"Prezident İlham Əliyevin Serbiya Respublikasınə rəsmi səfəri Bakı–Belqrad münasibətlərində yeni mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilə bilər. Bu səfər təkcə diplomatik protokol hadisəsi deyil, həm də son illərdə formalaşmış strateji tərəfdaşlığın institusional və praktiki müstəviyə daşınmasının göstəricisidir".
Modern.az xəbər verir ki, bu sözləri Milli Məclisin deputatı Azər Kərimli deyib.
Millət vəkili bildirib ki, Prezident İlham Əliyevin səfər çərçivəsində verdiyi bəyanatlar iki ölkə arasında münasibətlərin fəlsəfəsini və gələcək inkişaf trayektoriyasını aydın şəkildə ortaya qoydu:
"Dövlət başçısının vurğuladığı kimi, Azərbaycan və Serbiya liderləri uzun illərdir davam edən təmaslar, qarşılıqlı etimad və səmimi dialoq əsasında dostluq münasibətləri qurublar. Bu şəxsi diplomatiya modeli artıq konkret iqtisadi və siyasi nəticələr doğurmaqdadır.
Prezident İlham Əliyevin çıxışında xüsusi yer tutan məqamlardan biri Serbiya xalqının tarix boyu dövlət suverenliyi uğrunda apardığı mübarizəyə verilən yüksək qiymət oldu. Bu yanaşma təsadüfi deyil. Azərbaycan da uzun illər ərzində ərazi bütövlüyü və suverenliyi uğrunda mübarizə aparmış, nəticə etibarilə beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərini öz gücü hesabına təmin etmiş dövlətdir.
Bu kontekstdə Prezident İlham Əliyevin Aleksandar Vuçiçin liderlik keyfiyyətlərinə verdiyi dəyər həm siyasi nəzakət, həm də strateji mesaj idi. Dövlət maraqlarını hər şeydən üstün tutmaq, milli resurslara söykənən inkişaf modeli qurmaq və xarici asılılıqdan uzaq dayanmaq – bu prinsiplər həm Bakı, həm də Serbiyanın təbii resurslarının məhdud olmasına baxmayaraq, iqtisadi və sosial islahatlar nəticəsində əldə etdiyi nailiyyətlərin qeyd olunması, əslində, qarşılıqlı hörmətə əsaslanan bərabərhüquqlu tərəfdaşlıq modelinin təsdiqidir. Bu, klassik donor–resipiyent münasibəti deyil, qarşılıqlı maraqlar və güclü dövlətçilik üzərində qurulan əməkdaşlıqdır".
Deputatın sözlərinə görə səfər çərçivəsində Serbiya–Azərbaycan Strateji Şurasının birinci iclasının keçirilməsi münasibətlərin keyfiyyətcə yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu göstərir:
"Strateji Şura mexanizmi siyasi dialoqu sistemləşdirir, prioritet istiqamətləri müəyyənləşdirir və qəbul edilən qərarların icrasına nəzarət üçün institusional çərçivə yaradır.
İki ölkə arasında imzalanmış sənədlər siyasi, iqtisadi və enerji sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsinə xidmət edir. Bu sənədlər təkcə niyyət bəyanatı deyil, konkret layihələrin və birgə fəaliyyət mexanizmlərinin hüquqi əsasını təşkil edir.
Beynəlxalq platformalarda qarşılıqlı olaraq ərazi bütövlüyü və suverenliyin dəstəklənməsi barədə razılıq isə tərəfdaşlığın siyasi ölçüsünü daha da gücləndirir. Bu, xüsusilə mürəkkəb geosiyasi şəraitdə orta güc dövlətlərinin bir-birinə dayaq olması baxımından əhəmiyyətlidir.
Səfərin ən mühüm istiqamətlərindən biri energetika sahəsi oldu. Artıq Azərbaycan Serbiyaya təbii qaz ixrac edir və tərəflər ixracın həcminin artırılması barədə razılığa gəliblər. Bu, Balkan regionunun enerji təhlükəsizliyi baxımından mühüm addımdır.
