20 iyul 2018, Cümə
Ana Səhifə - MƏDƏNİYYƏT - Bir filmlə SSRİ-yə Şərqi anladan Hüseynağa Sadıqov
Bir filmlə SSRİ-yə Şərqi anladan Hüseynağa Sadıqov
21.03.2018, 12:27

Böyük maarifçi və uşaq ədəbiyyatının banilərindən olan Abdulla Şaiq  obrazlarının çoxunu məhz bu aktyor üçün yazırdı. Onlar həm də yaxın dost olublar. Aktyorun daxilindəki saflıq, qorunub saxlanılan uşaqlıq onu əvvəlcə Abdulla Şaiqə, sonra Azərbaycana sevdirdi. Amma daha sonranın başqa bir sonrası da var idi. Həmin vaxt yetişəndə aktyor cəmi bir filmlə bütün SSRİ-yə qoca Şərq koloritini, müdriklik və hiyləgər Şərq insanını tanıtdıracaq və özünü orijinal bir oyunçu kimi göstərəcəkdi.

Bu gün görkəmli aktyor Hüseynağa Sadıqovun doğum tarixidir.

Bənzərsiz səsi və xarakterik sifət cizgiləri vardı. Bəstəboy idi və bu xüsusiyyət onun tipik Gənc Tamaşaçılar Teatrının aktyoru kimi formalaşmasında başlıca amillərdən olub.

Uşaqların sevimli səhnə personajları ayı, tülkü, xoruz rolundan tutmuş, el qəhrəmanlarına qədər ən mürəkkəb obrazların ifasında uğurlar qazana bilib.

Əslən Cənubi azərbaycanlı olan Hüseynağa Ələsgər oğlu Sadıqov 21 mart 1914-cü ildə Bakıda doğulub. Gənc Tamaşaçılar Teatrı yaranandan bir il sonra, 1930-cu ildə müsabiqə ilə kollektivin aktyor truppasına sınaq müddətinə qəbul olunub. 1931-ci il iyunun 1-də teatr truppasına aktyor götürülüb. İlk vaxtlardan ona məsul rollar tapşırılıb.


O, bu tamaşada əlli ildən çox aktyorluq edib, onlarla yaddaqalan obraz canlandırıb.

Teatr sənətinin inkişafında, xüsusən gənc tamaşaçıların, məktəb şagirdlərinin, yeniyetmələrin estetik zövqlərinin münbit zəminə düşməsində göstərdiyi səhnə xidmətlərinə görə 1 iyul 1956-cı ildə Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti, 9 fevral 1979-cu ildə xalq artisti fəxri adları ilə təltiflənib.

Görkəmli sənətkar kinoda da çoxlu rolla ifa edib.

Hüseynağa Sadıqov 23 fevral 1983-cü ildə Bakıda vəfat edib.

Modern.az saytının “Yad filmlərin doğmaları” rubrikasında mərhum xalq artisti Hüseynağa Sadıqovdan bəhs edəcəyik. O, 1966-cı ildə Moskvada Maksim Qorki adına kinostudiyada lentə alınan “Ələddinin sehirli çırağı” filmində əsas rollardan olan baş vəziri canlandırıb. Film “Min bir gecə” Şərq nağıllarının motivləri əsasında hazırlanıb. Burada nağıllar arasında əlaqələndirmə və ümumiləşdirmə aparılıb. Hüseynağa Sadıqov təkcə Ələddinin sehirli çırağını yox, başqa nağıllarda yer alan hiyləgər vəzirlərin ümumiləşdirilmiş formasını ifa edib. Sevastopolda çəkilən filmin rejissoru Boris Rıtsarevdir. Onun Hüseynağa Sadıqovu filmə dəvət etməsi isə sırf peşəkarlığın və bir az da şansın nəticəsində baş verir. O zaman Sadıqov Moskvada bəzi filmlərin səsləndirilməsində iştirak edir. Çünki həm “Mosfilm”,  həm də digər kinostudiyalarda səsləndirməyə qarşı tələblər artmışdı. Səsin obraza görə uyğunluğuna çox önəm verilirdi. Odur ki, rejissorlar bir obraz üçün ittifaq tərkibində olan başqa respublikalardan aktyorlar dəvət edirdilər. Azərbaycanda  daha çox teatr aktyoru kimi tanınan, filmlərdə isə epizodik rollarla diqqət çəkən Hüseynağa Sadıqov da rus rejissorlarını ilk olaraq səs tembrinə görə özünə cəlb edir. Oradakı fəaliyyəti zamanı aktyor xeyli sənətçilərlə dostluq münasibəti qurur. Onların arasında Yuri Nikulin, Vasili Merkurev və Sergey Filippov kimi aktyorlar da var idi.

“Ələddinin sehirli çırağı”na dəvət olunması da məhz bununla bağlı idi. 

