21 fevral 2019, Cümə axşamı
Ana Səhifə - GÜNDƏM - AQTA maarifləndirir -  Çörəkdə yaranan kif göbələyinin insana təsiri
AQTA maarifləndirir -  Çörəkdə yaranan kif göbələyinin insana təsiri
11.02.2019, 14:31

Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi (AQTA) ilə Modern.az saytının birgə layihəsi olan “AQTA maarifləndirir” rubrikası davam edir. Rubrika çərçivəsində AQTA və Qida Təhlükəsizliyi İnstitutunun mütəxəssisləri tərəfindən hazırlanan maarifləndirici materaillar, sağlam qidalanma ilə bağlı tövsiyələr, yaxud gündəlik istifadə etdiyimiz qidalarla bağlı məsləhətlər oxucuların diqqətinə çatdırılır. Bu dəfəki maarifləndirici mövzumuz isə “Qida məhsullarında kif göbələyi necə əmələ gəlir?” haqqında olacaq.

 Çörəkdə yaranan kif göbələyinin insan orqanizminə təsiri

Kif göbələkləri təbiətdə geniş yayılmış, yüksək hərarətə və rütubətliliyə malik, anti-sanitar şəraitli yerlərdə inkişaf edən mikroorqanizmdir. Qida məhsullarında əsasən, meyvə-tərəvəzlərdə, taxıl və taxıl məhsullarında, çörək-bulka məmulatlarında kif göbələyinə rast gəlinir. Bakteriyalarla müqayisədə daha sürətlə yayılırlar. Qidada rütubətin yüksək səviyyədə olması kif göbələyinin məhsulun daha dərin qatlarına nüfuz etməsinə səbəb olur ki, bu zaman digər patogen bakteriyalar da inkişaf edir.

Çörəkdə olan kif göbələkləri münbit şəraitdə çoxalırlar. İstifadə müddəti bitmiş çörəklər belə mühitin yaranmasına səbəb olur. Belə kif göbələkləri insan sağlamlığı üçün bir çox fəsadlara gətirib çıxara bilər. Standartlara görə çörəyin yararlılıq müddəti 3 gündür. Bu müddət bitdikdən sonra məhsul tədricən qurumağa başlayır və üzərində kif göbələkləri əmələ gəlir. Lakin bəzən, çörəkdə artıq ikinci gündən etibarən kif göbələyinin yaranması müşahidə olunur. Bunun bir neçə səbəbi vardır:

  • İstehsal zamanı sanitar-gigiyenik normalara riayət olunmaması;
  • Məhsulun düzgün şəraitdə saxlanılmaması;
  • Çörəyin hazırlanmasında keyfiyyətsiz qida məhsullarından istifadə olunması;
  • Yarıçiy bişmə.

Digər vacib məsələ çörəyin düzgün şəraitdə saxlanmasıdır. Bu həm istehsalçıya, həm də istehlakçıya aid olan bir məsələdir. Rütubətli və isti yer göbələyin inkişafı üçün əlverişli mühitdir.  Göbələk sporları çörəyə gəmiricilər və həşəratlar vasitəsilə də daxil olur. Təzə xəmirə az sayda göbələk sporunun düşməsi kifayətdir ki, bütün məhsul partiyası yararsız vəziyyətə düşsün.

Çörəkdə olan göbələyin təhlükəlilik səviyyəsini  rənglərə görə müəyyən etmək mümkündür:

Yaşıl – Yalnız isti mühitdə çoxalır. Belə növ göbələklərə əsasən çörəkbişirmə müəssisələrində sobalarda rast gəlinir.

Qara –  Bu növ göbələklərə çörək-bulka məmulatlarında tez-tez rast gəlinir. Sporların çoxalması rütubətli şəraitdə baş verir.

Çəhrayı – Əsasən çörək qırıntılarında özünü göstərir. Belə növ göbələkləri kartof xəstəliyi də adlandırırlar. Yoluxma dənli bitkilərin yetişdirilməsi mərhələsində yaranır.

