10 dekabr 2018, Bazar ertəsi
Ana Səhifə - İQTİSADİYYAT - “Dostumuza” çevrilən texnoogiya – nələrə diqqət edilməlidir?
“Dostumuza” çevrilən texnoogiya – nələrə diqqət edilməlidir?
18.09.2018, 09:03

Vətəndaşlara satılan mobil cihazların qeydiyyata alınması mobil rabitə sahəsində mövcud olan bir çox problemə qarşı təsirli mübarizə aparmaq imkanı yaradır.

 

Mobil telefonlar uşaqdan böyüyə hər kəs tərəfindən müxtəlif məqsədlər üçün ən çox istifadə olunan, ünsiyyəti sadələşdirən, işlərimizi dərhal həll etməyə yardım edən əvəzolunmaz alətlərdəndir. İstifadə sahəsi gündən-günə genişlənən bu cihazın faydalı üstünlükləri ilə yanaşı, yanlış məqsədlər üçün istifadə olunub digər bir şəxsə, hətta bir qrup insana, daha ümumiləşdirdikdə isə bütöv cəmiyyətə ziyan vurmaq potensialı var. Bu potensialı təhlükəsizləşdirən, mobil cihazları yalnız avantajları ilə bizlərə verən nəzarət mexanizmi nədən ibarətdir?

 

Mövzu ilə bağlı Modern.az qısa araşdırma aparıb.

 

Əvvəlcə, mobil cihazların satışından tutmuş istehlakına, vətəndaş hüquqlarını tapdalanmasına şərait yaradacaq təhlükələri nəzərdən keçirək.

 

İstifadə etdiyimiz bütün istehlak malları kimi mobil cihazlar da ilk olaraq, keyfiyyət standartlarına uyğun olmalıdır. Aldığımız mobil cihazların texniki parametrləri, keyfiyyət əmsalları ödədiyimiz məbləğə uyğun olmalıdır. Hər birimiz bu sahədə mütəxəssis ola bilməyəcəyimiz üçün bu xüsusiyyətləri bizim üçün yoxlayıb təsdiq edən vahid beynəlxalq sistem var. Bu danılmaz faktdır ki, modelini seçib gücünə bələd olduğumuz mobil cihazların ödənişini artıqlaması ilə etməyimizə baxmayaraq bir çox hallarda gözləntilərimizə uyğun çıxmır.

 

Mənşəyini, hansı şərtlər əsasında istehsal olunduğunu bilmədiyimiz telefonları alarkən bu sahədə qanuni fəaliyyət quran, yüzlərlə işçi işlədən, vergi və gömrük xərcləri ödəyən və ən əsası satdığı cihazın keyfiyyətinə zəmanətçi olan sahibkarların hüquqlarının pozulduğu nəzərimizdən yayınır. Məsələyə qlobal baxsaq, mobil cihazların ölkəyə qeyri-qanuni idxalı, qaçaqmalçılıq bütün dezavantajları ilə sosial mənfəətə zərər vurur.

Məhz yuxarıda sadalanan neqativ hallara nəzarəti həyata keçirmək üçün 2013-cü ildən ölkəmizdə mobil cihazların qeydiyyatı aparılır. Qeydiyyat zamanı mobil cihazın Beynəlxalq GSM Assosiasiyasının standartlarına uyğunluğu yoxlanılır. Tədarük etdiyimiz cihazın ödədiyimiz pula uyğunluğunu təmin edən bu standartlar texniki göstəricilərlə yanaşı insan orqanizmi üçün zərərli şüa yayan, material baxımdan keyfiyyətsiz mobil cihazların satışının qarşısını alır. Mobil Cihazların Qeydiyyat Sistemi (MCQS) Beynəlxalq GSM Assosiasiyası tərəfindən təsdiq olunmayan o cihazların istehlakına icazə vermir.

 

Mobil Cihazların Qeydiyyat Sistemi (MCQS) həmçinin, ölkə daxilində təhlükəyə çevrilən İMEİ kodların klonlaşdırılaraq yenidən satışının qarşısını alır. Mobil cihazın İMEİ kodu cihazın orjinallığını müəyyənləşdirən vasitədir, onun klonlaşdırılaraq satılması elə qaçaqmalçılıqla ölkəyə daxil olan mənşəyi naməlum cihazlar kimi yolverilməz haldır.

Mobil cihazların qeydiyyat sistemi itirilən və oğurlanan telefonların şəbəkədə istifadəsini mümkünsüz edir. İtirilən mobil cihaz sahibinin müraciəti əsasında həmin cihazdan respublika ərazisində istifadə dayandırılır və oğurlanan mobil cihaz qısa müddətdə lazımsız əşyaya çevrilir. Sistemin bu üstünlüyü mobil cihaz oğurluğunu aradan qaldırır.

