Şahin İsmayılov
Milli Məclisin Gənclər və idman komitəsinin sədri
Zəngin elmi-pedaqoji fəaliyyəti ilə adını Azərbaycanın elm və pedaqogika tarixinə qızıl hərflərlə yazdırmış böyük alim, nəcib və xeyirxah əməlləri ilə insanların qəlbinə yol tapmış nurlu insan, eyni zamanda, xalqımızın Ümummilli Lideri Heydər Əliyevin ömür-gün yoldaşı, ən yaxın sirdaşı, Vətənimizə Qarabağın və Şərqi Zəngəzurun xilaskarı İlham Əliyev kimi müdrik Lider bəxş etmiş Akademik Zərifə xanım Əliyevanın əziz xatirəsi hər bir azərbaycanlının qəlbində əbədi yaşayacaqdır.
Akademik Zərifə xanım Əliyevanın həyatı və fəaliyyəti gənc nəsillər üçün örnəkdir. Görkəmli dövlət xadimi və alim Əziz Əliyevin ailəsində dünyaya göz açan Zərifə xanım oftalmoloq-alim kimi ömrünü ölkəmizin tibb elminin inkişafına həsr edib. Onun elmi tədqiqatları oftalmologiyanın bir sıra aktual sahələrini, o cümlədən diaqnostika, qlaukomanın və görmə orqanının iltihabının müalicəsi kimi istiqamətləri əhatə edir.
Zərifə xanım Əliyevanın elmi araşdırmaları nəticəsində “Şin istehsalında gözün peşə patologiyası”, “Xroniki yod intoksikasiyası ilə bağlı oftalmologiya”, “Yod sənayesində gözün peşə xəstəliyinin profilaktikası” monoqrafiyaları çap edilir.
Zərifə xanım Əliyeva “Azərbaycanın bir sıra kimya müəssisələri işçilərinin görmə orqanının vəziyyəti” mövzusunda yazdığı dissertasiya işini dünyanın ən nüfuzlu oftalmologiya mərkəzlərindən birində – H.Helmqolts adına Moskva Elmi-Tədqiqat Göz Xəstəlikləri İnstitutunda müdafiə edib. Alim-oftalmoloqların ən yüksək qiymətini alan bu dissertasiya işi oftalmologiyanın bu sahəsində ilk işlərdən biri hesab edilir və 1977-ci ildə Zərifə Əliyevaya tibb elmləri doktoru elmi dərəcəsi verilir.
Eyni zamanda, Akademikin görmə orqanında bədxassəli şişlərin diaqnostikasına və müalicəsinə həsr olunmuş bir sıra elmi işləri oftalmologiyanın inkişafında müstəsna rol oynayıb. “Terapevtik oftalmologiya” kitabının müəlliflərindən biri olan Zərifə xanım Əliyeva ümumilikdə 150-yə yaxın elmi əsərin, 12 monoqrafiyanın, dərslik və dərs vəsaitlərinin, 1 ixtira, 12 səmərələşdirici təklifin müəllifi və həmmüəllifidir.
Zərifə xanım Əliyeva oftalmoloq-alim kimi daim bilik və bacarıq¬larını insanların sağlamlığının təmin olunmasına həsr edib. 1940-1950-ci illərdə Azərbaycanda geniş yayılmış traxoma göz xəstəliyinin müalicəsinin tapılması istiqamətində geniş tədqiqat aparan görkəmli oftalmoloq-alim Zərifə Əliyeva xəstəliyin başlanğıc dövründə sintomisinin tətbiqində uğurlu nəticələrə nail olur və bu müalicə metodu respublikamızda geniş tətbiq olunur, traxomanın qarşısının alınmasında mühüm rol oynayır.
Akademik Zərifə Əliyevanın zəngin elmi fəaliyyəti, səmərəli və ardıcıl tədqiqatları və araşdırmaları Azərbaycan tibb elminin inkişafına böyük töhfə verib. Belə ki, klinik diaqnostika istiqamətində apardığı tədqiqatlar görkəmli alimin elmi fəaliyyətinin əsas istiqamətindən biri olmaqla yanaşı, aparılan araşdırmaların nəticələri əsasında həkimlər üçün yazılmış dərs vəsaiti və monoqrafiyalar bu sahənin inkişafında müstəsna rola malikdir. Azərbaycanda lakrimologiyanın əsasını qoyan Zərifə xanım Əliyeva nadir sahə olan iridodiaqnostika və iridoterapiya problemləri ilə ciddi məşğul olub. Dünyada iridodiaqnostikaya aid ilk kitabları da məhz akademik Zərifə Əliyeva yazıb.
Yüksəkixtisaslı kadrların hazırlanması Zərifə xanım Əliyevanın elimi-pedaqoji fəaliyyətində xüsusi rola malik olub. Azərbaycan Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunun Oftalmologiya kafedrasının professoru olan və 1983-cü ildən həmin kafedranın müdiri kimi fəaliyyət göstərən Zərifə xanım Əliyeva gənc həkim-oftalmoloqların böyük bir nəslinin hazırlanmasına birbaşa rəhbərlik edib.
Böyük ziyalı, görkəmli Akademik Zərifə xanım Əliyeva, eyni zamanda, dahi şəxsiyyət, nəhəng siyasətçi Heydər Əliyevin həyat yoldaşı, sədaqətli dostu və ən yaxın silahdaşı idi. Ulu Öndər Zərifə xanım Əliyeva ilə bağlı deyirdi: “Azərbaycan xanımının mənəvi dəyərlərini özündə təcəssüm etdirən Zərifə xanım bir qadın, bir həyat yoldaşı, bir ana, bir həkim, bir alim, bir ictimai xadim olaraq elə sağlığında əfsanəviləşməyi bacarıb və daşıdığı bu titulları mərhəmət, şəfqət, humanizm kimi ali hisslərlə bütövləşdirərək əsl insanlıq zirvəsinə yüksəlib”.
Ulu Öndər Heydər Əliyev ilə Zərifə xanım Əliyevanın möhkəm təməllər üzərində qurduqları ailə Azərbaycan xalqına möhtərəm Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyev kimi müdrik Lider bəxş edib. Ulu Öndər Heydər Əliyev həyat yoldaşı Zərifə xanım Əliyevanın ailə məsələləri ilə bağlı rolundan bəhs edərkən deyirdi: “Zərifə xanım kimi həyat yoldaşım olduğuna və o, ailəmdə çox yüksək mənəvi mühit yaratdığına görə mən xoşbəxt olmuşam. Həyatımın bütün dövrlərində işlə məşğul olduğuma görə ailə məsələlərinə fikir verməyə vaxtım olmayıb. Bunların hamısı Zərifə xanımın üzərinə düşüb və o da bu vəzifəni şərəflə, sədaqətlə, çox böyük məharətlə yerinə yetirib”.
Bəli, məhz Zərifə xanım Əliyevanın ailədə yaratdığı yüksək mənəvi mühitdə formalaşan müdrik Lider İlham Əliyev ata vəsiyyətini böyük şərəflə yerinə yetirərək, xalqına verdiyi sözə sahib çıxdı, Azərbaycanı qüdrətli və qalib dövlətə çevirdi.
