27May | Ana Səhifə - Yazılar - Professor Qurban Bayramova TƏBRİK
Professor Qurban Bayramova TƏBRİK

Əvvəllər məktəb və ya tələbə yoldaşlarım məni görəndə belə bir söz işlədirdilər: “Mahir, hər dəfə atanı televizorda göstərəndə sən yadımıza düşürsən. Evdəkilərə deyirik ki, bax, mən bu kişinin oğluyla oxumuşam”.

Aylar keçdi, İl dolandı. Artıq atam həyatda deyildi. Görəsən yadda qalmışdımmı? Ara-sıra atamı tanıyanlarla küçədə rastlaşırdım. Birinci cümlələri belə olurdu: “Salam, Qabil!” Mənim adımı yada salmaq üçün yaddaşlarını çox da zorlamırdılar. Bəlkə də  məni görüb, Qabil yadlarına düşürdü. Üç il qabaq intensiv yaradıcılığa başlayanda ifadələr, yanaşma da dəyişdi. Artıq  “sağ ol,  Mahir, yazılarınla, təxəllüsünlə, sözü sərrast, açıq demək qabiliyyətinlə  yaşadırsan atanı” söyləyirdilər.

Onlardan biri yox, birincisi  professor Qurban Bayramov idi. Diqqətlə izləyirdi yaradıcılığımı, oxuyurdu. Yox. O, sadəcə oxucu deyildi. Oxuyub zövq almaq, yaxud da növbəti elmi məqalə və əsərinə mövzu axtarmırdı. Oxuyurdu ki, iradını bildirsin. Yolumu azaramsa düz yola qaytarsın. Məsləhətlərini versin. Axı Qurban Bayramov alimdir, ədəbiyyatşünasdır, tənqidçidir. Amma məni oxuyan Qurban Bayramov həm də mənəvi  əmisi Qabilin ruhu qarşısında borcunu yerinə yetirirdi. “Mahirdir də... birdən ağzınagələni yazar. Biabır olarıq nəsildə”.

Həmişə rastlaşanda deyir ki, bəs atan məni qardaşoğlu çağırırdı. Deməli, sən də mənim əmimoğlusan. Balacaydım. Qurban müəllim qapıbir qonşumuz Xalq yazıçısı Bayram Bayramovgilə gələrdi. Bayram əminin qardaşı Fərmanın oğludur. Həm də ədəbiyyat adamı idi. Bayramov ədəbi soyadının davamçısı sayılırdı. Ona görə digər yazıçılar da  onu evin adamı, doğma  bilirdilər. Yazıçı, şair olmasa da, ədəbiyyatımızın gələcək keşikçisi kimi yüksək qiymətləndirilirdi. Çünki , o vaxtın ədəbi tənqidçilərinin gözündən xırda bir səhv də yayınmırdı. Bəzən elə olurdu ki, ədəbi tənqid böyük bir əsəri “brak” edib, arxivə tullayırdı. Ədəbi tənqid yazıçıların və onların əsərlərinin polisi,prokuroru, hakimi idi.  Bəzən isə yazıçıya gələcək həyata vəsiqə verirdilər. Bir ifadə var: “Puşkini Puşkin edən Belinski olub”. Yazıçını yazıçı edən tənqidçi olmalıdır. Əfsus ki, müasir dövrümüzdə mizan-tərəzi pozulub. Kitab oxuyurlar ki, hələ bu kitab haqda yazılan yazıya da əhəmiyyət versinlər?

Hər şey dəyişib. Əvvəllər kitab çıxanda onu paylayırdılar yazıçılara. Əsər oxunurdu. Bir-iki aydan sonra isə yığışıb əsəri müzakirə edirdilər. Bəzən bir fikrə görə qırğına da çıxırdılar. Bəs indi necə? Kitab təqdimatı, imza günü, xoş sözlər, uğurlar, gül-çiçək, març-muç və sonda şəkil çəkdirib feysə qoymaq. Vəssalam. Kitabın içində nə var, nə yox?.. – bu heç kimçün maraqlı deyil.  Heç kim anlamır ki, əsas kitab, kitabın dizaynı, kağızın sarı və ya ağ olması, şriftlərin böyüklüyü-kiçikliyi, yerləşdirdiyin şəkil deyil. Bunlar sadəcə dizayndır, maddi imkandan asılı göstəricilərdir. Əsas əsərdir, yazdığındır.

Pessimizmə qatılıb tənqidçilərimizin işini sıfıra endirmək istəməzdim. Onlar öz işlərindədirlər. Yazırlar, tənqid edirlər. Qurban Bayramov kimi ədəbiyyatşünaslarımız  köhnə ənənələri davam etdirirlər. Çünki onlar belə görüblər, onları belə öyrədiblər, onlar nəhənglər məktəbinin yetirmələridirlər. Bugünkü cılız dünyada yaşamaq qismətlərinə yazılsa da.

Mənim Qurban Bayramovun fikirlərinə böyük ehtiyacım var. Təkcə tənqidçi kimi yox. Qonşum Bayram əminin qardaşı oğlu kimi. Bilirəm ki, boğazdan yuxarı söz deməyəcək. “Tərifləyim,yoxsa həvəsdən düşər” prinsipiylə addım atmayacaq. Çünki nə əmisi Bayramdan, nə də mənəvi əmisi Qabildən saxtakarlıq görməyib. Cövhərində saxtakarlıq yoxdur. Tələbkarlığa  birinci elə özünkündən başlayır.

