19 dekabr 2018, Çərşənbə axşamı
Ana Səhifə - MƏDƏNİYYƏT - Yuri Levitan - Hitleri dəli edən “sovetin dəmir səsi” - MARAQLI
Yuri Levitan - Hitleri dəli edən “sovetin dəmir səsi” - MARAQLI
02.10.2018, 08:16

Bu gün keçmiş Ümumittifaq radiosunun məşhur diktoru, SSRİ Nazirlər Soveti yanında televiziya və radio üzrə Dövlət Komitəsinin diktoru Yuri Levitanın doğum tarixidir. “Kremlin dəmir səsi” adlandırılan Yuri Levitanın səsi hələ uşaq olarkən ətrafdakılarının diqqətini çəkib. Qonşular öz uşaqlarını səsləmək istəyəndə bunu balaca Yuridən xahiş ediblər. Təbii ki, öz səsinin gücünə arxayın olan Yuri bu işin öhdəsindən asanlıqla gəlib.


Modern.az saytı məşhur səs sahibi haqqında yazını təqdim edir.

Yuri Levitan 2 oktyabr 1914-cü ildə Rusiyanın Vladimirsk şəhərində anadan olub. Atası liman işçisi, anası isə evdar xanım olmuşdu. Öz dayısından o, teatr və poeziyaya sevgini öyrənmişdi. O oxuyan zaman səsini hər kəs bir neçə binadan eşidə bilirdi. 

Uşaqlıq illərində Levitanın heç ağlına belə gəlməyib ki, nə vaxtsa təkcə SSRİ-də deyil, bütün dünyada ən tanınmış səs sahiblərindən biri, məşhur diktor olacaq. Çünki o, orta təhsil aldığı vaxtlar aktyor olmaq istəyib.

Yəhudi ailəsində dünyaya göz açan Levitanın atası dərzi, anası evdar qadın olub. 17 yaşına catdıqdan sonra o valideynlərindən ayrılaraq, Rusiyanın Vladimir şəhərindən Moskvaya gəlib. Aktyor olmaq arzusunu həyata keçirmək üçün sənədlərini Kino texnikumuna verib. Ancaq qəbul komissiyasının üzvlərini Levitanın bilik və bacarığı qane etməyib. Ümidləri bu təhsil ocağından qırılan gənc Yuri təsadüfən radio diktorlarının qəbulu ilə bağlı elana rast gəlib. Ümidsiz olsa da müsabiqədə iştirak edib. Bu dəfə tale Levitanın üzünə gülüb. Danışığında əyalət ləhcəsi olmasına baxmayaraq komissiya üzvləri müsbət rəy veriblər.

Beləliklə bir müddət təcrübə keçdikdən sonra Levitan Radio Verilişləri Komitəsində işə başlayıb. 19 yaşlı diktora yalnız gecə saatlarında qəzetlərin xülasəsini oxumağı həvalə ediblər. Bəlkə də Levitanın diktorluq fəaliyyəti elə ömrünün sonuna qədər beləcə də davam edəcəkdi. Amma...

Həmin günlərin birində gecə vaxtı kabinetində işləyən Stalin təsadüfən radionu işə salıb. Bu vaxt Levitan “Pravda” qəzetinin xülasəsini oxuyurmuş. Onun səsi Stalinin diqqətini cəlb edib. Bir müddət qulaq asdıqdan sonra elə gecə ikən Radio Verlişləri Komitəsinin sədrinə zəng vurub göstəriş verib ki, qurultayın açılışı ilə bağlı sabahkı məruzəsini məhz bu tanımadığı diktor oxumalıdır. Səhərisi gün beş saatlıq məruzəni bir dəfə də olsun səhv etmədən və çaşmadan oxuyan Yuri Levitan həmi gündən Stalin tərəfindən Sovet İttifaqının baş diktoru və “Kremlin rəsmi səsi” statusunu daşıyıb.

1941-ci ildə müharibənin başlanması ilə bağlı xəbəri efir vasitəsi ilə ilk dəfə xarici işlər komissarı Molotov çatdırsa da Stalinin göstərişi ilə ikinci dəfə bu xəbəri Levitan səsləndirib.

1941-45-ci illərdə Levitan “Sovinformbüro”nun və Stalinin əmrlərini səsləndirib. Stalinin bu barədə xüsusi əmri olub: “Müdafiə Komitəsinin məlumatlarının əhaliyə çatdırılması yavnız Yuri Levitana həvalə edilsin”.

