Komitəsində görüş keçirib

Azərbaycan “İnternet istifadəçiləri” göstəricisinə görə MDB-də liderdir
19.10.2018, 14:37

Azərbaycan “İnternet istifadəçiləri” göstəricisinə görə MDB-də liderdir

İlham Əliyev Türkiyəyə getdi
19.10.2018, 14:20

İlham Əliyev Türkiyəyə getdi

Gələn ilin pensiya və müavinətləri üçün büdcə artırıldı - RƏQƏMLƏR   
19.10.2018, 14:15

Gələn ilin pensiya və müavinətləri üçün büdcə artırıldı - RƏQƏMLƏR  

Bakı Ali Neft Məktəbində III Avrasiya Konfransına start verildi
19.10.2018, 14:06

Bakı Ali Neft Məktəbində III Avrasiya Konfransına start verildi

Ədəbi dil normalarını pozan müğənnilərin adları AÇIQLANDI
19.10.2018, 14:00

Ədəbi dil normalarını pozan müğənnilərin adları AÇIQLANDI

Lənkərandakı tut bağında çılpaq ilbizlər...
19.10.2018, 13:47

Lənkərandakı tut bağında çılpaq ilbizlər...

Tərtərin icra başçısı: “Minaya düşən gənci diqqətdə saxlayırıq”   
19.10.2018, 13:39

Tərtərin icra başçısı: “Minaya düşən gənci diqqətdə saxlayırıq”  

Hacı Qalib Salahzadə: “Mən kiməm ki, hansısa küçəyə atamın adını verim?..”   
19.10.2018, 13:28

Hacı Qalib Salahzadə: “Mən kiməm ki, hansısa küçəyə atamın adını verim?..”  

Ərdoğan, Makron, Merkel və Putin Suriyaya görə TOPLAŞACAQ
19.10.2018, 13:22

Ərdoğan, Makron, Merkel və Putin Suriyaya görə TOPLAŞACAQ

Gəmidə ölənlərin ailələrinə kompensasiya veriləcək - SƏFİR
19.10.2018, 13:18

Gəmidə ölənlərin ailələrinə kompensasiya veriləcək - SƏFİR

Sabah 27 dərəcə isti olacaq 
19.10.2018, 12:52

Sabah 27 dərəcə isti olacaq 

İnterpol-un keçmiş rəhbəri ölmüş ola bilər
19.10.2018, 12:47

İnterpol-un keçmiş rəhbəri ölmüş ola bilər

Sürüşmə zonasında çatların ölçüsü böyüyüb - NAZİRLİK
19.10.2018, 12:45

Sürüşmə zonasında çatların ölçüsü böyüyüb - NAZİRLİK

“Dünya təhsili də kurikulum yolu ilə gedir” - Eks-nazir yeni imtahan modeli HAQDA   
19.10.2018, 12:37

“Dünya təhsili də kurikulum yolu ilə gedir” - Eks-nazir yeni imtahan modeli HAQDA  

Uşaqların həyatında oyunun rolu
19.10.2018, 12:32

Uşaqların həyatında oyunun rolu

Heydər Əliyev Fondu Vyetnamda ibtidai məktəb açdı - FOTO
19.10.2018, 12:30

Heydər Əliyev Fondu Vyetnamda ibtidai məktəb açdı - FOTO

Azərbaycanda bələdiyyə sədri və icra nümayəndəsi qəzaya düşdü
19.10.2018, 12:26

Azərbaycanda bələdiyyə sədri və icra nümayəndəsi qəzaya düşdü

Hökumət yaşayış minimumunun məbləğini ARTIRIR   
19.10.2018, 12:25

Hökumət yaşayış minimumunun məbləğini ARTIRIR  

Sabirabadda öldürülüb kanala atılan meyit 5 gün sonra tapıldı
19.10.2018, 12:19

Sabirabadda öldürülüb kanala atılan meyit 5 gün sonra tapıldı

“Qız uşaqlarına qarşı cinayət törədilir” - Komitə sədrinin müavini
19.10.2018, 12:14

