11 dekabr 2018, Çərşənbə
Ana Səhifə - MƏDƏNİYYƏT - İki səs arasındakı Çaykovski - “Maestro”
İki səs arasındakı Çaykovski - “Maestro”
02.03.2013, 11:45



Modern.az
saytı “Maestro” rubrikasından yeni bir yazını sizlərə təqdim edir. Bu dəfəki qəhrəmanımız rus musiqisinin atası sayılan Pyotr İliç Çaykovskidir.                              

Onun bütün yaradıcılığı bu iki səs arasında qalmışdı...  Bəlkə də bu iki səsin bir-birinə qovuşmasından Çaykovski musiqisi yaranırdı...

Birincisi, onun böyüyüb formalaşdığı mühitin səsi...  XİX əsrin Rusiyası. Bir tərəfdən kübarların cəmləşdiyi, digər tərfədən də kasıbların, məzlumların yer aldığı sosial ziddiyətlərlə dolu olan bir cəmiyyət... Çaykovskinin də birinci səsi bu idi. Rus cəmiyyətinin mənəvi ab-havasından yaranan səs...

İkinci səs isə öz doğma səsi idi. Uşaq vaxtından heç kim tərəfindən birmənalı anlaşılmayan, çoxları tərəfindən başa düşülməyən səs. Məktəbdə hamı uşaq Piterin çox yaramaz, ümumiyyətlə səriştəsiz biri olacağını düşünürdü. Bir fransız tərbiyəçisi var idi. Gününün çoxunu onunla keçirirdi. Demək olar ki, ona hər şeyi öyrətmək istəyirdi. Amma kiçik Piter başqa Piter idi. Harda gəldi barmaqlarının hərəkəti ilə xəyalən pianino çalırdı. Bəlkə də öz səsini kiməsə çatdırmaq istəyirdi. Çünki o səsdən başqa, onun heç nəyi yox idi. Və o səs olmadan onun özü heç kim idi. Bir dəfə şüşənin üstündə o qədər pionino çaldı ki, şüşə axırda qırıldı və balaca Çaykovskinin əlini kəsdi. 
Ailəsi özlərinə görə var-dövlət sahibi idi. Çox tanınmış nəslin soyadını daşıyırdılar, həm də nənəsi fransız idi. Avropa geni özünü göstərdi. Evdə uşaq üçün xüsusi olaraq musiqi müəlliməsi tutmüşdular. O gündən Çaykovskinin üzü gülməyə başlamışdı. Bütün dərsləri buraxmışdı. Ancaq musiqiyə yön almışdı. O səs (içindəki səs) nə idisə ona imkan vermirdi qətiyyən. Hamı onu danlayırdı. Atası, anası, bütün qohumlar,  hətta dayısı da. Buna baxmayaraq, zorla onu hüquq məktəbinə qoydular. Amma o oxumadı. Gizlincə hüquq məktəbindən çıxaraq, Konservatoriyaya yazıldı. Həmin vaxt dayısı ona dedi:
“Ax Piter, Piter, necə oldu ki, sən hüquq isini adi bir tütəkçiliyə dəyişdin”.  
Lakin dayısı bilmirdi ki, o özünü sübuta yetirməkdən ötrü içindəki səsi hamıya çatdırmalıdır. Bunun üçünsə “tütəkçilik” yeganə üsul idi.

Və hər şey də o “tütəkçilikdən” başladı...

O içindəki səsin sirrini tapdı. Həmçinin onu necə ifadə etməyin sirlərini də öyrəndi. Artıq o bilirdi ki, onun iki səsi var. Biri əvvəldə dediyimiz cəmiyətin səsi. Digəri isə onun öz səsi. Məhz  o bu iki səsləri bir-birinə qovuşdura–qovuşdura, onların ahəngini,  sintezini  yarada–yarada özünün Çaykovski səviyyəsinə çata bildi. O, həm də böyük bir psixoloq idi. Çaykovski psixoloji aləm ilə bağlı olaraq yaradıcılığında insanın daxili aləminin təsvirinə üstünlük verirdi.  Onun yaradıcılığının mərkəzini fəlsəfi psixoloji problemlər tuturdu. Çaykovski daim öz qəhrəmanlarını onu əhatə edən mühitlə qarşı–qarşıya qoyaraq toqquşdururdu. O da, dövrünün bir sıra nümayəndələri kimi rus xalqının həyatında olan faciənin səbəbini axıradək dərk edə bilmirdi. Ona görə də bu mühiti böyük həyəcanlıqla keçirirdi.