Bu gün 70 yaşı tamam olur. Gözəl yaşdır. Mən də təbriklərə qoşuluram. Nə olsun ki, ağsaqqaldır,ahıldır. Ruhunun cavanlığını qoruyub saxlayır. Əgər mənim kimi “sandığı açsa”... 1970-ci ildən bu yana çox şeylər görüb. Yanında çox şey danışıblar. “Özümüzküdür. Bayramın qardaşıoğludur” deyərək.

Tez-tez zəng edirəm. Bəzi məsləhətlərə ehtiyacım olur təbii ki... Ayda bir dəfə zəng etmək isə artıq protokoldur. Yazılarım haqqında fikrini öyrənirəm.  “Yaz, sən yaz. Əgər nəsə bir neqativ şey görsəm özüm həmən zəng edəcəyəm. Hər şey qaydasındadır. Yaz” deyir.

SON

Küçədə rastlaşmışıq. Çaşıb Qabil deyir mənə. Mən də birinci Bayram əminin familiyasını yadıma salıram. Sonra Qurban adı yadıma düşür. Çünki Qurban müəllim tanınmış Bayramovlar soyunun görkəmli nümayəndələrindən biridir.

Görüşürük. Bir-birimizdən əhval tuturuq. Lap nəvaxtsa Qabil və Bayram Bayramov görüşən kimi.

MÜƏLLİFİN DİGƏR YAZILARI
Rüşvətxorluqda ittiham olunan Əfqan Nağıyevin həbsdən buraxılması TƏSDİQLƏNDİ 10 Avqust 2020, 12:22 Koronavirusdan qorunmaq üçün 1,5 milyon dollara maska SİFARİŞ ETDİ 10 Avqust 2020, 12:20 Lukaşenkonu ilk o təbrik etdi 10 Avqust 2020, 12:15 Azərbaycanda general-leytenant vəfat edib 10 Avqust 2020, 12:04 Müəllimliyə imtahan vermək istəyənlərin NƏZƏRİNƏ 10 Avqust 2020, 11:57 Peşə təhsili müəssisələrinə sənəd qəbulu başlayır 10 Avqust 2020, 11:52 Millət vəkili 6 aylıq fəaliyyəti dövründə 4300 seçicini dinlədi 10 Avqust 2020, 11:49 Ceyhun Bayramov XİN rəhbəri kimi ilk səfərini bu ölkəyə edəcək 10 Avqust 2020, 11:46 Karantini pozan daha bir kafenin sahibi və müştərilər cərimələnib 10 Avqust 2020, 11:43 Bakıda polis əməkdaşı bıçaqlandı – cinayət işi açıldı 10 Avqust 2020, 11:23 Ermənistanda 1 gündə 23 nəfər virusa yoluxub 10 Avqust 2020, 11:15 DTX-nin həbs etdiyi general Əfqan Nağıyev buraxıldı 10 Avqust 2020, 11:11 Xocalı aeroprotundan Livana təyyarə uçub? 10 Avqust 2020, 11:08 Dillər Universiteti "Mənim Çinim" adlı onlayn-foto sərgi keçirir 10 Avqust 2020, 11:00 Koronavirusa görə vaxtından əvvəl azadlığa buraxılan məhkumların SAYI 10 Avqust 2020, 10:52 Xəzərdə suyun səviyyəsi azalıb 10 Avqust 2020, 10:49 Baş nazir Türkiyəyə görə Təhlükəsizlik Şurasının iclasını ÇAĞIRDI 10 Avqust 2020, 10:47 Təhsil Nazirliyi imtahanlarla bağlı yeniliyi açıqladı 10 Avqust 2020, 10:34 Havanı çirkləndirən sexin sahibi 2500 manat cərimələndi 10 Avqust 2020, 10:30 Dəhşətli daşqınlar 60-dan çox can aldı 10 Avqust 2020, 10:22 Prezident seçkilərinin ilkin nəticəsi açıqlandı – Lukaşenko 80,23% səs toplayıb 10 Avqust 2020, 10:18 2500 avtomobil postlardan GERİ QAYTARILIB 10 Avqust 2020, 09:53 Polis 3 tondan artıq narkotik vasitəni yandırdı 10 Avqust 2020, 09:48 Ermənistan ordusu Tovuz və Gədəbəyi atəşə tutdu 10 Avqust 2020, 09:45 Belarusda iğtişaşlarla bağlı cinayət işi açıldı 10 Avqust 2020, 09:41 Azərbaycan banklarında dollar bu qiymətə satılacaq - MƏZƏNNƏ 10 Avqust 2020, 09:34 FHN Kürdə batan şəxsin axtarışlarına başladı 10 Avqust 2020, 09:22 Belarusda seçkisonrası TOQQUŞMALAR – Rezin güllələr, su şırnaqları, yaralı etirazçılar - FOTOLAR 10 Avqust 2020, 09:14 Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 20 milyon nəfəri ötüb 10 Avqust 2020, 08:59 “Türkiyəyə imkan vermək olmaz Azərbaycanı öz tərəfinə çəksin” deyənlər... 10 Avqust 2020, 08:47 Abayın “Qara söz”ü... 10 Avqust 2020, 08:42 “Aprel döyüşü”nün müzəffər əsgəri... Koronavirusla mübarizə aparır 10 Avqust 2020, 08:37 Yaddan çıxmış sənətkarlar: Yalıncıq rolunda çəkilməyə peşman olan aktyorun faciəvi ÖLÜMÜ - FOTOLAR 10 Avqust 2020, 08:22 Belarusda etirazlar başladı - VİDEO 10 Avqust 2020, 00:56 Açıq havada idman yarışlarının keçirilməsinə icazə verildi 10 Avqust 2020, 00:37