23 mart 2019, Şənbə
Ana Səhifə - ƏDƏBİYYAT - Azərbaycanda hansı kitablar çox oxunur? – Jurnalist oxucuları qeyri-səmimilikdə SUÇLADI  
Azərbaycanda hansı kitablar çox oxunur? – Jurnalist oxucuları qeyri-səmimilikdə SUÇLADI  
06.03.2019, 11:18

Son illər ölkədə kitab oxuyanların sayı artır. Təxminən 10 il əvvəllki dövrlə müqayisə etsək, artıq nəqliyyatda, parkda əlində kitab oxuyan gənclərə az da olsa, rast gəlmək mümkündür.

 

İçərisində oxu zalları olan kitab satış mərkəzlərinin açılmasını da bu istiqamətdə atılmış vacib addımlardan hesab etmək olar. Amma gənclərin kitab oxuması nə qədər vacib olsa da, hansı kitabı oxuması ondan da əhəmiyyətli məsələdir. Yəni, düzgün seçilməyən kitabı oxumaq heç oxumamaqdan daha təhlükəli ola bilər. Bəs əksər müasir gənclərin mütaliəyə o qədər də maraq göstərməməsi nə ilə əlqədardır?  

 

Hazırda daha çox hansı kitablara üstünlük verilir? Əslində hansı kitabları oxumaq lazımdır? Bu və digər suallarla bağlı həm gənc tələbəbələrə, həm də ziyalılara müraciət etdik.

 

Mədəniyyət və İncəsənət Universiteti tələbəsi Fuad Əliyev Modern.az-a daha çox klassikləri oxuduqlarını bildirdi. O deyir ki, istər Azərbaycan, istərsə də dünya ədəbiyyatında klassikləri daha çox sevir və onlara üstünlük verirlər: “Çünki klassikanın keyfiyyəti, dadı, dolğunluğu bir başqa olur. Azərbaycan ədəbiyyatının zənginliklərini tam olaraq duymaq üçün gərək əvvəldən başlayasan. Məsələn, elə folklorundan. Daha sonra Nizami Gəncəvi, İmadəddin Nəsimi, Mirzə Fətəli Axundzadə, Mirzə Cəlil, Sabir, Hüseyn Cavid, Yusif Vəzir Çəmənzəminli və digərlərini oxumaq olar. Bu ədiblər istər ədəbiyyatımızda tutduqları mövqe, istərsə də qələm qüdrətinə görə sayılıb-seçiləcək şəxsiyyətlərdir”.

 

Tarix fakültəsinin tələbəsi Əli Babazadə isə müasir yazıçıların yeni mövzulara müraciət etməli olduqlarını düşünür: “ Bədii ədəbiyyat insanı kamilləşdirir və əqli yetkinlik, kamillik zirvəsinə çatdırır. Mən daha çox klassik Azərbaycan və dünya ədəbiyyatını oxuyuram. O cümlədən müasir ədibləri də bəyənirəm. Xarici yazıçılardan danışarkən əvvəlcə Şekspir, Puşkin, Mark Tven, Viktor Hüqo, Dostoyevski və digər klassiklərin adlarını çəkmək lazımdır. Ədəbiyyat oxumağa başlayan hər kəs əvvəlcə bunlardan başlamalıdır”.

Həmsöhbətimiz deyir ki, son vaxtlar müasir yazıçıların çoxu oxucu qıtlığından şikayətlənir. Bu isə bir çox hallarda yazıçının oxucunun ürəyinə yol tapa bilməməsi ilə bağlıdır. Ə. Babazadə hesab edir ki, yazıçılar yeni mövzular üzərində düşünməli, daha maraqlı yazmalıdılar ki, ətraflarına böyük oxucu kütləsi toplaya bilsinlər: “Əksər hallarda müasir yazıçılar eyni mövzuları təkrar işləyirlər. Oxucu isə daim yenilik axtarışındadır. Hesab edirəm ki, yazıçılarımız daha çox insanları maraqlandıran mövzularda əsərlər yazsalar, daha uğurlu olar”.

