20 mart 2019, Çərşənbə
Ana Səhifə - İQTİSADİYYAT - FES-in uçot dərəcəsini artırması manata necə təsir edəcək? - Ekspert ŞƏRHİ  
FES-in uçot dərəcəsini artırması manata necə təsir edəcək? - Ekspert ŞƏRHİ  
20.12.2018, 17:15

ABŞ-ın Federal Ehtiyatlar Sistemi (FES - Mərkəzi Bank) baza faizini 2-2,25 faizdən 2,25-2,5 faizə qədər artırıb.

 

“Narahat olmağa dəyməz”

 

Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin üzvü Vahid Əhmədov Modern.az-a bildirib ki, FES-in uçot dərəcəsini artırmasının təsirləri böyük olmayacaq:

“Ola bilər qonşu dövlətlərin milli valyutalarının məzənnəsinə təsir etsin. Azərbaycan manatının məzənnəsi möhkəm və sabit olduğundan bizə təsirləri gözlənilmir”.

V.Əhmədov qeyd edib ki, faiz dərəcəsinin cüzi artımından narahat olmağa dəyməz:

“Fazi dərəcəsi 0,25 faiz artırılıb. Bu o qədər də böyük faiz deyil. Azərbaycan iqtisadiyyatının inkişaf dərəcəsi normal gedir, ciddi problemlərimiz yoxdur. Neftin qiyməti də 60 dollar səviyyəsindədir. Ona görə də narahat olmağa dəyməz”.

Parlamentarinin sözlərinə görə, neft qiymətləri kəskin ucuzlaşarsa, problemlər gözlənilə bilər:

“Amma ümumilikdə vəziyyət qənaətbəxşdir”.

 

FES-in faiz artımı sürpriz olmadı

İqtisadçı Natiq Cəfərli Modern.az-a danışarkən bildirib ki, FES-in faiz artımına gedəcəyi əvvəlcədən bəlli idi:

“Ən böyük intriqalardan biri ABŞ prezidenti Donald Trampın ictimai çıxışlar vasitəsilə Federal Ehtiyatlar Sisteminə faiz dərəcəsini artırmaması ilə bağlı basqısı idi. O, faiz artımının Amerika iqtisadiyyatının zəifləməsinə gətirib çıxaracağını söyləyirdi. Əsas məsələ toplantı zamanı FES rəhbəri Cerom Pauelinin açıqlamalarına diqqətin yönəlməsi idi. Suallar da məhz bu istiqamətdə idi. O da öz növbəsində FES-in müstəqil qurum olduğunu, prezidentin fikirlərini diqqətə alınacağını, amma həlledici olmayacağını bildirdi. Trampın istəyilə gələn ilin faiz artımı tempinin azaldılması daha çox iqtisadi yüksəlişə doğru addımların atılacağı ilə bağlı öncədən zəmanət verdi ki, bu da bazarlarda, birjalarda müsbət haldır. Hansı ki, dolların bahalaşmasının qarşısını alır”.

 

“Trampın istəyi qısamüddətli reallaşdı”

 

Ekspertin fikrincə, Donald Trampın siyasətinin əsas elementlərindən biri dolların  bahalaşmamasıdır:

“Bunun nəticəsidir ki, birjalarda dolların bahalaşmasını görmədik. Hətta az da olsa,  əsas valyutalara qarşı ucuzlaşma müşahidə edilir. Ona görə də FES-in 19 dekabr toplantısında ictimai rəyin daha yaxşı idarə edilməsi nəticəsində qurum həm öz simasını qorudu, həm də gələcəkdə Amerika iqtisadiyyatında dolların möhkəmlənməsinin qarşısını ala biləcək gücdə olduğuna dair mesajlar verərək,  birjaları sakitləşdirdi. Bununla da gedişat Trampın istəyi üzrə gerçəkləşmiş oldu. Amma nəzərə almaq lazımdır ki, bunlar qısamüddətli təsirlərdir. Orta və uzunmüddətli təsirlər üçün dolların bahalaşması müşahidə oluna bilər. Çünki Amerikanın uçot dərəcəsinin artırılması dünyada kreditlərin bahalaşmasına və  dolların öz “evi”nə geri dönməsinə səbəb olacaq. Bu da dünya iqtisadiyyatında kreditləşmənin zəifləməsinə və bahalaşmasına səbəb olan faktora çevirlə bilər. Əgər doğrudan da 2019-cu ildə elan olunduğu kimi faiz artımı olsa, bu zaman dolların bahalaşması dünya miqyasında qaçılmaz faktora çevriləcək.