“Qız uşaqlarına qarşı cinayət törədilir” - Komitə sədrinin müavini

Azərbaycanda dəfn olunan kimsəsizlərin sayı məlum oldu
19.10.2018, 12:07

Azərbaycanda dəfn olunan kimsəsizlərin sayı məlum oldu

Bu il Almaniyadan 280 azərbaycanlı çıxarılıb - RƏSMİ
19.10.2018, 12:00

Bu il Almaniyadan 280 azərbaycanlı çıxarılıb - RƏSMİ

2019-cu ilin büdcəsində neftin qiyməti 60 dollardan götürülür - Deputat riskdən DANIŞDI
19.10.2018, 11:43

2019-cu ilin büdcəsində neftin qiyməti 60 dollardan götürülür - Deputat riskdən DANIŞDI

Merkel Makronla bara getdi - FOTO   
19.10.2018, 11:39

Merkel Makronla bara getdi - FOTO  

Azərbaycanda ehtiyac meyarının yuxarı həddi qaldırılır - EKSKLÜZİV   
19.10.2018, 11:38

Azərbaycanda ehtiyac meyarının yuxarı həddi qaldırılır - EKSKLÜZİV  

Bakıya 300 yeni avtobus GƏTİRİLİR
19.10.2018, 11:36

Bakıya 300 yeni avtobus GƏTİRİLİR

Azərbaycandan külli miqdarda dollar çıxarmaq istədilər
19.10.2018, 11:33

Azərbaycandan külli miqdarda dollar çıxarmaq istədilər

Hacı Qaliblə bağlı 4 maddə üzrə cinayət işi araşdırılır - Sabiq deputatın başı dərddə
19.10.2018, 11:30

Hacı Qaliblə bağlı 4 maddə üzrə cinayət işi araşdırılır - Sabiq deputatın başı dərddə

19.10.2018, 11:20

"Son illərdə cins nisbətinin pozulmasında azalma müşahidə olunur" - NAZİR

2019-cu ilin büdcə GƏLİRLƏRİ və XƏRCLƏRİ bu qədər olacaq - ÖZƏL
19.10.2018, 11:18

2019-cu ilin büdcə GƏLİRLƏRİXƏRCLƏRİ bu qədər olacaq - ÖZƏL

Niyazi Bayramov sahibkarlarla görüşdü
19.10.2018, 11:18

Niyazi Bayramov sahibkarlarla görüşdü

Avropa İttifaqı cinsi tarazlıq üçün Azərbaycana yardım göstərməyə hazırdır
19.10.2018, 11:16

Avropa İttifaqı cinsi tarazlıq üçün Azərbaycana yardım göstərməyə hazırdır

Qəsdən sağlamlığa ağır zərər vuran saxlanıldı
19.10.2018, 11:15

Qəsdən sağlamlığa ağır zərər vuran saxlanıldı

Bakı şəhər Baş Polis İdarəsinin mətbuat katibi dəyişdirildi
19.10.2018, 11:13

Bakı şəhər Baş Polis İdarəsinin mətbuat katibi dəyişdirildi

Nazir müavini: “TAP layihəsi üzrə işlərin 79 faizi icra edilib”
19.10.2018, 11:02

Nazir müavini: TAP layihəsi üzrə işlərin 79 faizi icra edilib

Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin səlahiyyətləri artırıldı
19.10.2018, 10:45

Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin səlahiyyətləri artırıldı

Neft sahəsinə dair Terminoloji Lüğət nəşr olunub
19.10.2018, 10:32

Neft sahəsinə dair Terminoloji Lüğət nəşr olunub

“Azərenerji” işçi axtarır 
19.10.2018, 10:25

“Azərenerji” işçi axtarır 

Çin iqtisadiyyatı son 9 ilin ən pis nəticələrini göstərir
19.10.2018, 10:12

Çin iqtisadiyyatı son 9 ilin ən pis nəticələrini göstərir

Gəncə Səhiyyə İdarəsinin yeni rəisi kimdir? - DOSYE   
19.10.2018, 10:05

Gəncə Səhiyyə İdarəsinin yeni rəisi kimdir? - DOSYE  

İcazəsiz balıq ovlayan şəxs saxlanıldı
19.10.2018, 10:03

İcazəsiz balıq ovlayan şəxs saxlanıldı

YAP Gəncə şəhər Təşkilatı ADAU-da konfrans keçirib
19.10.2018, 10:02

YAP Gəncə şəhər Təşkilatı ADAU-da konfrans keçirib

ARXİV