Mobil cihazların qeydiyyata alınması alıcının hüquqlarını təhlükə qarşısında qoyan digər bir problemin, kreditdə olan telefonun üçüncü tərəfə satışının qarşısını alır. Sistemin bazasında yaradılmış proqram kreditlə alınmış (müvəqqəti istifadə) mobil cihazları qeyd etmək üstünlüyünü verir. Kredit yolu ilə alınmış və ödənişi tamamlanmayan mobil cihazı digər şəxsə satarkən cihaz aktivləşdirilən kimi həmin şəxsin nömrəsinə telefonun kreditdə olduğunu bildirən sms göndərilir. Beləliklə, alıcı aldığı telefonun müvəqqəti istifadədə olduğu barədə xəbərdar olur. Həmçinin, kreditin ödəniş vaxtı keçərsə və ya ödənişdən imtina olunarsa cihazı satan operator satdığı telefonu deaktiv edə bilər.

Digər tərəfdən fırıldaqçılıqla məşğul olan bu şəxsin kimliyi də sistemdə qara siyahıya düşür. Vahid bazada birləşən şirkətlər kreditə mobil cihaz satarkən axtarış sistemində həmin şəxsin qara siyahıda olduğunu görüb ona kreditə telefon vermirlər. Beləliklə, sistem müvafiq sənədlər əsasında həm alıcının, həm də satıcının hüquqlarını qoruyur.

 

Bəs mobil cihazlar qeydiyyatı necə təşkil olunur?

 

Mobil cihazların qeydiyyat sisteminin (MCQS) fəaliyyəti Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyinin Məlumat Hesablama Mərkəzi tərəfindən Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 28 dekabr 2011-ci il tarixli 212 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş "Mobil cihazların qeydiyyatının aparılması Qaydası”-na uyğun təşkil olunur.

Bir müddət əvvəl Nazirlər Kabinetinin növbəti qərarı ilə mobil cihazların qeydiyyatı reqlamenti təkmilləşdirilib. Həmçinin, kateqoriyalar üzrə mobil cihazın dəyərindən asılı olaraq ödənilməli dövlət rüsumu da öz təsdiqini tapıb:

 

Foto, videoçəkiliş və internetə çıxış funksiyaları olmayan mobil cihazların qeydiyyata alınmasına görə 20 manat;

mobil cihazın bazar qiyməti,

100 ABŞ dollarına qədər olduqda 30 manat;

101 ABŞ dollarından 200 ABŞ dollarına qədər olduqda 50 manat;

201 ABŞ dollarından 400 ABŞ dollarına qədər olduqda 60 manat;

401 ABŞ dollarından 700 ABŞ dollarına qədər olduqda 70 manat;

701 ABŞ dollarından 1 000 ABŞ dollarına qədər olduqda 100 manat;

1001 ABŞ dollarından yuxarı olduqda 150 manat.

 

Bu tariflər toplum olaraq rəsmi qaydada ölkəyə idxal edilən cihazlara şamil olunmur. Qeyd edək ki, bu qərardan əvvəl vətəndaş iki simkartlı cihazlar üçün hər IMEI koda görə ödəniş edirdisə, bundan sonra iki IMEI kod qeydiyyata alınsa da, birinə görə ödəniş olunacaq.

 

Hər bir mobil cihazın IMEI nömrəsi şəbəkədən xidmət almağa başladığı tarixdən ən geci 30 (otuz) gün müddətində qeydiyyata alınmalıdır. Bu Qayda Respublikamıza gələn xarici qonaqlar, turistlər tərəfindən xarici ölkə operatorunun SİM kartı ilə rouminq xidmətindən istifadə edilən cihazlara şamil olunmur. Yəni, onlar xarici ölkə operatorlarının SİM kartları ilə işləyən cihazlardan maneəsiz olaraq istifadə edə bilərlər.

 

Vətəndaş aldığı mobil cihazı imei.azsmartpay.az səhifələrinə daxil olaraq onlayn qeydiyyatdan keçirə bilər. Həmçinin, Şəbəkə Xidmət Mərkəzlərinə və poçt filiallarına da müraciət etmək olar.