Qızı Tamillə Sadıqovanın o zaman 10 yaşı vardı. Ailənin tək övladı olduğuna görə atası onu özü ilə çəkilişlərə aparırdı. Filmin Sevastopoldakı çəkilişlərində də iştirak edən Tamillə xanımın maraqlı xatirələri var.  O, filmin yubileyi münasibətilə bunları danışıb:



“Yayda çəkilişlər Sevastopolda aparılırdı və biz ailəvi orada yaşayırdıq. Sevastopolda Bağdad şəhərinin çox gözəl dekorasiyaları qurulmuşdu. Mən çəkiliş prosesinin şahidi olan yeganə uşaq idim. Çox maraqlı idi və bütün aktyorlar məni çox istəyirdilər. Təəssüratlar isə çoxdur. Rejissor Boris Rıtsarevin daim atamla məsləhətləşməsi mənə çox xoş idi. Filmdə çoxlu gürcü və rus aktyorlar vardı, lakin Şərq üzrə mütəxəssis təbii ki, Şərq mədəniyyətinin incəliklərini yaxşı bilən atam oldu. Məsələn, Boris səhnəni necə qurmaq, şahzadə qız Budur və Ələddinin, sultan və vəzirlərin, digərlərinin özlərini necə aparması barədə atamdan soruşurdu. Nəinki o, hətta Sultanın məsləhətçisi rolunu oynayan məşhur aktyor Georgi Millyar atamla məsləhətləşirdi. Bu filmdən sonra onlar dostlaşmışdılar. Adətən, çəkilişlərə qədər məşqlər gedirdi, lakin atam da digər aktyorlar kimi çəkiliş zamanı improvizasiya edirdi. Bu, hətta yaradıcılıq yarışına çevrilmişdi. Heç kim bir-birinə güzəştə getmək istəmirdi. Boris Rıtsarev hətta onları buna həvəsləndirirdi”.

Bu film Sadıqova SSRİ miqyasında şöhrət qazandırır. Amma o, peşəkar teatr aktyoru kimi çox təklifləri qəbul etmirdi. Başqa səbəb də televiziyaya bağlanması idi. O zamanlar ekran qarşısına oturan uşaqlar onu gözləyirdilər. Hamı “Xoruz baba”ya heyran idi. Odur ki, aktyor Rusiya və başqa yerlərdən gələn təklifləri qəbul etmirdi. Yalandan aksentlə danışığını əsas gətirirdi.

Ömrünün son illərində isə tamamilə uşaq ədəbiyyatı, filmoqrafiya, ümumən uşaq dünyasına bağlanıb. Aktyor yoldaşlarından biri danışırdı ki, tetarda ona bir tamaşada meymun rolunu tapşıranda Sadıqovun yanına gedir. Sadıqov hətta meymun roluna da ciddi yanaşır və onunla proffesional məşq keçir. Heyvanxanaya gedib meymunları izləməyi tapşırır. Səbəb kimi uşaq dünyasının daha təbii və daha dəqiq olmasını söyləyir.

Hüseynağa Sadıqov uzun müddətdir rəhmətə gedib. Deyilənlərə görə, sağ olanda tamaşaçıların və peşəkar sənət adamlarının ona göndərdikləri məktublar birdən-birə qeybə çəkilir, heç adi zəng belə, olunmur. Amma aktyorun “Ələddinin sehirli çırağı”nda səsləndirdiyi “Mübarək, sən nə üçün bardağa girmisən?”,  “Günəşin işıq üzünü örtən uca yaradan!”, “Demək lazımdır ki, Budur Bağdadda olmayıb və bütün bunları yuxuda görüb...”  kimi cümlələri bu gün də zərbi məsəl kimi işlənir. Bu isə o deməkdir ki, bu gün də aktyor yaşayır və hamı ilə danışır. Elə hamı da onunla danışır. Evlərinə məktub getməsə belə...







Elmin NURİ


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
26 gündəlik qəzetə 998 min manat verildi - SİYAHI
20.07.2018, 01:07

26 gündəlik qəzetə 998 min manat verildi - SİYAHI

20.07.2018, 00:55

"Neftçi" Avroliqada mübarizəni dayandırdı - Yenilənib

Tramp Putinlə Vaşinqtonda görüşəcək
20.07.2018, 00:44

Tramp Putinlə Vaşinqtonda görüşəcək

İraqda qarşıdurma: 12 ölü, 571 yaralı
20.07.2018, 00:36

İraqda qarşıdurma: 12 ölü, 571 yaralı

ABŞ hərbi gəmisi belə partladıldı - VİDEO
20.07.2018, 00:22

ABŞ hərbi gəmisi belə partladıldı - VİDEO

İlham Əliyev “Airbus” şirkətinin vitse-prezidenti ilə görüşüb   
20.07.2018, 00:08

