19 dekabr 2018, Çərşənbə axşamı
Ana Səhifə - ƏDƏBİYYAT - Böyük Azərbaycanlılar - Misilsiz Üzeyir bəy
Böyük Azərbaycanlılar - Misilsiz Üzeyir bəy
21.09.2018, 11:39

Xatirə Sadiq

Xoşbəxt o kəsdir ki, ismi mənəvi əbədiyyətə qovuşub. Cismani ölümündən uzun illər keçsə də, sözü və əməli ilə daim yada düşür, adı bütün məmləkətin dilində böyük sevgi və məhəbbətlə anılır. Bu cür insanları barmaqla saymaq olar. Dahi Üzeyir Hacıbəyli belə şəxsiyyətlərdəndir.

Onun gördüyü işlərin izi silinməzdir, əbədidir. Bir insanın öz xalqına bu qədər xidmət etməsi həm qürurverici, həm də heyrətamizdir. 63 illik ömrü (necə də qısa olub!) ərzində nələr etməyib! Onun yorulmaz fəaliyyəti bütün ictimai-siyasi quruluşların (istər çar rus imperiyası, istər Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti, istərsə də sovet rus imperiyası) sərhədlərini aşıb, onları yenilməz istedad qarşısında sanki ovsunlayıb, hətta Stalin və Mircəfər Bağırov kimi qaniçən diktatorları ölməz əsərlərini ayaq üstə alqışlamağa məcbur edib.

Sözsüz ki, Üzeyir bəyin bütün varlığı ilə zövq aldığı dönəm 23 aylıq Cümhuriyyət dövrü olub. Yalnız 70 il sonra bərpa edə bildiyimiz dövlət himninin əzəmətli və insanı duyğulandıran musiqisi də bunu sübut edir. Bu ölməz əsəri ruhlanmadan, eynilə kövrəlmədən dinləmək qeyri-mümkündür.

Üzeyir bəy peşəkar milli musiqimizin dahi BANİSİ, Şərqdə ilk operanın və operettanın MÜƏLLİFİ, milli konservatoriyanın YARADICISI, maraqlı JURNALİST, DRAMATURQ, MUSİQİŞÜNAS və USTADDIR.

Əminliklə demək olar ki, Üzeyir bəy Vətən və Millət qarşısında vətəndaş və övlad borcunu tamamilə və bütövlüklə ödəyib. Əslində, millətimiz ona çox borcludur! Onun boya-başa çatdığı Şuşanı düşmən tapdağından hələ azad edə, güllələnmiş abıdəsini haqq etdiyi yerə qaytara bilməmişik. Elə Musiqi Akademiyasının rektoru, Üzeyir bəyin qohumlarından biri olan Fərhad Bədəlbəylinin Şuşadakı hönkürtüsü də bu borcdan xəbər verir. Axı Üzeyir bəy Vətənimizin və Millətimizin adını yüksəklərə ucaltmış, tarixə şərəflə yazmış, maarıfçilik missiyasını öz çiyinlərində ləyaqətlə daşımış şəxsiyyətlərimizdən biridir. Azərbaycan var olduqca, bu, belə olacaq!


Onun müsiqisi ilk baxışda sadədir və əlçatandır, amma bütün dahilərdə olduğu kimi həmin əsərləri yazmaq kənardan düşünülə biləcək kimi asan deyil...

Onun musiqisi qədim müğamın və aşıq sənətinin professional səhnəyə gətirilərək, Avropa klassik musiqisi ilə üzlaşmasına səbəb oldu...

Onun müsiqisi peşəkar opera truppasının, Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının, xalq çalğı alətləri və simfonik orkestrləri, dövlət xoru kimi iri musiqi kollektivlərinin, Əfrasiyab Bədəlbəyli, Qara Qarayev, Fikrət Əmirov, Cövdət Hacıyev, Asəf Zeynallı, Tofiq Quliyev, Rauf Hacıyev, Soltan Hacıbəyov, Cahangir Cahangirov, Şəfiqə Axundova, maestro Niyazi və digərlərinın təmsil olduqları bəstəkarlıq və dirijorluq məktəblərinin yaradılmasına, Bülbül, Şövkət Məmmədova, Hüseynqulu Sarabski, Rəşid Behbudov kimi istedadlı vokalçıların, Cabbar Qaryağdıoğlu, Zülfü Adıgözəlov, Cahan Talışinskaya, Cəvahir Fürudinbəyli, Yavər Kələntərli, Fatma Mehrəliyeva kimi xanəndələrin, böyük musiqiçi ordusunun meydana çıxmasına səbəb oldu...

