17 oktyabr 2018, Çərşənbə axşamı
Ana Səhifə - ƏDƏBİYYAT - Böyük Azərbaycanlılar - Misilsiz Üzeyir bəy
Böyük Azərbaycanlılar - Misilsiz Üzeyir bəy
21.09.2018, 11:39

Xatirə Sadiq

Xoşbəxt o kəsdir ki, ismi mənəvi əbədiyyətə qovuşub. Cismani ölümündən uzun illər keçsə də, sözü və əməli ilə daim yada düşür, adı bütün məmləkətin dilində böyük sevgi və məhəbbətlə anılır. Bu cür insanları barmaqla saymaq olar. Dahi Üzeyir Hacıbəyli belə şəxsiyyətlərdəndir.

Onun gördüyü işlərin izi silinməzdir, əbədidir. Bir insanın öz xalqına bu qədər xidmət etməsi həm qürurverici, həm də heyrətamizdir. 63 illik ömrü (necə də qısa olub!) ərzində nələr etməyib! Onun yorulmaz fəaliyyəti bütün ictimai-siyasi quruluşların (istər çar rus imperiyası, istər Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti, istərsə də sovet rus imperiyası) sərhədlərini aşıb, onları yenilməz istedad qarşısında sanki ovsunlayıb, hətta Stalin və Mircəfər Bağırov kimi qaniçən diktatorları ölməz əsərlərini ayaq üstə alqışlamağa məcbur edib.

Sözsüz ki, Üzeyir bəyin bütün varlığı ilə zövq aldığı dönəm 23 aylıq Cümhuriyyət dövrü olub. Yalnız 70 il sonra bərpa edə bildiyimiz dövlət himninin əzəmətli və insanı duyğulandıran musiqisi də bunu sübut edir. Bu ölməz əsəri ruhlanmadan, eynilə kövrəlmədən dinləmək qeyri-mümkündür.

Üzeyir bəy peşəkar milli musiqimizin dahi BANİSİ, Şərqdə ilk operanın və operettanın MÜƏLLİFİ, milli konservatoriyanın YARADICISI, maraqlı JURNALİST, DRAMATURQ, MUSİQİŞÜNAS və USTADDIR.

Əminliklə demək olar ki, Üzeyir bəy Vətən və Millət qarşısında vətəndaş və övlad borcunu tamamilə və bütövlüklə ödəyib. Əslində, millətimiz ona çox borcludur! Onun boya-başa çatdığı Şuşanı düşmən tapdağından hələ azad edə, güllələnmiş abıdəsini haqq etdiyi yerə qaytara bilməmişik. Elə Musiqi Akademiyasının rektoru, Üzeyir bəyin qohumlarından biri olan Fərhad Bədəlbəylinin Şuşadakı hönkürtüsü də bu borcdan xəbər verir. Axı Üzeyir bəy Vətənimizin və Millətimizin adını yüksəklərə ucaltmış, tarixə şərəflə yazmış, maarıfçilik missiyasını öz çiyinlərində ləyaqətlə daşımış şəxsiyyətlərimizdən biridir. Azərbaycan var olduqca, bu, belə olacaq!


Onun müsiqisi ilk baxışda sadədir və əlçatandır, amma bütün dahilərdə olduğu kimi həmin əsərləri yazmaq kənardan düşünülə biləcək kimi asan deyil...

Onun musiqisi qədim müğamın və aşıq sənətinin professional səhnəyə gətirilərək, Avropa klassik musiqisi ilə üzlaşmasına səbəb oldu...

Onun müsiqisi peşəkar opera truppasının, Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının, xalq çalğı alətləri və simfonik orkestrləri, dövlət xoru kimi iri musiqi kollektivlərinin, Əfrasiyab Bədəlbəyli, Qara Qarayev, Fikrət Əmirov, Cövdət Hacıyev, Asəf Zeynallı, Tofiq Quliyev, Rauf Hacıyev, Soltan Hacıbəyov, Cahangir Cahangirov, Şəfiqə Axundova, maestro Niyazi və digərlərinın təmsil olduqları bəstəkarlıq və dirijorluq məktəblərinin yaradılmasına, Bülbül, Şövkət Məmmədova, Hüseynqulu Sarabski, Rəşid Behbudov kimi istedadlı vokalçıların, Cabbar Qaryağdıoğlu, Zülfü Adıgözəlov, Cahan Talışinskaya, Cəvahir Fürudinbəyli, Yavər Kələntərli, Fatma Mehrəliyeva kimi xanəndələrin, böyük musiqiçi ordusunun meydana çıxmasına səbəb oldu...

