31Oktyabr | Ana Səhifə - Yazılar - Əliş kişinin söhbətləri
Əliş kişinin söhbətləri

Vüqar Tofiqli


Əliş kişi maraqlı adam idi. Hər axşam un dəyirmanının qarşısına çıxar, maraqlı söhbətləriylə hamının diqqətini özünə çəkərdi. Ağır müharibə illərində göstərdiyi şücaətlərdən, 60-cı illərdəki un əvəzinə qarğıdalı unundan necə istifadə etməklərindən danışar, gənclərə dözümlü və səbrli olmağı öyrətməyə çalışardı. Sözünü hədər yerə deməyi sevmirdi Əliş kişi. O sözü onu başa düşənə deyərdi. Bəziləri kimi laqqırtı vurmağı və mənasız qiybəti də sevməzdi.


Bizim Əliş kişi belə adam idi. Həmişə oturub-durub deyərdi ki, mən söz demirəm, deyəndə sözüm çarpanaq verir. Əvvəl bu fikir mənə çatmırdı. Amma indi başa düşürəm ki, düz deyirmiş. Bəzən həqiqətən, dediyin sözün əsl mənası qalır kənarda, danışığındakı hansısa sözün ucundan tutub ucuzluğa gedirlər. Nəticədə adamı həvəsdən salır, hər hansı yaxşı işi belə gorməyə əlin gəlmir.


“Həyat gözəldir, onu elə yaşamaq lazımdır ki, çarpanaq verməsin”,- bunu da Əliş kişi deyirdi. Amma neyləsən də, o çarpanaqlar olur. Mümkün deyil. Ya elə bir addım atırsan ki, səhv olur, ya da ki, səhv etməyə məcbur olursan. Özün də səhv olduğunu bilirsən, amma atırsan. Sonda özünə haqq qazandırmağa çalışırsan ki, bu da bəlkə Allahın yazısıymış. Əbəs yerə özümüzü aldadırıq.


“Hər günün yox, hər saatın qədrini bilmək lazımdır” -deyən Əliş kişi səksən yaşı haqlasa da,  əlinə çəlik almaga tələsmir, şax yeriməyi sevərdi. Deyərdi bala, hər meyvəni öz vaxtında yeyərlər. Vaxtında yeməsən çüyüyəcək, ondan heç araq çəkmək də mümkün olmayacaq. Odur ki, çəliyin də öz vaxtı var. “Çəliyə möhtac qalmaq konkret ölümə hazırlaşmaq deməkdir”.


Mən də uşaq vaxtı Əliş kişinin bu söhbətlərinə qulaq asmaqdan doymazdım. Onun gəlişini təxmin etdiyimdən dərslərimi də oxumağı üst-üstə salmırdım. Bir gün kefi kök gəlmişdi meydana. Dəyirmanın qarşısına meydan deyərdi. O zamanlar dəyirman həyəti meydan kimiydi. Danışırdı ki, ““polutorka” sürən vaxtımdı, bir gün səhər arvad dedi ki, “Əliş, ehtiyatlı ol, pis yuxu görmüşəm”. Hərdən onun sözləri çin çıxırdı. Dedim, “ay Nərgiz, sən dədeyin goru, nə görmüsən?”. Arvad dedi “qoy “qara su”ya danışım sonra””.


Əliş kişigilin evlərinin arxasından qara su arxı keçirdi.

“Arvadın tərsliyini bildiyimdən day sözü çevirmədim. Nə isə gəldi ki, “bəs görmüşəm ki, Ağdama gedirsən. Maşın da taxılnan yüklüdür. Uzundərəni düşər-düşməz rul əlindən çıxır və maşın dərənin dibinə yuvarlanır. Maşın axmaz çaya çatanda nar kollarını qırıb dayanır. Sən də maşının içində çırpınırsan. Gördüm ki, ay Əliş alnından qan şora verir eyyy. Əlimi üzdüm, kişi əldən getdi, - deyib əlimi üzümə atanda, xoruzumuz pəncərədən banladı. Ayıldım ki, səhərdir. Yuxu görürmüşəm. Sən İbrahimin canı ehtiyatlı ol”. (İbrahim Əliş kişinin böyük oğlunun adı idi. Nəsillikcə onun canına and içərdilər-V.T.).
Nə isə, günümü elə kolxoz həyətində bir təhər yola verdim. Dedim birdən arvadın yuxusu çin çıxar, balalarım yetim qalar. Hətta rəhmətlik Abdulla kişinin yazdığı putyovkanı da saxladım ki, Ağdama sabah gedəcəyəm. Axşam tərəfi evə gəldim. Heyvanı, toyuq cücəni rahatlayandan, çay-çörəyimizi arvad-uşaqnan bir yerdə yeyəndən sonra, arvad dedi, “bəlkə bir bacımgilə gedək, ay Əliş. Neçə vaxtdır xəbərim yoxdu”. Day yüz ildə bir dəfə arvad söz deyir, onun da sözünü yerə salmayacaqdım ki.
Dedim dur xoruz-beçənin ikisinin ayağını bağla, götür gedək.
Nə isə, durub gedəsi olduq, istəkli baldızımgilə. Xoş beş-on beş, bunlar dərdləşir, arada qeybət eliyir, günləri illərə, illəri də qərinələrə bölürdülər. Zaman gəldi qalxası olduq. Elə gəldim ki, “polutoraka”nı xodduyum, ayağımı pedala basmışdım ki, motorxanada bir partıltı, bir guppulutu cıxdı ki, dedim Allah sən saxla, dünyanın sonu gəldi.
Motorxananı tüstü duman götürdü. Maşın dedi kəs başımı, işə düşmərəm. Ə, bu nətəhər işdi, rahatlıqla gəldiyim halda, bu nə işiyidi, gəldi başıma. Nə isə. Arvad da oturub kabinkada düşmək istərmir. Dedim ay arvad, dədeyin gorü haqqı, yuxun çin çıxdı. Ərin olməlişmiş, akkumlyator öləsi oldu...”.