Ağ – İnsan sağlamlığı üçün çox təhlükəlidir. Taxta materialdan olan çörək dolablarında, arakəsmələrdə, rəflərdə  aktiv şəkildə çoxalırlar.

Boz – Göbələyin ən zəhərli növü sayılır. Kif istənilən mühitdə inkişaf edir. Bütün məhsul boyunca bərabər şəkildə yayılır.

Bəs çörəkdə kif göbələyi nə dərəcə təhlükəlidir? Çörək-bulka məmulatlarında olan istənilən növ kif göbələyi insan sağlamlığı üçün təhlükəli hesab olunur. Kif göbələyinə sirayətlənmiş çörəyi sadəcə iyləmək kifayətdir ki, patogen mikroorqanizmlərin sporları orqanizmə rahat bir şəkildə daxil olsunlar.

Çörək-bulka məmulatlarında kif göbələyi, ilk olaraq məhsulun qabığında görünür. Buna görə, çoxları sadəcə bu hissəni  kəsib götürməklə qalan hissələri yeməyə davam edirlər. Bu isə insan orqanizmi üçün olduqca təhlükəlidir. Çünki görünməyən sporlar  məhsulu bütünlüklə əhatə edir və qidalanma zamanı orqanizmdə ciddi intoksikasiyanın yaranmasına səbəb olur. Bu cür çörəyi iyləmək belə tənəffüs yollarının xroniki xəstəlikləri riskini meydana gətirir.

Bəzi növ göbələklər əsəb sistemini sıradan çıxarır, hormonal fonu pozur, orqanizmin qoruyucu funksiyasını aşağı salır. Gələcəkdə bronxial astma və xroniki bronxitin yaranma riskini artırır. Kif göbələyinə sirayətlənmiş çörəklə qidalanma orqanizmdə allergik rinit, dəridə səpgi, epiqastral ağrı, ürək bulanması, qusma, tezyorulma, ishal kimi simptomların meydana gəlməsinə səbəb olur. Zəhərlənmənin əlamətləri özünü yaşlı insanlarda, uşaqlarda və hamilə qadınlarda daha çox göstərir.


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
“50 min mənzilə çıxarış veriləcək” - Deputat prezidentin sərəncamından DANIŞDI
21.02.2019, 09:05

“50 min mənzilə çıxarış veriləcək” - Deputat prezidentin sərəncamından DANIŞDI

AvroLiqada 1/16 final - Bu gecə 15 görüş keçiriləcək - TƏQVİM  
21.02.2019, 08:55

AvroLiqada 1/16 final - Bu gecə 15 görüş keçiriləcək - TƏQVİM  

Çempionlar Liqasında 1/8 final: “Atletiko” və “Mançester Siti”dən qələbə
21.02.2019, 08:52

Çempionlar Liqasında 1/8 final: “Atletiko” və “Mançester Siti”dən qələbə

Deputat: “Smartfon telefonlar çox ailələri dağıdır” - MÜSAHİBƏ  
21.02.2019, 08:42

Deputat: “Smartfon telefonlar çox ailələri dağıdır” - MÜSAHİBƏ  

“Sənan haqqında sağlığında olduğu kimi danışırıq” - Şəhid polkovnik-leytenantın XANIMI+FOTOLAR   
21.02.2019, 08:23

“Sənan haqqında sağlığında olduğu kimi danışırıq” - Şəhid polkovnik-leytenantın XANIMI+FOTOLAR  

Manat bu gün hansı məzənnədə olacaq?   
21.02.2019, 08:11

Manat bu gün hansı məzənnədə olacaq?  