Onun müsiqisi Azərbaycanda teatr sənətinin və kinosunun inkişafına təkan verdi. Cəmiyyətdə sənətə münasibəti və baxışları dəyişdirdi, aktyorluq, ifaçılıq peşələrinin populyarlaşmasına, səhnədəki gender probleminin həll olunmasına səbəb oldu... Belə ki, qadınlar çəkinmədən səhnələrdə çixiş etməyə başlamaqla, cəmiyyətin aparıcı qüvvəsinə, eləcə də nümunəvi xanımına çevrildilər.

Onun musiqisi dünyanı gəzdi, Şimal və Cənub arasındakı işğalçı dartışması nəticəsində parşalanmış Azərbaycanın adının unudulmamasına, daha ucadan və iftixarla çəkilməsinə səbəb oldu...

Onun müsiqisi muğamı, tarı, kamançanı və digər milli alətlərimizi yad təsirlərdən və ermənilərin “özününküləşdirmə” cəhdlərindən qorumağa yardım etdi...

Onun musiqisi Azərbaycandakı mövhumata zərbə vuraraq, sivil cəmiyyətin formalaşmasına, milli-mənəvi dəyərlərin bəşəri dəyərlərlə üzlaşdırılmasına səbəb oldu...

Onun müsiqisi - Şah Uvertürası - milli-azadlıq hərəkatının ayrılmaz rəmzi himninə çevrildi, soydaşlarımızı imperiya əsarəti buxovlarından azad olmağa səslədi...

Onun musiqisi və qələmi Azərbaycana illərlə faydalana biləcəyimiz zəngin bir irs qoydu...

Bir sözlə, müsiqi janrı ilə bağlı nəyə əl atsan, hamısının təməlində Üzeyir bəyin izi, döyünən qəlbi var. Uzaq 1926-cı ildə Azərbaycan Radiosunun müsiqi siyasətinin müəyyənləşdirilməsində Üzeyir bəy yaxın dostu Müslüm Maqomayevlə (baba) birlikdə böyük rol oynamişdı. Azərbaycan Radiosu və ondan 30 il sonra fəaliyyətə başlamış Azərbaycan Televiziyası bu gün də Üzeyir bəyin əsasını qoyduğu həmin ənənələrə sadiqdir. Üzeyir bəyin nadir səs yazıları və lentləri Azərbaycan Televiziyası və Radiosunun “Qızıl Fondu”nda qorunub saxlanılır.

Bütün bu edilənlərin qarşısında bizə yalnız onun adını hər gün minnətdarlıqla anmaq, onu hər gün təbliğ etmək qalır. O, məzarı təkcə sentyabrin 18-də deyil, hər gün ziyarət ediləcək, adı yaddaşlardan silinməyəcək dahi şəxsiyyətdir. Üzeyir bəyin övladı olmayıb. Amma bu gün bütün Azərbaycan ona övladlıq edir.

Təqdirəlayiqdir ki, hər il sentyabrın 18-i Milli Müsiqi Günü kimi qeyd edilir. Həmin gündən başlayan Üzeyir Hacıbəyli adına beynəlxalq festivalın miqyası isə ölkənin Birinci vitse-prezidenti, Heydər Əliyev Fondunun prezidenti Mehriban xanım Əliyevanın təşəbbüsü ilə ildən-ilə daha da genişlənir.

Azərbaycan Televiziyası və onun nəzdindəki “Mədəniyyət” telekanalı Milli Musiqi Gününü xüsusi təmtəraqla keçirir. AzTV “Səhər” proqramından başlayaraq bütün verilişlərində Üzeyir irsinin təbliğatına geniş yer verir, festival çərçivəsində keçirilən bütün konsertləri lentə alaraq, onu tamaşaçılara təqdim edir. Qeyd etməmək mümkün deyil ki, bu il AzTV-nin “Səhər” proqramının Milli Musiqi Gününə həsr olunmuş xüsusi buraxılışı teleməkandakı bütün bənzər proqramları geridə qoydu. “Səhər” dahi bəstəkarın fəaliyyətini əks etdirən bütün musiqi məkanlarından bağlantılarla Üzeyir bəyin Azərbaycana verdiyi böyük töhfələr xəritəsini dolğunluğu ilə tamaşaçıya çatdıra bildi.

Təşəkkür edirik, Üzeyir bəy! Nə yaxşı ki, dünyaya Azərbaycan adlı pəncərədən baxmısınız, Azərbaycana dünyanın qapılarını açmısınız, əziz maestro!

