20 mart 2019, Çərşənbə
Ana Səhifə - GÜNDƏM - Azərbaycanda dövlət və din əməkdaşlığı - İki müxtəlif müstəvinin vahid mesajları...
Azərbaycanda dövlət və din əməkdaşlığı - İki müxtəlif müstəvinin vahid mesajları...
20.02.2019, 10:21

Dünyanı əhatə edən qloballaşma prosesinin sürəti müasir insanın mənəviyyat məsələsinə diqqəti daha da artırmaqla gələcək təhlükələrin qarşısının alınmasında mənəvi dəyərlərin rolunun zəruriliyini də diqtə edir.

Bu baxımdan ənənəvi dini konfessiyaların  ölkənin ictimai-siyasi həyatına təsir faktını inkar etməyimiz dinin cəmiyyət həyatına təsiri ilə bağlı tarixi təcrübəni gözardı etmək olardı.  Azərbaycan dünyaya özünün tolerantlıq ideyalarını təqdim etməklə bu gün xalqları  öz girdabına salmış milli və dini ksenofobiyanın acı gerçəkliyinə qaşrı humanist  mesajını ortaya qoyur.

Tolerantlıq və vətəndaş həmrəyliyi ideyası ölkənin təhlükəsizliyini təmin edən zəruri faktorlardandır.  Ölkəmiz zaman-zaman müxtəlif  qüvvələrin dini təcrübə plantasiyasına çevirilmək cəhdləri ilə üzləşib. Lakin yürüdülən çevik dövlət siyasəti bu planların dağılması ilə nəticələnib.

Burada özünün düzgün hədəfləri sayəsində çox yaxşı qurulmuş dövlət-din münasibətləri məhək daşı kimi çıxış edir. Araşdırmalar göstərir ki, dövlətlə  inanclı kəsimin həmrəyliyi hakimiyyətin dünyada müstəqil siyasət yürütməsi üçün  zəruri amildir. Tarix subut edir ki, bu əlaqənin kəsilməsi heç birinin xeyrinə olmur.  
Din və dövlət müxtəlif, amma paralel yollarla addımlayır. Onlar bir-birinə dəstək verdikləri zaman daha uğurlu və effektli olurlar.  

Bu gün dünyada bir çox qlobal problemlərin həllində ruhanilərin mövqeyi ciddi rol oynayır. Dini dözümsüzlük zəmnində baş qaldıran millətçilik, zorakılıq, törədilən  cinayətlərin qarşısının alımmasında dini liderlərin rolu danılmazdır.  

Bu müstəvinin əsas vektorlarından biri Qafqaz Müsəlmanları İdarəsidir.  Məhz bu qurum müstəqil Azərbaycanda  cəmiyyət arasında harmoniyanın qorunmasında, siyasi proseslərin böhranlı vaxtlarında  mənəvi dəstəyi və bəzən proseslərin önünə çıxması ilə ictimai- siyasi sabitliyi qoruyan ciddi amil kimi çıxış edib.  Bu baxımdan QMİ və onun sədri, şeyxülislam Allahşükür Paşazadə Azərbaycanın prioritetlərini xaricə daşıyacaq nufuzulu din xadimi olmaqla bu prosesə öz böyük töhfələrini verir.  Heç kimə sirr deyil ki, hakimiyyət cəmiyyətdə mənəvi qayda-qanunların təbliği və formalaşması üçün dini liderlərin nufuzundan həmişə istifadə edib.


Bu da aydındır: Dövlət mənəvi dəyərləri pozulmuş, inamı sarsılmış cəmiyyətdə baş qaldıran cinayətkarları kütləvi şəkildə həbsxanaya doldura bilməz. Dövlət insan könlünün ümid, arzularına nəzarət edə bilməz. Bu keyfiyyətlərin stimullaşması din vasitəsilə mümkündür. Bu toxumlar əməllərə çevrilərsə, o zaman dövlət bunu tənzimləyir.  Vətəndaş həmrəyliyinə,  mənəvi dəyərlərin təntənəsinə  isə zor gücünə nail olmaq mümkün deyil, buna yalnız belə dəyərə etiqad edən insanı formalaşdırmaq  sayəsində nail olmaq olar.

