20 sentyabr 2018, Cümə axşamı
Ana Səhifə - MƏDƏNİYYƏT - Bir filmlə SSRİ-yə Şərqi anladan Hüseynağa Sadıqov
Bir filmlə SSRİ-yə Şərqi anladan Hüseynağa Sadıqov
21.03.2018, 12:27

Böyük maarifçi və uşaq ədəbiyyatının banilərindən olan Abdulla Şaiq  obrazlarının çoxunu məhz bu aktyor üçün yazırdı. Onlar həm də yaxın dost olublar. Aktyorun daxilindəki saflıq, qorunub saxlanılan uşaqlıq onu əvvəlcə Abdulla Şaiqə, sonra Azərbaycana sevdirdi. Amma daha sonranın başqa bir sonrası da var idi. Həmin vaxt yetişəndə aktyor cəmi bir filmlə bütün SSRİ-yə qoca Şərq koloritini, müdriklik və hiyləgər Şərq insanını tanıtdıracaq və özünü orijinal bir oyunçu kimi göstərəcəkdi.

Bu gün görkəmli aktyor Hüseynağa Sadıqovun doğum tarixidir.

Bənzərsiz səsi və xarakterik sifət cizgiləri vardı. Bəstəboy idi və bu xüsusiyyət onun tipik Gənc Tamaşaçılar Teatrının aktyoru kimi formalaşmasında başlıca amillərdən olub.

Uşaqların sevimli səhnə personajları ayı, tülkü, xoruz rolundan tutmuş, el qəhrəmanlarına qədər ən mürəkkəb obrazların ifasında uğurlar qazana bilib.

Əslən Cənubi azərbaycanlı olan Hüseynağa Ələsgər oğlu Sadıqov 21 mart 1914-cü ildə Bakıda doğulub. Gənc Tamaşaçılar Teatrı yaranandan bir il sonra, 1930-cu ildə müsabiqə ilə kollektivin aktyor truppasına sınaq müddətinə qəbul olunub. 1931-ci il iyunun 1-də teatr truppasına aktyor götürülüb. İlk vaxtlardan ona məsul rollar tapşırılıb.


O, bu tamaşada əlli ildən çox aktyorluq edib, onlarla yaddaqalan obraz canlandırıb.

Teatr sənətinin inkişafında, xüsusən gənc tamaşaçıların, məktəb şagirdlərinin, yeniyetmələrin estetik zövqlərinin münbit zəminə düşməsində göstərdiyi səhnə xidmətlərinə görə 1 iyul 1956-cı ildə Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti, 9 fevral 1979-cu ildə xalq artisti fəxri adları ilə təltiflənib.

Görkəmli sənətkar kinoda da çoxlu rolla ifa edib.

Hüseynağa Sadıqov 23 fevral 1983-cü ildə Bakıda vəfat edib.

Modern.az saytının “Yad filmlərin doğmaları” rubrikasında mərhum xalq artisti Hüseynağa Sadıqovdan bəhs edəcəyik. O, 1966-cı ildə Moskvada Maksim Qorki adına kinostudiyada lentə alınan “Ələddinin sehirli çırağı” filmində əsas rollardan olan baş vəziri canlandırıb. Film “Min bir gecə” Şərq nağıllarının motivləri əsasında hazırlanıb. Burada nağıllar arasında əlaqələndirmə və ümumiləşdirmə aparılıb. Hüseynağa Sadıqov təkcə Ələddinin sehirli çırağını yox, başqa nağıllarda yer alan hiyləgər vəzirlərin ümumiləşdirilmiş formasını ifa edib. Sevastopolda çəkilən filmin rejissoru Boris Rıtsarevdir. Onun Hüseynağa Sadıqovu filmə dəvət etməsi isə sırf peşəkarlığın və bir az da şansın nəticəsində baş verir. O zaman Sadıqov Moskvada bəzi filmlərin səsləndirilməsində iştirak edir. Çünki həm “Mosfilm”,  həm də digər kinostudiyalarda səsləndirməyə qarşı tələblər artmışdı. Səsin obraza görə uyğunluğuna çox önəm verilirdi. Odur ki, rejissorlar bir obraz üçün ittifaq tərkibində olan başqa respublikalardan aktyorlar dəvət edirdilər. Azərbaycanda  daha çox teatr aktyoru kimi tanınan, filmlərdə isə epizodik rollarla diqqət çəkən Hüseynağa Sadıqov da rus rejissorlarını ilk olaraq səs tembrinə görə özünə cəlb edir. Oradakı fəaliyyəti zamanı aktyor xeyli sənətçilərlə dostluq münasibəti qurur. Onların arasında Yuri Nikulin, Vasili Merkurev və Sergey Filippov kimi aktyorlar da var idi.