 


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Tbilisidə Azərbaycanın Dövlət Müstəqilliyi Günü qeyd edildi
17.10.2018, 01:01

Tbilisidə Azərbaycanın Dövlət Müstəqilliyi Günü qeyd edildi

İşğal altındakı yurd yerlərimiz: Höçaz abidələri - Fotolar
17.10.2018, 00:43

İşğal altındakı yurd yerlərimiz: Höçaz abidələri - Fotolar

Bakıda IV Küçə yeməyi festivalı keçiriləcək
17.10.2018, 00:22

Bakıda IV Küçə yeməyi festivalı keçiriləcək

Uşaqlarınızı zəngin olması üçün öyrətməyin
17.10.2018, 00:10

Uşaqlarınızı zəngin olması üçün öyrətməyin

Jurnalistin ölümündə şübhəli bilinən baş konsul İstanbulu tərk etdi
16.10.2018, 23:57

Jurnalistin ölümündə şübhəli bilinən baş konsul İstanbulu tərk etdi

Mingəçevirli gənc bıçaqlandı
16.10.2018, 23:34

Mingəçevirli gənc bıçaqlandı

Azərbaycan nefti ucuzlaşdı
16.10.2018, 23:23

Azərbaycan nefti ucuzlaşdı

Azərbaycanın U-21 yığması Norveçlə oyunda qələbəni əldən verib
16.10.2018, 23:08

Azərbaycanın U-21 yığması Norveçlə oyunda qələbəni əldən verib

İranın neft ixracı kəskin azalıb
16.10.2018, 22:53

İranın neft ixracı kəskin azalıb

Sarkisyan hökumətin istefasını qəbul etdi
16.10.2018, 22:40

Sarkisyan hökumətin istefasını qəbul etdi

Gürcüstanda prezidentlik uğrunda 25 namizəd mübarizə aparacaq
16.10.2018, 22:21

Gürcüstanda prezidentlik uğrunda 25 namizəd mübarizə aparacaq

“Camal Kaşıkçı öldürülüb və parçalara ayrılıb” - CNN
16.10.2018, 22:04

“Camal Kaşıkçı öldürülüb və parçalara ayrılıb” - CNN

Nyu-Yorkda Azərbaycanın müstəqilliyinin bərpasının 27 illiyi qeyd edilib
16.10.2018, 21:52

Nyu-Yorkda Azərbaycanın müstəqilliyinin bərpasının 27 illiyi qeyd edilib

Silahlı Qüvvələrin Hərbi Akademiyasının Adyunkturasına qəbul başlayıb
16.10.2018, 21:41

Silahlı Qüvvələrin Hərbi Akademiyasının Adyunkturasına qəbul başlayıb

ABŞ-da təhsil almaq istəyənlərin NƏZƏRİNƏ!
16.10.2018, 21:31

ABŞ-da təhsil almaq istəyənlərin NƏZƏRİNƏ!

“Azərbaycanlı qızları müdafiə edin!” adlı aksiya keçirildi
16.10.2018, 21:14

“Azərbaycanlı qızları müdafiə edin!” adlı aksiya keçirildi

4 universitetdə FETÖ əməliyyatı
16.10.2018, 20:57

4 universitetdə FETÖ əməliyyatı

Elektron növbə sistemi layihəsinin təqdimatı keçirilib
16.10.2018, 20:44

Elektron növbə sistemi layihəsinin təqdimatı keçirilib

Ukraynada təyyarə qəzası: 2 əsgər öldü
16.10.2018, 20:27

Ukraynada təyyarə qəzası: 2 əsgər öldü

Əhalinin banklarda əmanəti 8 milyard manatı ötüb
16.10.2018, 20:14

Əhalinin banklarda əmanəti 8 milyard manatı ötüb

Nikol Paşinyan istefa verdi
16.10.2018, 20:09

Nikol Paşinyan istefa verdi

Prezident Xanlar Vəliyevin oğluna yüksək vəzifə verdi - SƏRƏNCAM
16.10.2018, 20:00

Prezident Xanlar Vəliyevin oğluna yüksək vəzifə verdi - SƏRƏNCAM

Üç nəfərə “Əməkdar artist” fəxri adı verildi
16.10.2018, 19:41

Üç nəfərə “Əməkdar artist” fəxri adı verildi

DTX-nın rəsmi “facebook” səhifəsi, “twitter” və “youtube” kanalları fəaliyyətə başlayıb
16.10.2018, 19:32

DTX-nın rəsmi “facebook” səhifəsi, “twitter” və “youtube” kanalları fəaliyyətə başlayıb

Dövlət büdcəsinin gəlir və xərcləri AÇIQLANDI
16.10.2018, 19:23

Dövlət büdcəsinin gəlir və xərcləri AÇIQLANDI

Badamdarda xırda uçqunlar və torpaq qopmaları baş verir - Qərargahdan AÇIQLAMA
16.10.2018, 19:14

Badamdarda xırda uçqunlar və torpaq qopmaları baş verir - Qərargahdan AÇIQLAMA

Nazirlikdən narazı şəhid ailələrinin birdəfəlik ödəmə ilə bağlı iddialarına CAVAB
16.10.2018, 19:05

