19 oktyabr 2018, Cümə
Ana Səhifə - MƏDƏNİYYƏT - İki səs arasındakı Çaykovski - “Maestro”
İki səs arasındakı Çaykovski - “Maestro”
02.03.2013, 11:45



Modern.az
saytı “Maestro” rubrikasından yeni bir yazını sizlərə təqdim edir. Bu dəfəki qəhrəmanımız rus musiqisinin atası sayılan Pyotr İliç Çaykovskidir.                              

Onun bütün yaradıcılığı bu iki səs arasında qalmışdı...  Bəlkə də bu iki səsin bir-birinə qovuşmasından Çaykovski musiqisi yaranırdı...

Birincisi, onun böyüyüb formalaşdığı mühitin səsi...  XİX əsrin Rusiyası. Bir tərəfdən kübarların cəmləşdiyi, digər tərfədən də kasıbların, məzlumların yer aldığı sosial ziddiyətlərlə dolu olan bir cəmiyyət... Çaykovskinin də birinci səsi bu idi. Rus cəmiyyətinin mənəvi ab-havasından yaranan səs...

İkinci səs isə öz doğma səsi idi. Uşaq vaxtından heç kim tərəfindən birmənalı anlaşılmayan, çoxları tərəfindən başa düşülməyən səs. Məktəbdə hamı uşaq Piterin çox yaramaz, ümumiyyətlə səriştəsiz biri olacağını düşünürdü. Bir fransız tərbiyəçisi var idi. Gününün çoxunu onunla keçirirdi. Demək olar ki, ona hər şeyi öyrətmək istəyirdi. Amma kiçik Piter başqa Piter idi. Harda gəldi barmaqlarının hərəkəti ilə xəyalən pianino çalırdı. Bəlkə də öz səsini kiməsə çatdırmaq istəyirdi. Çünki o səsdən başqa, onun heç nəyi yox idi. Və o səs olmadan onun özü heç kim idi. Bir dəfə şüşənin üstündə o qədər pionino çaldı ki, şüşə axırda qırıldı və balaca Çaykovskinin əlini kəsdi. 
Ailəsi özlərinə görə var-dövlət sahibi idi. Çox tanınmış nəslin soyadını daşıyırdılar, həm də nənəsi fransız idi. Avropa geni özünü göstərdi. Evdə uşaq üçün xüsusi olaraq musiqi müəlliməsi tutmüşdular. O gündən Çaykovskinin üzü gülməyə başlamışdı. Bütün dərsləri buraxmışdı. Ancaq musiqiyə yön almışdı. O səs (içindəki səs) nə idisə ona imkan vermirdi qətiyyən. Hamı onu danlayırdı. Atası, anası, bütün qohumlar,  hətta dayısı da. Buna baxmayaraq, zorla onu hüquq məktəbinə qoydular. Amma o oxumadı. Gizlincə hüquq məktəbindən çıxaraq, Konservatoriyaya yazıldı. Həmin vaxt dayısı ona dedi:
“Ax Piter, Piter, necə oldu ki, sən hüquq isini adi bir tütəkçiliyə dəyişdin”.  
Lakin dayısı bilmirdi ki, o özünü sübuta yetirməkdən ötrü içindəki səsi hamıya çatdırmalıdır. Bunun üçünsə “tütəkçilik” yeganə üsul idi.

Və hər şey də o “tütəkçilikdən” başladı...

O içindəki səsin sirrini tapdı. Həmçinin onu necə ifadə etməyin sirlərini də öyrəndi. Artıq o bilirdi ki, onun iki səsi var. Biri əvvəldə dediyimiz cəmiyətin səsi. Digəri isə onun öz səsi. Məhz  o bu iki səsləri bir-birinə qovuşdura–qovuşdura, onların ahəngini,  sintezini  yarada–yarada özünün Çaykovski səviyyəsinə çata bildi. O, həm də böyük bir psixoloq idi. Çaykovski psixoloji aləm ilə bağlı olaraq yaradıcılığında insanın daxili aləminin təsvirinə üstünlük verirdi.  Onun yaradıcılığının mərkəzini fəlsəfi psixoloji problemlər tuturdu. Çaykovski daim öz qəhrəmanlarını onu əhatə edən mühitlə qarşı–qarşıya qoyaraq toqquşdururdu. O da, dövrünün bir sıra nümayəndələri kimi rus xalqının həyatında olan faciənin səbəbini axıradək dərk edə bilmirdi. Ona görə də bu mühiti böyük həyəcanlıqla keçirirdi.