 

BDU-nun Beynəlxalq münasibətlər fakültəsinin tələbəsi Elfaq Rzayev də mütaliə etməyi sevənlər sırasındadır: O deyir ki, əsərlərə maraq yaş dövrünə görə fərqlənə bilər: “Məsələn, mən orta məktəb yaşlarımda Jül Vern, Daniel Defo, Ceyms Fenimor Kuper, Çingiz Aytmatov kimi ədiblərin əsərlərini oxumuşam. Bu əsərlər insana böyük həyat təcrübəsi qazandıra bilir. Bir az yetkin nəslə isə Viktor Hüqo, Lev Tolstoy, Fyodor Dostoyevski, Aleksandr Soljenetsin kimi ədibləri oxumağı məsləhət bilirəm. Çünki bu yazıçıların əsərləri başdan-ayağa hikmətlə, bir həyat fəlsəfəsi ilə müşayiət olunub. Lakin müasir ədəbiyyata istinad etməsək olmaz, yeni nəsil ədəbiyyatında isə Paulo Koelyo şübhəsiz ki , ən görkəmli simalardan biridir. Həmçinin, Xalid Hüseyninin "Çərpələng uçuran " əsərini də qeyd edə bilərik”.

 

Yazıçı, jurnalist Safura Çərkəzqızı klassiklərin çox oxunmasının səbəbi ilə bağlı sualımıza cavab olaraq deyir ki, Azərbaycan adamı sorğular zamanı çox vaxt obyektiv və ya səmimi ola bilmir. Bu hal, əsasən, məlumatsızlıqdan qaynaqlanır: ““Ən çox hansı kitabları oxuyursunuz?” sualından asan yaxa qurtarmağın yolu elə “klassik ədəbiyyatı oxuyuram” deməkdir.

Çünki insanların çoxu müasir ədəbiyyatdan xəbərsizdir. Az-çox dərsliklərdən oxuduqları əsərlərin adını çəkməklə özlərini xilas etmiş olurlar. Əgər müasir yazarın kitabının tirajı Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvülərinin sayından az olduğu halda kimi qınayasan? Bundan başqa, müasir ədəbi prosseslərdə bir yarımçıqlıq da var. Həmsöhbətimiz deyir ki, təzadlı olsa da, sürət əsri olmasına baxmayaraq, indi yetkin bir ədəbi nəslin formalaşması çox uzun vaxt aparır”.

O, müasir ədəbi nümunələrimizin qıtlığının səbəblərinə də toxunaraq bildirir ki, burada səbəblər çoxdur. Birincisi, ədəbi prosses stimullaşdırılmır, adi dillə desək, yazarın pulu yoxdur. O, yazdığından heç nə qazanmır, heç kim onu tanımır, o ruhunu dolanışığa satır. “İndi durub hamı şou çıxarmalı deyil ki, onu tanısınlar. Bu qədər televiziyada müasir ədəbiyyatı təbliğ edən sanballı bir verilişimiz yoxdur. İkincisi, sosial vəziyyət oxucunu da perik salıb. Kitaba yaxın düşən nə qədər adamımız var, metroda, avtobusda nə qədər əlikitablı görürsünüz? Müasir yazarın özünün də ədəbi problemləri az deyil. Plagiatlıq, imitatsiya, ideya azlığı, çağdaş damarı tuta bilməmək, azadlıq anlamının tərs qavrayışı və s. Amma sizə deyim ki, müasir ədəbi nümunələrimizinin içərisində ölkə sərhədlərini aşa biləcək əsərlər də çoxdur. Oxumaq lazımdır, sadəcə”.

 

Yazar Şərif Ağayar isə müasir müəlliflərin az oxunmasını ilə bağlı vəziyyəti kitab industriyasının formalaşmaması ilə əlaqələndirir. Onun sözlərinə görə, müasir müəlliflərin oxunması üçün kitab industriyası formlaşmalıdır. Azərbaycanda bu sistem olmadığı üçün ciddi müəlliflərin bazara çıxması çətindir: “Kitab industriyası deyərkən, kitabın yazıçıya sifariş edilməsi, nəşri, reklamının və imza günlərinin təşkili, satışın həyata keçirilməsi, yazıçıya müvafiq qonorarın ödənilməsi və sair kimi ən vacib amillərin sistem halında bir-biri izləməsini nəzərdə tuturam. Təsəvvür edin, ölkədə 70 rayon var, 70 kitab mağazası yoxdur. Müasir tələblərlə fəaliyyət göstərən 7 nəşriyyat yoxdur”.

Ş. Ağayar deyir ki, belə olan halda yeni müəlliflərin ortaya çıxması və ya özünü tam realizə edə bilməsi çətindir. Amma klassika fərqlidir: “Klassik yazıçılar artıq tanınırlar, hansı səviyyədə olduqları bilinir və daimi oxucuları var. Əslində isə bəlli periodlarda müasir yazıçı və şairlər klassiklərdən çox oxunmalıdır. Kitab industriyası həm də sağlam ədəbi mühit deməkdir və yazıçı bu cür mühitdə yetişir, daha yaxşı, sanballı, geniş oxucu kütləsini əhatə edən və dünyaya çıxan əsərlər yazır”.

