17 yanvar 2019, Cümə axşamı
Ana Səhifə - TƏHSİL - Xarici dil öyrənmək DƏRDİ: Qrammatikaya fikir verməyin, söz əzbərləməyin!
Xarici dil öyrənmək DƏRDİ: Qrammatikaya fikir verməyin, söz əzbərləməyin!
27.10.2018, 12:25

Bu gün demək olar, hər kəs xarici dil öyrənməyə can atır. Bəziləri karyerada inkişaf, bəziləri səyahətlər, bəziləri daha çox mədəniyyətlərlə tanış olmaq, turistlərlə ünsiyyət yaratmaq, kimiləri də dünya ədəbiyyatını orijinal dildən oxumaq üçün və s. xarici dilləri öyrənirlər. Bəs xarici dili öyrənməyə harada və necə başlamaq lazımdır?

 

Dünyanın hər yerində dil tədrisi ilə məşğul olan saysız-hesabsız mərkəzlər, kurslar fəaliyyət göstərir. Amma son vaxtlar əksəriyyət kurslara üz tutmaq əvəzinə, elektron resurslardan, internetin yaratdığı imkanlardan istifadə edərək fərdi şəkildə dil öyrənməyi məqsədəuyğun hesab edir. Ona görə, xarici dil hazırlığı ilə məşğul olan kurslar dünyada tətbiq edilən fərqli dil öyrənmə metodlarını öyrənərək, tələbələrinə tətbiq edirlər.

 

Bununla belə, bir çoxları aylarla, illərlə, kurslara gedir, amma danışmaqla bağlı problemlər yaşayır. Onlar kompleksə düşür, danışıqda səhv edəcəklərindən qorxurlar. Halbuki bir insan öz doğma dilində danışarkən də səhvlər edir. Yəni, insanların səhv etmək qorxuları onların danışığına maneə törədir.

 

Modern.az xarici dil öyrənməyin ən asan yolları haqqında mütəxəssislərin rəyini öyrənib.

 

Bakı Mühəndislik Universitetinin elmi işlər üzrə prorektoru, təhsil eksperti Elçin Süleymanov hesab edir ki, xarici dil öyrənilməsi istiqamətində ilk olaraq məqsədi dəqiq müəyyənləşdirmək lazımdır:

 

“Günümüzdə əsas qlobal dil kimi ingilis dili götürülür. Amma son illər turizmlə əlaqədar olaraq, ərəb dili də gündəmdədir.

 

Bir dili akademik səviyyədə öyrənmək üçün müvafiq sertifikatları əldə etmək lazımdır. Avropa ölkələrində İELTS, Amerikada isə TOEFL sertifikatları aktualdır. Tələbələr isə kursları seçərkən onların göstəricilərinə, nailiyyətlərinə diqqət etməlidirlər. Müxtəlif xarici şirkətlərlə çalışmaq məqsədilə İELTS və TOEFL sertifikatı almaq istəyən şəxslər kurs seçimində diqqətli olmalıdırlar.

 

Xarici dilin öyrənilməsi ilə bağlı dünya praktikasında bir neçə metod diqqət mərkəzindədir. Əvvəllər Azərbaycanda xarici dilin öyrənilməsi daha çox qrammatik metodlara əsaslanırdı.

Müasir dil kitablarında isə üç bacarığın hər biri  - oxuyub anlama, danışma, dinləyib, yazmaq kimi metodlar inkişaf edilir.

Dil öyrədənlər əksərən söz əzbərlətdirir, qrammatika öyrədirlər. Ona görə, illərlə orta məktəbdə ingilis, fransız, rus dilini keçən şəxslər bu dillərdə danışa bilmirlər.

 

Bəzi ölkələrdə, hətta Pakistan, Hindistan kimi dövlətlərdə orta təhsilini tamamlayan şəxslər yüksək səviyyədə ingilis dilində danışır. Bunun sadə bir səbəbi var – şagirdlərə əvvəl danışmağı, anlamağı, oxuyub-yazmağı, daha sonra qrammatikanı öyrədirlər. Bu səbəbdən, müvafiq sertifikatları almaq üçün bu bacarıqların hər biri üzrə imtahan keçirilir”.