“Ələddinin sehirli çırağı”na dəvət olunması da məhz bununla bağlı idi. 

Qızı Tamillə Sadıqovanın o zaman 10 yaşı vardı. Ailənin tək övladı olduğuna görə atası onu özü ilə çəkilişlərə aparırdı. Filmin Sevastopoldakı çəkilişlərində də iştirak edən Tamillə xanımın maraqlı xatirələri var.  O, filmin yubileyi münasibətilə bunları danışıb:



“Yayda çəkilişlər Sevastopolda aparılırdı və biz ailəvi orada yaşayırdıq. Sevastopolda Bağdad şəhərinin çox gözəl dekorasiyaları qurulmuşdu. Mən çəkiliş prosesinin şahidi olan yeganə uşaq idim. Çox maraqlı idi və bütün aktyorlar məni çox istəyirdilər. Təəssüratlar isə çoxdur. Rejissor Boris Rıtsarevin daim atamla məsləhətləşməsi mənə çox xoş idi. Filmdə çoxlu gürcü və rus aktyorlar vardı, lakin Şərq üzrə mütəxəssis təbii ki, Şərq mədəniyyətinin incəliklərini yaxşı bilən atam oldu. Məsələn, Boris səhnəni necə qurmaq, şahzadə qız Budur və Ələddinin, sultan və vəzirlərin, digərlərinin özlərini necə aparması barədə atamdan soruşurdu. Nəinki o, hətta Sultanın məsləhətçisi rolunu oynayan məşhur aktyor Georgi Millyar atamla məsləhətləşirdi. Bu filmdən sonra onlar dostlaşmışdılar. Adətən, çəkilişlərə qədər məşqlər gedirdi, lakin atam da digər aktyorlar kimi çəkiliş zamanı improvizasiya edirdi. Bu, hətta yaradıcılıq yarışına çevrilmişdi. Heç kim bir-birinə güzəştə getmək istəmirdi. Boris Rıtsarev hətta onları buna həvəsləndirirdi”.

Bu film Sadıqova SSRİ miqyasında şöhrət qazandırır. Amma o, peşəkar teatr aktyoru kimi çox təklifləri qəbul etmirdi. Başqa səbəb də televiziyaya bağlanması idi. O zamanlar ekran qarşısına oturan uşaqlar onu gözləyirdilər. Hamı “Xoruz baba”ya heyran idi. Odur ki, aktyor Rusiya və başqa yerlərdən gələn təklifləri qəbul etmirdi. Yalandan aksentlə danışığını əsas gətirirdi.

Ömrünün son illərində isə tamamilə uşaq ədəbiyyatı, filmoqrafiya, ümumən uşaq dünyasına bağlanıb. Aktyor yoldaşlarından biri danışırdı ki, tetarda ona bir tamaşada meymun rolunu tapşıranda Sadıqovun yanına gedir. Sadıqov hətta meymun roluna da ciddi yanaşır və onunla proffesional məşq keçir. Heyvanxanaya gedib meymunları izləməyi tapşırır. Səbəb kimi uşaq dünyasının daha təbii və daha dəqiq olmasını söyləyir.