Çaykovski yaradıcılığında bədbinlik, pessimizm əlaməti yoxdur. Onun faciələrində belə, ən faciəvi obrazlar ruh düşkünlüyündən uzaqda idi. Onun qəhrəmanları həyata inanır və mübarizə aparırdı. Çünki  onun bütün qəhramanları da Çaykovski səsini  insanlara çatdırmaqdan ötrü  yaranırdı. Bir dəfə Çaykovskidən soruşurlar: – “Necə oldu ki,  sizin nikahınız uğursuz alındı. (o vaxt dahi bəstəkar arvadından boşanmışdı. Ümumiyyətlə onun ailə sarıdan bəxti heç gətirməmişdi. ).
Çaykovski cavab verir:  - “Mən arvadımı Tatyana ilə səhf salmışam”. Tatyana müəllifi olduğu  “Yevgeni Onegin” operasının qəhrəmanı idi .

Tam olaraq həyatda öz obrazları ilə yaşayan bəstəkar həyatda heç kimə isinişə bilmirdi. Bir dəfə yaşlı, varlı messenant qadın ona vurulmuşdu. Amma Çaykovski messenantla tam rəsmi danışır, bir müddətdən sonra ondan pul xahiş edirdi. Səbəbi isə evlənməsi ilə bağlayır. Qadın çox pis olsa da, ona lazımı pulu yollayır. Daha 6 il heç yerdən qazanc mənbəyi olmayan Çaykovskinin pulla təmin edir. Amma o hamıdan qaçırdı. Evlənəndən sonra da həyat yoldaşı  ilə yaşamadı. Tamamilə hamıdan qaçdı. Öz səslərinin yanına qaçdı. Və bu səslərdən yaranan dünyəvi musiqinin sədaları indi də bizləri məftun etməkdədir...

Elmin Nuri


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Şabranda evdən 2900 manat oğurlanıb
11.12.2018, 00:27

Şabranda evdən 2900 manat oğurlanıb

Fransada fövqəladə vəziyyət elan OLUNACAQ
10.12.2018, 23:45

Fransada fövqəladə vəziyyət elan OLUNACAQ

Astarada qatar 28 yaşlı gənci vuraraq öldürüb
10.12.2018, 23:21

Astarada qatar 28 yaşlı gənci vuraraq öldürüb

Lənkəranda 46 yaşlı kişi xalasının evindən itkin düşdü
10.12.2018, 23:11

Lənkəranda 46 yaşlı kişi xalasının evindən itkin düşdü

Fransada gürcü, azərbaycanlı və ermənilərin təmsil olunduğu cinayətkar qruplaşmanın üvzləri saxlanılıb 
10.12.2018, 22:30

Fransada gürcü, azərbaycanlı və ermənilərin təmsil olunduğu cinayətkar qruplaşmanın üvzləri saxlanılıb 

Azərbaycanda qızıl və gümüş bahalaşdı
10.12.2018, 22:07

Azərbaycanda qızıl və gümüş bahalaşdı

Sabunçuda mənzildən qadın meyiti tapıldı
10.12.2018, 21:39

Sabunçuda mənzildən qadın meyiti tapıldı

Bu şəxslərin maaşı artdı
10.12.2018, 21:21

Bu şəxslərin maaşı artdı

Novxanıda iki avtomobil toqquşdu, ölən və xəsarət alanlar var
10.12.2018, 20:58

Novxanıda iki avtomobil toqquşdu, ölən və xəsarət alanlar var

Səudiyyə Qaşıqçının qatillərini Türkiyəyə vermədi
10.12.2018, 20:45

Səudiyyə Qaşıqçının qatillərini Türkiyəyə vermədi

İstanbulda “İrəvan-gizlədilmiş həqiqətlər“ sənədli filmi nümayiş olunub - FOTOLAR
10.12.2018, 20:43