E. Süleymanov deyib ki, bir neçə dil bilən insanlar çox zaman bu dilləri mükəmməl səviyyədə danışmır:

 

“Çünki hərə fərqli məqsədlər üçün xarici dil öyrənir, çoxları öyrəndiyi dili məhdud dairədə istifadə edir. Məsələn, turistlərlə ünsiyyət qurmaq istəyən şəxs sadə ifadələri, cümlələri öyrənib, işini qura bilər.

 

Hazırda dil öyrənmək üçün resurslar kifayət qədər çoxdur. Xarici ölkələrdə fəaliyyət göstərən kursların materialları, ayrı-ayrı şəxslərin metodları bütün dünyada yayılır. Kimsə xarici dili öyrənməkdə iddialıdırsa, hər gün mütəmadi məşğul ola bilirsə, 6 ay, maksimum bir il müddətində istənilən dili öyrənmək olar. Lakin qeyd etdiyim kimi hər gün mütləq məşğul olmaq lazımdır. Kursların müsbət cəhəti odur ki, konktret vaxtları müəyyən edir, tələbəni cəlb edirlər. Amma İELTS, TOEFL sertifikatları üçün hazırlığa getmək vacib olur. Bu, normaldır. Biz özümüz Azərbaycan dilini yaxşı bilsək də, imtahana hazırlaşanda mütləq hazırlığa gedirik. Çünki biliklərimizi sistemləşdirmək vacib olur”.

 

Poliqlot Emin Quliyev düşünür ki, insanların kursa gedərək, yaxud kursa getmədən mütləq xarici dil öyrənəcəyini demək çətindir. Çünki kursdan-kursa, insandan-insana fərq var:

 

“Ola bilər, ən yaxşı kursda çalışan müəllimin insan psixologiyası barədə səriştəsi istənilən səviyyədə deyil. Mən özüm, heç bir müəllim görmədən 20-30 dil öyrənə bilmişəm. Amma kursa gedib, yaxşı səviyyədə xarici dil öyrənmək də mümkündür.

 

Uzun müddət xarici dilləri tətbiq etdikdən sonra özümün universal qrammatikamı yaratmışam. Bu qaydaların dünyada misli yoxdur.

 

Mənim metodum, qrammatikanın praktik formasıdır. Qısa müddətdə istənilən dilin quruluşunu başa salıram ki, bunun əsasında insan lakonik düşünür, cümlələr quranda tərəddüddə olmur.

 

Mənim tətbiq etdiyim metod “20 günə istədiyin dil” metodudur. Beləliklə, xarici dili sıfır səviyyəsində bilən insanlar 20 günə “intermediate” səviyyəsinə çatır. Bu çox ciddi göstəricidir və başqa metodlarla hazırlaşdıqda, adətən, “intermediate”a bir ilə, il yarıma nail olurlar”.

 

Maraqlıdır ki, poliqlot hər hansı xarici dili öyrənərkən ətrafdakılarla bu dildə ünsiyyət qurmağın vacibliyini qəbul etmir:

 

“Əslində dil öyrənməkdə heç bir çətinlik yoxdur. Yanaşma düzgün olarsa, xarici dil öyrənmək asandır. “Xarici dil öyrənərkən mütləq kiminləsə ünsiyyət saxlamaq lazımdır” fikri yanlışdır. Mən ingilis dilini öyrənəndə uzun müddət heç kimlə danışmamışam, amma bu dili ana dilim kimi bilirəm. İnsanlar nəyinsə xatirinə dil öyrənmək istəyirsə, bunu yüksək şəkildə bacarmayacaq. İnsan gördüyü işi sevərək görməli, aludəsi olmalıdır. Dil öyrənmək üçün də onu sevmək vacibdir”.

 

“Aminat Language School”un qurucusu, ingilis dili və İELTS müəllimi Əminət Diqanayeva da xarici dil öyrənilməsinə söz əzbərləmək və qrammatika oxumaqla başlanmasının əleyhinədir. Müəllimin fikrincə, xarici dil öyrənilməsinin başlanğıcı dinləmədən keçir:

 

“Əvvəllər, elə indi də orta təhsil müəssisələrinin çoxunda dil öyrənmək sadəcə sözlərin əzbərlənməsinə və gündəlik kitablarda verilən mətn parçalarının oxunmasına əsaslanır. Elə ona görədir ki, insanların əksəriyyəti 11 il məktəbdə xarici dilin tədris olunmasına rəğmən orta məktəbi bitirən heç kim danışıq və dili anlama vərdişlərinə yiyələnmir. Yəni, insanlar məktəbi bitirdikdə sadəcə elementar səviyyədə oxu bacarıqları ilə bitirirlər.

