29 noyabr 2024-cü il tarixində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasında (AAK) 18 elm sahəsi üzrə 56 iddiaçıya elmi dərəcə və elmi ad verildi. Çox sevinirəm ki, bu iddiaçılar arasında mən də var idim və çoxdan arzusunda olduğum, gərgin zəhmətimin, yuxusuz gecələrimin bəhrəsi olan filologiya elmləri üzrə fəlsəfə doktoru diplomumu aldım. Deyim ki, bu, həyatımın ən xoş günlərindən biri idi və həmin an keçirdiyim hisslərin təsvirini heç indi də söz tapıb yaza bilmirəm. Qeyd edim ki, bu arzum gerçəkləşməyə də bilərdi, əgər Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının sədri, iqtisad elmləri doktoru, professor Famil Mustafayevin prinsipial mövqeyi, məsələyə operativ müdaxiləsi olmasaydı.
Etiraf edim ki, keçdiyim elmi-yaradıcılıq yolu uzun, həm də çətin oldu. Hər şeydən əvvəl, aktiv jurnalistikadan elmi yaradıcılığa keçidlə bağlı bir çox mərhələləri adlamalı oldum. Düzü, 2018-ci ildə Lənkəran Dövlət Universitetinin Azərbaycan ədəbiyyatı ixtisası üzrə dissertanturasına qəbul olunanda qət edəcəyim yolun bu qədər narahat olacağını xəyalıma gətirməmişdim. Tələb olunan imtahanları uğurla verdikdən sonra AMEA-nın Nizami adına Ədəbiyyat İnstitunda “Məhəmmədhüseyn Şəhriyarın anadilli poeziyasında milli yaddaş və onun yaratdığı milli özünüifadə ənənəsi” mövzusunda dissertasiya işini müvəffəqiyyətlə müdafiə etdim. Sevindim ki, nəhayət qət etdiyim yolun sonuna gəldim. Amma bu sevincim AAK-dan ünvanıma bildiriş gələnə qədər davam etdi. Bildirişdə daha bir beynəlxalq konfrans materialını təqdim etməyimin vacibliyi, əks təqdirdə işimə baxılmayacağı yazılmışdı. Qeyd edim ki, elmi-tədqiqat işimlə bağlı 30-dan artıq elmi məqalə və tezis təqdim etmişdim, onların arasında beynəlxalq konfrans materialı da var idi və əgər belə olmasaydı, sözsüz ki, müdafiəyə buraxıla bilməzdim. Məsələyə aydınlıq gətirmək üçün AAK-ın sədri, prof. Famil Mustafayevin qəbuluna yazıldım.
Prof. Famil Mustafayev qəbul zamanı məni səbrlə, təmkinlə dinlədi, izah etdi ki, vaxtı ilə tezis çap etdirdiyim elmi nəşrlər hazırda AAK-ın siyahısından çıxarılıb, daha nüfuzlu beynəlxalq konfransda iştirakım, tezis çap etdirməyim mütləqdir. Famil müəllim hansı elmi nəşrlərin, konfransların etibarlı olduğunu açıqladı, bir neçə nüfuzlu nəşrin adını sadaladı. Bu təmkini ilə məni inandırdı ki, məqsəd imtina deyil, sənədlərimin tam qaydasında olmasıdır. Onunla söhbətdən sonra duyduğum bütün həyacan, narahatlıq yox oldu. Təbii ki, tələb olunanlara əməl etdikdən sonra təqdim etdiyim elmi tezis qəbul olundu. Niyə təffərrüatı ilə yazıram? Ümumi sözlərlə kifayətlənsəm, yazdıqlarım düzgün başa düşülməyə də bilər. Əslində diplom alandan sonra AAK barədə, onun sədri prof.Famil Mustafayev haqqında müsbət fikirlərimi başqa mənalarda yozmağın məntiqi əsası yoxdur. Bu, sadəcə minnətdarlıqdır, təşəkkür duyğularıdır ki, kiminsə yazmağı lazımdır. Ona görə ki,yaxşıları yaxşı tanıyaq, tanıdaq, zamanında yaxşıya yaxşı deməyi bacaraq. Həm də ona görə ki, geniş ictimaiyyət, yolu AAK-dan keçməyənlər də bilsin ki, prof. Famil Mustafayev yerində olan elm adamıdır. Sözsüz ki, hər kəs yerində olsa, cəmiyyətdə çox problemlərimiz həllini tapar, bu qədər əlavə narazılıqlar, narahatlıqlar yaşanmaz, süründürməçilklər aradan qalxar.
