17 fevral 2019, Bazar
Ana Səhifə - ƏDƏBİYYAT - Böyük Azərbaycanlılar - Misilsiz Üzeyir bəy
Böyük Azərbaycanlılar - Misilsiz Üzeyir bəy
21.09.2018, 11:39

Xatirə Sadiq

Xoşbəxt o kəsdir ki, ismi mənəvi əbədiyyətə qovuşub. Cismani ölümündən uzun illər keçsə də, sözü və əməli ilə daim yada düşür, adı bütün məmləkətin dilində böyük sevgi və məhəbbətlə anılır. Bu cür insanları barmaqla saymaq olar. Dahi Üzeyir Hacıbəyli belə şəxsiyyətlərdəndir.

Onun gördüyü işlərin izi silinməzdir, əbədidir. Bir insanın öz xalqına bu qədər xidmət etməsi həm qürurverici, həm də heyrətamizdir. 63 illik ömrü (necə də qısa olub!) ərzində nələr etməyib! Onun yorulmaz fəaliyyəti bütün ictimai-siyasi quruluşların (istər çar rus imperiyası, istər Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti, istərsə də sovet rus imperiyası) sərhədlərini aşıb, onları yenilməz istedad qarşısında sanki ovsunlayıb, hətta Stalin və Mircəfər Bağırov kimi qaniçən diktatorları ölməz əsərlərini ayaq üstə alqışlamağa məcbur edib.

Sözsüz ki, Üzeyir bəyin bütün varlığı ilə zövq aldığı dönəm 23 aylıq Cümhuriyyət dövrü olub. Yalnız 70 il sonra bərpa edə bildiyimiz dövlət himninin əzəmətli və insanı duyğulandıran musiqisi də bunu sübut edir. Bu ölməz əsəri ruhlanmadan, eynilə kövrəlmədən dinləmək qeyri-mümkündür.

Üzeyir bəy peşəkar milli musiqimizin dahi BANİSİ, Şərqdə ilk operanın və operettanın MÜƏLLİFİ, milli konservatoriyanın YARADICISI, maraqlı JURNALİST, DRAMATURQ, MUSİQİŞÜNAS və USTADDIR.

Əminliklə demək olar ki, Üzeyir bəy Vətən və Millət qarşısında vətəndaş və övlad borcunu tamamilə və bütövlüklə ödəyib. Əslində, millətimiz ona çox borcludur! Onun boya-başa çatdığı Şuşanı düşmən tapdağından hələ azad edə, güllələnmiş abıdəsini haqq etdiyi yerə qaytara bilməmişik. Elə Musiqi Akademiyasının rektoru, Üzeyir bəyin qohumlarından biri olan Fərhad Bədəlbəylinin Şuşadakı hönkürtüsü də bu borcdan xəbər verir. Axı Üzeyir bəy Vətənimizin və Millətimizin adını yüksəklərə ucaltmış, tarixə şərəflə yazmış, maarıfçilik missiyasını öz çiyinlərində ləyaqətlə daşımış şəxsiyyətlərimizdən biridir. Azərbaycan var olduqca, bu, belə olacaq!


Onun müsiqisi ilk baxışda sadədir və əlçatandır, amma bütün dahilərdə olduğu kimi həmin əsərləri yazmaq kənardan düşünülə biləcək kimi asan deyil...

Onun musiqisi qədim müğamın və aşıq sənətinin professional səhnəyə gətirilərək, Avropa klassik musiqisi ilə üzlaşmasına səbəb oldu...