Ümimilikdə, FES-in sonuncu toplantısı çox düzgün şəkildə idarə edildi. Həm Ağ ev, həm də FES rəhbərliyi sözlü müdaxilələrlə birjaları yönləndirməyi bacardılar, faiz artımına gedilməklə, dolların bahalaşmasına zəmin yaratmadılar”.

 

“Dollar bahalaşdıqca, neft ucuzlaşacaq”

 

N.Cəfərli FES-in qərarının ölkəmizə təsirlərindən də danışıb:

“Faiz artımının Azərbaycana birbaşa təsirləri yoxdur. Çünki bizdə vayuta birjaları fəaliyyət göstərmir. Günlük, yaxud dəqiqəlik valyuta məzənnəsi müəyyənləşdirilmir. Bizdə daha çox inzibati qaydada tənzimlənən məzənnə aktualdır. Ona görə də belə qərarların Azərbaycana birbaşa təsirləri olmur. Amma dolayı təsirləri əlbəttə ki, olacaq. Dünyada dollar bahalaşdıqca, qonşu ölkələrin milli valyutalarına təsir edəcək. Bu da ölkəyə gətirilən məhsulların həcminə və qiymətinə təsir göstərəcək ki, Azərbaycanda inflyasiya proseslərini sürətləndirə bilər. Həmçinin bu, istehsalın zəifləməsinə və xaricdən daha çox məhsul gətirilməsinin stimullaşdırılmasına yol aça bilər. İkinci səbəb neft qiymətlərilə bağlıdır. Son 50 ildə bahalı dollar nefti ucuzlaşdıran əsas faktora çevirlir. Və getdikcə dollar bahalaşdıqca, neft ucuzlaşacaq ki, bu da həm büdcə daxilolmalarının, həm valyuta daxilolmalarının, həm də ÜDM-nin aşağı düşməsinə səbəb olacaq”.

 

Qeyd edək ki, 2018-ci ildə baza faiz dərəcəsi martda, iyunda və sentyabrda artırılıb. 2017-ci ildə FES baza faiz dərəcəsini 3 dəfə, 2016 və 2015-ci illərdə isə 1 dəfə artırıb.

Uçot dərəcəsi  (yenidən maliyyələşmə dərəcəsi) – Mərkəzi Bankın ölkənin digər banklarını pul kütləsi ilə təmin etməsidir. Sadə dillə desək, Mərkəzi Bank kommersiya bankları və digər maliyyə təşkilatlarına kredit verir, onlar isə öz növbəsində həm adi vətəndaşları (fiziki şəxslər), həm də müxtəlif şirkət və təşkilatları (hüquqi şəxslər) kreditlə təmin edir.

Uçot dərəcəsi aşağı salındıqda kommersiya banklarının Mərkəzi Bankın pullarına olan tələbi artır, onlar daha çox pul götürməyə çalışır, bunun sayəsində maliyyə imkanlarını böyüdür.

Uçot dərəcəsi qalxdıqda isə kommersiya banklarında əks reaksiya müşahidə olunur: Mərkəzi Bankın kreditlərinə tələbat aşağı düşür və bankların maliyyə imkanları məhdudlaşır. 


Gülşən RAUFQIZI
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
“Qlobal çağırışlar: ekstremizmə qarşı diasporun rolu” mövzusunda müzakirələr aparılıb
20.03.2019, 18:22

Qlobal çağırışlar: ekstremizmə qarşı diasporun rolu mövzusunda müzakirələr aparılıb

ABŞ Azərbaycanda məhkum olunmuş şəxslərin əfv olunmasını alqışlayıb
20.03.2019, 18:18

ABŞ Azərbaycanda məhkum olunmuş şəxslərin əfv olunmasını alqışlayıb

Türkiyədə zəlzələ oldu, məktəblər bağlandı
20.03.2019, 17:11

Türkiyədə zəlzələ oldu, məktəblər bağlandı

İlham Əliyev Qazaxıstanın yeni prezidentini təbrik etdi
20.03.2019, 16:19

İlham Əliyev Qazaxıstanın yeni prezidentini təbrik etdi

Müdafiə Nazirliyinin rəhbərliyi hərbi hospitalda əsgərlərə baş çəkdi
20.03.2019, 16:12