Nazirlikdən narazı şəhid ailələrinin birdəfəlik ödəmə ilə bağlı iddialarına CAVAB

Mingəçevir Dövlət Dram Teatrının əməkdaşları təltif edilib - ADLAR
16.10.2018, 18:56

Mingəçevir Dövlət Dram Teatrının əməkdaşları təltif edilib - ADLAR

Dövlət başçısı onları mükafatlandırdı - SİYAHI
16.10.2018, 18:46

Dövlət başçısı onları mükafatlandırdı - SİYAHI

Xəzər Gəncəliyə “Əməkdar artist” fəxri adı verildi
16.10.2018, 18:35

Xəzər Gəncəliyə “Əməkdar artist” fəxri adı verildi

Prezident Sumqayıt Dövlət Dram Teatrının əməkdaşlarını təltif etdi - SİYAHI 
16.10.2018, 18:31

Prezident Sumqayıt Dövlət Dram Teatrının əməkdaşlarını təltif etdi - SİYAHI 

Azərbaycanın Poltava şəhərində fəxri konsulu təyin edildi
16.10.2018, 18:23

Azərbaycanın Poltava şəhərində fəxri konsulu təyin edildi

Azərbaycanın Mərakeşdəki səfiri dəyişdirildi - SƏRƏNCAM
16.10.2018, 18:21

Azərbaycanın Mərakeşdəki səfiri dəyişdirildi - SƏRƏNCAM

Azərbaycanın Avropa Şurası və NATO yanında yeni nümayəndələri təyin edildi - ADLAR   
16.10.2018, 18:16

Azərbaycanın Avropa Şurası və NATO yanında yeni nümayəndələri təyin edildi - ADLAR  

Heydər Əliyev Fondu Sankt-Peterburqdakı Nizami bağında bərpa işləri aparıb - FOTO
16.10.2018, 18:07

Heydər Əliyev Fondu Sankt-Peterburqdakı Nizami bağında bərpa işləri aparıb - FOTO

Prezident büdcədən 15,1 milyon manat ayırdı
16.10.2018, 17:50

Prezident büdcədən 15,1 milyon manat ayırdı

QHT Şurasının 10 illiyi ilə bağlı ictimai müzakirə keçirilib - FOTO
16.10.2018, 17:40

QHT Şurasının 10 illiyi ilə bağlı ictimai müzakirə keçirilib - FOTO

Deputat Adil Əliyev Avropada mükafatlandırıldı   
16.10.2018, 17:34

Deputat Adil Əliyev Avropada mükafatlandırıldı  

Komitə sədrləri Çinə gedirlər
16.10.2018, 17:29

Komitə sədrləri Çinə gedirlər

Bakcell 400-ə yaxın yeni 4G (LTE) baza stansiyası istifadəyə verəcək
16.10.2018, 17:27

Bakcell 400-ə yaxın yeni 4G (LTE) baza stansiyası istifadəyə verəcək

Etimad Əsədov dəfn olundu - FOTOLAR
16.10.2018, 17:20

Etimad Əsədov dəfn olundu - FOTOLAR

ABŞ-ın Yerevandakı səfiri Azərbaycan ərazilərinin işğal oluduğunu ETİRAF ETDİ
16.10.2018, 17:10

ABŞ-ın Yerevandakı səfiri Azərbaycan ərazilərinin işğal oluduğunu ETİRAF ETDİ

Bu günədək 126 min tondan çox pambıq yığılıb
16.10.2018, 17:03

Bu günədək 126 min tondan çox pambıq yığılıb

Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ
16.10.2018, 17:01

Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ

Bağça müdirinə cinayət işi açıldı - Müavini həbs olundu
16.10.2018, 16:49

Bağça müdirinə cinayət işi açıldı - Müavini həbs olundu

Eldar Əzizovdan Bakı Meriyasının Mətbuat xidmətinə yeni TƏYİNAT    
16.10.2018, 16:43

Eldar Əzizovdan Bakı Meriyasının Mətbuat xidmətinə yeni TƏYİNAT  

169 əcnəbi saxlanıldı 
16.10.2018, 16:40

169 əcnəbi saxlanıldı 

ADU-da konsert keçirilib - FOTO
16.10.2018, 16:34

ADU-da konsert keçirilib - FOTO

Məcburi köçkünlərin növbəti qəbulu keçirilib
16.10.2018, 16:27

Məcburi köçkünlərin növbəti qəbulu keçirilib

“Formula-1”in biletləri satışa çıxarıldı
16.10.2018, 15:55

“Formula-1”in biletləri satışa çıxarıldı

ARXİV