İstanbulda “İrəvan-gizlədilmiş həqiqətlər“ sənədli filmi nümayiş olunub - FOTOLAR

Qubada orta məktəbdə baş verən yanğın söndürülüb
10.12.2018, 20:40

Qubada orta məktəbdə baş verən yanğın söndürülüb

Paşinyan: “Ermənistan NATO üzvlüyünə can atmır”
10.12.2018, 20:34

Paşinyan: “Ermənistan NATO üzvlüyünə can atmır”

Qar ABŞ-ı “dondurdu” - 276 min adam işıqsızdı
10.12.2018, 20:19

Qar ABŞ-ı “dondurdu” - 276 min adam işıqsızdı

Naxçıvanda döyüş atışlı taktiki-xüsusi təlimlər keçirilib - FOTOLAR
10.12.2018, 19:45

Naxçıvanda döyüş atışlı taktiki-xüsusi təlimlər keçirilib - FOTOLAR

Aeroport yolunda nəqliyyatın sıxlığı müşahidə edilir - BNA
10.12.2018, 19:34

Aeroport yolunda nəqliyyatın sıxlığı müşahidə edilir - BNA

Keçmiş nazir müavini bıçaqlandı - GÜRCÜSTANDA
10.12.2018, 19:20

Keçmiş nazir müavini bıçaqlandı - GÜRCÜSTANDA

Sabunçuda 3 otaqlı ev yanıb
10.12.2018, 19:03

Sabunçuda 3 otaqlı ev yanıb

Azərbaycan nümayəndə heyəti Gürcüstan Prezidentinin inauqurasiyasında iştirak edəcək
10.12.2018, 18:55

Azərbaycan nümayəndə heyəti Gürcüstan Prezidentinin inauqurasiyasında iştirak edəcək

Xətai rayonunun bu hissələrində qaz olmayacaq
10.12.2018, 18:48

Xətai rayonunun bu hissələrində qaz olmayacaq

Qubada məktəbdə yanğın - İcra başçısı hadisə yerinə gəldi
10.12.2018, 18:40

Qubada məktəbdə yanğın - İcra başçısı hadisə yerinə gəldi

Heydər Əliyev Mərkəzində Xocalı-Gədəbəy arxeoloji mədəniyyəti incisinin təqdimatı olub - FOTO
10.12.2018, 18:33

Heydər Əliyev Mərkəzində Xocalı-Gədəbəy arxeoloji mədəniyyəti incisinin təqdimatı olub - FOTO

Daha 2 piyada yol qəzasının qurbanı oldu
10.12.2018, 18:25

Daha 2 piyada yol qəzasının qurbanı oldu

Muxtar Babayev Türkiyəli həmkarını qəbul edib
10.12.2018, 18:17

Muxtar Babayev Türkiyəli həmkarını qəbul edib

Cəlilabadda 30 yaşlı kişi xəstəxanada öldü
10.12.2018, 18:10

Cəlilabadda 30 yaşlı kişi xəstəxanada öldü

Ziyafət Əsgərov: “O saxta video - montajı onu yayanların vicdanına buraxıram”
10.12.2018, 17:59

Ziyafət Əsgərov: “O saxta video - montajı onu yayanların vicdanına buraxıram”

Braziliyadakı Azərbaycan məktəbində xeyriyyə tədbiri keçirilib
10.12.2018, 17:58

Braziliyadakı Azərbaycan məktəbində xeyriyyə tədbiri keçirilib

Prezident övladlığa götürmə ilə bağlı fərman imzaladı   
10.12.2018, 17:49

Prezident övladlığa götürmə ilə bağlı fərman imzaladı  

İlham Əliyev Burkina-Fasonun dövlət başçısını təbrik etdi
10.12.2018, 17:48

İlham Əliyev Burkina-Fasonun dövlət başçısını təbrik etdi

Sabah Bakıda Azərbaycan-Türkiyə biznes forumu keçiriləcək
10.12.2018, 17:40

Sabah Bakıda Azərbaycan-Türkiyə biznes forumu keçiriləcək

Dillər Universitetində Heydər Əliyev anıldı
10.12.2018, 17:39

Dillər Universitetində Heydər Əliyev anıldı

“Qarabağ problemi ilə bağlı dövlət qurumu yaradılsın” - Eldar Namazovun təklifinə REAKSİYA   
10.12.2018, 17:37