Çaykovski yaradıcılığında bədbinlik, pessimizm əlaməti yoxdur. Onun faciələrində belə, ən faciəvi obrazlar ruh düşkünlüyündən uzaqda idi. Onun qəhrəmanları həyata inanır və mübarizə aparırdı. Çünki  onun bütün qəhramanları da Çaykovski səsini  insanlara çatdırmaqdan ötrü  yaranırdı. Bir dəfə Çaykovskidən soruşurlar: – “Necə oldu ki,  sizin nikahınız uğursuz alındı. (o vaxt dahi bəstəkar arvadından boşanmışdı. Ümumiyyətlə onun ailə sarıdan bəxti heç gətirməmişdi. ).
Çaykovski cavab verir:  - “Mən arvadımı Tatyana ilə səhf salmışam”. Tatyana müəllifi olduğu  “Yevgeni Onegin” operasının qəhrəmanı idi .

Tam olaraq həyatda öz obrazları ilə yaşayan bəstəkar həyatda heç kimə isinişə bilmirdi. Bir dəfə yaşlı, varlı messenant qadın ona vurulmuşdu. Amma Çaykovski messenantla tam rəsmi danışır, bir müddətdən sonra ondan pul xahiş edirdi. Səbəbi isə evlənməsi ilə bağlayır. Qadın çox pis olsa da, ona lazımı pulu yollayır. Daha 6 il heç yerdən qazanc mənbəyi olmayan Çaykovskinin pulla təmin edir. Amma o hamıdan qaçırdı. Evlənəndən sonra da həyat yoldaşı  ilə yaşamadı. Tamamilə hamıdan qaçdı. Öz səslərinin yanına qaçdı. Və bu səslərdən yaranan dünyəvi musiqinin sədaları indi də bizləri məftun etməkdədir...

Elmin Nuri


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Bakıda yeraltı qaz xəttində sızma aşkarlandı, qazın verilişi dayandırıldı
19.10.2018, 18:14

Bakıda yeraltı qaz xəttində sızma aşkarlandı, qazın verilişi dayandırıldı

Bir qrup energetikə fəxri ad və medal verildi - SİYAHI
19.10.2018, 18:10

Bir qrup energetikə fəxri ad və medal verildi - SİYAHI

Voleybol üzrə dünya çempionatında finalçılar müəyyənləşdi
19.10.2018, 18:09

Voleybol üzrə dünya çempionatında finalçılar müəyyənləşdi

Nazir müavini Gülməmməd Cavadova Prezident təqaüdü ayrıldı
19.10.2018, 18:08

Nazir müavini Gülməmməd Cavadova Prezident təqaüdü ayrıldı

Azərbaycan və Türkiyə prezidentləri “Star” neft emalı zavodunun açılışında - YENİLƏNİB
19.10.2018, 18:00

Azərbaycan və Türkiyə prezidentləri “Star” neft emalı zavodunun açılışında - YENİLƏNİB

İcra başçısının müavini vəfat etdi
19.10.2018, 17:55

İcra başçısının müavini vəfat etdi

Keçmiş deputat küçəyə atasının adını verdirib? - Bilgəh sakinləri Hacı Qalibi təkzib etdilər
19.10.2018, 17:49

Keçmiş deputat küçəyə atasının adını verdirib? - Bilgəh sakinləri Hacı Qalibi təkzib etdilər