Onun müsiqisi Azərbaycanda teatr sənətinin və kinosunun inkişafına təkan verdi. Cəmiyyətdə sənətə münasibəti və baxışları dəyişdirdi, aktyorluq, ifaçılıq peşələrinin populyarlaşmasına, səhnədəki gender probleminin həll olunmasına səbəb oldu... Belə ki, qadınlar çəkinmədən səhnələrdə çixiş etməyə başlamaqla, cəmiyyətin aparıcı qüvvəsinə, eləcə də nümunəvi xanımına çevrildilər.

Onun musiqisi dünyanı gəzdi, Şimal və Cənub arasındakı işğalçı dartışması nəticəsində parşalanmış Azərbaycanın adının unudulmamasına, daha ucadan və iftixarla çəkilməsinə səbəb oldu...

Onun müsiqisi muğamı, tarı, kamançanı və digər milli alətlərimizi yad təsirlərdən və ermənilərin “özününküləşdirmə” cəhdlərindən qorumağa yardım etdi...

Onun musiqisi Azərbaycandakı mövhumata zərbə vuraraq, sivil cəmiyyətin formalaşmasına, milli-mənəvi dəyərlərin bəşəri dəyərlərlə üzlaşdırılmasına səbəb oldu...

Onun müsiqisi - Şah Uvertürası - milli-azadlıq hərəkatının ayrılmaz rəmzi himninə çevrildi, soydaşlarımızı imperiya əsarəti buxovlarından azad olmağa səslədi...

Onun musiqisi və qələmi Azərbaycana illərlə faydalana biləcəyimiz zəngin bir irs qoydu...

Bir sözlə, müsiqi janrı ilə bağlı nəyə əl atsan, hamısının təməlində Üzeyir bəyin izi, döyünən qəlbi var. Uzaq 1926-cı ildə Azərbaycan Radiosunun müsiqi siyasətinin müəyyənləşdirilməsində Üzeyir bəy yaxın dostu Müslüm Maqomayevlə (baba) birlikdə böyük rol oynamişdı. Azərbaycan Radiosu və ondan 30 il sonra fəaliyyətə başlamış Azərbaycan Televiziyası bu gün də Üzeyir bəyin əsasını qoyduğu həmin ənənələrə sadiqdir. Üzeyir bəyin nadir səs yazıları və lentləri Azərbaycan Televiziyası və Radiosunun “Qızıl Fondu”nda qorunub saxlanılır.

Bütün bu edilənlərin qarşısında bizə yalnız onun adını hər gün minnətdarlıqla anmaq, onu hər gün təbliğ etmək qalır. O, məzarı təkcə sentyabrin 18-də deyil, hər gün ziyarət ediləcək, adı yaddaşlardan silinməyəcək dahi şəxsiyyətdir. Üzeyir bəyin övladı olmayıb. Amma bu gün bütün Azərbaycan ona övladlıq edir.

Təqdirəlayiqdir ki, hər il sentyabrın 18-i Milli Müsiqi Günü kimi qeyd edilir. Həmin gündən başlayan Üzeyir Hacıbəyli adına beynəlxalq festivalın miqyası isə ölkənin Birinci vitse-prezidenti, Heydər Əliyev Fondunun prezidenti Mehriban xanım Əliyevanın təşəbbüsü ilə ildən-ilə daha da genişlənir.

Azərbaycan Televiziyası və onun nəzdindəki “Mədəniyyət” telekanalı Milli Musiqi Gününü xüsusi təmtəraqla keçirir. AzTV “Səhər” proqramından başlayaraq bütün verilişlərində Üzeyir irsinin təbliğatına geniş yer verir, festival çərçivəsində keçirilən bütün konsertləri lentə alaraq, onu tamaşaçılara təqdim edir. Qeyd etməmək mümkün deyil ki, bu il AzTV-nin “Səhər” proqramının Milli Musiqi Gününə həsr olunmuş xüsusi buraxılışı teleməkandakı bütün bənzər proqramları geridə qoydu. “Səhər” dahi bəstəkarın fəaliyyətini əks etdirən bütün musiqi məkanlarından bağlantılarla Üzeyir bəyin Azərbaycana verdiyi böyük töhfələr xəritəsini dolğunluğu ilə tamaşaçıya çatdıra bildi.

Təşəkkür edirik, Üzeyir bəy! Nə yaxşı ki, dünyaya Azərbaycan adlı pəncərədən baxmısınız, Azərbaycana dünyanın qapılarını açmısınız, əziz maestro!