Onun müsiqisi peşəkar opera truppasının, Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının, xalq çalğı alətləri və simfonik orkestrləri, dövlət xoru kimi iri musiqi kollektivlərinin, Əfrasiyab Bədəlbəyli, Qara Qarayev, Fikrət Əmirov, Cövdət Hacıyev, Asəf Zeynallı, Tofiq Quliyev, Rauf Hacıyev, Soltan Hacıbəyov, Cahangir Cahangirov, Şəfiqə Axundova, maestro Niyazi və digərlərinın təmsil olduqları bəstəkarlıq və dirijorluq məktəblərinin yaradılmasına, Bülbül, Şövkət Məmmədova, Hüseynqulu Sarabski, Rəşid Behbudov kimi istedadlı vokalçıların, Cabbar Qaryağdıoğlu, Zülfü Adıgözəlov, Cahan Talışinskaya, Cəvahir Fürudinbəyli, Yavər Kələntərli, Fatma Mehrəliyeva kimi xanəndələrin, böyük musiqiçi ordusunun meydana çıxmasına səbəb oldu...

Onun müsiqisi Azərbaycanda teatr sənətinin və kinosunun inkişafına təkan verdi. Cəmiyyətdə sənətə münasibəti və baxışları dəyişdirdi, aktyorluq, ifaçılıq peşələrinin populyarlaşmasına, səhnədəki gender probleminin həll olunmasına səbəb oldu... Belə ki, qadınlar çəkinmədən səhnələrdə çixiş etməyə başlamaqla, cəmiyyətin aparıcı qüvvəsinə, eləcə də nümunəvi xanımına çevrildilər.

Onun musiqisi dünyanı gəzdi, Şimal və Cənub arasındakı işğalçı dartışması nəticəsində parşalanmış Azərbaycanın adının unudulmamasına, daha ucadan və iftixarla çəkilməsinə səbəb oldu...

Onun müsiqisi muğamı, tarı, kamançanı və digər milli alətlərimizi yad təsirlərdən və ermənilərin “özününküləşdirmə” cəhdlərindən qorumağa yardım etdi...

Onun musiqisi Azərbaycandakı mövhumata zərbə vuraraq, sivil cəmiyyətin formalaşmasına, milli-mənəvi dəyərlərin bəşəri dəyərlərlə üzlaşdırılmasına səbəb oldu...

Onun müsiqisi - Şah Uvertürası - milli-azadlıq hərəkatının ayrılmaz rəmzi himninə çevrildi, soydaşlarımızı imperiya əsarəti buxovlarından azad olmağa səslədi...

Onun musiqisi və qələmi Azərbaycana illərlə faydalana biləcəyimiz zəngin bir irs qoydu...

Bir sözlə, müsiqi janrı ilə bağlı nəyə əl atsan, hamısının təməlində Üzeyir bəyin izi, döyünən qəlbi var. Uzaq 1926-cı ildə Azərbaycan Radiosunun müsiqi siyasətinin müəyyənləşdirilməsində Üzeyir bəy yaxın dostu Müslüm Maqomayevlə (baba) birlikdə böyük rol oynamişdı. Azərbaycan Radiosu və ondan 30 il sonra fəaliyyətə başlamış Azərbaycan Televiziyası bu gün də Üzeyir bəyin əsasını qoyduğu həmin ənənələrə sadiqdir. Üzeyir bəyin nadir səs yazıları və lentləri Azərbaycan Televiziyası və Radiosunun “Qızıl Fondu”nda qorunub saxlanılır.

Bütün bu edilənlərin qarşısında bizə yalnız onun adını hər gün minnətdarlıqla anmaq, onu hər gün təbliğ etmək qalır. O, məzarı təkcə sentyabrin 18-də deyil, hər gün ziyarət ediləcək, adı yaddaşlardan silinməyəcək dahi şəxsiyyətdir. Üzeyir bəyin övladı olmayıb. Amma bu gün bütün Azərbaycan ona övladlıq edir.

Təqdirəlayiqdir ki, hər il sentyabrın 18-i Milli Müsiqi Günü kimi qeyd edilir. Həmin gündən başlayan Üzeyir Hacıbəyli adına beynəlxalq festivalın miqyası isə ölkənin Birinci vitse-prezidenti, Heydər Əliyev Fondunun prezidenti Mehriban xanım Əliyevanın təşəbbüsü ilə ildən-ilə daha da genişlənir.