Namidə BİNGÖL
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Əsir yaxınlarının ermənilərlə danışıqları faciə ilə bitib - RƏSMİ
10.12.2018, 12:42

Əsir yaxınlarının ermənilərlə danışıqları faciə ilə bitib - RƏSMİ

Yaşa görə pensiya alanların sayı son 30 ildə ən aşağı göstəriciyə düşüb   
10.12.2018, 12:39

Yaşa görə pensiya alanların sayı son 30 ildə ən aşağı göstəriciyə düşüb  

Külli miqdarda aksiz markasız siqaret aşkar olunub
10.12.2018, 12:39

Külli miqdarda aksiz markasız siqaret aşkar olunub

Bahar Muradova: Ermənistanda “seçki oyunu” oynanıldı
10.12.2018, 12:38

Bahar Muradova: Ermənistanda “seçki oyunu” oynanıldı

Leyla Əliyeva beynəlxalq forumda 
10.12.2018, 12:36

Leyla Əliyeva beynəlxalq forumda 

Azərbaycanın “Beyin mərkəzi” ekspertlərini niyə gizlədir?..   
10.12.2018, 12:32

Azərbaycanın “Beyin mərkəzi” ekspertlərini niyə gizlədir?..  

Heydər Əliyev Ağstafada ANILDI
10.12.2018, 12:26

Heydər Əliyev Ağstafada ANILDI

Nazir nikbin DANIŞDI: Ərzaq məhsulları 50 faiz UCUZLAŞACAQ
10.12.2018, 12:17

Nazir nikbin DANIŞDI: Ərzaq məhsulları 50 faiz UCUZLAŞACAQ

DTX-nin hospitalında xüsusi yer ayrılıb, 1943 itkinlə bağlı 5889 nümunə toplanıb
10.12.2018, 12:16

DTX-nin hospitalında xüsusi yer ayrılıb, 1943 itkinlə bağlı 5889 nümunə toplanıb

“Azərbaycanın İntellektual Birİncisi” başa çatdı
10.12.2018, 12:14

“Azərbaycanın İntellektual Birİncisi” başa çatdı

“Ermənistanın sözü əməlinə düz gəlmir” - ZATULİN
10.12.2018, 12:10

“Ermənistanın sözü əməlinə düz gəlmir” - ZATULİN

Bakının məşhur bazarı söküldü
10.12.2018, 12:06

Bakının məşhur bazarı söküldü

Tanınmış həkim Mehdi Mehdiyev vəfat edib   
10.12.2018, 12:05

Tanınmış həkim Mehdi Mehdiyev vəfat edib  

Avtomobillərdən oğurluq edənlər yaxalandılar
10.12.2018, 12:01

Avtomobillərdən oğurluq edənlər yaxalandılar

Şahbaz Quliyevin qardaşı: “...quru nəfəsləri qalıb”
10.12.2018, 11:50

Şahbaz Quliyevin qardaşı: “...quru nəfəsləri qalıb”

“Onun yanında özümü azərbaycanlı qadın hiss edirdim” - Fərman Salmanovun XANIMI
10.12.2018, 11:46

“Onun yanında özümü azərbaycanlı qadın hiss edirdim” - Fərman Salmanovun XANIMI

Lerikdə zəlzələ oldu
10.12.2018, 11:45

Lerikdə zəlzələ oldu

Empati Kids Körpələr evi - Uşaq bağçası AÇILDI
10.12.2018, 11:37

Empati Kids Körpələr evi - Uşaq bağçası AÇILDI

Masallıda PARTLAYIŞ - 1 ölü, 2 yaralı   
10.12.2018, 11:19

Masallıda PARTLAYIŞ - 1 ölü, 2 yaralı  

Soyuqdəymə zamanı inhalyasiya etmək xeyirlidir? - Həkim ŞƏRHİ  
10.12.2018, 11:15

Soyuqdəymə zamanı inhalyasiya etmək xeyirlidir? - Həkim ŞƏRHİ  

Bakıda pivə içən Türkiyə vətəndaşı öldü
10.12.2018, 11:06

Bakıda pivə içən Türkiyə vətəndaşı öldü

İlham Əliyev FIDE prezidentini qəbul etdi - YENİLƏNİB
10.12.2018, 10:50

İlham Əliyev FIDE prezidentini qəbul etdi - YENİLƏNİB

Prezident türkiyəli nazirlə müzakirə apardı
10.12.2018, 10:48

Prezident türkiyəli nazirlə müzakirə apardı

Təbiətə dəyən ziyana görə 154 min manatlıq iddia qaldırıldı
10.12.2018, 10:34

Təbiətə dəyən ziyana görə 154 min manatlıq iddia qaldırıldı

Tam orta təhsil səviyyəsi üzrə eksternat imtahanları keçiriləcək
10.12.2018, 10:32

Tam orta təhsil səviyyəsi üzrə eksternat imtahanları keçiriləcək

UNEC tələbələri yarışda ilk üç yerin qalibi oldu
10.12.2018, 10:28

UNEC tələbələri yarışda ilk üç yerin qalibi oldu

BirBank tətbiqi “Ən innovativ mobil bank” seçilib
10.12.2018, 10:24

BirBank tətbiqi “Ən innovativ mobil bank” seçilib

Paşinyanı 3 problem GÖZLƏYİR
10.12.2018, 10:16

Paşinyanı 3 problem GÖZLƏYİR

İstirahət günləri Azərbaycan yollarında 4 nəfər öldü
10.12.2018, 09:58

İstirahət günləri Azərbaycan yollarında 4 nəfər öldü

Milli Məclisin builki işi hansı məqamlarla parlament jurnalistlərinin yadında qaldı?..   
10.12.2018, 09:45

Milli Məclisin builki işi hansı məqamlarla parlament jurnalistlərinin yadında qaldı?..  