Azərbaycanın 2032-ci ilə qədər əlavə 8 giqavat enerji gücü əldə etmək planı və bərpaolunan enerji layihələrinin genişləndirilməsi Avropa bazarına çıxış imkanlarını artırır. Bu prosesdə Serbiya həm istehlakçı, həm də potensial tranzit və istehsal tərəfdaşı kimi çıxış edə bilər.
Birgə elektrik stansiyasının tikintisi barədə razılaşma isə əməkdaşlığı yeni mərhələyə daşıyır. Bu layihə Serbiyanın daxili enerji təhlükəsizliyini möhkəmləndirməklə yanaşı, Azərbaycan sərmayəsinin Avropa məkanında mövqelərini gücləndirəcək. Prezident İlham Əliyevin vurğuladığı kimi, Azərbaycan Serbiyaya böyük həcmdə sərmayə qoymağa hazırdır. Bu isə o deməkdir ki, tərəfdaşlıq artıq ticarət əlaqələrindən investisiya əməkdaşlığına transformasiya olunur.
Bakı–Belqrad xəttində formalaşan sinergiya yalnız ikitərəfli münasibətlərlə məhdudlaşmır. Bu əməkdaşlıq Azərbaycanın Avropa məkanında enerji və nəqliyyat bağlantılarını şaxələndirməsinə xidmət edir. Eyni zamanda, Serbiya üçün Azərbaycan etibarlı enerji tərəfdaşı və alternativ mənbə kimi strateji əhəmiyyət daşıyır.
Hazırkı beynəlxalq şəraitdə enerji təhlükəsizliyi milli təhlükəsizliyin ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Bu baxımdan, Azərbaycan–Serbiya əməkdaşlığı qarşılıqlı asılılıq deyil, qarşılıqlı güclənmə modeli təqdim edir.
Liderlər diplomatiyası və gələcək dinamika Prezident İlham Əliyevin səfər zamanı səsləndirdiyi “Biz yaxın gələcəkdə yenə də bir-birimizlə görüşəcəyik” fikri münasibətlərin dinamik xarakterini göstərir. Qarşılıqlı səfərlərin intensivliyi, daimi dialoq və yüksək səviyyəli təmaslar əməkdaşlığın davamlılığını təmin edir.
“Yaşasın Serbiya! Yaşasın Azərbaycan! Yaşasın Serbiya–Azərbaycan dostluğu!” çağırışı emosional ifadə olmaqla yanaşı, siyasi mesajdır. Bu mesaj göstərir ki, münasibətlər situativ maraqlara deyil, uzunmüddətli strateji baxışa əsaslanır".
Azər Kərimli vurğulayıb ki, Prezident İlham Əliyevin Serbiyaya səfəri Azərbaycan–Serbiya münasibətlərini yeni mərhələyə çıxaran mühüm siyasi hadisədir:
"Bu səfər:
Strateji tərəfdaşlığın institusional əsaslarını möhkəmləndirdi;
Energetika sahəsində konkret layihələrin reallaşdırılmasına təkan verdi;
Qarşılıqlı sərmayə və iqtisadi əməkdaşlıq üçün yeni imkanlar açdı;
Beynəlxalq platformalarda siyasi dəstəyin davamlılığını təsdiqlədi.
Beləliklə, Bakı–Belqrad münasibətləri artıq dostluq və siyasi simpatiya mərhələsindən çıxaraq, dərin iqtisadi inteqrasiya və geosiyasi əməkdaşlıq səviyyəsinə yüksəlir. Bu isə həm Azərbaycanın, həm də Serbiyanın milli maraqlarına xidmət edən, regional sabitlik və enerji təhlükəsizliyi baxımından əhəmiyyətli strateji xəttin formalaşdığını göstərir".