 

Nicat Dilqəmli

 


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Sabahın havası - külək, yağış, qar
23.03.2019, 14:00

Sabahın havası - külək, yağış, qar

Ağcabədidə narkotik satan mütəşəkkil dəstə tutuldu
23.03.2019, 13:48

Ağcabədidə narkotik satan mütəşəkkil dəstə tutuldu

Rusiya Ukraynadakı prezident seçkilərinə HAZIRLAŞIR
23.03.2019, 13:41

Rusiya Ukraynadakı prezident seçkilərinə HAZIRLAŞIR

Bakıda vətəndaşa qarşı 1800 manatlıq dələduzluq edilib
23.03.2019, 13:30

Bakıda vətəndaşa qarşı 1800 manatlıq dələduzluq edilib

Binəqədidə yol bağlandı
23.03.2019, 13:25

Binəqədidə yol bağlandı

Evlərə qənim kəsilən 4 oğru tutuldu
23.03.2019, 12:36

Evlərə qənim kəsilən 4 oğru tutuldu

Moskva xatirələri - III HİSSƏ  
23.03.2019, 12:33

Moskva xatirələri - III HİSSƏ  

Səfir: “Pakistandan Azərbaycana gələn turistlərin sayı artıb”
23.03.2019, 12:24

Səfir: “Pakistandan Azərbaycana gələn turistlərin sayı artıb”

Əfqanıstanda terror - 7 nəfər öldü
23.03.2019, 12:06

Əfqanıstanda terror - 7 nəfər öldü

Astananın adı dəyişdi - Nur-Sultan oldu
23.03.2019, 11:40

Astananın adı dəyişdi - Nur-Sultan oldu

Dünyanı qorxudan raketlər poliqonlara yeridildi - Amerika bu silahlardan qoruna bilməyəcək 
23.03.2019, 11:28

Dünyanı qorxudan raketlər poliqonlara yeridildi - Amerika bu silahlardan qoruna bilməyəcək 

Araq, serroz və son rol - Səməndər Rzayevin ÖMÜR YOLU
23.03.2019, 11:18

Araq, serroz və son rol - Səməndər Rzayevin ÖMÜR YOLU

Gəncə-Bakı reysinə dəyişiklik
23.03.2019, 11:04

Gəncə-Bakı reysinə dəyişiklik

Amerikanın azərbaycanlı müəllimi
23.03.2019, 10:54

Amerikanın azərbaycanlı müəllimi

Azərbaycanlı əsir, girov və itkinlər... - Mart ayının rəsmi STATİSTİKASI   
23.03.2019, 10:40

Azərbaycanlı əsir, girov və itkinlər... - Mart ayının rəsmi STATİSTİKASI  

Azərbaycan deputatları ABŞ-a getdilər
23.03.2019, 10:22

Azərbaycan deputatları ABŞ-a getdilər

Merkellə Tramp telefonda müzakirə apardı
23.03.2019, 09:56

Merkellə Tramp telefonda müzakirə apardı

Bu gün Avro-2020-nin seçmə mərhələsində I tur yekunlaşacaq - TƏQVİM   
23.03.2019, 09:52

Bu gün Avro-2020-nin seçmə mərhələsində I tur yekunlaşacaq - TƏQVİM  

Məktəblilər “Ölkəmizi tanıyaq” tur-aksiyasında qərb bölgəsinə getdilər
23.03.2019, 09:51

Məktəblilər “Ölkəmizi tanıyaq” tur-aksiyasında qərb bölgəsinə getdilər

Cəbhədə erməni təxribatı...
23.03.2019, 09:49

Cəbhədə erməni təxribatı...

Quran niyə hər yerdə ərəbcə oxunur...   
23.03.2019, 09:44

Quran niyə hər yerdə ərəbcə oxunur...  

