20 oktyabr 2018, Şənbə
Ana Səhifə - CƏMİYYƏT - “Arxivdə Azərbaycandakı “KQB” agenturası barədə izlər hələ də qalır”
“Arxivdə Azərbaycandakı “KQB” agenturası barədə izlər hələ də qalır”
22.09.2018, 16:04

Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti (DTX) erməni-daşnak qüvvələrinin terror əməllərini sübut edən arxiv sənədlərini yayıb.

 

Məxfiliyi götürülən həmin sənədlər düşmənin iç üzünü ortaya qoydu. Arxiv materiallarında qeyd olunur ki, 1813-cü ildə Gülüstan, 1828-ci ildə isə Türkmənçay müqavilələrinin imzalanması ilə Azərbaycanın tarixi və əzəli torpaqlarının bölünməsi başa çatmadı, əksinə, ərazilərimizin zorla qoparılması prosesi düşmən qüvvələrin himayəsi, təhriki və bilavasitə iştirakı ilə ardıcıl xarakter aldı və davam etdi.

 

Məxfi arxivlərin açılmasının əhəmiyyəti haqqında Modern.az-a danışan Azərbaycanın sabiq milli təhlükəsizlik nazirinin müavini Sülhəddin Əkbər məxfi sənədlərin açılması qaydalarını da izah edib. S. Əkbər diqqətə çatdırıb ki, hər bir demokratik dövlət öz sirləri haqqında qanunlar qəbul edib:

“Azərbaycan qanunvericiliyində də məxfi arxivlər haqqında müddəlar mövcuddur. Dövlət sirlərinin hansı kateqoriyasının nə qədər müddətdən sonra açıla bilməsi haqqında qanunda müddəlar göstərilməlidir. Qeyd etdiyim kimi, belə tənzimləmələr yalnız demokratik ölkələrdə var. Qeyri-demokratik ölkələr isə arxiv materiallarını heç vaxt açımır. Hüquqi dövlətlər insanların informasiya əldə etmək hüququnu nəzərə alıb, məxfi məlumatlara belə açılması üçün müəyyən zaman müddəti qoyur. Zaman müddəti hesablanarkən, əsaslandırılmış, məntiqli və rasional prinsiplər olmalıdır. Burada dövlətin milli, operativ maraqları, arxivlərdə adıçəkilən şəxslərin təhlükəsizliyi, onların və ailə üzvlərinin həyatı, bir çox milli, mənəvi-əxlaqi və psixoloji məsələlər diqqətdə saxlnamlıdır.

 

Bəzi sənədlər isə açılsa belə, onların bir qisminə gizlilik qoyulur. Məsələn, ABŞ bu yaxıınlarda müəyyən arxiv materiallarını açdı, halbuki sənəddə bəzi şəxslərin adı, ərazilərin qeyd olunduğu hissələr gizlədilmişdi. Arxivlərin açılması prosesində “qızıl orta” tapılmalı, vətəndaşların informasiya almaq hüququ və dövlətin milli maraqları təmin olunmalıdır. Müəyyən olunan “Qızıl orta”da müddət və arxivlərin açılmasının forması, qaydaları dəqiq göstərilməlidir. Cəmiyyət arxivləri ancaq “hansısa agentlərin adlarının qeyd olunduğu sənəd” hesab edir. Reallıq odur ki, məxfi arxivlərdə tək agentlərdən söhbət getmir. Xarici ölkələrin Azərbaycanda apardığı kəşfiyyat, əməliyyat tədbirlərinin, bəzi prosedurları əhatə edən topluların açılmasından söhbət gedir. Xarici dövlətlərin Azərbaycanla bağlı apardığı siyasətin müsbət məqamları da məxfi sənədlərdə əks olunur”.

 

Arxivlərin açılan hissəsinin tarixi materiallar olduğunu vurğulayan təhlükəsizlik eksperti bu sənədlərin Azərbaycan üçün təhlükə yaratmadığını bildirib:

“Hətta Azərbaycanın xarici siyasət, milli maraqları üçün müsbət məqamlar qeyd olunub. Digər tərəfdən alimlərimizin, eksperetlərimizin elmi araşdırmalar aparması üçün açılan məxfi sənədlər böyük mənbədir”.