Bu isə dövlət üçün hazırkı dövrdə çox vacib olan təhlükəsizlik məsələsini aktuallaşdırır.  Ölkəmiz  dini təhlükəsizlik problemləri hələ ötən əsrin 90-cı illərinin əvvəllərində qarşılaşıb.  Buna səbəb Azərbaycanda yaranmış ideoloji boşluq və xaosdan yararlanan xarici qüvvələrin ölkəmizdə geosiyasi maraqlarının təmin edilməsi məqsədilə yad dini-siyasi ideologiyaların nüfuz etdirilməsi olub. Həmin dövrlərdə ölkəmizdə sosial bazası olmayan qeyri-ənənəvi din və təriqətlərin təbliğinə geniş yer verilib. Bəzi xarici ölkələrin xüsusi xidmət orqanları tərəfindən yönəldilən həmin  təşkilatlar vətəndaşlarımız arasında bir tərəfdən etnik və dini qarşıdurmanın yaradılmasına səy göstəriblər. Hədəf isə Azərbaycanda vətəndaş və milli birliyin tarixən formalaşmasına zəmin yaradan ənənəvi tolerantlıq mühitinin məhv edilməsi idi.

Burada zaman-zaman QMİ-nin, onun rəhbəri Allahşükür Paşazadənin  hədəf seçilməsi də təsadüfi olmayıb. Ona qarşı irəli sürülən ən müxtəlif  ittihamlara səbəb QMİ-nin ictimai rəyi formalaşdıran güclü ideoloji mərkəz kimi bu çirkin planlara qarşı dövlətin yanında durması olub.

Birmənalı olaraq Azərbaycanın müstəqilliyini müdafiə edən, tarixin həlledici periodunda milli qüvvələrlə birgə olan  QMİ və onun rəhbərinin belə mövqeyinə görə ölkəmizi dini təcrübə poliqonuna çevrimək istəyənlərin hədəf seçməsi təsadüfi sayıla bilməz. QMİ bu gün dini ekstremizmin ayaq açmasına müqavimət göstərən etibarlı dayaqdır. Bununla da qurum  siyasi sabitliyin, vətəndaş həmrəyliyinin mühüm rıçaqına çevrilməklə dövlətin prioritetlərinə müncər olunub.

Elə son hadisəyə baxdıqda bu daha aydın görünür: Moskvada süni şəkildə törədilmiş azərbaycanlı-çeçen qalmaqalının idbar hədəfi məzhəb davası idi. Uzağa gedən nəticələrə hesablanmış bu avantüranın bir məqsədi də Azərbaycanın MDB-də, o cümlədən Şimali Qafqazın dini cameəsində hakim mövqeyini sarsıtmaq cəhdi idi.  Məhz QMİ sədrinin nüfuzu və prosesə müdaxiləsi daha qanlı nəticələrin qarşısını almağa imkan verdi.  

QMİ-nin Şimali Qafqazda nufuzu, Rrezident İlham Əliyevin yürütdüyü siyasətin avanqard qüvvəsi kimi çıxış etməsini qısqanclıqla izləyən qüvvələr az deyil. A.Paşazadənin belə nufuz və təsiretmə gücü isə dövlətimizi istəməyənləri heç bir halda qane edə bilməz. 

Allahşükür Paşazadənin iştirakı ilə ötən il keçirilmiş beynəlxalq konfranslar və orada səslənən çağırışlar islam dünyasında nüfuz qazanmış Azərbaycana göstərilən etimadın təzahürü oldu.  Elə bu il QMİ sədrinin Qahirədə müsəlman dünyasındakı xidmətlərinə görə İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının mükafatına layiq görülməsini ciddi hadisə saymaq olar.

Bu gün dünyada tolerantlıq örnəyi kimi tanınan Azərbaycan  prezident İlham Əliyevin siyasi iradəsinə söykənərək, sivilizasiyalararası dialoqun təmin olunması istiqamətində ardıcıl təşəbbüs və çağırışlarla çıxış edir.  Bu sırada Şeyxülislam Allahşükür Paşazadənin rolu danılmazdır.  Onun  müsəlman dünyasındakı mövqeyi, tanınmış dini liderlərlə isti və şəxsi dostluq əlaqələri Azərbaycanın tolerantlıq və həmrəylik modelini dünyaya təqdim etməkdə mühüm  rol oynayır.  Bu model isə ölkəmizi  müxtəlif problemlərlə üz-üzə qalan islam dünyasında  aparıcı dövlətə çevirir , həmrəylik, əməkdaşlıq  üçün özünün sanballı töhfələrini verir. 


