27May | Ana Səhifə - Yazılar - Professor Qurban Bayramova TƏBRİK
Professor Qurban Bayramova TƏBRİK

Əvvəllər məktəb və ya tələbə yoldaşlarım məni görəndə belə bir söz işlədirdilər: “Mahir, hər dəfə atanı televizorda göstərəndə sən yadımıza düşürsən. Evdəkilərə deyirik ki, bax, mən bu kişinin oğluyla oxumuşam”.

Aylar keçdi, İl dolandı. Artıq atam həyatda deyildi. Görəsən yadda qalmışdımmı? Ara-sıra atamı tanıyanlarla küçədə rastlaşırdım. Birinci cümlələri belə olurdu: “Salam, Qabil!” Mənim adımı yada salmaq üçün yaddaşlarını çox da zorlamırdılar. Bəlkə də  məni görüb, Qabil yadlarına düşürdü. Üç il qabaq intensiv yaradıcılığa başlayanda ifadələr, yanaşma da dəyişdi. Artıq  “sağ ol,  Mahir, yazılarınla, təxəllüsünlə, sözü sərrast, açıq demək qabiliyyətinlə  yaşadırsan atanı” söyləyirdilər.

Onlardan biri yox, birincisi  professor Qurban Bayramov idi. Diqqətlə izləyirdi yaradıcılığımı, oxuyurdu. Yox. O, sadəcə oxucu deyildi. Oxuyub zövq almaq, yaxud da növbəti elmi məqalə və əsərinə mövzu axtarmırdı. Oxuyurdu ki, iradını bildirsin. Yolumu azaramsa düz yola qaytarsın. Məsləhətlərini versin. Axı Qurban Bayramov alimdir, ədəbiyyatşünasdır, tənqidçidir. Amma məni oxuyan Qurban Bayramov həm də mənəvi  əmisi Qabilin ruhu qarşısında borcunu yerinə yetirirdi. “Mahirdir də... birdən ağzınagələni yazar. Biabır olarıq nəsildə”.

Həmişə rastlaşanda deyir ki, bəs atan məni qardaşoğlu çağırırdı. Deməli, sən də mənim əmimoğlusan. Balacaydım. Qurban müəllim qapıbir qonşumuz Xalq yazıçısı Bayram Bayramovgilə gələrdi. Bayram əminin qardaşı Fərmanın oğludur. Həm də ədəbiyyat adamı idi. Bayramov ədəbi soyadının davamçısı sayılırdı. Ona görə digər yazıçılar da  onu evin adamı, doğma  bilirdilər. Yazıçı, şair olmasa da, ədəbiyyatımızın gələcək keşikçisi kimi yüksək qiymətləndirilirdi. Çünki , o vaxtın ədəbi tənqidçilərinin gözündən xırda bir səhv də yayınmırdı. Bəzən elə olurdu ki, ədəbi tənqid böyük bir əsəri “brak” edib, arxivə tullayırdı. Ədəbi tənqid yazıçıların və onların əsərlərinin polisi,prokuroru, hakimi idi.  Bəzən isə yazıçıya gələcək həyata vəsiqə verirdilər. Bir ifadə var: “Puşkini Puşkin edən Belinski olub”. Yazıçını yazıçı edən tənqidçi olmalıdır. Əfsus ki, müasir dövrümüzdə mizan-tərəzi pozulub. Kitab oxuyurlar ki, hələ bu kitab haqda yazılan yazıya da əhəmiyyət versinlər?

Hər şey dəyişib. Əvvəllər kitab çıxanda onu paylayırdılar yazıçılara. Əsər oxunurdu. Bir-iki aydan sonra isə yığışıb əsəri müzakirə edirdilər. Bəzən bir fikrə görə qırğına da çıxırdılar. Bəs indi necə? Kitab təqdimatı, imza günü, xoş sözlər, uğurlar, gül-çiçək, març-muç və sonda şəkil çəkdirib feysə qoymaq. Vəssalam. Kitabın içində nə var, nə yox?.. – bu heç kimçün maraqlı deyil.  Heç kim anlamır ki, əsas kitab, kitabın dizaynı, kağızın sarı və ya ağ olması, şriftlərin böyüklüyü-kiçikliyi, yerləşdirdiyin şəkil deyil. Bunlar sadəcə dizayndır, maddi imkandan asılı göstəricilərdir. Əsas əsərdir, yazdığındır.

Pessimizmə qatılıb tənqidçilərimizin işini sıfıra endirmək istəməzdim. Onlar öz işlərindədirlər. Yazırlar, tənqid edirlər. Qurban Bayramov kimi ədəbiyyatşünaslarımız  köhnə ənənələri davam etdirirlər. Çünki onlar belə görüblər, onları belə öyrədiblər, onlar nəhənglər məktəbinin yetirmələridirlər. Bugünkü cılız dünyada yaşamaq qismətlərinə yazılsa da.

Mənim Qurban Bayramovun fikirlərinə böyük ehtiyacım var. Təkcə tənqidçi kimi yox. Qonşum Bayram əminin qardaşı oğlu kimi. Bilirəm ki, boğazdan yuxarı söz deməyəcək. “Tərifləyim,yoxsa həvəsdən düşər” prinsipiylə addım atmayacaq. Çünki nə əmisi Bayramdan, nə də mənəvi əmisi Qabildən saxtakarlıq görməyib. Cövhərində saxtakarlıq yoxdur. Tələbkarlığa  birinci elə özünkündən başlayır.