Avropa Çempionatının seçmə mərhələsində daha 7 oyun - NƏTİCƏLƏR   
23.03.2019, 09:38

Avropa Çempionatının seçmə mərhələsində daha 7 oyun - NƏTİCƏLƏR  

İsrail hərbçiləri ilə fələstinlilər arasında qarşıdurma: 2 nəfər öldü
23.03.2019, 00:12

İsrail hərbçiləri ilə fələstinlilər arasında qarşıdurma: 2 nəfər öldü

Zaqatalada canavarlar 40-dan çox  heyvanı parçaladı
22.03.2019, 23:57

Zaqatalada canavarlar 40-dan çox  heyvanı parçaladı

Avropadakı aksiyada Quranı yandırdılar - VİDEO
22.03.2019, 23:41

Avropadakı aksiyada Quranı yandırdılar - VİDEO

Türkiyədə ABŞ dolları kəskin bahalaşdı
22.03.2019, 23:23

Türkiyədə ABŞ dolları kəskin bahalaşdı

Şəkidə tütün əkini sahələri 153 hektar artırılacaq
22.03.2019, 23:11

Şəkidə tütün əkini sahələri 153 hektar artırılacaq

Xınalıq yolunda hərəkət bərpa olundu
22.03.2019, 22:54

Xınalıq yolunda hərəkət bərpa olundu

ABŞ Suriyanın terrorçulardan təmizləndiyini açıqladı
22.03.2019, 22:35

ABŞ Suriyanın terrorçulardan təmizləndiyini açıqladı

Kasprşik Paşinyanla Qarabağ münaqişəsini müzakirə etdi
22.03.2019, 22:19

Kasprşik Paşinyanla Qarabağ münaqişəsini müzakirə etdi

Fransada etirazçılar güllələnə bilər
22.03.2019, 22:01

Fransada etirazçılar güllələnə bilər

Mülki vertolyotun qəzaya uğraması nəticəsində iki nəfər öldü
22.03.2019, 21:44

Mülki vertolyotun qəzaya uğraması nəticəsində iki nəfər öldü

Ayfon istifadəçiləri üçün yenilik
22.03.2019, 21:26

Ayfon istifadəçiləri üçün yenilik

Turistləri daşıyan avtobus yandı
22.03.2019, 21:11

Turistləri daşıyan avtobus yandı

ABŞ-dan İrana qarşı yeni sanksiyalar
22.03.2019, 20:53

ABŞ-dan İrana qarşı yeni sanksiyalar

Adil Əliyev Bakı məktəbi ilə “qardaşlaşan” Ankara məktəbinə getdi - FOTOLAR
22.03.2019, 20:46

Adil Əliyev Bakı məktəbi ilə “qardaşlaşan” Ankara məktəbinə getdi - FOTOLAR

Ağakərimin müalicədən sonra yeni görüntüsü yayıldı - FOTO
22.03.2019, 20:38

Ağakərimin müalicədən sonra yeni görüntüsü yayıldı - FOTO

Azərbaycan qazının Avropaya nəqlində növbəti mərhələ
22.03.2019, 20:28

Azərbaycan qazının Avropaya nəqlində növbəti mərhələ

Suriyada onlarla insanı qətlə yetirən şəxs tutuldu
22.03.2019, 20:16

Suriyada onlarla insanı qətlə yetirən şəxs tutuldu

“Türk Dünyasına xidmətlərinə görə” mükafatlandırılanlar məlum oldu    
22.03.2019, 20:15

“Türk Dünyasına xidmətlərinə görə” mükafatlandırılanlar məlum oldu  

Azərbaycanda böyrək köçürülənlərin sayı AÇIQLANDI
22.03.2019, 20:00

Azərbaycanda böyrək köçürülənlərin sayı AÇIQLANDI

İran XİN başçısı Türkiyəyə getdi
22.03.2019, 17:29

İran XİN başçısı Türkiyəyə getdi

Nazirlik sudan istifadə ilə bağlı əhaliyə xəbərdarlıq etdi
22.03.2019, 16:59

Nazirlik sudan istifadə ilə bağlı əhaliyə xəbərdarlıq etdi

Axtarışda olan şəxs saxlanıldı
22.03.2019, 16:01

Axtarışda olan şəxs saxlanıldı

Balakən sakininin evindən silah və narkotik tapıldı
22.03.2019, 15:26

Balakən sakininin evindən silah və narkotik tapıldı

Niderlandda nanotexnologiya şirkət yaradan azərbaycanlı
22.03.2019, 15:00

Niderlandda nanotexnologiya şirkət yaradan azərbaycanlı

Azercell əmək sərgisində
22.03.2019, 14:48

Azercell əmək sərgisində

Ərdoğan Trampın Colan təpələrinə dair bəyanatını sərt tənqid etdi
22.03.2019, 14:12

Ərdoğan Trampın Colan təpələrinə dair bəyanatını sərt tənqid etdi

Sabahın hava PROQNOZU
22.03.2019, 13:23

Sabahın hava PROQNOZU

I qrup əlillərə Prezident təqaüdü veriləcək
22.03.2019, 13:19

I qrup əlillərə Prezident təqaüdü veriləcək

ARXİV