 

Sovet hakimiyyəti illərini və müstəqillik dövründən sonrakı mərhələni əks etdirən arxiv materiallarının açılmasının mümkün olub-olmamasına gəlincə, S. Əkbər Sovet hökumətinin bu dövrə aid arxivləri təmizlədiyini deyib:

 

“Arxivdə açılası çox məxfi sənədlər var. Həm tarixi araşdırma, həm də cəmiyyətin informasiya əldə etməsi baxımından önəmli məqamlar yer alıb. Kimsə arxivlərin açılması ilə keçmiş SSRİ “KQB”-nə “işləyən” agenturanın adının açıqlanacağını düşünürsə, yanılır.

 

Çünki 1990-cı ildə 20 yanvar hadisəsi baş verdikdə, Azərbaycanda Milli Azadlıq Hərəkatı canlandıqda Kreml həmin arxivləri təmizlədi. Xüsusi qiymətli agentura haqqında məlumatlar, əməliyyat işləri də məxfi sənədlərdən çıxarılıb. “KQB” agenturası barədə “izlər” isə qalır və onları təqib edərək, araşdırmaçılar müəyyən məqamları üzə çıxara bilərlər.

 

SSRİ dövrünü əks etdirən bütün arxivlər açılmalıdır. Söhbət işğalçı rejimin Azərbaycanda apardığı işlərdən, qurduğu agentura şəbəkəsindən gedir. Burada heç bir sirr ola bilməz. Azərbaycan xalqı həm işğalçının, həm də ona xidmət edən qüvvələrin kimliyini, fəaliyyətini öyrənməlidir. Belə olarsa, Azərbaycanın milli təhlükəsizlik maraqlarına ancaq müsbət yöndə təsir edər. Arxivlərin bu hissəsinin açılması ilə vətəndaş qarşıdurmasının yaşanacağını düşünüənlər isə səhv edir. Bilərəkdən belə rəy formalaşdırırlar ki, arxivlərdəki bu sənədlər açılmasın”.

 

S. Əkbər Azərbaycanın müstəqillik dövrünü iki hissəyə ayırıb:

“Birincisi, Azərbaycanın formal müstəqillik dövrü – Kamran Bağırov, Əbdürrəhman Vəzirov və Ayaz Mütəllibovun hakimiyyətdə olduğu illərdir. Bu müddətdə Moskvadan asılılıq davam edir, Rusiya strateji nəzarəti əlində saxlayırdı. İkinci mərhələ isə Azərbaycanda Milli Azadlıq Hərəkatının qalib gəlməsi,  Əbülfəz Elçibəyin prezident seçilməsindən sonrakı dövrdür. Azərbaycanın formal olaraq, müstəqil sayıldığı birinci mərhələ Sovet hakimiyyətinin davamı olduğuna görə, həmin dövr əks etdirən bütün arxivlər açılmalıdır. Lakin bu çox qısa müddətdir və böyük material yoxdur.

 

Azərbaycanın həqiqi müstəqillik əldə etdiyi, xüsusi xidmət orqanlarının milli təhlükəsizlik siyasəti apardığı illərə xüsusi yanaşmaq lazımdır. Müasir dövr üçün dövlət sirri haqqında qəbul edilən demokratik qanunlar təmin olunmalıdır.

Ayrı-ayrı şəxslərin, qrupların, siyasi partiyaların maraqları ilə məsələyə yanaşmamalıyıq. Dövlət maraqları nəzərə alınmalıdır. Bütün demokratik, hüquqi dövlətlərdə əməl olunan qaydaları tətbiq edərək, məxfi materilların açılıb-açılmaması müzakirə oluna bilər”.

 

Aysel ASLAN


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Aİ-92 markalı benzinin idxalı müvəqqəti gömrük rüsumlarından azad edilir
20.10.2018, 00:58

Aİ-92 markalı benzinin idxalı müvəqqəti gömrük rüsumlarından azad edilir

Reyd zamanı 55 sürücü və piyada cərimələndi
20.10.2018, 00:46

Reyd zamanı 55 sürücü və piyada cərimələndi

Tələbələr ölümdən döndülər
20.10.2018, 00:33

Tələbələr ölümdən döndülər

“Tvitter” bu hesabları bağladı
20.10.2018, 00:17

“Tvitter” bu hesabları bağladı

İlham Əliyevin Türkiyəyə səfəri başa çatdı - FOTO
20.10.2018, 00:09

İlham Əliyevin Türkiyəyə səfəri başa çatdı - FOTO

Qərbi Nil virusundan ölənlərin sayı 41 nəfərə çatıb
19.10.2018, 23:58

Qərbi Nil virusundan ölənlərin sayı 41 nəfərə çatıb

Azərbaycan neftinin qiyməti 80 dollara düşdü
19.10.2018, 23:44

Azərbaycan neftinin qiyməti 80 dollara düşdü

İstanbulda 21 əsgər həbs olundu
19.10.2018, 23:30

İstanbulda 21 əsgər həbs olundu

Gürcüstanda təbii qaz axtarışına başlanıldı
19.10.2018, 23:17

Gürcüstanda təbii qaz axtarışına başlanıldı

“Bu layihələr Avropanın enerji təhlükəsizliyinə böyük töhfə verir” - Binəli Yıldırım
19.10.2018, 23:04