“Qarabağ problemi ilə bağlı dövlət qurumu yaradılsın” - Eldar Namazovun təklifinə REAKSİYA  

Elmi kadrların attestasiyasının aparılması işi təkmilləşdirilir - SƏRƏNCAM
10.12.2018, 17:31

Elmi kadrların attestasiyasının aparılması işi təkmilləşdirilir - SƏRƏNCAM

Kanada azərbaycanlıları erməni təxribatına etiraz edir
10.12.2018, 17:28

Kanada azərbaycanlıları erməni təxribatına etiraz edir

İlham Əliyev onlara fəxri adlar verdi - SİYAHI
10.12.2018, 17:24

İlham Əliyev onlara fəxri adlar verdi - SİYAHI

Vaqif Əsədov və Ceyhun Topçubaşov mükafatlandırıldı 
10.12.2018, 17:22

Vaqif Əsədov və Ceyhun Topçubaşov mükafatlandırıldı 

Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ
10.12.2018, 17:18

Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ

Qaraçuxur və Əmircan susuz qalacaq
10.12.2018, 17:17

Qaraçuxur və Əmircan susuz qalacaq

Azərbaycanla Türkiyə arasında Əməkdaşlıq Protokolu imzalanıb
10.12.2018, 17:09

Azərbaycanla Türkiyə arasında Əməkdaşlıq Protokolu imzalanıb

Rusiyada Əvəz Ələkbərov və Tofiq Quliyevin müəllifi olduğu kitab çıxdı
10.12.2018, 17:07

Rusiyada Əvəz Ələkbərov və Tofiq Quliyevin müəllifi olduğu kitab çıxdı

Bakı meriyası “Qarabağ mitinqi”nə “YOX” dedi
10.12.2018, 16:52

Bakı meriyası “Qarabağ mitinqi”nə “YOX” dedi

“Nar” gənclərə karyera qurmaqda dəstək olur
10.12.2018, 16:45

“Nar” gənclərə karyera qurmaqda dəstək olur

Bosniya və Herseqovinada AXC ilə bağlı konfrans keçirildi -  FOTO
10.12.2018, 16:41

Bosniya və Herseqovinada AXC ilə bağlı konfrans keçirildi -  FOTO

Böyük Britaniya Brexit-lə bağlı səsvermə keçirməyəcək
10.12.2018, 16:41

Böyük Britaniya Brexit-lə bağlı səsvermə keçirməyəcək

110 dövlət əmlakı özəlləşdirilir
10.12.2018, 16:37

110 dövlət əmlakı özəlləşdirilir

Azərbaycanda müəllim 7-ci sinif şagirdi ilə evləndi: “Ona dərs demişəm” - VİDEO
10.12.2018, 16:30

Azərbaycanda müəllim 7-ci sinif şagirdi ilə evləndi: “Ona dərs demişəm” - VİDEO

“Bakcell”ə “Ən yaxşı təqdimat” sertifikatı verildi
10.12.2018, 16:23

“Bakcell”ə “Ən yaxşı təqdimat” sertifikatı verildi

Azercell könüllü gənclərlə həmrəy oldu
10.12.2018, 16:15

Azercell könüllü gənclərlə həmrəy oldu

Bu ölkənin prezidentini 5-ci dəfə vəzifəsindən kənarlaşdırdılar
10.12.2018, 16:07

Bu ölkənin prezidentini 5-ci dəfə vəzifəsindən kənarlaşdırdılar

Rufiz Qonaqovun kitabının təqdimatı oldu
10.12.2018, 16:07

Rufiz Qonaqovun kitabının təqdimatı oldu

ARXİV