16 noyabr 2018, Cümə
Ana Səhifə - GÜNDƏM - Ölsəm, ərə get!
Ölsəm, ərə get!
18.10.2018, 19:42

Hər çıxılmaz durumda beynimi gərəksiz fikirlər altında əzilməkdən qoruyan, üstəlik yetərincə cazibədar hesab etdiyim bir söz var- lakonik.

Çünki bu kəlmənin kökünün haradan gəldiyini bilirəm.

Sən demə, qədim Yunanıstanda Lakonika adlı vilayət olub. Aristokratların şəhəri Sparta da onun ərazisində yerləşib. Sokrat lakonikalılardan bəhs edərkən, onlarla ilk görüşdən dil tapmağın mümkünsüzlüyünü vurğulayırdı. “Sizə elə qısa cavab verəcəklər ki, öncə heç bir şey anlamayacaqsınız. Azca düşündükdən sonra xəsisliklə seçilən kəlmələrin dərin məna yükünə tab gətirə bilməyən körpə uşaq kimi əzildiyinizi dərk edəcəksiniz. Belə çıxır ki, Sokrata inansaq, fikir konkretliyi, nitq yığcamlığı qəlbin müdrikliyinə işarədir. Mən filosoflar tanrısına Makedoniyalı Filipp (İskəndərin atası) kimi inanmağı seçərdim.

Günlərin bir günü Gözəl Filipp (deyilənə görə çox yaraşıqlı imiş) lakonikalılara xəbərdarlıq məktubu yollayır: “Bütün Yunanıstanı istila edəcəm. Dünyanın ən güclü qoşunu məndədir. “Tələb edirəm ki, xoşluqla təslim olasınız. Yoxsa öncə qala divarlarınızı başınıza uçuracam, sonra əhalinizi yerlə yeksan edəcəm. Şəhəriniz torpağa qarışanadək sizdən əl çəkməyəcəm".

Lakoniyalılar Makedoniya hökmdarına “Kaş ki” sözündən ibarət cavab məktubu yazırlar. Vaxt keçir, zaman dövr edir, nə yaraşıqlı Filipp, nə də dünyanı fəth edən oğlu İskəndər Lakonikanın həndəvərinə yaxınlaşa bilirlər.

Çox düşünüb az danışan lakonikalılar nadir hallarda savaşlarda yenilirdilər. Onların çöküşünə düşmənləri də heyran qalırdı. Məsələn, farslara uduzan fikir əhlində ölümün belə sarsıda bilməyəcəyi ruh yüksəkliyi vardı. Düşmənin məğlub tərəfə silahlarınızı atın, canınızı bağışlayaq xəbərdarlığına Hökmdar Leonid “gəlin, alın” deyə cavab verir.

İnanırsınız, bu gözəl millətin qadınları da lap azca danışarmışlar. Əsl möcüzə bu deyilmi? Elə həmin hökmdar Leonid müharibəyə gedən dəmdə arvadı ilə arasında Nildən də uzun dialoq yaşanır.

- Ölsən nə edim?

 

+ Ərə get. Sağlam uşaqlar doğ!

Zaman keçdikcə insan şüuru, düşüncəsi aliləşdikcə lakoniklik bütün sahələrə sirayət etməyə başladı. Məsələn, birinci dünya müharibəsindən sonra Yaponiyadan Avropaya yeni inşaat tendensiyası gəldi. Rəngarəng, əl işləri ilə zəngin divarları, tavanları sadə otaqlar əvəzlədi. Bu üslub ilk baxışdan çox darıxdırıcı görünsə də, insanlar sınaqdan keçirəndən sonra anladılar ki, əslində sadəlik təmizliyin, rahatlığın simvoludur. Bəli, lakoniklik Buddanın özüdür. Budda isə tanrıdır. Demək içimizə, qorxumuza, duyğularımıza hakim tanrılar da konkretliyi sevir. Məsələn, mənən paklaşmaq üçün nəhəng marketoloqlar tərəfindən cahil yerinə qoyularaq uzaq məsafələr qət etməyə, pulla daş alıb şeytanı döyməyə gərək yoxdur. Sahildən cibinizə bir neçə çınqıl doldurub, dənizlə döyüşərək içinizdəki şeytandan qurtula bilərsiniz. Üstəlik tanrı sizə dənizi də, daşı da təmənnasız sunur.

Minimalizm dediyimiz anlayış bu gün fotoqrafiyada da ayaq açıb yeriyir. Psixoloqlar düşünürlər ki, kadra düşən nəsnələrin sayı artdıqca həm fotoqraf, həm də izləyici "nəyi qabardım"la "nəyə baxım" arasında dolaşıb qalırlar.

Lakoniklikdən danışırıqsa, ədəbiyyatı söhbətə qatmamaq günah olar.

Bir gün Fyodr Dostoyevski qardaşına məktub yazır. Sonda isə: “Əziz qardaşım, məni bağışla, zamanın məhdudluğundan məktubu uzun yazdım” deyir.