“Bu layihələr Avropanın enerji təhlükəsizliyinə böyük töhfə verir” - Binəli Yıldırım

“Bölgədə Türkiyə və Azərbaycanın dəstək vermədiyi heç bir layihə hədəfinə çata bilməz” - Ərdoğan
19.10.2018, 22:54

“Bölgədə Türkiyə və Azərbaycanın dəstək vermədiyi heç bir layihə hədəfinə çata bilməz” - Ərdoğan

Azərbaycanlı atlet təmsil etdiyi klubdan danışdı
19.10.2018, 22:45

Azərbaycanlı atlet təmsil etdiyi klubdan danışdı

Prezident Tanrıverdi Mustafayevi TƏLTİF ETDİ   
19.10.2018, 22:28

Prezident Tanrıverdi Mustafayevi TƏLTİF ETDİ  

Messidən örnək davranış
19.10.2018, 22:27

Messidən örnək davranış

İlham Əliyev: “Türkiyə və Azərbaycan  Avrasiyanın enerji və nəqliyyat xəritəsini yenidən cızır”
19.10.2018, 22:13

İlham Əliyev: “Türkiyə və Azərbaycan  Avrasiyanın enerji və nəqliyyat xəritəsini yenidən cızır”

Şura 2019-cu ilin qrant müsabiqəsinin mövzularını təsdiq etdi
19.10.2018, 22:02

Şura 2019-cu ilin qrant müsabiqəsinin mövzularını təsdiq etdi

Badamdardakı sürüşmə zonasında yeni uçqunlar
19.10.2018, 21:47

Badamdardakı sürüşmə zonasında yeni uçqunlar

Əfsanəvi sahə müvəkkilinin xatirəsi əbədiləşdirilir
19.10.2018, 21:37

Əfsanəvi sahə müvəkkilinin xatirəsi əbədiləşdirilir

Tovuzda yol qəzası nəticəsində yaralananların adları məlum olub
19.10.2018, 21:24

Tovuzda yol qəzası nəticəsində yaralananların adları məlum olub

Ukraynada təbii qaz bahalaşdı
19.10.2018, 21:13

Ukraynada təbii qaz bahalaşdı

Naxçıvanda üçüncü  “Arıçılıq məhsulları-bal” festivalı keçiriləcək
19.10.2018, 21:04

Naxçıvanda üçüncü  “Arıçılıq məhsulları-bal” festivalı keçiriləcək

TAP-ın Albaniyadakı dəniz sahəsinin tikintisi üzrə işlər başlayıb
19.10.2018, 20:53

TAP-ın Albaniyadakı dəniz sahəsinin tikintisi üzrə işlər başlayıb

UEFA pul mükafatlarının məbləğini artırdı
19.10.2018, 20:41

UEFA pul mükafatlarının məbləğini artırdı

Qazaxıstanla mütəşəkkil cinayətkarlıq sahəsində mübarizə müzakirə edilib
19.10.2018, 20:26

Qazaxıstanla mütəşəkkil cinayətkarlıq sahəsində mübarizə müzakirə edilib

Pakistanda 6,7 bal gücündə zəlzələ
19.10.2018, 20:16

Pakistanda 6,7 bal gücündə zəlzələ

Keçmiş məhkumdan külli miqdarda narkotik götürüldü
19.10.2018, 20:05

Keçmiş məhkumdan külli miqdarda narkotik götürüldü

Prezident: Dünyada mövqeyi nəzərə alınan gücə çevrilirik
19.10.2018, 19:52

Prezident: Dünyada mövqeyi nəzərə alınan gücə çevrilirik

Albaniyada TAP-ın dəniz hissəsinin tikinti işlərinə başlanılıb
19.10.2018, 19:42

Albaniyada TAP-ın dəniz hissəsinin tikinti işlərinə başlanılıb

Qatar kütlənin üzərinə hərəkət edib - 50 ölü
19.10.2018, 19:31

Qatar kütlənin üzərinə hərəkət edib - 50 ölü

Sankt-Peterburqda zavodda partlayış olub, ölən və yaralananlar var
19.10.2018, 19:21

