Vətəndaşların kredit tarixçələri banklar və kredit təşkilatları üçün əsas göstərici meyarları hesab edilir. Hər bir gecikmə və ya borc vətəndaşın kredit tarixçəsinə mənfi təsir edir. Lakin son tətbiq edilən qaydalardan sonra bu proses nisbətən dəyişib.
Modern.az-a açıqlamasında vəkil Cavanşir Qasımzadə deyib ki, kredit tarixçəsinə zərər vura biləcək əsas hallar arasında kredit və ya kredit kartı ödənişlərinin gecikdirilməsi, ümumiyyətlə ödənilməməsi, məhkəmə qərarları ilə icra proseslərinə düşmək, zəmanət verilmiş kreditlərin ödənilməməsi, çoxsaylı və qısa müddətli kredit müraciətləri və gəlirlə müqayisədə həddən artıq borclanma kimi faktorlar var.
"Hər hansı bir ödənişin gecikdirilməsi və ya yarımçıq ödənilməsi tarixçədə mənfi qeyd kimi görünür. Əgər, borc ümumiyyətlə ödənmirsə və məsələ məhkəmə və icraya çıxırsa, bu artıq ciddi risk siqnalı sayılır", - açıqlamada qeyd olunub.
Vəkil söyləyib ki, götürülən kredit banka və ya kredit təşkilatına ödənilmədikdə kreditor bu “Notariat haqqında” Qanunun 15-ci fəslində və “İcra haqqında” Qanunun 6-8-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş icra qeydi vasitəsilə və ya Mülki Prosessual Məcəllənin 2-ci bölməsinin 12-ci fəslində nəzərdə tutulmuş iddia icraatı qaydasında borcunun ödənilməsini tələb edə bilər. Bu zaman çıxarılmış məhkəmə qətnamələri vətəndaşın arzusunda olduğu növbəti kredit müqaviləsinin üzərindən xətt çəkə bilər.
Eyni zamanda, banklara qısa müddətdə bir neçə dəfə kredit üçün müraciət edilməsi də maliyyə təlaşı və risk göstəricisi kimi qiymətləndirilə bilər.
Üstəlik, gəlir az, borc isə çoxdursa, bu da kredit tarixçəsinin riskli olduğuna işarə edir və bankların qərarlarına təsir edir. Yəni hər bir halda vətəndaşın kredit tarixçəsi və kreditlə bağlı digər məlumatları kredit büroları tərəfindən toplanır, saxlanır, təhlil edilir.
Zərif Sofiyeva