İlham Əliyev “Airbus” şirkətinin vitse-prezidenti ilə görüşüb  

Azərbaycan nefti cüzi ucuzlaşıb
19.07.2018, 23:50

Azərbaycan nefti cüzi ucuzlaşıb

“Qəbələ” də Avroliqa ilə vidalaşdı
19.07.2018, 23:37

“Qəbələ” də Avroliqa ilə vidalaşdı

İlham Əliyev Fransada Qarabağ məsələsini müzakirə etdi - FOTOLAR
19.07.2018, 23:13

İlham Əliyev Fransada Qarabağ məsələsini müzakirə etdi - FOTOLAR

“Keşlə”  Avroliqada mübarizəni dayandırdı
19.07.2018, 22:59

“Keşlə” Avroliqada mübarizəni dayandırdı

Dənizdə batan 3 nəfər xilas edilib
19.07.2018, 22:45

Dənizdə batan 3 nəfər xilas edilib

“Total” Azərbaycanda təbii qaz yataqlarının işlənilməsində maraqlıdır
19.07.2018, 22:33

“Total” Azərbaycanda təbii qaz yataqlarının işlənilməsində maraqlıdır

İranda terrorçu dəstə zərərsizləşdirildi
19.07.2018, 22:04

İranda terrorçu dəstə zərərsizləşdirildi

Bakıda Belçikanın müstəqillik günü qeyd edildi
19.07.2018, 21:53

Bakıda Belçikanın müstəqillik günü qeyd edildi

Vəkillər and içdi
19.07.2018, 21:39

Vəkillər and içdi

Meksikada 5,8 bal gücündə zəlzələ oldu
19.07.2018, 21:22

Meksikada 5,8 bal gücündə zəlzələ oldu

Kanadada fövqəladə vəziyyət rejimi tətbiq olundu
19.07.2018, 21:13

Kanadada fövqəladə vəziyyət rejimi tətbiq olundu

ABŞ-da silahlı insident
19.07.2018, 21:03

ABŞ-da silahlı insident

Azərbaycanın təklifləri qəbul edildi
19.07.2018, 20:51

Azərbaycanın təklifləri qəbul edildi

Müəllimliyə imtahan verən namizəd 59 bal topladı
19.07.2018, 20:29

Müəllimliyə imtahan verən namizəd 59 bal topladı

İlham Əliyev “Naval” qrupunun sədri ilə görüşdü
19.07.2018, 20:14

İlham Əliyev “Naval” qrupunun sədri ilə görüşdü

Gürcüstan prezidenti Putinə cavab verib
19.07.2018, 20:03

Gürcüstan prezidenti Putinə cavab verib

Zərərli iş şəraitində işləyənlərin sayı 41 faiz azalıb
19.07.2018, 20:00

Zərərli iş şəraitində işləyənlərin sayı 41 faiz azalıb

Nazpəridən ETİRAF: "Fəlsəfə doktoru deyiləm"
19.07.2018, 19:49

Nazpəridən ETİRAF: "Fəlsəfə doktoru deyiləm"

Sumqayıtda 25 yaşlı qız itkin düşüb
19.07.2018, 19:37

Sumqayıtda 25 yaşlı qız itkin düşüb

Dövlət Miqrasiya Xidməti hesabat verdi
19.07.2018, 19:30

Dövlət Miqrasiya Xidməti hesabat verdi

İlham Əliyev Parisdə Fransa Beynəlxalq Əlaqələr İnstitutunun icraçı sədri ilə görüşüb
19.07.2018, 19:15

İlham Əliyev Parisdə Fransa Beynəlxalq Əlaqələr İnstitutunun icraçı sədri ilə görüşüb

İlham Əliyev Fransaya getdi
19.07.2018, 19:06

İlham Əliyev Fransaya getdi

İmişlinin baş həkim işdən azad olunub
19.07.2018, 19:00

İmişlinin baş həkim işdən azad olunub

Mövlud Çavuşoğlu Azərbaycana gəlir
19.07.2018, 18:52

Mövlud Çavuşoğlu Azərbaycana gəlir

İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyinə 1,3 milyon manat ayrılıb
19.07.2018, 18:34

İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyinə 1,3 milyon manat ayrılıb

Bakıda “Heydər Əliyev: Azərbaycançılıq ideologiyası və mənəvi dəyərlər” mövzusunda konfrans keçirilib  
19.07.2018, 18:27

Bakıda “Heydər Əliyev: Azərbaycançılıq ideologiyası və mənəvi dəyərlər” mövzusunda konfrans keçirilib  

Faciəvi şəkildə ölən 23 yaşlı oğlanın meyiti tapıldı
19.07.2018, 18:12

Faciəvi şəkildə ölən 23 yaşlı oğlanın meyiti tapıldı

Azərbaycanda 4 regional su-kanal idarəsi YARADILDI
19.07.2018, 18:07

Azərbaycanda 4 regional su-kanal idarəsi YARADILDI

YUĞ Dövlət Teatrının yeni direktoru kollektivə təqdim edilib
19.07.2018, 18:02

YUĞ Dövlət Teatrının yeni direktoru kollektivə təqdim edilib

ARXİV