Biz kursumuzda tədrisi 4 bacarığın formalaşdırılması üzərində qururuq. Dilin öyrənilməsinin başlanğıcının dinləmədən keçdiyinə inanıram. Dinləmə anlamanı və danışığı formalaşdırmağa yardımçı olur. Elə ona görə dinləmə dərsin gedişində, eləcə də ev tapşırıqlarında əsas rol oynayır.

 

Dərsin izahını, dərsin tədrisini müəllimlərimiz sırf xarici dildə apardıqlarına görə tələbədə anlama da formalaşır. Daha sonra isə danışıq prosesinə keçirik. Tələbələrə həftədə üç dəfə kursa zaman ayırmaq kifayət edir. İki dərs həm dinləmə, yazı və oxu bacarıqlarının inkişafı üzərində qurulub. Üçüncü dərs isə sadəcə danışıq üçün təyin olunur. Bundan əlavə həftəsonu ümumi danışıq dərsləri də təşkil olunur ki, tələbələr burada öz dil səviyyələrində olan digər tələbələrlə də ünsiyyət qura bilirlər.

 

Qrammatikanın öyrənilməsi üçün cüzi vaxt ayrılır, lakin tamamilə proqramdan çıxmır. Nəzərə alsaq ki, ana dili ingilis dili olmayan ölkədə yaşayırıq, cümlə quruluşlarının təkmilləşməsi üçün qrammatikadan anlayışın olması da vacibdir”.

 

Tələbələrin xarici dil öyrənilməsində hansı məqamlarda daha çox problem yaşamasına gəlincə, Ə. Diqanayeva hər kəsdə fərqli şikayətlər yarandığını qeyd edib:

 

“Komanda olaraq, ilk əvvəl kompleksləri aradan qaldırmağa çalışırıq. Çünki komplekslər tələbələrin inkişafını və bizim də nəticə görməyimizi əngəlləyə biləcək başlıca amildir. Elə ona görə, hər tələbəyə ayrıca danışıq dərsi də təyin edirik. Şikayətlər daha çox dil öyrənmə prosesi haqqında məlumatı olmayan tələbələrdən olur. Məsələn, tələbə ikinci – “elementary” səviyyədədir. Yerli nitq daşıyıcılarını tam anlamadıqlarından şikayətlənirlər. Hansı səviyyənin hansı tələblərə cavab verməli olduğunu bilsələr, belə şikayət olmaz. Sadəcə səbrli və biraz da araşdırmaçı olmaq lazımdır”.


Aysel Aslan
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Beş terrorçu məhv edildi
17.01.2019, 01:01

Beş terrorçu məhv edildi

Suriya paytaxtına güclü qar yağdı
17.01.2019, 00:44

Suriya paytaxtına güclü qar yağdı

Gürcüstanda matəm elan edildi - YENİLƏNİB
17.01.2019, 00:23

Gürcüstanda matəm elan edildi - YENİLƏNİB

Mey ona qarşı irəli sürülən etimadsızlıq rəyinin öhdəsindən gəlib
17.01.2019, 00:10

Mey ona qarşı irəli sürülən etimadsızlıq rəyinin öhdəsindən gəlib

Erməni əsgər minaya düşdü
16.01.2019, 23:52

Erməni əsgər minaya düşdü

Azərbaycan nefti bir qədər də ucuzlaşdı
16.01.2019, 23:34

Azərbaycan nefti bir qədər də ucuzlaşdı

Qurban Qurbanov məğlubiyyəti hava şəraiti ilə əlaqələndirdi
16.01.2019, 23:20

Qurban Qurbanov məğlubiyyəti hava şəraiti ilə əlaqələndirdi

Ankaradakı yanğında 5 suriyalı öldü
16.01.2019, 23:02

Ankaradakı yanğında 5 suriyalı öldü

“Bakı və Ankara ilə birgə sabitliyə dəstək veririk” - İrakli Kobaxidze
16.01.2019, 22:50