Hitlerin cəzalandırmaq istədiyi insanların siyahısında Levitanın adı birinci yerdə olub. Onun səsi füreri hədsiz dərəcədə hiddətləndirib, hətta sakit oturduğu vaxtda onu yerindən oynadıb. Bu səsə dözməyən Hitler əlini stola çırparaq qışqırıb:


“İlk növbədə Sovet İttifaqının səsini kəsmək lazımdır”. Bu məqsədlə o Levitanın öldürülməsi ilə bağlı xüsusi göstərişlər verib, onu məhv edən şəxsə 250 min marka mükafat vəd edib. Bu məsələdən agah olan sovet rəhbərliyi Levitanın təhlükəsizliyi üçün lazımi tədbirlər həyata keçiriblər. Levitanın xarici görünüşü ilə bağlı mətbuatda mütəmadi olaraq yanlış məlumatlar veriblər. Ümumiyyətlə həmin dövrdə yaxın çərçivəsindən başqa Levitanı heç kim üzdəm tanımayıb.



1941-ci ildə Padio komitəsinin həyətindəki bomba partlayışından sonra alman radiosu radio mərkəzinin dağıdılması və Levitanın məhv edilməsi ilə bağlı xəbər yayıb. Ancaq 20 dəqiqədən sonra Levitanın əzəmətli səsi efirdən yenidən eşidilib:

- Sovet qoşunlarının şücaəti nəticəsində hər 7 saniyədən bir bir alman əsgəri məhv edilir.


Marşal Rokossovski Levitanın səsindəki gücü bir dviziyanın gücü ilə bərabər olduğunu söyləyib.


Müharibə dövründə Levitan milyonlarla sovet insanı üçün sanki bir ümid yeri olub. İnsanlar saatlarla cəbhədəki vəziyyətlə bağlı məlumatları eşitmək üçün səbirsizliklə Levitanın səsini gözləyiblər.


Müharibə illərində Yuri Levitan “Sovinformbüro”nun iki mindən artıq məlumatını, yüz iyirmidən artıq Müdafiə Komitəsinin xəbərini oxuyub.


1945-ci ildə alman faşizmi üzərində qələbə xəbərini çatdırmaq da Levitana tapşırılıb. Həmin möhtəşəm xəbəri çatdırmaq məqamında Levitan kiçik bir problemlə üzləşib. Kremldən çıxab radio komitəsinə kedən zaman Qızıl meydana toplaşmış saysız-hesabsız insanların arasından keçmək müçkülə dönüb. İnsanlara toxuna-toxuna keçən diktora əsəbi şəkildə irad tutanlar da olub:


- Hara gedirsən? Mane olma, bir ayaq saxla. İndi Levitan qələbə xəbərini deyəcək.


Levitan çətinliklə insanların arasından çıxıb və onların illərlə gözlədiyi xəbəri səsləndirməyə tələsib.


Müharibədən sonrakı illərdə Yuri Levitan hökumət və dövlət müraciətlərini oxuyub, Qızıl meydandan, Kremlin Qurultaylar sarayından reportajlar aparıb, televiziya və radioda bir sıra verilişlərin aparıcısı olub.


Yuri Levitan sovetlər birliyində ilk SSRİ xalq artisti adını alan diktor olub.


Levitanın şəxsi həyatı uğursuz olub. On bir il rəsmi nikahda olduğu həyat yoldaşı onu atıb. O qızı və qayınanası ilə birlikdə yaşayıb. Qayınanası Yurinin xətrini çox istəyib, ona hörmətlə yanaşıb, ömrünün sonuna kimi kürəkəninin qayğısını çəkib.


Yuri Levitan 1983-cü ildə veteranlarla görüşə gedən zaman Belqorod şəhərinin ətrafında yolda ikən ürəyindən kəskin ağrı tutub. Onu yaxınlıqdakı kənd xəstəxanasına çatdırsalar da, həyatını xilas etmək mümkün olmayıb.




İlham Cəmiloğlu


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Azərbaycan və Ermənistan XİN rəhbərləri birgə bəyanat verəcək
19.12.2018, 13:30

Azərbaycan və Ermənistan XİN rəhbərləri birgə bəyanat verəcək

“Dərslik müəllifləri kurikulum sisteminə istinad etməməlidir” - TƏKLİF   
19.12.2018, 13:21

“Dərslik müəllifləri kurikulum sisteminə istinad etməməlidir” - TƏKLİF  

Gələn ildən bu təşkilatlar elektron qaimə-faktura təqdim etməyəcəklər - SİYAHI
19.12.2018, 13:20

Gələn ildən bu təşkilatlar elektron qaimə-faktura təqdim etməyəcəklər - SİYAHI

Şamaxıda ağır qəza: sürücü və qızı yaralandı, arvadı öldü
19.12.2018, 13:13

Şamaxıda ağır qəza: sürücü və qızı yaralandı, arvadı öldü

Facebook istifadəçiləri haqda şəxsi məlumatlar 150 şirkətə sızdırılıb - QALMAQAL
19.12.2018, 13:11

