31 Oktyabr 2016, 11:00 | Ana Səhifə - Yazılar - Əliş kişinin söhbətləri
Əliş kişinin söhbətləri

Vüqar Tofiqli


Əliş kişi maraqlı adam idi. Hər axşam un dəyirmanının qarşısına çıxar, maraqlı söhbətləriylə hamının diqqətini özünə çəkərdi. Ağır müharibə illərində göstərdiyi şücaətlərdən, 60-cı illərdəki un əvəzinə qarğıdalı unundan necə istifadə etməklərindən danışar, gənclərə dözümlü və səbrli olmağı öyrətməyə çalışardı. Sözünü hədər yerə deməyi sevmirdi Əliş kişi. O sözü onu başa düşənə deyərdi. Bəziləri kimi laqqırtı vurmağı və mənasız qiybəti də sevməzdi.


Bizim Əliş kişi belə adam idi. Həmişə oturub-durub deyərdi ki, mən söz demirəm, deyəndə sözüm çarpanaq verir. Əvvəl bu fikir mənə çatmırdı. Amma indi başa düşürəm ki, düz deyirmiş. Bəzən həqiqətən, dediyin sözün əsl mənası qalır kənarda, danışığındakı hansısa sözün ucundan tutub ucuzluğa gedirlər. Nəticədə adamı həvəsdən salır, hər hansı yaxşı işi belə gorməyə əlin gəlmir.


“Həyat gözəldir, onu elə yaşamaq lazımdır ki, çarpanaq verməsin”,- bunu da Əliş kişi deyirdi. Amma neyləsən də, o çarpanaqlar olur. Mümkün deyil. Ya elə bir addım atırsan ki, səhv olur, ya da ki, səhv etməyə məcbur olursan. Özün də səhv olduğunu bilirsən, amma atırsan. Sonda özünə haqq qazandırmağa çalışırsan ki, bu da bəlkə Allahın yazısıymış. Əbəs yerə özümüzü aldadırıq.


“Hər günün yox, hər saatın qədrini bilmək lazımdır” -deyən Əliş kişi səksən yaşı haqlasa da,  əlinə çəlik almaga tələsmir, şax yeriməyi sevərdi. Deyərdi bala, hər meyvəni öz vaxtında yeyərlər. Vaxtında yeməsən çüyüyəcək, ondan heç araq çəkmək də mümkün olmayacaq. Odur ki, çəliyin də öz vaxtı var. “Çəliyə möhtac qalmaq konkret ölümə hazırlaşmaq deməkdir”.


Mən də uşaq vaxtı Əliş kişinin bu söhbətlərinə qulaq asmaqdan doymazdım. Onun gəlişini təxmin etdiyimdən dərslərimi də oxumağı üst-üstə salmırdım. Bir gün kefi kök gəlmişdi meydana. Dəyirmanın qarşısına meydan deyərdi. O zamanlar dəyirman həyəti meydan kimiydi. Danışırdı ki, ““polutorka” sürən vaxtımdı, bir gün səhər arvad dedi ki, “Əliş, ehtiyatlı ol, pis yuxu görmüşəm”. Hərdən onun sözləri çin çıxırdı. Dedim, “ay Nərgiz, sən dədeyin goru, nə görmüsən?”. Arvad dedi “qoy “qara su”ya danışım sonra””.


Əliş kişigilin evlərinin arxasından qara su arxı keçirdi.

“Arvadın tərsliyini bildiyimdən day sözü çevirmədim. Nə isə gəldi ki, “bəs görmüşəm ki, Ağdama gedirsən. Maşın da taxılnan yüklüdür. Uzundərəni düşər-düşməz rul əlindən çıxır və maşın dərənin dibinə yuvarlanır. Maşın axmaz çaya çatanda nar kollarını qırıb dayanır. Sən də maşının içində çırpınırsan. Gördüm ki, ay Əliş alnından qan şora verir eyyy. Əlimi üzdüm, kişi əldən getdi, - deyib əlimi üzümə atanda, xoruzumuz pəncərədən banladı. Ayıldım ki, səhərdir. Yuxu görürmüşəm. Sən İbrahimin canı ehtiyatlı ol”. (İbrahim Əliş kişinin böyük oğlunun adı idi. Nəsillikcə onun canına and içərdilər-V.T.).
Nə isə, günümü elə kolxoz həyətində bir təhər yola verdim. Dedim birdən arvadın yuxusu çin çıxar, balalarım yetim qalar. Hətta rəhmətlik Abdulla kişinin yazdığı putyovkanı da saxladım ki, Ağdama sabah gedəcəyəm. Axşam tərəfi evə gəldim. Heyvanı, toyuq cücəni rahatlayandan, çay-çörəyimizi arvad-uşaqnan bir yerdə yeyəndən sonra, arvad dedi, “bəlkə bir bacımgilə gedək, ay Əliş. Neçə vaxtdır xəbərim yoxdu”. Day yüz ildə bir dəfə arvad söz deyir, onun da sözünü yerə salmayacaqdım ki.
Dedim dur xoruz-beçənin ikisinin ayağını bağla, götür gedək.
Nə isə, durub gedəsi olduq, istəkli baldızımgilə. Xoş beş-on beş, bunlar dərdləşir, arada qeybət eliyir, günləri illərə, illəri də qərinələrə bölürdülər. Zaman gəldi qalxası olduq. Elə gəldim ki, “polutoraka”nı xodduyum, ayağımı pedala basmışdım ki, motorxanada bir partıltı, bir guppulutu cıxdı ki, dedim Allah sən saxla, dünyanın sonu gəldi.
Motorxananı tüstü duman götürdü. Maşın dedi kəs başımı, işə düşmərəm. Ə, bu nətəhər işdi, rahatlıqla gəldiyim halda, bu nə işiyidi, gəldi başıma. Nə isə. Arvad da oturub kabinkada düşmək istərmir. Dedim ay arvad, dədeyin gorü haqqı, yuxun çin çıxdı. Ərin olməlişmiş, akkumlyator öləsi oldu...”.