Xəzərdə batmaq təhlükəsi ilə üzləşən 2 balıqçı xilas edildi - FOTOLAR
10.12.2018, 09:43

Xəzərdə batmaq təhlükəsi ilə üzləşən 2 balıqçı xilas edildi - FOTOLAR

Ermənilər cəbhədə təxribat törətdi
10.12.2018, 09:40

Ermənilər cəbhədə təxribat törətdi

Lavrov Xəzər Konvensiyasının əsas nailiyyətindən danışıb
10.12.2018, 08:55

Lavrov Xəzər Konvensiyasının əsas nailiyyətindən danışıb

Nikol Paşinyan rəqiblərini parlamentə buraxmadı - Ermənistanda seçkilərin nəticələri ELAN OLUNDU   
10.12.2018, 08:21

Nikol Paşinyan rəqiblərini parlamentə buraxmadı - Ermənistanda seçkilərin nəticələri ELAN OLUNDU  

Manat və dollar yeni həftəyə bu MƏZƏNNƏ ilə başladı
10.12.2018, 07:58

Manat və dollar yeni həftəyə bu MƏZƏNNƏ ilə başladı

Aygün Kazımova Türkiyədə “Altın Kelebek” mükafatı aldı - FOTO
10.12.2018, 00:26

Aygün Kazımova Türkiyədə Altın Kelebek” mükafatı aldı - FOTO

Ermənistanda seçkilərin ilkin nəticələri AÇIQLANDI  
09.12.2018, 23:51

Ermənistanda seçkilərin ilkin nəticələri AÇIQLANDI  

Koçaryan tərəfdarları mitinqlərə çağırış etdilər   
09.12.2018, 23:15

Koçaryan tərəfdarları mitinqlərə çağırış etdilər  

Paşinyana biçilən “Buratino ömrü” və ya sillənin qulaq batıran səsi   
09.12.2018, 22:53

Paşinyana biçilən “Buratino ömrü” və ya sillənin qulaq batıran səsi  

Azərbaycan Çempionatında 1-ci dövrə yekunlaşdı - Turnir CƏDVƏLİ   
09.12.2018, 22:04

Azərbaycan Çempionatında 1-ci dövrə yekunlaşdı - Turnir CƏDVƏLİ  

Firudin Cəlilovla Etibar Əliyev arasında QALMAQAL: “3 gün vaxt verirəm!”   
09.12.2018, 21:45

Firudin Cəlilovla Etibar Əliyev arasında QALMAQAL: “3 gün vaxt verirəm!”  

Ermənistanda növbədənkənar seçkilər başa çatıb - YENİLƏNİB
09.12.2018, 21:22

Ermənistanda növbədənkənar seçkilər başa çatıb - YENİLƏNİB

Sarkisyan səsvermədə problemlə üzləşdi   
09.12.2018, 21:07

Sarkisyan səsvermədə problemlə üzləşdi  

Məşhur müğənni xəstəxanaya düşdü   
09.12.2018, 20:50

Məşhur müğənni xəstəxanaya düşdü  

“Qarabağ” “Zirə”ni darmadağın etdi   
09.12.2018, 20:43

“Qarabağ” “Zirə”ni darmadağın etdi  

Rəsmi Parisdən Trampa XƏBƏRDARLIQ: “Fransanın daxili işlərinə burnunu soxma!”   
09.12.2018, 20:38

Rəsmi Parisdən Trampa XƏBƏRDARLIQ: “Fransanın daxili işlərinə burnunu soxma!”  

Prezident Makron aksiyaçılarla görüşə razılıq verdi
09.12.2018, 20:10

Prezident Makron aksiyaçılarla görüşə razılıq verdi

“Bu, Ermənistan tarixində ən biabırçı seçkilərdir”   
09.12.2018, 19:54

“Bu, Ermənistan tarixində ən biabırçı seçkilərdir”  

Otel sahibini otağında güllələdilər - FOTO
09.12.2018, 18:01

Otel sahibini otağında güllələdilər - FOTO

Makron etirazçılardan üzr istədi
09.12.2018, 17:47

Makron etirazçılardan üzr istədi

ARXİV