Sankt-Peterburqda zavodda partlayış olub, ölən və yaralananlar var

Nazir: “Star” NEZ Türkiyənin neft-kimya sənayesi sahəsində idxaldan asılılığını azaldacaq
19.10.2018, 19:11

Nazir: “Star” NEZ Türkiyənin neft-kimya sənayesi sahəsində idxaldan asılılığını azaldacaq

Narkoloji Mərkəz işi: Atam evi yandıracağını deyirdi
19.10.2018, 19:00

Narkoloji Mərkəz işi: Atam evi yandıracağını deyirdi

Qərargah: Badamdardakı sürüşmə sahəsində gərginlik qalmaqdadır
19.10.2018, 18:50

Qərargah: Badamdardakı sürüşmə sahəsində gərginlik qalmaqdadır

Azərbaycan 140 ölkə arasında 15-ci oldu
19.10.2018, 18:40

Azərbaycan 140 ölkə arasında 15-ci oldu

Daha bir ölkədə niqab qadağan edildi
19.10.2018, 18:29

Daha bir ölkədə niqab qadağan edildi

İki nəfəri güllələyən çobanla bağlı RƏSMİ MƏLUMAT yayıldı
19.10.2018, 18:18

İki nəfəri güllələyən çobanla bağlı RƏSMİ MƏLUMAT yayıldı

Bakıda yeraltı qaz xəttində sızma aşkarlandı, qazın verilişi dayandırıldı
19.10.2018, 18:14

Bakıda yeraltı qaz xəttində sızma aşkarlandı, qazın verilişi dayandırıldı

Bir qrup energetikə fəxri ad və medal verildi - SİYAHI
19.10.2018, 18:10

Bir qrup energetikə fəxri ad və medal verildi - SİYAHI

Voleybol üzrə dünya çempionatında finalçılar müəyyənləşdi
19.10.2018, 18:09

Voleybol üzrə dünya çempionatında finalçılar müəyyənləşdi

Nazir müavini Gülməmməd Cavadova Prezident təqaüdü ayrıldı
19.10.2018, 18:08

Nazir müavini Gülməmməd Cavadova Prezident təqaüdü ayrıldı

Azərbaycan və Türkiyə prezidentləri “Star” neft emalı zavodunun açılışında - YENİLƏNİB
19.10.2018, 18:00

Azərbaycan və Türkiyə prezidentləri “Star” neft emalı zavodunun açılışında - YENİLƏNİB

İcra başçısının müavini vəfat etdi
19.10.2018, 17:55

İcra başçısının müavini vəfat etdi

Keçmiş deputat küçəyə atasının adını verdirib? - Bilgəh sakinləri Hacı Qalibi təkzib etdilər
19.10.2018, 17:49

Keçmiş deputat küçəyə atasının adını verdirib? - Bilgəh sakinləri Hacı Qalibi təkzib etdilər

Odlar Yurdu Universitetindən dikdaban qadağasına REAKSİYA
19.10.2018, 17:42

Odlar Yurdu Universitetindən dikdaban qadağasına REAKSİYA

AZAL və Dövlət Turizm Agentliyi əməkdaşlıq edəcək   
19.10.2018, 17:35

AZAL və Dövlət Turizm Agentliyi əməkdaşlıq edəcək  

MTRŞ bu şirkətin lisenziyasına XİTAM VERDİ
19.10.2018, 17:28

MTRŞ bu şirkətin lisenziyasına XİTAM VERDİ

Manat və dolların 3 günlük MƏZƏNNƏSİ 
19.10.2018, 17:22

Manat və dolların 3 günlük MƏZƏNNƏSİ 

Novruz Məmmədov nazirləri iclasa çağırdı, göstərişlər verdi - FOTOLAR   
19.10.2018, 17:15

Novruz Məmmədov nazirləri iclasa çağırdı, göstərişlər verdi - FOTOLAR  

Pəncərədən düşən işıq... - “Qobu Park”dan REPORTAJ
19.10.2018, 17:12

Pəncərədən düşən işıq... - “Qobu Park”dan REPORTAJ

Ünvanlı sosial yardım alanların sayı açıqlandı
19.10.2018, 17:06

Ünvanlı sosial yardım alanların sayı açıqlandı

ARXİV