Müdafiə Nazirliyinin rəhbərliyi hərbi hospitalda əsgərlərə baş çəkdi

İlham Əliyev Nursultan Nazarbayevə zəng etdi
20.03.2019, 15:36

İlham Əliyev Nursultan Nazarbayevə zəng etdi

Azərbaycan Avropa ölkələrinə tekstil malları ixrac edəcək
20.03.2019, 15:10

Azərbaycan Avropa ölkələrinə tekstil malları ixrac edəcək

Astananın adının dəyişdirilməsi haqqında qanun layihəsini qəbul edildi
20.03.2019, 14:43

Astananın adının dəyişdirilməsi haqqında qanun layihəsini qəbul edildi

Fəhləlikdən prezidentliyə yüksələn Nursultan Nazarbayev FOTOLARDA
20.03.2019, 14:24

Fəhləlikdən prezidentliyə yüksələn Nursultan Nazarbayev FOTOLARDA

Tbilisidə taksi sürücüləri etiraz aksiyası keçiriblər
20.03.2019, 14:08

Tbilisidə taksi sürücüləri etiraz aksiyası keçiriblər

Xızıda qida üçün yararlığı şübhə doğuran çoxlu sayda toyuq aşkar edilib
20.03.2019, 14:04

Xızıda qida üçün yararlığı şübhə doğuran çoxlu sayda toyuq aşkar edilib

Dünyanın ən bahalı şəhərləri - SİYAHI   
20.03.2019, 13:28

Dünyanın ən bahalı şəhərləri - SİYAHI  

Nazarbayevin qızı ölkəsində yüksək vəzifəyə seçildi  
20.03.2019, 13:14

Nazarbayevin qızı ölkəsində yüksək vəzifəyə seçildi  

Bakıda ana və qızını maşın vurdu - sürücü saxlanıldı   
20.03.2019, 12:25

Bakıda ana və qızını maşın vurdu - sürücü saxlanıldı  

Sabah hava yağışlı, küləkli olacaq - PROQNOZ   
20.03.2019, 12:22

Sabah hava yağışlı, küləkli olacaq - PROQNOZ  

Türkiyənin “Sultan Novruzu”
20.03.2019, 12:17

Türkiyənin Sultan Novruzu

Yerevan universitetlərində tələbələr Azərbaycan dilini öyrənir, Bakıda isə...
20.03.2019, 12:10

Yerevan universitetlərində tələbələr Azərbaycan dilini öyrənir, Bakıda isə...

Zakir Həsənov Pakistana rəsmi səfərə gedəcək
20.03.2019, 12:03

Zakir Həsənov Pakistana rəsmi səfərə gedəcək

Qazaxıstanın yeni prezidenti paytaxtın adını dərhal dəyişdirməyi təklif etdi
20.03.2019, 11:59

Qazaxıstanın yeni prezidenti paytaxtın adını dərhal dəyişdirməyi təklif etdi

ADU-da “Multikultural Novruz bayramı” 
20.03.2019, 11:57

ADU-da “Multikultural Novruz bayramı” 

Balıq, göl qurbağası və zəli ovu üçün kvotalar müəyyənləşib - SİYAHI
20.03.2019, 11:51

Balıq, göl qurbağası və zəli ovu üçün kvotalar müəyyənləşib - SİYAHI

Elmar Məmmədyarov Çilidə Dağlıq Qarabağ münaqişəsindən danışdı
20.03.2019, 11:47

Elmar Məmmədyarov Çilidə Dağlıq Qarabağ münaqişəsindən danışdı

Prezident göstəriş verdi - təhsil, səhiyyə, məhkəmə-hüquq sistemi üçün yeni islahatlar paketi hazırlanır
20.03.2019, 11:32

Prezident göstəriş verdi - təhsil, səhiyyə, məhkəmə-hüquq sistemi üçün yeni islahatlar paketi hazırlanır

İlham Əliyev: Azərbaycan infrastruktur baxımından çox sürətlə inkişaf edir
20.03.2019, 11:24

İlham Əliyev: Azərbaycan infrastruktur baxımından çox sürətlə inkişaf edir

Prezidentin oğlu dünyanın 17 şəhərinin merini Düşənbəyə çağırdı   
20.03.2019, 11:20