A.SƏFƏRLİ
 


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Qazaxıstanın yeni prezidenti paytaxtın adını dərhal dəyişdirməyi təklif etdi
20.03.2019, 11:59

Qazaxıstanın yeni prezidenti paytaxtın adını dərhal dəyişdirməyi təklif etdi

ADU-da “Multikultural Novruz bayramı” 
20.03.2019, 11:57

ADU-da “Multikultural Novruz bayramı” 

Balıq, göl qurbağası və zəli ovu üçün kvotalar müəyyənləşib - SİYAHI
20.03.2019, 11:51

Balıq, göl qurbağası və zəli ovu üçün kvotalar müəyyənləşib - SİYAHI

Elmar Məmmədyarov Çilidə Dağlıq Qarabağ münaqişəsindən danışdı
20.03.2019, 11:47

Elmar Məmmədyarov Çilidə Dağlıq Qarabağ münaqişəsindən danışdı

Prezident göstəriş verdi - təhsil, səhiyyə, məhkəmə-hüquq sistemi üçün yeni islahatlar paketi hazırlanır
20.03.2019, 11:32

Prezident göstəriş verdi - təhsil, səhiyyə, məhkəmə-hüquq sistemi üçün yeni islahatlar paketi hazırlanır

İlham Əliyev: Azərbaycan infrastruktur baxımından çox sürətlə inkişaf edir
20.03.2019, 11:24

İlham Əliyev: Azərbaycan infrastruktur baxımından çox sürətlə inkişaf edir

Prezidentin oğlu dünyanın 17 şəhərinin merini Düşənbəyə çağırdı   
20.03.2019, 11:20

Prezidentin oğlu dünyanın 17 şəhərinin merini Düşənbəyə çağırdı  

Türkiyədə terrora hazırlaşan PKK üzvləri tutuldu
20.03.2019, 11:07

Türkiyədə terrora hazırlaşan PKK üzvləri tutuldu

Rusiyanın azərbaycanlı çempionu - FOTOLAR
20.03.2019, 10:56

Rusiyanın azərbaycanlı çempionu - FOTOLAR

“Azərbaycan xalqı islahatların nəticələrini görür və bundan sonra da görəcək”
20.03.2019, 10:53

“Azərbaycan xalqı islahatların nəticələrini görür və bundan sonra da görəcək”

Ötən il Azərbaycanda 1286 minik avtomobili istehsal edilib
20.03.2019, 10:51

Ötən il Azərbaycanda 1286 minik avtomobili istehsal edilib

Evində narkotik bitki yetişdirən şəxs saxlandı
20.03.2019, 10:47

Evində narkotik bitki yetişdirən şəxs saxlandı

Polis olmaq istəyənlərin NƏZƏRİNƏ
20.03.2019, 10:43

Polis olmaq istəyənlərin NƏZƏRİNƏ

Prezident: “Bu fərmanın dünyada bənzəri yoxdur”
20.03.2019, 10:18

Prezident: “Bu fərmanın dünyada bənzəri yoxdur”

Bu gün Azərbaycan millisi Avropa çempionatının elit-raundunda ilk oyununu keçirəcək
20.03.2019, 10:16

Bu gün Azərbaycan millisi Avropa çempionatının elit-raundunda ilk oyununu keçirəcək

Prezident Azərbaycan xalqını təbrik etdi - VİDEO
20.03.2019, 10:08

Prezident Azərbaycan xalqını təbrik etdi - VİDEO

Ermənilər cəbhədə təxribatlara davam edir
20.03.2019, 09:49

Ermənilər cəbhədə təxribatlara davam edir

Nəsimidə kafe yandı, 12 nəfər təxliyə olundu
20.03.2019, 09:20

Nəsimidə kafe yandı, 12 nəfər təxliyə olundu

Rezidentura təhsilində ixtisasların sayı artırılıb, bəzilərinin adı dəyişdirilib
20.03.2019, 09:09

Rezidentura təhsilində ixtisasların sayı artırılıb, bəzilərinin adı dəyişdirilib

Ölkəyə daxili orqanında narkotik keçirən Lənkəran sakini öldü
20.03.2019, 00:46

Ölkəyə daxili orqanında narkotik keçirən Lənkəran sakini öldü

20.03.2019, 00:25

"Azərpoçt" bayram günlərində də işləyəcək

Bu gün Azərbaycanda Novruz bayramı qeyd olunur
20.03.2019, 00:07

Bu gün Azərbaycanda Novruz bayramı qeyd olunur

Mehriban Əliyeva Azərbaycan xalqını təbrik  etdi: Sizin sevginiz ən böyük güc və ilham mənbəyimizdir
19.03.2019, 23:57

Mehriban Əliyeva Azərbaycan xalqını təbrik  etdi: Sizin sevginiz ən böyük güc və ilham mənbəyimizdir

Azərbaycan nefti bahalaşıb
19.03.2019, 23:42

Azərbaycan nefti bahalaşıb

Bakı sakini özünü 8-ci mərtəbədən atdı
19.03.2019, 23:29

Bakı sakini özünü 8-ci mərtəbədən atdı

Sərnişin təyyarəsində yanğın
19.03.2019, 23:12

Sərnişin təyyarəsində yanğın

Türkiyədə Koroğluya abidə ucaldıldı
19.03.2019, 22:55

Türkiyədə Koroğluya abidə ucaldıldı

Nursultan Nazarbayev istefasını Putinlə müzakirə etdi
19.03.2019, 22:36

Nursultan Nazarbayev istefasını Putinlə müzakirə etdi

Bayramlaşma...
19.03.2019, 22:35

Bayramlaşma...

