10 mart 2017, 12:49 | Ana Səhifə - Yazılar - Elmira Süleymanovanı Ombudsman olmağa qoymayanlar
Elmira Süleymanovanı Ombudsman olmağa qoymayanlar

Vəfa Allahverdiyeva 

 

İnanmaq istərdik ki, cəmiyyətimiz Ombudsman Aparatını Elmira Süleymanovadan təhvil alacaq yeni şəxsin kimliyi, onun dosyesi ilə ilgilənməyə hədsiz ciddi maraq göstərir; Belə olmasına bir az şübhələr var.

Çünki bu uzun illər ərzində Ombudsman institutu ictimai çəkisini, insan haqlarının qorunması məsələsindəki rolunu və xidmətini layiqincə təqdim edə bilmədi.

Doğru fikirdir ki, bəzən bir səlahiyyətli sahə məhz rəhbərinin səxsi keyfiyyətləri və bacarığı ilə populyarlaşıb, ictimai baxışları öz üzərinə gətirir, varlığını,  ünvanını hər kəsə  tam bəlli edir.

Bəzən də hansısa sahənin xüsusi statusu, cəmiyyət həyatı üçün önəmi, səlahiyyət hüdudsuzluğu   başındakı insanı məhşur və hörmətli birisinə çevirir.      

Elmira Süleymanovanın bu təyinata qədər sadalamaqla bitməyən cox eimi titulları var idi. Üstəgəl, Avropa örnəyindən mənimsənilmiş  bu yeni görəv sıraya yeni-yeni titullar, dövlət mükafatları  gətirmişdi. Lakin nə olsun ki, Ombudsman institutu Azərbaycanda ictimai yaddaşa dərin otura bilmədi.

Eləcə də müstəqil və demokratik xarakteri olan, bütün qurumlar üzərində bir növ üst qurum statusu daşıyan bu şərəfli vəzifə Elmira Süleymanovanın ismini daxili auditoriyada hər fərdin şüurunda yerləşdirmədi bir tərəfə,  moldovalı həmkarı Aureliya Qriqoriu kimi daxili sərhədlərdən kənara çıxarmağı da bacarmadı.   

Günahkar?!   

Utanmaq, çəkinmək, vəzifəli insanlarla üz-göz olmaq istəməmək, yəni,  içdə boğulan müstəqil davranma ixtiyarı, öz işində fərqlənmək keyfiyyətinə  can atmamaq səbəbindən günahkar bir qədər özü,  daha böyük qədərdə isə  dərəbəy davranan, Ombudsman strukturunu vecinə almayan iri siyasi, maddi imkanlar sahibi məmur elitası, biznes dairəsi və başqa yekə çevrələr.
  

Elmira Süleymanovanı yaxşı Ombudsman olmağa qoymayan bu iki-subyektiv- obyektiv  məqam üzündən o, haqlı və layiqli tənqidlərlə yola salınır. 

Yoxsa ki, Azərbaycan ictimai-siyasi mühitində ortabab yox, əla bir Ombudsman imici ilə qalmaq mümkün olardı, bəlkə də.

Elmira Süleymanovanın yükü ağır idi, doğrudur. Axı ixtisaslaşdırılmış Ombudsman institutu şifahi polemikalardan yazılı sənədlər və qərarlar üzərində möhkəmlənməmişdi. Bütün sahələrin qüsurları və haqsızlığın miqyası bir ünvana təhkim idi.

Digər tərəfdən, müstəqillik ixtiyarı gerçək anlamda deyildi.  Müxtəlif qurumların Ombudsman institutu ilə hesablaşma borcu gəlişigözəl tələbdən başqa bir şey sayılmırdı. Məhkəmə hakimi nə qədər müstəqildirsə, jurnalist müstəqilliyi hansı həddə qədər bacarırsa, Ombudsmanın azadlıq çərçivəsi də elə o qədər ola bilir.

Qorxu, mötəbər şəxslərə haqqı çatdı-çatmadı sayğı psixologiyası, şəxsi maraqlara, fərdi mənafeyə qurban gedən  dürüstlük şəffaf fəaliyyət, qaranlığa düşmüş insana fayda vermək yolunda  əməlli maneəyə çevrilir.     

Bir ölkədə ki, məmur qatı, vəzifəyə etibar edilən bəzi şanslı insanlar prezidentin irad və tövsiyyələrindən, danlağından nəticə çıxarmağı bacarmır, Elmira Süleymanovanın hər mənada böyümüş, güclənmiş insanlardan zəiflərin haqqını tələb edə bilməsi gülünc olardı.    
 

Lakin bu kədərli, utandırıcı reallıq Ombudsmanı tənqidlərdən sığortalamır.

Dünyanın heç bir yerində Ombudsmanı öldürmürlər, uzağı təzyiq edirlər; moldovalı Ombudsmanın Ermənistan parlamentindəki çıxışından sonra yaşadığı təhdidlər kimi. Cəsarət, dürüstlük, heç kimə itaət etmədən çalışmaq  xaric qədər daxildə də görəvli insanı nüfuzlu personaya çevirə bilir. 