 


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Şamaxıda ağır qəza: sürücü və qızı yaralandı, arvadı öldü
19.12.2018, 13:13

Şamaxıda ağır qəza: sürücü və qızı yaralandı, arvadı öldü

Facebook istifadəçiləri haqda şəxsi məlumatlar 150 şirkətə qızdırılıb - QALMAQAL
19.12.2018, 13:11

Facebook istifadəçiləri haqda şəxsi məlumatlar 150 şirkətə qızdırılıb - QALMAQAL

Dövlət Sosial Müdafiə Fondu vergi yayındırılmasından ildə 1,5 milyard itirir
19.12.2018, 13:10

Dövlət Sosial Müdafiə Fondu vergi yayındırılmasından ildə 1,5 milyard itirir

Hava XƏBƏRDARLIĞI – yağış, qar, daşqın
19.12.2018, 13:03

Hava XƏBƏRDARLIĞI – yağış, qar, daşqın

Sahibkarlıq subyektlərinin meyarları müəyyən edilib
19.12.2018, 13:01

Sahibkarlıq subyektlərinin meyarları müəyyən edilib

Sabahın havası - güclü külək əsəcək
19.12.2018, 13:00

Sabahın havası - güclü külək əsəcək

Milli Məclis MÜRACİƏT yayacaq   
19.12.2018, 12:58

Milli Məclis MÜRACİƏT yayacaq  

Varis “2018-ci ilin yazıçısı” elan olundu   
19.12.2018, 12:55

Varis “2018-ci ilin yazıçısı” elan olundu  

Bakı Ali Neft Məktəbi və BP-nin birgə layihəsinin növbəti buraxılışı oldu
19.12.2018, 12:53

Bakı Ali Neft Məktəbi və BP-nin birgə layihəsinin növbəti buraxılışı oldu

Deputatdan qiymətlərlə bağlı Tarif Şurasına ÇAĞIRIŞ: “Kefləri nə istəyir...”   
19.12.2018, 12:49

Deputatdan qiymətlərlə bağlı Tarif Şurasına ÇAĞIRIŞ: “Kefləri nə istəyir...”  

Şəhidlərlə bağlı yaradılan təşkilat qeydiyyatdan keçdi
19.12.2018, 12:47

Şəhidlərlə bağlı yaradılan təşkilat qeydiyyatdan keçdi

Bakı ətrafında yeni həbsxana şəhərciyi salınacaq   
19.12.2018, 12:45

Bakı ətrafında yeni həbsxana şəhərciyi salınacaq  

Bakıda avtobusun vurduğu qadın öldü  
19.12.2018, 12:29

Bakıda avtobusun vurduğu qadın öldü  

ADU-da nələr baş verir? - Mətbuat xidmətindən AÇIQLAMA
19.12.2018, 12:24

ADU-da nələr baş verir? - Mətbuat xidmətindən AÇIQLAMA

Qida Təhlükəsizliyi Agentliyindən sahibkarlara XƏBƏRDARLIQ
19.12.2018, 12:14

Qida Təhlükəsizliyi Agentliyindən sahibkarlara XƏBƏRDARLIQ

Azərbaycanda təhsil sahəsində qadınlar kişiləri qabaqlayır
19.12.2018, 12:05

Azərbaycanda təhsil sahəsində qadınlar kişiləri qabaqlayır

“ASAN xidmət”in yeni siması 
19.12.2018, 11:57

“ASAN xidmət”in yeni siması 

Bu il ölkədə 30-a yaxın dini ədəbiyyatın çapına icazə verilməyib
19.12.2018, 11:48

Bu il ölkədə 30-a yaxın dini ədəbiyyatın çapına icazə verilməyib

Ermənilər Qarabağda hərbi təlimlər keçirib – FOTOLAR
19.12.2018, 11:44

Ermənilər Qarabağda hərbi təlimlər keçirib – FOTOLAR

Polis metroda cibgirləri yaxaladı
19.12.2018, 11:40

Polis metroda cibgirləri yaxaladı

KİVDF qaydaları dəyişdi: qəzetlərə maliyyə yardımı 30 min olacaq
19.12.2018, 11:37

KİVDF qaydaları dəyişdi: qəzetlərə maliyyə yardımı 30 min olacaq

Neft UCUZLAŞIR – Bəs biz nə edəcəyik?
19.12.2018, 11:26

Neft UCUZLAŞIR – Bəs biz nə edəcəyik?

İlham Əliyev Həştərxan vilayətinin nümayəndə heyətini qəbul edib
19.12.2018, 11:13

İlham Əliyev Həştərxan vilayətinin nümayəndə heyətini qəbul edib

Ədliyyə orqanlarına işə qəbul müsabiqəsi elan edildi
19.12.2018, 11:11

Ədliyyə orqanlarına işə qəbul müsabiqəsi elan edildi

14 növ xidməti özündə birləşdirən Flexhouse sistemi
19.12.2018, 11:00

14 növ xidməti özündə birləşdirən Flexhouse sistemi

Rusiya kəşfiyyatı: “Bakıda mitinqçilər məxfi sənədləri ələ keçirmək istəyirdilər”
19.12.2018, 10:59

Rusiya kəşfiyyatı: “Bakıda mitinqçilər məxfi sənədləri ələ keçirmək istəyirdilər”