Azərbaycan Televiziyası və onun nəzdindəki “Mədəniyyət” telekanalı Milli Musiqi Gününü xüsusi təmtəraqla keçirir. AzTV “Səhər” proqramından başlayaraq bütün verilişlərində Üzeyir irsinin təbliğatına geniş yer verir, festival çərçivəsində keçirilən bütün konsertləri lentə alaraq, onu tamaşaçılara təqdim edir. Qeyd etməmək mümkün deyil ki, bu il AzTV-nin “Səhər” proqramının Milli Musiqi Gününə həsr olunmuş xüsusi buraxılışı teleməkandakı bütün bənzər proqramları geridə qoydu. “Səhər” dahi bəstəkarın fəaliyyətini əks etdirən bütün musiqi məkanlarından bağlantılarla Üzeyir bəyin Azərbaycana verdiyi böyük töhfələr xəritəsini dolğunluğu ilə tamaşaçıya çatdıra bildi.

Təşəkkür edirik, Üzeyir bəy! Nə yaxşı ki, dünyaya Azərbaycan adlı pəncərədən baxmısınız, Azərbaycana dünyanın qapılarını açmısınız, əziz maestro!

 


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Ramil Usubovdan kadr dəyişikliyi ilə bağlı ƏMR
17.02.2019, 15:19

Ramil Usubovdan kadr dəyişikliyi ilə bağlı ƏMR

Həyatından bezdi - Özünü evi və maşını ilə birlikdə hərraca çıxardı
17.02.2019, 15:00

Həyatından bezdi - Özünü evi və maşını ilə birlikdə hərraca çıxardı

Əmisinin evindən oğurluq edən şəxs saxlanıldı
17.02.2019, 14:41

Əmisinin evindən oğurluq edən şəxs saxlanıldı

Azərbaycan atleti Dünya Kubokunda gümüş medal qazandı
17.02.2019, 14:25

Azərbaycan atleti Dünya Kubokunda gümüş medal qazandı

“Azərbaycanlıları məyus olmamağa çağırıram” - Nazirdən növbəti açıqlama
17.02.2019, 14:12

“Azərbaycanlıları məyus olmamağa çağırıram” - Nazirdən növbəti açıqlama

17.02.2019, 14:00

"Əminəm ki, dostluğumuza heç zaman xələl gəlməyəcək” - Vitse-prezidentdən insidentə MÜNASİBƏT

Polisdən xüsusi əməliyyat: “Lotu Quli”nin adamları tutuldu - VİDEO
17.02.2019, 13:47

Polisdən xüsusi əməliyyat: “Lotu Quli”nin adamları tutuldu - VİDEO

Hava şəraiti 3 gün qeyri-sabit keçəcək, qar yağacaq, temperatur 5-7 dərəcə aşağı enəcək - XƏBƏRDARLIQ
17.02.2019, 13:32

Hava şəraiti 3 gün qeyri-sabit keçəcək, qar yağacaq, temperatur 5-7 dərəcə aşağı enəcək - XƏBƏRDARLIQ

Ucqar kənd müəllimi: “Ləzgilər soyuqqanlı xalq olsalar da,...”
17.02.2019, 13:03

Ucqar kənd müəllimi: “Ləzgilər soyuqqanlı xalq olsalar da,...”

Bir şəklin tarixçəsi - “Yeddi oğul”dan kimlər getdi, kimlər qaldı...   
17.02.2019, 12:47

Bir şəklin tarixçəsi - “Yeddi oğul”dan kimlər getdi, kimlər qaldı...  