Bərdədə idarəetmədən çıxan avtomobil su kanalına düşüb
19.03.2019, 22:24

Bərdədə idarəetmədən çıxan avtomobil su kanalına düşüb

Zurabişvili azərbaycanlıların kəndinə gəldi
19.03.2019, 22:07

Zurabişvili azərbaycanlıların kəndinə gəldi

Səfir Azərbaycan xalqını belə təbrik etdi - VİDEO
19.03.2019, 21:51

Səfir Azərbaycan xalqını belə təbrik etdi - VİDEO

Şəkidə itkin düşən şəxs Bakıda tapıldı
19.03.2019, 21:34

Şəkidə itkin düşən şəxs Bakıda tapıldı

İlham Əliyev: “Bizim tariximiz qorunur, tarixi abidələr bərpa olunur”
19.03.2019, 21:19

İlham Əliyev: “Bizim tariximiz qorunur, tarixi abidələr bərpa olunur”

Bakıda yataqxanada yanğın: Sakinlər təxliyyə olundu
19.03.2019, 21:05

Bakıda yataqxanada yanğın: Sakinlər təxliyyə olundu

Ölkəyə qanunsuz yolla spirtli içki gətirilməsi cəhdinin qarşısı alınıb
19.03.2019, 20:51

Ölkəyə qanunsuz yolla spirtli içki gətirilməsi cəhdinin qarşısı alınıb

“BMW”dən Türk dili qadağası
19.03.2019, 20:33

“BMW”dən Türk dili qadağası

“Azərbaycanla Aİ arasında məsləhətləşmələr ayın sonunda keçiriləcək” - Mahmud Məmmədquliyev
19.03.2019, 20:16

“Azərbaycanla Aİ arasında məsləhətləşmələr ayın sonunda keçiriləcək” - Mahmud Məmmədquliyev

Nazir sosial sığınacağındakı Novruz şənliyində
19.03.2019, 20:03

Nazir sosial sığınacağındakı Novruz şənliyində

BDU tələbələri İlaxır çərşənbədə “Yallı” getdilər - FOTO
19.03.2019, 19:48

BDU tələbələri İlaxır çərşənbədə “Yallı” getdilər - FOTO

Bakıda "bomj" yol kənarında öldü
19.03.2019, 19:34

Bakıda "bomj" yol kənarında öldü

Doqquz ölkənin səfirliyi birgə novruz şənliyi keçirib
19.03.2019, 19:21

Doqquz ölkənin səfirliyi birgə novruz şənliyi keçirib

Mərkəzi Gömrük Hospitalının əməkdaşı məhkəmədən azadlığa buraxıldı
19.03.2019, 19:09

Mərkəzi Gömrük Hospitalının əməkdaşı məhkəmədən azadlığa buraxıldı

Məcburi köçkün qəsəbələrində Novruz şənlikləri keçirilib
19.03.2019, 18:48

Məcburi köçkün qəsəbələrində Novruz şənlikləri keçirilib

1928 şəhid vərəsəsinə bayrama qədər birdəfəlik ödəmə verilib
19.03.2019, 18:41

1928 şəhid vərəsəsinə bayrama qədər birdəfəlik ödəmə verilib

BDU tələbələrinə Koreya səfirliyinin sertifikatları təqdim edildi
19.03.2019, 18:36

BDU tələbələrinə Koreya səfirliyinin sertifikatları təqdim edildi

Mart ayı üzrə bütün pensiyaların ödənişi başa çatdırıldı
19.03.2019, 18:25

Mart ayı üzrə bütün pensiyaların ödənişi başa çatdırıldı

Efiopiyada terror – 5 nəfər öldü
19.03.2019, 18:05

Efiopiyada terror – 5 nəfər öldü

Əli Əhmədov nazir və deputatları qocalar evinə apardı
19.03.2019, 17:54

Əli Əhmədov nazir və deputatları qocalar evinə apardı

Buxarestdə bəyannamə qəbul edildi – Qarabağla bağlı da məqam var
19.03.2019, 17:48

Buxarestdə bəyannamə qəbul edildi – Qarabağla bağlı da məqam var

ARXİV