Facebook istifadəçiləri haqda şəxsi məlumatlar 150 şirkətə sızdırılıb - QALMAQAL

Dövlət Sosial Müdafiə Fondu vergi yayındırılmasından ildə 1,5 milyard itirir
19.12.2018, 13:10

Dövlət Sosial Müdafiə Fondu vergi yayındırılmasından ildə 1,5 milyard itirir

Hava XƏBƏRDARLIĞI – yağış, qar, daşqın
19.12.2018, 13:03

Hava XƏBƏRDARLIĞI – yağış, qar, daşqın

Sahibkarlıq subyektlərinin meyarları müəyyən edilib
19.12.2018, 13:01

Sahibkarlıq subyektlərinin meyarları müəyyən edilib

Sabahın havası - güclü külək əsəcək
19.12.2018, 13:00

Sabahın havası - güclü külək əsəcək

Milli Məclis MÜRACİƏT yayacaq   
19.12.2018, 12:58

Milli Məclis MÜRACİƏT yayacaq  

Varis “2018-ci ilin yazıçısı” elan olundu   
19.12.2018, 12:55

Varis “2018-ci ilin yazıçısı” elan olundu  

Bakı Ali Neft Məktəbi və BP-nin birgə layihəsinin növbəti buraxılışı oldu
19.12.2018, 12:53

Bakı Ali Neft Məktəbi və BP-nin birgə layihəsinin növbəti buraxılışı oldu

Deputatdan qiymətlərlə bağlı Tarif Şurasına ÇAĞIRIŞ: “Kefləri nə istəyir...”   
19.12.2018, 12:49

Deputatdan qiymətlərlə bağlı Tarif Şurasına ÇAĞIRIŞ: “Kefləri nə istəyir...”  

Şəhidlərlə bağlı yaradılan təşkilat qeydiyyatdan keçdi
19.12.2018, 12:47

Şəhidlərlə bağlı yaradılan təşkilat qeydiyyatdan keçdi

Bakı ətrafında yeni həbsxana şəhərciyi salınacaq   
19.12.2018, 12:45

Bakı ətrafında yeni həbsxana şəhərciyi salınacaq  

Bakıda avtobusun vurduğu qadın öldü  
19.12.2018, 12:29

Bakıda avtobusun vurduğu qadın öldü  

ADU-da nələr baş verir? - Mətbuat xidmətindən AÇIQLAMA
19.12.2018, 12:24

ADU-da nələr baş verir? - Mətbuat xidmətindən AÇIQLAMA

Qida Təhlükəsizliyi Agentliyindən sahibkarlara XƏBƏRDARLIQ
19.12.2018, 12:14

Qida Təhlükəsizliyi Agentliyindən sahibkarlara XƏBƏRDARLIQ

Azərbaycanda təhsil sahəsində qadınlar kişiləri qabaqlayır
19.12.2018, 12:05

Azərbaycanda təhsil sahəsində qadınlar kişiləri qabaqlayır

“ASAN xidmət”in yeni siması 
19.12.2018, 11:57

“ASAN xidmət”in yeni siması 

Bu il ölkədə 30-a yaxın dini ədəbiyyatın çapına icazə verilməyib
19.12.2018, 11:48

Bu il ölkədə 30-a yaxın dini ədəbiyyatın çapına icazə verilməyib

Ermənilər Qarabağda hərbi təlimlər keçirib – FOTOLAR
19.12.2018, 11:44

Ermənilər Qarabağda hərbi təlimlər keçirib – FOTOLAR

Polis metroda cibgirləri yaxaladı
19.12.2018, 11:40

Polis metroda cibgirləri yaxaladı

KİVDF qaydaları dəyişdi: qəzetlərə maliyyə yardımı 30 min olacaq
19.12.2018, 11:37

KİVDF qaydaları dəyişdi: qəzetlərə maliyyə yardımı 30 min olacaq

Neft UCUZLAŞIR – Bəs biz nə edəcəyik?
19.12.2018, 11:26

Neft UCUZLAŞIR – Bəs biz nə edəcəyik?