Prezidentin oğlu dünyanın 17 şəhərinin merini Düşənbəyə çağırdı  

Türkiyədə terrora hazırlaşan PKK üzvləri tutuldu
20.03.2019, 11:07

Türkiyədə terrora hazırlaşan PKK üzvləri tutuldu

Rusiyanın azərbaycanlı çempionu - FOTOLAR
20.03.2019, 10:56

Rusiyanın azərbaycanlı çempionu - FOTOLAR

“Azərbaycan xalqı islahatların nəticələrini görür və bundan sonra da görəcək”
20.03.2019, 10:53

“Azərbaycan xalqı islahatların nəticələrini görür və bundan sonra da görəcək”

Ötən il Azərbaycanda 1286 minik avtomobili istehsal edilib
20.03.2019, 10:51

Ötən il Azərbaycanda 1286 minik avtomobili istehsal edilib

Evində narkotik bitki yetişdirən şəxs saxlandı
20.03.2019, 10:47

Evində narkotik bitki yetişdirən şəxs saxlandı

Polis olmaq istəyənlərin NƏZƏRİNƏ
20.03.2019, 10:43

Polis olmaq istəyənlərin NƏZƏRİNƏ

Prezident: “Bu fərmanın dünyada bənzəri yoxdur”
20.03.2019, 10:18

Prezident: “Bu fərmanın dünyada bənzəri yoxdur”

Bu gün Azərbaycan millisi Avropa çempionatının elit-raundunda ilk oyununu keçirəcək
20.03.2019, 10:16

Bu gün Azərbaycan millisi Avropa çempionatının elit-raundunda ilk oyununu keçirəcək

Prezident Azərbaycan xalqını təbrik etdi - VİDEO
20.03.2019, 10:08

Prezident Azərbaycan xalqını təbrik etdi - VİDEO

Ermənilər cəbhədə təxribatlara davam edir
20.03.2019, 09:49

Ermənilər cəbhədə təxribatlara davam edir

Nəsimidə kafe yandı, 12 nəfər təxliyə olundu
20.03.2019, 09:20

Nəsimidə kafe yandı, 12 nəfər təxliyə olundu

Rezidentura təhsilində ixtisasların sayı artırılıb, bəzilərinin adı dəyişdirilib
20.03.2019, 09:09

Rezidentura təhsilində ixtisasların sayı artırılıb, bəzilərinin adı dəyişdirilib

Ölkəyə daxili orqanında narkotik keçirən Lənkəran sakini öldü
20.03.2019, 00:46

Ölkəyə daxili orqanında narkotik keçirən Lənkəran sakini öldü

20.03.2019, 00:25

"Azərpoçt" bayram günlərində də işləyəcək

Bu gün Azərbaycanda Novruz bayramı qeyd olunur
20.03.2019, 00:07

Bu gün Azərbaycanda Novruz bayramı qeyd olunur

Mehriban Əliyeva Azərbaycan xalqını təbrik  etdi: Sizin sevginiz ən böyük güc və ilham mənbəyimizdir
19.03.2019, 23:57

Mehriban Əliyeva Azərbaycan xalqını təbrik  etdi: Sizin sevginiz ən böyük güc və ilham mənbəyimizdir

Azərbaycan nefti bahalaşıb
19.03.2019, 23:42

Azərbaycan nefti bahalaşıb

Bakı sakini özünü 8-ci mərtəbədən atdı
19.03.2019, 23:29

Bakı sakini özünü 8-ci mərtəbədən atdı

Sərnişin təyyarəsində yanğın
19.03.2019, 23:12

Sərnişin təyyarəsində yanğın

Türkiyədə Koroğluya abidə ucaldıldı
19.03.2019, 22:55

Türkiyədə Koroğluya abidə ucaldıldı

Nursultan Nazarbayev istefasını Putinlə müzakirə etdi
19.03.2019, 22:36

Nursultan Nazarbayev istefasını Putinlə müzakirə etdi

Bayramlaşma...
19.03.2019, 22:35

Bayramlaşma...

Bərdədə idarəetmədən çıxan avtomobil su kanalına düşüb
19.03.2019, 22:24

Bərdədə idarəetmədən çıxan avtomobil su kanalına düşüb

Zurabişvili azərbaycanlıların kəndinə gəldi
19.03.2019, 22:07

Zurabişvili azərbaycanlıların kəndinə gəldi

Səfir Azərbaycan xalqını belə təbrik etdi - VİDEO
19.03.2019, 21:51

Səfir Azərbaycan xalqını belə təbrik etdi - VİDEO

ARXİV