Hüseynağa Sadıqov uzun müddətdir rəhmətə gedib. Deyilənlərə görə, sağ olanda tamaşaçıların və peşəkar sənət adamlarının ona göndərdikləri məktublar birdən-birə qeybə çəkilir, heç adi zəng belə, olunmur. Amma aktyorun “Ələddinin sehirli çırağı”nda səsləndirdiyi “Mübarək, sən nə üçün bardağa girmisən?”,  “Günəşin işıq üzünü örtən uca yaradan!”, “Demək lazımdır ki, Budur Bağdadda olmayıb və bütün bunları yuxuda görüb...”  kimi cümlələri bu gün də zərbi məsəl kimi işlənir. Bu isə o deməkdir ki, bu gün də aktyor yaşayır və hamı ilə danışır. Elə hamı da onunla danışır. Evlərinə məktub getməsə belə...







Elmin NURİ


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Aşura: Hansı müsəlman ölkəsi necə qeyd edir?
20.09.2018, 16:45

Aşura: Hansı müsəlman ölkəsi necə qeyd edir?

Qadının evindən pul və məişət əşyaları oğurlayan şəxs tutuldu
20.09.2018, 16:26

Qadının evindən pul və məişət əşyaları oğurlayan şəxs tutuldu

Zakir Həsənov təlimləri izlədi - FOTO
20.09.2018, 16:12

Zakir Həsənov təlimləri izlədi - FOTO

AQTA maarifləndirir - Agentlikdən uşaq qidaları ilə bağlı tövsiyə - Yeni RUBRİKA    
20.09.2018, 15:57

AQTA maarifləndirir - Agentlikdən uşaq qidaları ilə bağlı tövsiyə - Yeni RUBRİKA  

Məşhur ürək cərrahı Rəşad Mahmudova yeni vəzifə verildi   
20.09.2018, 15:43

Məşhur ürək cərrahı Rəşad Mahmudova yeni vəzifə verildi  

Azərbaycandan Ermənistana qaçanlar Yerevanda aksiya keçirdilər
20.09.2018, 15:34

Azərbaycandan Ermənistana qaçanlar Yerevanda aksiya keçirdilər

Etimad İsmayılov sabah Nardaranda dəfn olunacaq
20.09.2018, 15:30

Etimad İsmayılov sabah Nardaranda dəfn olunacaq

Ər-arvad qonşuları tərəfindən döyüldü
20.09.2018, 15:23

Ər-arvad qonşuları tərəfindən döyüldü

Tramp Paşinyanla görüşməyəcək
20.09.2018, 15:23

Tramp Paşinyanla görüşməyəcək

Rəsmi Bakı Paşinyanın Qarabağa qanunsuz səfəri ilə bağlı həmsədrlərə ÇAĞIRIŞ ETDİ
20.09.2018, 15:14

Rəsmi Bakı Paşinyanın Qarabağa qanunsuz səfəri ilə bağlı həmsədrlərə ÇAĞIRIŞ ETDİ

Şimali və Cənubi Koreya sülh müqaviləsi imzalaya bilər
20.09.2018, 15:12

Şimali və Cənubi Koreya sülh müqaviləsi imzalaya bilər

Deputatdan Meriyaya ciddi İTTİHAM - Parkinqlərdə yığılan qanunsuz pullar kimlərin cibinə AXIR?..   
20.09.2018, 14:55

Deputatdan Meriyaya ciddi İTTİHAM - Parkinqlərdə yığılan qanunsuz pullar kimlərin cibinə AXIR?..  

Hadi Rəcəbli litvalı deputatla nələrdən danışdı?
20.09.2018, 14:50

Hadi Rəcəbli litvalı deputatla nələrdən danışdı?