İlham Əliyev Həştərxan vilayətinin nümayəndə heyətini qəbul edib
19.12.2018, 11:13

İlham Əliyev Həştərxan vilayətinin nümayəndə heyətini qəbul edib

Ədliyyə orqanlarına işə qəbul müsabiqəsi elan edildi
19.12.2018, 11:11

Ədliyyə orqanlarına işə qəbul müsabiqəsi elan edildi

14 növ xidməti özündə birləşdirən Flexhouse sistemi
19.12.2018, 11:00

14 növ xidməti özündə birləşdirən Flexhouse sistemi

Rusiya kəşfiyyatı: “Bakıda mitinqçilər məxfi sənədləri ələ keçirmək istəyirdilər”
19.12.2018, 10:59

Rusiya kəşfiyyatı: “Bakıda mitinqçilər məxfi sənədləri ələ keçirmək istəyirdilər”

Gələn ildən 500 mindən çox vətəndaş 7 il əməkhaqqıdan gəlir vergisi ödəməyəcək
19.12.2018, 10:55

Gələn ildən 500 mindən çox vətəndaş 7 il əməkhaqqıdan gəlir vergisi ödəməyəcək

Reynaldo rəsmən “Qarabağ”da
19.12.2018, 10:44

Reynaldo rəsmən “Qarabağ”da

Şamaxı Rəsədxanası: Qış fəsli Azərbaycana 22 dekabrda daxil olacaq
19.12.2018, 10:41

Şamaxı Rəsədxanası: Qış fəsli Azərbaycana 22 dekabrda daxil olacaq

Son 5 ildə 18 mindən çox müəllim işə qəbul olunub       
19.12.2018, 10:39

Son 5 ildə 18 mindən çox müəllim işə qəbul olunub     

Azərbaycan İlahiyyat İnstitutu Marmara universiteti ilə əməkdaşlığa başlayır  
19.12.2018, 10:35

Azərbaycan İlahiyyat İnstitutu Marmara universiteti ilə əməkdaşlığa başlayır  

Azərbaycanda qeyri-adi nəhəng ticarət kompleksi – VİDEO
19.12.2018, 10:24

Azərbaycanda qeyri-adi nəhəng ticarət kompleksi – VİDEO

Los Ancelesdəki baş konsulumuz: “Ermənistan Azərbaycana qarşı ekoloji soyqırımı törədir” - VİDEO
19.12.2018, 10:10

Los Ancelesdəki baş konsulumuz: “Ermənistan Azərbaycana qarşı ekoloji soyqırımı törədir” - VİDEO

Yol polisi sürücü və piyadalara ÇAĞIRIŞ ETDİ
19.12.2018, 10:04

Yol polisi sürücü və piyadalara ÇAĞIRIŞ ETDİ

Nazirlik narazı şəhid ailələrindən birinin məsələsini HƏLL ETDİ   
19.12.2018, 09:50

Nazirlik narazı şəhid ailələrindən birinin məsələsini HƏLL ETDİ  

Cəbhədə atışma oldu
19.12.2018, 09:48

Cəbhədə atışma oldu

2019-cu ildə keçiriləcək imtahanların vaxtı açıqlandı
19.12.2018, 09:38

2019-cu ildə keçiriləcək imtahanların vaxtı açıqlandı

Şaxta baba və Qar qız olmaq istəyənlər 60 manat ödəməlidir
19.12.2018, 09:35

Şaxta baba və Qar qız olmaq istəyənlər 60 manat ödəməlidir

İcazəsiz ov etmək istəyən 2 nəfər saxlanıldı
19.12.2018, 09:24

İcazəsiz ov etmək istəyən 2 nəfər saxlanıldı

Azərbaycan musiqisinin ABŞ-dakı yorulmaz təmsilçisi
19.12.2018, 09:24

Azərbaycan musiqisinin ABŞ-dakı yorulmaz təmsilçisi

Axtarışda olan şəxsi polis saxladı
19.12.2018, 09:08

Axtarışda olan şəxsi polis saxladı

Azay Quliyev Milli Platformaya seçimlərdəki ədalətsizliyi tənqid etdi
19.12.2018, 09:06

Azay Quliyev Milli Platformaya seçimlərdəki ədalətsizliyi tənqid etdi

“Futbolumuzun anası ağlar qalıb!” - İdman jurnalistlərindən AFFA-ya ŞOK İTTİHAMLAR
19.12.2018, 08:52

“Futbolumuzun anası ağlar qalıb!” - İdman jurnalistlərindən AFFA-ya ŞOK İTTİHAMLAR

Bakıda gənc qız itkin düşüb
19.12.2018, 08:33

Bakıda gənc qız itkin düşüb

Manatının MƏZƏNNƏSİ dəyişdi?
19.12.2018, 08:20

Manatının MƏZƏNNƏSİ dəyişdi?

Ölkəyə 11 ayda 995 min 957 ton yük ixrac olunub
19.12.2018, 00:46

Ölkəyə 11 ayda 995 min 957 ton yük ixrac olunub

Elektromobil sürücüsü olan qız gülüş hədəfində - VİDEO
19.12.2018, 00:29

Elektromobil sürücüsü olan qız gülüş hədəfində - VİDEO

ARXİV