Əslində bu cümlədə ədibin nəhəng yaradıcılığı boyda dərin məna yatır. Axı, sözü qənaətlə, hətta azca xəsisliklə xərcləmədən, ağırlığını dərk edib, məna yükünü daşımadan onunla doğmalaşmaq olmur.

Dostayevskidən heç də geri qalmayan Çexov isə konkretliyi istedadın bacısı adlandırır.

Hərdən mənə elə gəlir ki, qarşındakı insanı dinləmək özünə tab gətirmək bacarığıdır. İllər öncə alimlər də sübut etdilər ki, həmsöhbəti nə qədər maraqlı danışırsa-danışsın, hətta dünyanın sinir hüceyrələrindən ən zəngin dinləyicisinin belə 15 dəqiqənin tamamında fikri yayınır.

Söhbətini balla kəsim, ay xala, deməyim odur ki, bir az qısa kəs.

 

Leyla Sarabi

 


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Azərbaycan klubu liqadan uzaqlaşdırıldı – Səbəb
16.11.2018, 19:40

Azərbaycan klubu liqadan uzaqlaşdırıldı – Səbəb

İsrail növbədənkənar seçkiyə gedir
16.11.2018, 19:24

İsrail növbədənkənar seçkiyə gedir

Abel Məhərrəmovu əvəzləyən İradə Əliyeva kimdir? - DOSYE   
16.11.2018, 19:17

Abel Məhərrəmovu əvəzləyən İradə Əliyeva kimdir? - DOSYE  

"Qarabağla bağlı beynəlxalq tribunal yaradılsın" -  Azay Quliyev
16.11.2018, 19:15

"Qarabağla bağlı beynəlxalq tribunal yaradılsın" - Azay Quliyev

Türkiyədə 723 terrorçu təslim olub
16.11.2018, 18:51

Türkiyədə 723 terrorçu təslim olub

Putin Paşinyana zəng etdi
16.11.2018, 18:42

Putin Paşinyana zəng etdi

Vergilər Nazirliyi kollegiyasının yeni tərkibi təsdiq edilib
16.11.2018, 18:31

Vergilər Nazirliyi kollegiyasının yeni tərkibi təsdiq edilib

Sadələşdirilmiş vergiyə cəlb edilən fəaliyyət növlərinin sayı artırılır
16.11.2018, 18:21

Sadələşdirilmiş vergiyə cəlb edilən fəaliyyət növlərinin sayı artırılır

Prezident məktəb tikintisinə 1 milyon ayırdı
16.11.2018, 18:10

Prezident məktəb tikintisinə 1 milyon ayırdı

Yol tikintisinə 1.5 milyon manat ayrıldı
16.11.2018, 18:00

Yol tikintisinə 1.5 milyon manat ayrıldı

Mədəniyyət Nazirliyi Çində keçirilən festivalda iştirak edib - FOTO
16.11.2018, 17:52

Mədəniyyət Nazirliyi Çində keçirilən festivalda iştirak edib - FOTO

Prezident: “Azərbaycan tarixi nailiyyət əldə edib”
16.11.2018, 17:49

Prezident: “Azərbaycan tarixi nailiyyət əldə edib”

“Hər ailə ağac əksin” aksiyası davam edir
16.11.2018, 17:49

“Hər ailə ağac əksin” aksiyası davam edir

Gənclər və idman komitəsi gənclərə nə vəd edir?
16.11.2018, 17:47

Gənclər və idman komitəsi gənclərə nə vəd edir?

Paytaxtın iki əsas yeni yolu istifadəyə veriləcək - Saleh Məmmədov
16.11.2018, 17:38

Paytaxtın iki əsas yeni yolu istifadəyə veriləcək - Saleh Məmmədov

Abunəçilər “Nar”-ın Müştəri xidmətinin fəaliyyətini yüksək qiymətləndirir
16.11.2018, 17:33

Abunəçilər “Nar”-ın Müştəri xidmətinin fəaliyyətini yüksək qiymətləndirir

İstirahət günləri səyahətə çıxanlar üçün hava PROQNOZU
16.11.2018, 17:28

İstirahət günləri səyahətə çıxanlar üçün hava PROQNOZU

Ələt-Astara yolunun ödənişli olacağı vaxt açıqlandı
16.11.2018, 17:21

Ələt-Astara yolunun ödənişli olacağı vaxt açıqlandı

Gömrük Akademiyasında Milli Dirçəliş günü qeyd olundu
16.11.2018, 17:20

Gömrük Akademiyasında Milli Dirçəliş günü qeyd olundu

Manat və dolların 3 günlük MƏZƏNNƏSİ
16.11.2018, 17:19

Manat və dolların 3 günlük MƏZƏNNƏSİ

Dizel və benzinlə işləyən maşınlara qadağa qoyulur
16.11.2018, 17:05

Dizel və benzinlə işləyən maşınlara qadağa qoyulur

Koordinasiya Şurası Türkiyə Səfirliyi ilə əməkdaşlığı genişləndirir
16.11.2018, 16:57