Dünyada ilk qatlanan ekranlı smartfon
21.02.2019, 00:56

Dünyada ilk qatlanan ekranlı smartfon

Azərbaycanda Kiçik çillə başa çatdı
21.02.2019, 00:46

Azərbaycanda Kiçik çillə başa çatdı

“Humanist addımlar Əli İnsanova da şamil oluna bilər” - Deputat
21.02.2019, 00:17

“Humanist addımlar Əli İnsanova da şamil oluna bilər” - Deputat

 Azərbaycanın Avropada tanıdılmasının peşəkarı - Hüquq müdafiəçisi yazır
21.02.2019, 00:03

 Azərbaycanın Avropada tanıdılmasının peşəkarı - Hüquq müdafiəçisi yazır

Azərbaycanda qaz hasilatı artır
20.02.2019, 23:51

Azərbaycanda qaz hasilatı artır

Zəlzələ Türkiyəni silkələdi
20.02.2019, 23:27

Zəlzələ Türkiyəni silkələdi

Həmsədrlər Ermənistanda Qarabağı müzakirə etdi
20.02.2019, 23:11

Həmsədrlər Ermənistanda Qarabağı müzakirə etdi

Bu komanda Avropa Liqasının 1/8 finalında - VİDEO
20.02.2019, 22:56

Bu komanda Avropa Liqasının 1/8 finalında - VİDEO

Türkiyə ilə Avropa Birliyi müzakirələri təxirə salındı - RƏSMİ
20.02.2019, 22:38

Türkiyə ilə Avropa Birliyi müzakirələri təxirə salındı - RƏSMİ

Canavarlar Şəkiyə hücum etdi
20.02.2019, 22:17

Canavarlar Şəkiyə hücum etdi

Aşıqlardan Kəramətə cavab: “O, şəxsiyyətsiz adamdır, qanı qarışıqdır”
20.02.2019, 22:03

Aşıqlardan Kəramətə cavab: “O, şəxsiyyətsiz adamdır, qanı qarışıqdır”

Erməni nazir tualetdən canlı yayım etdi - VİDEO
20.02.2019, 21:49

Erməni nazir tualetdən canlı yayım etdi - VİDEO

Agentlik sədri canlı yayımda Balakən sakinini işə dəvət etdi
20.02.2019, 21:36

Agentlik sədri canlı yayımda Balakən sakinini işə dəvət etdi

Azərbaycan hərbiçilərinin Koreya hərbi məktəblərində təhsili müzakirə olundu
20.02.2019, 21:20

Azərbaycan hərbiçilərinin Koreya hərbi məktəblərində təhsili müzakirə olundu

Azərbaycan “Ümumdünya Radiorabitə Konfransı”nda təmsil olunur
20.02.2019, 21:07

Azərbaycan “Ümumdünya Radiorabitə Konfransı”nda təmsil olunur

Ata qızı ilə birlikdə Paşinyana görə özünü yandırdı
20.02.2019, 20:51

Ata qızı ilə birlikdə Paşinyana görə özünü yandırdı

Türkiyədə hərbi kazarmada partlayış: 5 yaralı
20.02.2019, 20:41

Türkiyədə hərbi kazarmada partlayış: 5 yaralı

Marsa pilotlu ekspedisiya 2030-cu ildə reallaşa bilər
20.02.2019, 20:28

Marsa pilotlu ekspedisiya 2030-cu ildə reallaşa bilər

“ASAN xidmət” modeli daha  8 ölkədə
20.02.2019, 20:15

“ASAN xidmət” modeli daha  8 ölkədə

Xəzərlə bağlı saziş layihəsinin bir sıra müddəaları razılaşdırılıb
20.02.2019, 20:01

Xəzərlə bağlı saziş layihəsinin bir sıra müddəaları razılaşdırılıb

Əhalinin bir ayda qazancı 3,8 milyard manat olub
20.02.2019, 19:48

Əhalinin bir ayda qazancı 3,8 milyard manat olub

Azərbaycanla Aİ arasında danışıqların növbəti raundu keçirilib
20.02.2019, 19:35

Azərbaycanla Aİ arasında danışıqların növbəti raundu keçirilib

Türkiyə Rusiyadan S-400 komplekslərini almaqdan imtina etməyəcək
20.02.2019, 19:19