Bu gün 70 yaşı tamam olur. Gözəl yaşdır. Mən də təbriklərə qoşuluram. Nə olsun ki, ağsaqqaldır,ahıldır. Ruhunun cavanlığını qoruyub saxlayır. Əgər mənim kimi “sandığı açsa”... 1970-ci ildən bu yana çox şeylər görüb. Yanında çox şey danışıblar. “Özümüzküdür. Bayramın qardaşıoğludur” deyərək.

Tez-tez zəng edirəm. Bəzi məsləhətlərə ehtiyacım olur təbii ki... Ayda bir dəfə zəng etmək isə artıq protokoldur. Yazılarım haqqında fikrini öyrənirəm.  “Yaz, sən yaz. Əgər nəsə bir neqativ şey görsəm özüm həmən zəng edəcəyəm. Hər şey qaydasındadır. Yaz” deyir.

SON

Küçədə rastlaşmışıq. Çaşıb Qabil deyir mənə. Mən də birinci Bayram əminin familiyasını yadıma salıram. Sonra Qurban adı yadıma düşür. Çünki Qurban müəllim tanınmış Bayramovlar soyunun görkəmli nümayəndələrindən biridir.

Görüşürük. Bir-birimizdən əhval tuturuq. Lap nəvaxtsa Qabil və Bayram Bayramov görüşən kimi.

MÜƏLLİFİN DİGƏR YAZILARI
Xəzərdə 43 yaşlı kişi boğazından bıçaqlandı 13 Dekabr 2019, 00:57 “Qarabağ” 3 milyon 870 min avro qazandı 13 Dekabr 2019, 00:44 "Nəticəyə görə təəssüflənirik" - Baş məşqçi 13 Dekabr 2019, 00:31 "Yeni parlamentdə çoxpartiyalılıq olacağına ümidliyik" - Elçin Ağamalı 13 Dekabr 2019, 00:17 Azərbaycan nefti ucuzlaşır 12 Dekabr 2019, 23:59 “Qarabağ” Avroliqanı qrup üçüncüsü kimi tərk etdi 12 Dekabr 2019, 23:47 Bakının mərkəzində 2 bıçaqlı şəxs insanlara hücum etdi - FOTO, VİDEO 12 Dekabr 2019, 23:41 Ukrayna Prezidenti Azərbaycana gələcək 12 Dekabr 2019, 23:29 ABŞ Senatı erməni soyqırımını tanıdı 12 Dekabr 2019, 22:47 TAP layihəsinin 90,7 faizi reallaşdırılıb 12 Dekabr 2019, 22:42 İmişlidə yük və minik maşını toqquşdu: ölən var 12 Dekabr 2019, 22:30 Elmar Məmmədyarov Latviya prezidenti ilə Qarabağdan danışdı 12 Dekabr 2019, 22:16 Heydər Əliyev Həştərxanda da anılıb - FOTOLAR 12 Dekabr 2019, 21:44 Ankarada şagirdlər Azərbaycan himnini işarət dilində səsləndirdilər - VİDEO 12 Dekabr 2019, 21:39 Latviya Qarabağ münaqişənin sülh yolu ilə həllində Azərbaycanı dəstəkləyir 12 Dekabr 2019, 21:36 Gürcüstanın Baş prokuroru istefa verdi 12 Dekabr 2019, 21:20 Bakı-Məşhəd aviareysi açılır 12 Dekabr 2019, 21:07 Bakıda 102 evə ilk dəfə  təbii qaz verildi 12 Dekabr 2019, 21:04 “Qarabağ” “Düdelanj”a qarşı bu heyətlə oynayacaq 12 Dekabr 2019, 20:51 ABŞ Çinlə ticarət sazişini imzalayır 12 Dekabr 2019, 20:37 Yol polisindən piyadavurmaların qarşısını alacaq YENİLİK - VİDEO 12 Dekabr 2019, 20:20 Bu məhsullar bahalaşdı - SİYAHI 12 Dekabr 2019, 20:10 Abşeronda villa yandı 12 Dekabr 2019, 19:59 Heydər Əliyevin xatirəsi Belqradda anıldı 12 Dekabr 2019, 19:47 Messi “El Klassiko”nu gözləyir 12 Dekabr 2019, 19:33 AŞPA Azərbaycanda keçiriləcək parlament seçkilərini müzakirəyə ÇIXARIR 12 Dekabr 2019, 19:09 UEFA-dan “əsgər salamı” qərarı 12 Dekabr 2019, 18:56 Goranboyda məktəblini maşın vurdu 12 Dekabr 2019, 18:36 Həştərxanın qubernatoru Nərimanovda olub 12 Dekabr 2019, 18:29 102 FM tezliyi üçün sənəd qəbulu başa çatdı - 5 iddiaçı var 12 Dekabr 2019, 18:17 Finlandiyanı qadınlar idarə edəcək - Zərif məxluqlar əsas POSTLARDA 12 Dekabr 2019, 18:03 Elmar Məmmədyarov Latviya Prezidenti ilə görüşüb 12 Dekabr 2019, 17:40 Səhhəti pisləşən xalq artistindən XƏBƏR VAR 12 Dekabr 2019, 17:32 Dollar və manatın sabahkı MƏZƏNNƏSİ 12 Dekabr 2019, 17:29 Bibiheybət yolu nə zaman təmir olunacaq? 12 Dekabr 2019, 17:12