Mən də şirin-şirin Əliş kişinin bu nağılına qulaq asır, hadisənin nətər qurtaracağını gözləyirdim.

- Nətər olacaq. Axırda “polutorka”nı İdrisin traktoruna qoşub gətirdik evə..”.

Novruz Məmmədov Cavad xanın kötücəsinin də Azərbaycana gəlişinə mane olub - MÜSAHİBƏ 24 Yanvar 2020, 17:06 BNA-dan hava ilə bağlı sərnişinlərə müraciət 24 Yanvar 2020, 17:01 Mərkəzi Seçki Komissiyasına yeni sədr seçildi 24 Yanvar 2020, 16:57 Körpələri bir-birinə bağlayan tibb bacıları  CƏZALANDIRILDI 24 Yanvar 2020, 16:51 Eyfel qülləsi bağlandı 24 Yanvar 2020, 16:47 Aqiyə Naxçıvanlı seçicilərlə görüşüb - FOTO 24 Yanvar 2020, 16:45 Naftalanda turistlərin rahatlığı üçün daha bir yenilik - FOTOLAR 24 Yanvar 2020, 16:42 SOCAR: Dənizdə təhlükəsizlik rejimi maksimum gücləndirilib 24 Yanvar 2020, 16:30 BAXCP sədri seçicilərlə görüşdü - FOTO 24 Yanvar 2020, 16:25 Ceyhun Bayramov Salyanda şagirdlərin dərsə davamiyyəti ilə maraqlanıb - FOTO 24 Yanvar 2020, 16:20 “Əli və Nino”nun mübahisəli müəllifi olan AXC səfiri kimdir? - TARİX 24 Yanvar 2020, 16:14 BMU məzunu nüfuzlu Vistula Universitetində! 24 Yanvar 2020, 16:07 Şəkilləri lövhələrdən cırılan, üzünə bığ çəkilən namizədlər - FOTO 24 Yanvar 2020, 16:01 Azər Kərimli 90 yaşlı seçicisini evində ziyarət edib - FOTOLAR 24 Yanvar 2020, 15:56 BMT-dən həyacan təbili: Bütün ölkələr koronavirusa qarşı hazır olsun! 24 Yanvar 2020, 15:50 Gədəbəy kəndləri təhsil menecerinə səs verəcəklər 24 Yanvar 2020, 15:44 İsraildə erməni keşişlərdən NARAZILIQ: “Bir yəhudi kimi deyirəm, həyasızlıq onların qanındadır” 24 Yanvar 2020, 15:37 Bakı və Moskva arasında əməkdaşlıq protokolu imzalandı 24 Yanvar 2020, 15:30 Sahil Babayev peşəkarları “Yüksəliş”ə dəvət etdi - VİDEO 24 Yanvar 2020, 15:24 Qusarda qarlı hava qəzaya səbəb oldu 24 Yanvar 2020, 15:17 Ziyafət Əsgərovun Astaradakı görüşləri davam edir - FOTO 24 Yanvar 2020, 15:10 Dövlət qulluğuna qəbul olmaq istəyənlərin NƏZƏRİNƏ! 24 Yanvar 2020, 15:04 ANAR: “AYB sədrliyinə namizədliyimi yenidən irəli sürəcəm” 24 Yanvar 2020, 14:58 AzTU-da yeni şöbə müdiri təyin edildi 24 Yanvar 2020, 14:52 Yardımlı yollarında - FOTO 24 Yanvar 2020, 14:46 “Azneft”də yeni TƏYİNATLAR - FOTO 24 Yanvar 2020, 14:40 Musa Qasımlı görüşlərini davam etdirir - FOTOLAR 24 Yanvar 2020, 14:33 İlham Əliyev “Equinor” şirkətinin baş icraçı direktoru ilə görüşüb 24 Yanvar 2020, 14:26 İcra başçısı Şağlaser kəndində görüş keçirib - FOTO 24 Yanvar 2020, 14:20 Parlamentdə uşaqlar - Milli Məclis necə olmalı 24 Yanvar 2020, 14:15 Cavanşir Paşazadə seçicilərlə görüşlərini davam etdirir - FOTOLAR 24 Yanvar 2020, 14:09 Polis cərimələnməmək üçün baqajlarını açan sürücülərə görə hərəkətə keçdi - Agentlik cərimələdi 24 Yanvar 2020, 14:02 Çin təhlükəli virusun ilk fotosunu YAYDI 24 Yanvar 2020, 13:56 Eks-prezident ifadəyə vermək üçün məhkəməyə gəldi 24 Yanvar 2020, 13:50 Nazirliyin əməkdaşları qəzaya düşən şagirdlərə baş çəkdilər - FOTO 24 Yanvar 2020, 13:45
SORĞU Yeni parlamentdə kimlər olsun?