Mən də şirin-şirin Əliş kişinin bu nağılına qulaq asır, hadisənin nətər qurtaracağını gözləyirdim.

- Nətər olacaq. Axırda “polutorka”nı İdrisin traktoruna qoşub gətirdik evə..”.

MÜƏLLİFİN DİGƏR YAZILARI
Robert Koçaryan ilk mitinqini təyin etdi 6 May 2021, 23:06 İki sərbəst güləşçimiz Olimpiya yarışında bürünc uğrunda yarışacaq 6 May 2021, 22:57 Buraxılış imtahanında maksimum bal toplayan yeganə şagird odur - FOTO 6 May 2021, 22:38 Daha bir itkin zabitimizin şəhid xəbəri gəldi - FOTO 6 May 2021, 22:14 Nazir canlı yayımda sualları cavablandıracaq 6 May 2021, 21:43 Avropa İttifaqı çevik hərbi qüvvələr yaradacaq 6 May 2021, 21:35 Erməni nazir: “Mən türk mallarının satışına qadağa söz verməmişəm” 6 May 2021, 21:26 “Neftçi” çempion oldu - FOTO 6 May 2021, 21:19 Rio-de-Janeyro metrosunda atışma - 25 nəfər öldü 6 May 2021, 21:11 Türkiyə konsulluğu 7 ildən sonra fəaliyyətini bərpa etdi   6 May 2021, 21:00 ABŞ Ukraynanın NATO üzvlüyünə dəstək verdi 6 May 2021, 20:47 Cüdoçumuz “Böyük dəbilqə”də bürünc medal qazandı 6 May 2021, 20:38 Nazirlik çirkab suya görə “Azərsu” ASC-ni ittiham etdi 6 May 2021, 20:21 Samir Nuriyev iclas keçirdi - FOTO 6 May 2021, 20:07 Deputatdan evlənmək istəyənlərə şad xəbər - “Toylarla bağlı yeni standartlar yaranacaq” 6 May 2021, 20:00 Dövlət Agentliyi: Qazilərin protezlə təminatı üçün bütün tədbirlər görülür 6 May 2021, 19:52 Mustafa Cengiz namizədliyini geri götürdü 6 May 2021, 19:44 Saç tökülməsini dayandıran effektiv YOLLAR 6 May 2021, 19:37 Bu bankların əmanətçilərindən ərizə qəbulu başa çatdı 6 May 2021, 19:30 Məşhur restoranlar cərimələndi - SİYAHI 6 May 2021, 19:22 Sabirabadda sirkə turşusu içən qadın xəstəxanada ÖLDÜ 6 May 2021, 19:15 Nazir AzTU-ya yeni prorektor təyin etdi - FOTO 6 May 2021, 19:08 Milli Məclisdə görüş - FOTO 6 May 2021, 19:01 Səfir: “Qazaxıstan həmişə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü dəstəkləyib” 6 May 2021, 18:54 ATƏT sədri Azərbaycanın erməni diversantlarını azad etməsini alqışladı 6 May 2021, 18:47 “Qarabağla bağlı razılaşmaları yerinə yetirməyə hazırıq” - Paşinyan 6 May 2021, 18:40 “Twitter”in işində problem yarandı 6 May 2021, 18:27 Xarici diplomların tanınması üçün müraciət metodu sadələşdirildi 6 May 2021, 18:20 Gömrük Komitəsi bayram günləri də işləyəcək 6 May 2021, 18:14 Buraxılış imtahanlarının nəticələri AÇIQLANDI 6 May 2021, 18:07 Qətərin maliyyə naziri həbs olundu 6 May 2021, 18:00 Məktəblərin çağırışaqədərki hazırlıq rəhbərləri ilə müzakirə aparıldı 6 May 2021, 17:54 Dolların sabaha olan məzənnəsi 6 May 2021, 17:48 Saakaşvili seçkilərdə iştirak üçün Gürcüstana qayıdacaq 6 May 2021, 17:42 Bakının mərkəzi küçələrinin birində hərəkət məhdudlaşdırılacaq 6 May 2021, 17:36