Qeyd edim ki, bir iddiaçı kimi iki dəfə Famil Mustafayevin qəbulunda oldum. Famil müəllimin yüksək mədəniyyətə sahib olduğunun şahidi oldum, iddiaçılarla möhkəm səslə danışdığını, kiminsə sözünü kəsdiyini, etinazsız yanaşdığını görmədim. Vaxt məhdudiyyəti qoymadan hər birimizi səbrlə, təmkinlə dinlədi. Diplomla bağlı imtina verilənlərə belə bunu aydın, konkret faktlarla izah etdi, qarşısındakına sübut etdi ki, imtinaya səbəb nədir. Yeri gəlmişkən, hazırda imtinanın ən əsas səbəbi plagiatlıqla bağlıdır.
Bir iddiaçı kimi prof. Famil Mustafayevlə görüşlərim onu mənə işıqlı insan kimi tanıtdı. Prof. F. Mustafayevin obyektivliyi, qərəzsizliyi, təmənnasızlığı, operativliyi, ən əsası, səmimiliyi, müsahiblərinə diqqəti hər cür bayağı tərifdən çox yüksəkdə dayanır. Yeri gəlmişkən qeyd edim ki, prof. Famil Mustafayev iqtisadçı alim olsa da poeziya duyumu da yüksəkdir, klassik ədəbiyyatımızın vurğunudur. Elmi-tədqiqat işimin M.Şəhriyarın anadilli yaradıcılığı ilə bağlı olduğunu biləndə şairin əsərlərindən söz acdı, “Heydərbabaya salam” poemasından bir iki bənd əzbər dedi, Şəhriyarı çox sevdiyini bildirdi. Söhbət zamanı dissertasiya müdafiəmin çox zaman aldığını, koronovirus pandemiyası və Azərbaycan ədəbiyyatı ixtisasında uzun növbə səbəbindən yubandığımı dedim, AAK-ın Beynəlxalq konfransdan yeni tezis tələbinin məni bir az da gecikdirəcəyini bildirdim, araya salıb: “Heydərbaba, ağacların ucaldı, amma heyif cavanların qocaldı” misralarını da əlavə etdim. Famil müəllim ürəkdən gülərək: “Narahat olma, get tez yaz, tez çap etdir, biz sənə bu şansı yaradırıq”- dedi. Dedi və etdi. Yüksək postlarda çalışan çox az adam tanıyıram ki, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının sədri Famil Mustafayev kimi sözü ilə əməli üst-üstə düşsün, insanlara bu qədər həssaslıqla yanaşsın.
Diplomların təqdimetmə mərasimindəki çıxışında prof. Famil Mustafayev qurum rəsmisi kimi təkcə uğurlardan söz açmadı, Azərbaycan elminin qarşısında duran vəzifələrdən, həllini gözləyən çox problemlərdən danışdı, fikir mübadiləsi etdi, təkliflərimizi dinlədi, suallarımızı cavablandırdı, ən əsası, sevincimizə şərik oldu, isti sözlərlə təbrik edərək yeni uğurlar arzuladı.
AAK-ın sədri, prof. Famil Mustafayev haqqında yazdıqlarım birmənalı qəbul olunmaya da bilər. Olsun. Hər kəsin mövzuya öz baxış bucağı var. Mən prof. Famil Mustafayevi iş prosesində qərəzsiz, tərəfsiz, təmənnasız insan kimi gördüm, belə tanıdım və elə o cür də təqdim etməyə çalışdım.
Esmira İsmayılova
Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru.