Odlar Yurdu Universitetindən dikdaban qadağasına REAKSİYA
19.10.2018, 17:42

Odlar Yurdu Universitetindən dikdaban qadağasına REAKSİYA

AZAL və Dövlət Turizm Agentliyi əməkdaşlıq edəcək   
19.10.2018, 17:35

AZAL və Dövlət Turizm Agentliyi əməkdaşlıq edəcək  

MTRŞ bu şirkətin lisenziyasına XİTAM VERDİ
19.10.2018, 17:28

MTRŞ bu şirkətin lisenziyasına XİTAM VERDİ

Manat və dolların 3 günlük MƏZƏNNƏSİ 
19.10.2018, 17:22

Manat və dolların 3 günlük MƏZƏNNƏSİ 

Novruz Məmmədov nazirləri iclasa çağırdı, göstərişlər verdi - FOTOLAR   
19.10.2018, 17:15

Novruz Məmmədov nazirləri iclasa çağırdı, göstərişlər verdi - FOTOLAR  

Pəncərədən düşən işıq... - “Qobu Park”dan REPORTAJ
19.10.2018, 17:12

Pəncərədən düşən işıq... - “Qobu Park”dan REPORTAJ

Ünvanlı sosial yardım alanların sayı açıqlandı
19.10.2018, 17:06

Ünvanlı sosial yardım alanların sayı açıqlandı

Bakının bu hissəsində yol bağlanacaq
19.10.2018, 17:05

Bakının bu hissəsində yol bağlanacaq

Bakı-Sumqayıt qatarının hərəkət cədvəlində DƏYİŞİKLİK
19.10.2018, 17:04

Bakı-Sumqayıt qatarının hərəkət cədvəlində DƏYİŞİKLİK

AMEA Dövlət Komitəsinin müraciətinə müsbət cavab verib - FOTO
19.10.2018, 17:00

AMEA Dövlət Komitəsinin müraciətinə müsbət cavab verib - FOTO

AQTA maarifləndirir - Saxta balın fəsadları
19.10.2018, 17:00

AQTA maarifləndirir - Saxta balın fəsadları

İstirahət günlərinin HAVASI: 27 dərəcə isti olacaq
19.10.2018, 16:32

İstirahət günlərinin HAVASI: 27 dərəcə isti olacaq

Rusiya Özbəkistanda Atom Elektrik Stansiyası inşa edəcək
19.10.2018, 16:25

Rusiya Özbəkistanda Atom Elektrik Stansiyası inşa edəcək

Ərəb ölkəsində niqab qadağan olundu
19.10.2018, 16:19

Ərəb ölkəsində niqab qadağan olundu

Ağ Ev Putinin adamını sanksiya siyahısından çıxardı
19.10.2018, 16:14

Ağ Ev Putinin adamını sanksiya siyahısından çıxardı

Nazirlik Prezidentin tapşırığı ilə bağlı səfərbər olunub - Kollegiya iclası keçirildi
19.10.2018, 16:13

Nazirlik Prezidentin tapşırığı ilə bağlı səfərbər olunub - Kollegiya iclası keçirildi

Qanunsuz tikintilərə qarşı yeni qanunvericilik təşəbbüsləri hazırlanır
19.10.2018, 16:08

Qanunsuz tikintilərə qarşı yeni qanunvericilik təşəbbüsləri hazırlanır

"Teleqüllə" ətrafında sürüşməyə meyilli iki zona tapıldı - SOS
19.10.2018, 15:58

"Teleqüllə" ətrafında sürüşməyə meyilli iki zona tapıldı - SOS

Bakıda cibgir qızların paltarından gileyləndi: “Çox dar geyinirlər”
19.10.2018, 15:34

Bakıda cibgir qızların paltarından gileyləndi: “Çox dar geyinirlər”