“İki sahil”dən Neftçilər Gününə həsr olunmuş  xüsusi  BURAXILIŞ
20.09.2018, 14:48

“İki sahil”dən Neftçilər Gününə həsr olunmuş  xüsusi  BURAXILIŞ

Polşalı mütəxəssis azərbaycanlı tələbələrə seminar keçdi
20.09.2018, 14:44

Polşalı mütəxəssis azərbaycanlı tələbələrə seminar keçdi

Türkiyədə qətlə yetirilən AZƏRBAYCANLILAR
20.09.2018, 14:41

Türkiyədə qətlə yetirilən AZƏRBAYCANLILAR

İraq səfiri BDU-da olub
20.09.2018, 14:35

İraq səfiri BDU-da olub

Qubada modul tipli məktəb yandı
20.09.2018, 14:32

Qubada modul tipli məktəb yandı

Qatar velosipedə çırpıldı: 4 uşaq ölüb
20.09.2018, 14:29

Qatar velosipedə çırpıldı: 4 uşaq ölüb

Prezident Ramil Usubovu mükafatlandırdı - FOTO
20.09.2018, 14:27

Prezident Ramil Usubovu mükafatlandırdı - FOTO

Azərbaycanlı gənc Rusiyada deputat oldu   
20.09.2018, 14:24

Azərbaycanlı gənc Rusiyada deputat oldu  

BDU-nun rəsmisi beynəlxalq tədbirdə erməni nümayəndəni susdurdu
20.09.2018, 14:22

BDU-nun rəsmisi beynəlxalq tədbirdə erməni nümayəndəni susdurdu

Putinin hərbi blokundan Ermənistan rəhbərliyinə cavab
20.09.2018, 14:14

Putinin hərbi blokundan Ermənistan rəhbərliyinə cavab

Etimad İsmayılovu öldürən Gözəl Dəmirovun Sabirabadda qohumu qalmayıb
20.09.2018, 14:02

Etimad İsmayılovu öldürən Gözəl Dəmirovun Sabirabadda qohumu qalmayıb

AMEA-da daha bir vəzifəyə təyinat oldu
20.09.2018, 13:54

AMEA-da daha bir vəzifəyə təyinat oldu

Azərbaycana gətirilən 50 ton kartofda virus aşkarlandı
20.09.2018, 13:42

Azərbaycana gətirilən 50 ton kartofda virus aşkarlandı

“Vikipediya”da Milli qəhrəmanlarımızla bağlı YENİLİK   
20.09.2018, 13:22

“Vikipediya”da Milli qəhrəmanlarımızla bağlı YENİLİK  

İlham Əliyev “Fatimeyi Zəhra” məscidini öz hesabına tikdirəcək
20.09.2018, 13:20

İlham Əliyev “Fatimeyi Zəhra” məscidini öz hesabına tikdirəcək

Gömrük Komitəsinin 3500 əməkdaşı attestasiyadan keçiriləcək
20.09.2018, 13:07

Gömrük Komitəsinin 3500 əməkdaşı attestasiyadan keçiriləcək

DTX arxivi açdı - Bu SƏNƏDLƏRİN məxfiliyi götürüldü
20.09.2018, 12:54

DTX arxivi açdı - Bu SƏNƏDLƏRİN məxfiliyi götürüldü

UNEC yeni tədris ilinə yüksək göstəricilərlə start verib
20.09.2018, 12:54

UNEC yeni tədris ilinə yüksək göstəricilərlə start verib

“Qaçqınkom”un sədr müavini ATƏT-in illik görüşündə iştirak etdi
20.09.2018, 12:54

“Qaçqınkom”un sədr müavini ATƏT-in illik görüşündə iştirak etdi

Sabahın havası – Bakıda 27 dərəcə isti olacaq
20.09.2018, 12:53

Sabahın havası – Bakıda 27 dərəcə isti olacaq

ABŞ Gülənlə bağlı hesabat dərc edib
20.09.2018, 12:52

ABŞ Gülənlə bağlı hesabat dərc edib

Polis qanunsuz ov edəni cərimələdi
20.09.2018, 12:49

Polis qanunsuz ov edəni cərimələdi

ARXİV