Əmanətlərlə bağlı mühüm dəyişiklik
17.02.2019, 12:30

Əmanətlərlə bağlı mühüm dəyişiklik

Zakir Həsənov BƏƏ-nin müdafiə məsələləri naziri ilə görüşdü
17.02.2019, 12:17

Zakir Həsənov BƏƏ-nin müdafiə məsələləri naziri ilə görüşdü

Amerikalı ilə ailə quran azərbaycanlı xanım - şeirlərinə mahnılar yazılıb   
17.02.2019, 12:02

Amerikalı ilə ailə quran azərbaycanlı xanım - şeirlərinə mahnılar yazılıb  

Müğənni Afət Fərmanqızı: “Nəsiminin daha bir qəzəlinə mahnı yazdırmışam”  
17.02.2019, 11:54

Müğənni Afət Fərmanqızı: “Nəsiminin daha bir qəzəlinə mahnı yazdırmışam”  

Hacıqabuldakı ər-arvad intiharı: “Əfsanə ilə Sahib bir-birlərini  elə sevirdilər ki...” - Əmisi DANIŞDI   
17.02.2019, 11:38

Hacıqabuldakı ər-arvad intiharı: “Əfsanə ilə Sahib bir-birlərini  elə sevirdilər ki...” - Əmisi DANIŞDI  

Qobustanda zəncirvari qəza - xəsarət alan var
17.02.2019, 11:20

Qobustanda zəncirvari qəza - xəsarət alan var

Mehriban Əliyevanın adından Gəncənin “İmamzadə” dini kompleksində ehsan verildi - FOTO
17.02.2019, 11:05

Mehriban Əliyevanın adından Gəncənin “İmamzadə” dini kompleksində ehsan verildi - FOTO

Daxmalarda yanğın: 9 nəfər ÖLDÜ
17.02.2019, 10:53

Daxmalarda yanğın: 9 nəfər ÖLDÜ

Gözlər yoldan yığılarmı... - VII YAZI    
17.02.2019, 10:50

Gözlər yoldan yığılarmı... - VII YAZI   

Şahzadə
17.02.2019, 10:44

Şahzadə "Mançester Yunayted"i 4,9 milyard dollara almaq istəyir

“Barselona” “Real”a qalib gəldi   
17.02.2019, 10:33

“Barselona” “Real”a qalib gəldi  

“Məmmədyarovla dəhlizdə salamlaşa bilərik” - Erməni nazir
17.02.2019, 10:20

“Məmmədyarovla dəhlizdə salamlaşa bilərik” - Erməni nazir

Sumqayıtda mağaza yanıb
17.02.2019, 10:07

Sumqayıtda mağaza yanıb

“Qarabağ” - “Qəbələ” oyunu canlı yayımlanacaq
17.02.2019, 09:56

“Qarabağ” - “Qəbələ” oyunu canlı yayımlanacaq

Ermənilər 7 rayonumuzu atəşə tutublar 
17.02.2019, 09:45

Ermənilər 7 rayonumuzu atəşə tutublar 

Putin və Makron Suriya məsələsini müzakirə etdilər
17.02.2019, 09:30

Putin və Makron Suriya məsələsini müzakirə etdilər

Hava iki gün qeyri-sabit keçəcək - XƏBƏRDARLIQ
17.02.2019, 09:15

Hava iki gün qeyri-sabit keçəcək - XƏBƏRDARLIQ

Fətullah Gülən həbs edilib - İDDİA
17.02.2019, 01:12

Fətullah Gülən həbs edilib - İDDİA

Cəlilabadda daşqın:  Kənd qəbiristanlığı su altında qaldı
17.02.2019, 00:57

Cəlilabadda daşqın:  Kənd qəbiristanlığı su altında qaldı

Parisdəki aksiyada 26 nəfər saxlanıldı
17.02.2019, 00:24

Parisdəki aksiyada 26 nəfər saxlanıldı

27 illik Qaradağlı qətliamı: Bir gecədə 23 dinc sakin güllələndi
17.02.2019, 00:06

27 illik Qaradağlı qətliamı: Bir gecədə 23 dinc sakin güllələndi

Təqaüdlərin artırılması ölkə rəhbərinin öz vətəndaşına münasibətinin nəticəsidir
16.02.2019, 23:55