Koordinasiya Şurası Türkiyə Səfirliyi ilə əməkdaşlığı genişləndirir

BDU-nun rektoru vəzifəsinin icrası bu xanıma həvalə edildi
16.11.2018, 16:51

BDU-nun rektoru vəzifəsinin icrası bu xanıma həvalə edildi

Bərdədə yolu keçən piyadanı maşın vurub öldürdü
16.11.2018, 16:48

Bərdədə yolu keçən piyadanı maşın vurub öldürdü

Leyla Əliyeva ekologiya ilə bağlı konfransda iştirak etdi
16.11.2018, 16:42

Leyla Əliyeva ekologiya ilə bağlı konfransda iştirak etdi

ABŞ İran sanksiyaları üzrə nümayəndələrini Bakıya göndərdi - Bu, sonuncudur...
16.11.2018, 16:35

ABŞ İran sanksiyaları üzrə nümayəndələrini Bakıya göndərdi - Bu, sonuncudur...

Miqrasiya xidmətinin rəisi əcnəbilərin ev problemindən yazdı
16.11.2018, 16:32

Miqrasiya xidmətinin rəisi əcnəbilərin ev problemindən yazdı

Xızıda heyvan oğruları tutuldu
16.11.2018, 16:30

Xızıda heyvan oğruları tutuldu

Azercell-in ödənişsiz ingilis dili kurslarında 50 jurnalist iştirak edəcək
16.11.2018, 16:20

Azercell-in ödənişsiz ingilis dili kurslarında 50 jurnalist iştirak edəcək

Azərbaycandan keçən beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərinin yenidən qurulması başa çatır
16.11.2018, 16:14

Azərbaycandan keçən beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərinin yenidən qurulması başa çatır

Musiqili Teatr uşaqları payız tətilində sevindirəcək - FOTO
16.11.2018, 16:08

Musiqili Teatr uşaqları payız tətilində sevindirəcək - FOTO

5 nəfərin faciəli şəkildə ölümü ilə bağlı cinayət işi açıldı - RƏSMİ
16.11.2018, 16:02

5 nəfərin faciəli şəkildə ölümü ilə bağlı cinayət işi açıldı - RƏSMİ

“İƏT Modeli” - 2018 Beynəlxalq Münasibətlər Akademiyasına start verildi
16.11.2018, 16:00

“İƏT Modeli” - 2018 Beynəlxalq Münasibətlər Akademiyasına start verildi

“Palmali” rəsmən müflis elan edildi
16.11.2018, 15:55

“Palmali” rəsmən müflis elan edildi

Paşinyan Azərbaycanla sərhədə gəldi
16.11.2018, 15:50

Paşinyan Azərbaycanla sərhədə gəldi

ABŞ Gülənlə bağlı iddiaları inkar etdi
16.11.2018, 15:43

ABŞ Gülənlə bağlı iddiaları inkar etdi

Dövlət Miqrasiya Xidmətinin mobil tətbiqi hazırlanır
16.11.2018, 15:36

Dövlət Miqrasiya Xidmətinin mobil tətbiqi hazırlanır

Şeyx Almaniyaya gedir
16.11.2018, 15:30

Şeyx Almaniyaya gedir

ADU-da SEMİNAR: “Sanskrit dili qədim və zəngin dil kimi”
16.11.2018, 15:25

ADU-da SEMİNAR: “Sanskrit dili qədim və zəngin dil kimi”

İlham Əliyev Sumqayıtdan Bakıya qatarla gəldi - FOTOLAR
16.11.2018, 15:18

İlham Əliyev Sumqayıtdan Bakıya qatarla gəldi - FOTOLAR

Əhliman Əmiraslanov üçün özəl gün - FOTO
16.11.2018, 15:15

Əhliman Əmiraslanov üçün özəl gün - FOTO

Nazirlik orta məktəbdə robot texnika laboratoriyası yaratdı
16.11.2018, 15:10

Nazirlik orta məktəbdə robot texnika laboratoriyası yaratdı

Putin Lukaşenko və Nazarbayevə zəng etdi
16.11.2018, 15:04

Putin Lukaşenko və Nazarbayevə zəng etdi

Siqaret zavodu istifadəyə verildi - FOTOLAR
16.11.2018, 15:00

Siqaret zavodu istifadəyə verildi - FOTOLAR

Bakıda və İmişlidə qanunsuz ovla məşğul olan şəxslər saxlanılıb - FOTO
16.11.2018, 14:54

Bakıda və İmişlidə qanunsuz ovla məşğul olan şəxslər saxlanılıb - FOTO

Zombilər
16.11.2018, 14:48

Zombilər

Sumqayıtda daha bir zavodun açılışı oldu - FOTO
16.11.2018, 14:42

Sumqayıtda daha bir zavodun açılışı oldu - FOTO

Məmmədyarov Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinə gedib
16.11.2018, 14:37

Məmmədyarov Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinə gedib

UEFA Azərbaycana 1 milyon manat ayırdı
16.11.2018, 14:31

UEFA Azərbaycana 1 milyon manat ayırdı

Prezident zavodun açılışında - FOTOLAR
16.11.2018, 14:25

Prezident zavodun açılışında - FOTOLAR

ARXİV