Türkiyə Rusiyadan S-400 komplekslərini almaqdan imtina etməyəcək

Netanyahu Rusiya səfərini təxirə saldı
20.02.2019, 19:03

Netanyahu Rusiya səfərini təxirə saldı

Bütün Avropa Qarabağ deyəcək
20.02.2019, 18:46

Bütün Avropa Qarabağ deyəcək

Kiyevdə Xocalı soyqırımına həsr olunmuş tamaşanın premyerası keçiriləcək
20.02.2019, 18:42

Kiyevdə Xocalı soyqırımına həsr olunmuş tamaşanın premyerası keçiriləcək

Bakıda naməlum şəxslər taksi sürücüsünü qarət etdi
20.02.2019, 18:35

Bakıda naməlum şəxslər taksi sürücüsünü qarət etdi

İsa Muğannanın nəvəsi dövlət qulluğuna qəbul oldu
20.02.2019, 18:20

İsa Muğannanın nəvəsi dövlət qulluğuna qəbul oldu

Ərdoğan: Ermənilər Türkiyəyə ona görə gəliblər ki...
20.02.2019, 18:12

Ərdoğan: Ermənilər Türkiyəyə ona görə gəliblər ki...

AMEA magistraturalarına qəbul üçün müsahibə mərhələsi ləğv olunub
20.02.2019, 18:07

AMEA magistraturalarına qəbul üçün müsahibə mərhələsi ləğv olunub

  Tramp demokrat rəqibini “dəlisov” adlandırdı
20.02.2019, 17:46

  Tramp demokrat rəqibini “dəlisov” adlandırdı

Bakı Meriyası Milli Şuranın mitinqinə icazə vermədi   
20.02.2019, 17:43

Bakı Meriyası Milli Şuranın mitinqinə icazə vermədi  

Qərbi Kaspi Universiteti beynəlxalq konfrans keçirəcək  
20.02.2019, 17:42

Qərbi Kaspi Universiteti beynəlxalq konfrans keçirəcək  

ABŞ dövlət katibi: “İŞİD-lə mübarizəyə fərqli taktikalarla davam edəcəyik”
20.02.2019, 17:36

ABŞ dövlət katibi: “İŞİD-lə mübarizəyə fərqli taktikalarla davam edəcəyik”

Azərbaycanda “Creative Business Cup”ın layihə qəbuluna başlanılır
20.02.2019, 17:07

Azərbaycanda “Creative Business Cup”ın layihə qəbuluna başlanılır

Göyçay Xəstəxanasında ölən qadınla bağlı iclas - həkim işdən çıxarıldı
20.02.2019, 17:03

Göyçay Xəstəxanasında ölən qadınla bağlı iclas - həkim işdən çıxarıldı

Rezidenturaya sənəd qəbulu davam edir
20.02.2019, 16:58

Rezidenturaya sənəd qəbulu davam edir

Elşad İskəndərovun Türkiyəyə girişinə qadağa qoyulub? - XİN-dən AÇIQLAMA
20.02.2019, 16:55

Elşad İskəndərovun Türkiyəyə girişinə qadağa qoyulub? - XİN-dən AÇIQLAMA

“Qaçqınkom” Zabratda evi yanan köçkünlərə ev verəcək
20.02.2019, 16:45

“Qaçqınkom” Zabratda evi yanan köçkünlərə ev verəcək

Ağaclar necə budanmalıdır? 
20.02.2019, 16:35

Ağaclar necə budanmalıdır? 

Ermənistan sakini özünü yandırmaq istədi
20.02.2019, 16:31

Ermənistan sakini özünü yandırmaq istədi

Məlahət İbrahimqızı: “Parlamentin binasına yaxınlaşmaq belə əlçatmaz idi”
20.02.2019, 16:26

Məlahət İbrahimqızı: “Parlamentin binasına yaxınlaşmaq belə əlçatmaz idi”

Aqrar jurnalistika ilə bağlı layihə başlandı
20.02.2019, 16:19

Aqrar jurnalistika ilə bağlı layihə başlandı

Artur Rasizadə DANIŞDI: “Nəticələrimlə oynayıram”
20.02.2019, 16:15

Artur Rasizadə DANIŞDI: “Nəticələrimlə oynayıram

ARXİV