Təqaüdlərin artırılması ölkə rəhbərinin öz vətəndaşına münasibətinin nəticəsidir

Almaniya-Azərbaycan əməkdaşlığı müzakirə olundu
16.02.2019, 23:50

Almaniya-Azərbaycan əməkdaşlığı müzakirə olundu

Gəncədə Mehriban Əliyevanın adından ehsan verilib - FOTOLAR
16.02.2019, 23:34

Gəncədə Mehriban Əliyevanın adından ehsan verilib - FOTOLAR

Bakı metrosunda bıçaqlanma 
16.02.2019, 23:20

Bakı metrosunda bıçaqlanma 

Leyla Əliyeva uşaqları ilə birgə festivala qatıldı - FOTO
16.02.2019, 23:04

Leyla Əliyeva uşaqları ilə birgə festivala qatıldı - FOTO

Onun ölümünə teatrın divarları da aglayırdı - Dahi Ələsgər Ələkbərovla bağlı maraqlı XATİRƏ   
16.02.2019, 22:48

Onun ölümünə teatrın divarları da aglayırdı - Dahi Ələsgər Ələkbərovla bağlı maraqlı XATİRƏ  

ABŞ 4 ildə 12 min insanı qətlə yetirib
16.02.2019, 22:43

ABŞ 4 ildə 12 min insanı qətlə yetirib

Sabiq nazirin bacısı “Brexit”lə bağlı canlı yayımda soyundu – VİDEO
16.02.2019, 22:30

Sabiq nazirin bacısı “Brexit”lə bağlı canlı yayımda soyunduVİDEO

Şəmkirdə yeniyetmə bıçaqlandı
16.02.2019, 22:12

Şəmkirdə yeniyetmə bıçaqlandı

İstanbulda daha bir yaşayış binası çökdü - VİDEO
16.02.2019, 21:54

İstanbulda daha bir yaşayış binası çökdü - VİDEO

Allahşükür Paşazadə də Moskvadakı davaya müdaxilə etdi - Tərəflər barışıq stolunda oturdu   
16.02.2019, 21:41

Allahşükür Paşazadə də Moskvadakı davaya müdaxilə etdi - Tərəflər barışıq stolunda oturdu  

“Münaqişənin genişlənməsinə imkan verilməyəcək” - RƏSMİ
16.02.2019, 21:35

“Münaqişənin genişlənməsinə imkan verilməyəcək” - RƏSMİ

“Şair olmaq bədbəxtçilikdir”   
16.02.2019, 21:25

“Şair olmaq bədbəxtçilikdir”  

Rusiya azərbaycanlıları çeçenlərlə baş verən təxribatla bağlı bəyanat yaydı
16.02.2019, 21:23

Rusiya azərbaycanlıları çeçenlərlə baş verən təxribatla bağlı bəyanat yaydı

Anaları azərbaycanlı, ataları banqladeşli olan amerikalı bacılar - FOTOLAR   
16.02.2019, 21:20

Anaları azərbaycanlı, ataları banqladeşli olan amerikalı bacılar - FOTOLAR  

Elmar Məmmədyarov ABŞ rəsmisi ilə Qarabağ münaqişəsini müzakirə etdi   
16.02.2019, 21:15

Elmar Məmmədyarov ABŞ rəsmisi ilə Qarabağ münaqişəsini müzakirə etdi  

İlham Əliyev Rusiyadakı azərbaycanlılarla bağlı vəziyyəti nəzarətə götürdü - VİDEO
16.02.2019, 21:07

İlham Əliyev Rusiyadakı azərbaycanlılarla bağlı vəziyyəti nəzarətə götürdü - VİDEO

Xəzərdə fəhlənin ölümü ilə bağlı cinayət işi başlanıldı
16.02.2019, 20:51

Xəzərdə fəhlənin ölümü ilə bağlı cinayət işi başlanıldı

“Neftçi” yenə də xal itirdi
16.02.2019, 20:34

“Neftçi” yenə də xal itirdi

ARXİV