“Bakı və Ankara ilə birgə sabitliyə dəstək veririk” - İrakli Kobaxidze

Müsavat başqanı Türkiyədə müalicə alır
16.01.2019, 22:36

Müsavat başqanı Türkiyədə müalicə alır

Həmsədrlər bəyanat yaydı: “Əhalinin sülhə hazırlanması ilə bağlı razılığa gəlinib”
16.01.2019, 22:03

Həmsədrlər bəyanat yaydı: “Əhalinin sülhə hazırlanması ilə bağlı razılığa gəlinib”

Qasırğa Gürcüstanda ciddi fəsadlar törətdi - FOTO
16.01.2019, 21:53

Qasırğa Gürcüstanda ciddi fəsadlar törətdi - FOTO

“Rusiyanın Dilqəm Əsgərovun geri qaytarılması ilə bağlı səylərini artıracağını gözləyirik” - XİN rəsmisi
16.01.2019, 21:42

“Rusiyanın Dilqəm Əsgərovun geri qaytarılması ilə bağlı səylərini artıracağını gözləyirik” - XİN rəsmisi

Türkiyə Rusiya prezidentləri yenidən bir araya gələcək
16.01.2019, 21:24

Türkiyə Rusiya prezidentləri yenidən bir araya gələcək

Sumqayıtda 24 yaşlı gənc itkin düşüb - FOTO
16.01.2019, 21:10

Sumqayıtda 24 yaşlı gənc itkin düşüb - FOTO

Türkiyədə 80 minədək hərbçi hazır vəziyyətə gətirildi
16.01.2019, 20:54

Türkiyədə 80 minədək hərbçi hazır vəziyyətə gətirildi

Azərbaycanlı “donuz qripi”nə yoluxdu
16.01.2019, 20:43

Azərbaycanlı “donuz qripi”nə yoluxdu

Dəmiryolunda təcili yardım lokomotivi istifadəyə verildi
16.01.2019, 20:28

Dəmiryolunda təcili yardım lokomotivi istifadəyə verildi

Dövlət Gömrük Komitəsinin Akademiyasına mediatur
16.01.2019, 20:16

Dövlət Gömrük Komitəsinin Akademiyasına mediatur

Seysmoloji Xidmət zəlzələ olacağı ilə bağlı məlumatlara CAVAB VERDİ
16.01.2019, 20:02