Gələn ildən 500 mindən çox vətəndaş 7 il əməkhaqqıdan gəlir vergisi ödəməyəcək
19.12.2018, 10:55

Gələn ildən 500 mindən çox vətəndaş 7 il əməkhaqqıdan gəlir vergisi ödəməyəcək

Reynaldo rəsmən “Qarabağ”da
19.12.2018, 10:44

Reynaldo rəsmən “Qarabağ”da

Şamaxı Rəsədxanası: Qış fəsli Azərbaycana 22 dekabrda daxil olacaq
19.12.2018, 10:41

Şamaxı Rəsədxanası: Qış fəsli Azərbaycana 22 dekabrda daxil olacaq

Son 5 ildə 18 mindən çox müəllim işə qəbul olunub       
19.12.2018, 10:39

Son 5 ildə 18 mindən çox müəllim işə qəbul olunub     

Azərbaycan İlahiyyat İnstitutu Marmara universiteti ilə əməkdaşlığa başlayır  
19.12.2018, 10:35

Azərbaycan İlahiyyat İnstitutu Marmara universiteti ilə əməkdaşlığa başlayır  

Azərbaycanda qeyri-adi nəhəng ticarət kompleksi – VİDEO
19.12.2018, 10:24

Azərbaycanda qeyri-adi nəhəng ticarət kompleksi – VİDEO

Los Ancelesdəki baş konsulumuz: “Ermənistan Azərbaycana qarşı ekoloji soyqırımı törədir” - VİDEO
19.12.2018, 10:10

Los Ancelesdəki baş konsulumuz: “Ermənistan Azərbaycana qarşı ekoloji soyqırımı törədir” - VİDEO

Yol polisi sürücü və piyadalara ÇAĞIRIŞ ETDİ
19.12.2018, 10:04

Yol polisi sürücü və piyadalara ÇAĞIRIŞ ETDİ

Nazirlik narazı şəhid ailələrindən birinin məsələsini HƏLL ETDİ   
19.12.2018, 09:50

Nazirlik narazı şəhid ailələrindən birinin məsələsini HƏLL ETDİ  

Cəbhədə atışma oldu
19.12.2018, 09:48

Cəbhədə atışma oldu

2019-cu ildə keçiriləcək imtahanların vaxtı açıqlandı
19.12.2018, 09:38

2019-cu ildə keçiriləcək imtahanların vaxtı açıqlandı

Şaxta baba və Qar qız olmaq istəyənlər 60 manat ödəməlidir
19.12.2018, 09:35

Şaxta baba və Qar qız olmaq istəyənlər 60 manat ödəməlidir

İcazəsiz ov etmək istəyən 2 nəfər saxlanıldı
19.12.2018, 09:24

İcazəsiz ov etmək istəyən 2 nəfər saxlanıldı

Azərbaycan musiqisinin ABŞ-dakı yorulmaz təmsilçisi
19.12.2018, 09:24

Azərbaycan musiqisinin ABŞ-dakı yorulmaz təmsilçisi

Axtarışda olan şəxsi polis saxladı
19.12.2018, 09:08

Axtarışda olan şəxsi polis saxladı

Azay Quliyev Milli Platformaya seçimlərdəki ədalətsizliyi tənqid etdi
19.12.2018, 09:06

Azay Quliyev Milli Platformaya seçimlərdəki ədalətsizliyi tənqid etdi

“Futbolumuzun anası ağlar qalıb!” - İdman jurnalistlərindən AFFA-ya ŞOK İTTİHAMLAR
19.12.2018, 08:52

“Futbolumuzun anası ağlar qalıb!” - İdman jurnalistlərindən AFFA-ya ŞOK İTTİHAMLAR

Bakıda gənc qız itkin düşüb
19.12.2018, 08:33

Bakıda gənc qız itkin düşüb

Manatının MƏZƏNNƏSİ dəyişdi?
19.12.2018, 08:20

Manatının MƏZƏNNƏSİ dəyişdi?

Ölkəyə 11 ayda 995 min 957 ton yük ixrac olunub
19.12.2018, 00:46

Ölkəyə 11 ayda 995 min 957 ton yük ixrac olunub

Elektromobil sürücüsü olan qız gülüş hədəfində - VİDEO
19.12.2018, 00:29

Elektromobil sürücüsü olan qız gülüş hədəfində - VİDEO

Goranboy piyada vuruldu: Yaxınları yolu bağladı
19.12.2018, 00:09

Goranboy piyada vuruldu: Yaxınları yolu bağladı

Azərbaycan nefti ucuzlaşıb
18.12.2018, 23:51

Azərbaycan nefti ucuzlaşıb

Baş nazir istefa verdi
18.12.2018, 23:34

Baş nazir istefa verdi

ARXİV