Yusif Kərimov - gənclik simvolu
19.10.2018, 15:33

Yusif Kərimov - gənclik simvolu

Yasamaldakı növbəti sosial evlər SATIŞA ÇIXARILACAQ
19.10.2018, 15:15

Yasamaldakı növbəti sosial evlər SATIŞA ÇIXARILACAQ

İnam Kərimov şikayətləri dinlədi
19.10.2018, 15:14

İnam Kərimov şikayətləri dinlədi

“Azercell” məktəblilərə təlim keçirir
19.10.2018, 15:13

“Azercell” məktəblilərə təlim keçirir

Komitə sədri bələdiyyələrlə bağlı qanuna dəyişikliyi şərh etdi
19.10.2018, 15:07

Komitə sədri bələdiyyələrlə bağlı qanuna dəyişikliyi şərh etdi

İtaliya Senatının sədrinə ADU-nun fəxri doktoru adı verildi
19.10.2018, 15:04

İtaliya Senatının sədrinə ADU-nun fəxri doktoru adı verildi

Diaspor Komitəsinin hesabat yığıncağı keçirilib - FOTO
19.10.2018, 14:54

Diaspor Komitəsinin hesabat yığıncağı keçirilib - FOTO

Ərdoğan:
19.10.2018, 14:45

Ərdoğan: "Azərbaycan hər zaman Türkiyənin yanında olub"

Türkiyədəki diaspor təşkilatlarının rəhbərləri Dövlət Komitəsində görüş keçirib
19.10.2018, 14:40

Türkiyədəki diaspor təşkilatlarının rəhbərləri Dövlət Komitəsində görüş keçirib

Azərbaycan “İnternet istifadəçiləri” göstəricisinə görə MDB-də liderdir
19.10.2018, 14:37

Azərbaycan “İnternet istifadəçiləri” göstəricisinə görə MDB-də liderdir

İlham Əliyev Türkiyəyə getdi - FOTO
19.10.2018, 14:20

İlham Əliyev Türkiyəyə getdi - FOTO

Gələn ilin pensiya və müavinətləri üçün büdcə artırıldı - RƏQƏMLƏR   
19.10.2018, 14:15

Gələn ilin pensiya və müavinətləri üçün büdcə artırıldı - RƏQƏMLƏR  

Bakı Ali Neft Məktəbində III Avrasiya Konfransına start verildi
19.10.2018, 14:06

Bakı Ali Neft Məktəbində III Avrasiya Konfransına start verildi

Ədəbi dil normalarını pozan müğənnilərin adları AÇIQLANDI
19.10.2018, 14:00

Ədəbi dil normalarını pozan müğənnilərin adları AÇIQLANDI

Lənkərandakı tut bağında çılpaq ilbizlər...
19.10.2018, 13:47

Lənkərandakı tut bağında çılpaq ilbizlər...

Tərtərin icra başçısı: “Minaya düşən gənci diqqətdə saxlayırıq”   
19.10.2018, 13:39

Tərtərin icra başçısı: “Minaya düşən gənci diqqətdə saxlayırıq”  

Ərdoğan, Makron, Merkel və Putin Suriyaya görə TOPLAŞACAQ
19.10.2018, 13:22

Ərdoğan, Makron, Merkel və Putin Suriyaya görə TOPLAŞACAQ

Gəmidə ölənlərin ailələrinə kompensasiya veriləcək - SƏFİR
19.10.2018, 13:18

Gəmidə ölənlərin ailələrinə kompensasiya veriləcək - SƏFİR

Sabah 27 dərəcə isti olacaq 
19.10.2018, 12:52

Sabah 27 dərəcə isti olacaq 

İnterpol-un keçmiş rəhbəri ölmüş ola bilər
19.10.2018, 12:47

İnterpol-un keçmiş rəhbəri ölmüş ola bilər

Sürüşmə zonasında çatların ölçüsü böyüyüb - NAZİRLİK
19.10.2018, 12:45

Sürüşmə zonasında çatların ölçüsü böyüyüb - NAZİRLİK

“Dünya təhsili də kurikulum yolu ilə gedir” - Eks-nazir yeni imtahan modeli HAQDA   
19.10.2018, 12:37

“Dünya təhsili də kurikulum yolu ilə gedir” - Eks-nazir yeni imtahan modeli HAQDA  

Uşaqların həyatında oyunun rolu
19.10.2018, 12:32

Uşaqların həyatında oyunun rolu

Heydər Əliyev Fondu Vyetnamda ibtidai məktəb açdı - FOTO
19.10.2018, 12:30

Heydər Əliyev Fondu Vyetnamda ibtidai məktəb açdı - FOTO

ARXİV