Seysmoloji Xidmət zəlzələ olacağı ilə bağlı məlumatlara CAVAB VERDİ

Nazirliyin strukturu və idarə edilməsi təkmilləşdirilir
16.01.2019, 19:48

Nazirliyin strukturu və idarə edilməsi təkmilləşdirilir

Ermənistanda sığorta agentləri də etiraza qalxdı
16.01.2019, 19:37

Ermənistanda sığorta agentləri də etiraza qalxdı

İranla Azərbaycan arasında hərbi sahədə protokol imzalandı
16.01.2019, 19:25

İranla Azərbaycan arasında hərbi sahədə protokol imzalandı

Xarici işlər nazirləri fevralda yenidən görüşəcək
16.01.2019, 19:14

Xarici işlər nazirləri fevralda yenidən görüşəcək

SOCAR-ın 2500-ə yaxın neftçini dənizdən təxliyyə edib
16.01.2019, 19:10

SOCAR-ın 2500-ə yaxın neftçini dənizdən təxliyyə edib

Şəkidə Olimpiya məhəlləsində zenit top mərmisi tapılıb 
16.01.2019, 19:02

Şəkidə Olimpiya məhəlləsində zenit top mərmisi tapılıb 

Ötən il 22 dini icmanın qeydiyyatına imtina olunub
16.01.2019, 18:50

Ötən il 22 dini icmanın qeydiyyatına imtina olunub

Agentlik 50-ə yaxın obyekti cərimələdi
16.01.2019, 18:31

Agentlik 50-ə yaxın obyekti cərimələdi

Festivalla bağlı Koordinasiya Komissiyasının iclası keçirildi
16.01.2019, 18:24

Festivalla bağlı Koordinasiya Komissiyasının iclası keçirildi

Ağstafada növbəti hesabat yığıncağı keçirildi
16.01.2019, 18:23

Ağstafada növbəti hesabat yığıncağı keçirildi

Mədəniyyət Nazirliyi də hava şəraiti ilə bağlı hərəkətə keçdi
16.01.2019, 18:20

Mədəniyyət Nazirliyi də hava şəraiti ilə bağlı hərəkətə keçdi

Ermənistanda baş nazirin müavinləri təyin olundu
16.01.2019, 18:11

Ermənistanda baş nazirin müavinləri təyin olundu

Coğrafiya İnstitutu: Azərbaycandan siklon keçəcək   
16.01.2019, 17:54

Coğrafiya İnstitutu: Azərbaycandan siklon keçəcək  

“Müəllimə dedi ki, sinifdə qızlar var, o kəlməni işlətməyin” - Mübariz İbrahimovun sinif yoldaşı
16.01.2019, 17:49

“Müəllimə dedi ki, sinifdə qızlar var, o kəlməni işlətməyin” - Mübariz İbrahimovun sinif yoldaşı

Səhiyyə Nazirliyindən “Whatsapp”dakı “donuz qripi” ilə bağlı BƏYANAT
16.01.2019, 17:47

Səhiyyə Nazirliyindən “Whatsapp”dakı “donuz qripi” ilə bağlı BƏYANAT

Kəmaləddin Heydərov nazirliyi gücləndirilmiş rejimə keçirdi   
16.01.2019, 17:43

Kəmaləddin Heydərov nazirliyi gücləndirilmiş rejimə keçirdi  

AMEA-da üç nəfərə yeni vəzifə verildi   
16.01.2019, 17:39

AMEA-da üç nəfərə yeni vəzifə verildi  

Rövşən Rzayev Sabunçuda köçkünlərlə görüşüb
16.01.2019, 17:30

Rövşən Rzayev Sabunçuda köçkünlərlə görüşüb

Manat sabah bu məzənnədə olacaq   
16.01.2019, 17:29

Manat sabah bu məzənnədə olacaq  

Rektor universitetdə imtahanları dayandırdı   
16.01.2019, 17:24

Rektor universitetdə imtahanları dayandırdı  

Daha bir nazirlik hazırlıq vəziyyətinə gətirildi
16.01.2019, 17:17

Daha bir nazirlik hazırlıq vəziyyətinə gətirildi

Zakir Həsənov Milli Orduya göstəriş verdi   
16.01.2019, 17:06

Zakir Həsənov Milli Orduya göstəriş verdi  

“ABŞ Dağlıq Qarabağın Azərbaycanlı icmasının fəaliyyətini yaxından izləyir”
16.01.2019, 17:05

“ABŞ Dağlıq Qarabağın Azərbaycanlı icmasının fəaliyyətini yaxından izləyir”

Əflatun Amaşov: “Struktur islahatları bəhrəsini verəcək”   
16.01.2019, 17:03

Əflatun Amaşov: “Struktur islahatları bəhrəsini verəcək”  

Ramiz Mehdiyevin Qriqorian kilsəsi haqda kitabına təqdimat keçirilib
16.01.2019, 17:00

Ramiz Mehdiyevin Qriqorian kilsəsi haqda kitabına təqdimat keçirilib

Nazirdən ciddi kadr dəyişikliyi - İri şəhərlərə polis rəisi təyin edildi
16.01.2019, 16:49

Nazirdən ciddi kadr dəyişikliyi - İri şəhərlərə polis rəisi təyin edildi

“UNEC-100” İnkişaf Strategiyası: əsas hədəflər
16.01.2019, 16:46

“UNEC-100” İnkişaf Strategiyası: əsas hədəflər

Türkiyə ilə sərhəddə partlayış: 9 ölü, 20 yaralı
16.01.2019, 16:37

Türkiyə ilə sərhəddə partlayış: 9 ölü, 20 yaralı

“Kaspi” qəzeti “Nəsimi ili” ilə bağlı müsabiqə elan etdi 
16.01.2019, 16:36

“Kaspi” qəzeti “Nəsimi ili” ilə bağlı müsabiqə elan etdi 

Zakir Həsənov İran ordusunun Baş Qərargah rəisi ilə protokol imzaladı
16.01.2019, 16:33

Zakir Həsənov İran ordusunun Baş Qərargah rəisi ilə protokol imzaladı

ARXİV