Qanunvericilik müstəqil institut, şikayəti araşdırma ixtiyarı, problemin yoluna qoyulmasına 3 ay vaxt vermə hökmü və s. kimi kəlmələrdə  ələ elə bir güclü silah verirdi ki, toplumun əziyyət, haqsızlıq görən fərdinin məsələsini insan haqları müvəkkili çox cəsurcasına nazirlərin, komitə sədrlərinin, icra başçılarının masası üzərinə qoyub, o böyük kabinetlərdən əzilənin xeyrinə çıxa bilərdi. Bunun üçün Ombudsmandan qətiyyət, prinsipiallıq, doğrular uğrunda davakarlıq ruhu tələb olunur ki, Elmira Süleymanovada yetərli çatışmayan bu keyfiyyət onu daha yaxşı imicdən, mükəmməl insan haqları müvəkkili, Ombudsman sözünün Avropa mənşəyincə mənasındakı yaxşı sosial “agent”  reputasiyasından məhrum qoydu.  

Hüquq və azadlıqlarının tələbi üçün Ombudsman institutunun qapısını haqlı emosiyada döyən vətəndaşın məsələsinə görə aidiyyatı qapılar oxşar emosiya və tələb tonunda yumruqlanmırdı.

Əslində qapılar açıq idi-bir qədər formal olaraq. Bütün qurumlara şikayətləri araşdıran xarakterdə sənədlər, məktublar gedirdi-bu da bir qədər  formal olaraq. Elə bu formallıqlar, dekorativ parıltılar ucbatından problemlərin həlli azalmadı ki, artdı.       
 

Doğrudur, Elmira Süleymanova sağa-sola qaçırdı. Bəlkə də bu dinamika büsbütün insan hüquqları yönündəki problemləri çözmək üçün idi-kim bilir.

Hər dəfəsində parlament hesabatı quru, şişirdilmiş xoş rəqəmlərlə təqdim ediləndə isə, artıq burada aidiyyatı adamların silueti görünür, tərifli sətirlərdə onların barmaqları olmasına şübhə qalmırdı.

Yəni, Ombudsmanın çabasının və işgüzarlığının əsl faktaloji tərəfi budur ki, cəmiyyəti razı, məmnun salan, ictimai rəyin gözünə girən, bu institutu populyarlaşdıran və sözün həqiqi mənasında ümid yeri edən  elə bir nəticə olmadı...

...Bu illərdə Elmira Süleymanova savaşmadan uduzdu. Saysız-hesabsız hüquq pozanlarsa  Ombudsmanla savaşmadan hamını uddu.    
    

Sıra gücsüzləşdirilən böyük səlahiyyəti güclü təqdim etməyi bacaran, davakar ruhlu əsl Ombudsmanı gözləyir...

MÜƏLLİFİN DİGƏR YAZILARI
Türkiyədə virusdan ölənlərin sayı artdı 11 May 2021, 21:19 “Barselona” bu müdafiəçini heyətinə qatır 11 May 2021, 21:04 Balakəndə maşın çaya düşdü - xəsarət alanlar var 11 May 2021, 20:50 Paytaxtın bu ərazisində tıxac yaranıb - FOTO 11 May 2021, 20:35 Heydər Əliyevin Belqrad və Buxarest şəhərlərindəki abidəsi ziyarət edildi - FOTO 11 May 2021, 20:28 Rusiya Rumıniya diplomatını ölkədən çıxarır 11 May 2021, 20:18 İran və ABŞ dənizçiləri arasında insident 11 May 2021, 20:04 Buffon ayrılıq qərarı verdi 11 May 2021, 19:20 Gümüş və bürünc medalçılar da müəyyənləşdi 11 May 2021, 19:12 Şəmkir sakini bibisi oğlunu GÜLLƏLƏDİ 11 May 2021, 19:05 40 kilometrlik "Zəngəzur dəhlizi" mütləq açılacaq 11 May 2021, 18:58 Prezident və xanımı Tatarıstan liderinə başsağlığı verdi 11 May 2021, 18:50 İlham Əliyev Putinə başsağlığı verdi 11 May 2021, 18:43 ANS-i ANS edən kim olub: Mirşahin, Vahid Naxış, yoxsa... 11 May 2021, 18:36 Formula 1 Türkiyə Qran-Prisi ləğv oluna bilər 11 May 2021, 18:29 “Spartak” Ayaz Quliyevlə yollarını ayırdı 11 May 2021, 18:22 Bacısı qızını boğaraq öldürən dayı HƏBS EDİLDİ 11 May 2021, 18:15 Lavrov Bakıdakı Müqəddəs Məryəm kilsəsində - FOTOLAR      11 May 2021, 18:08 Azərbaycanda deputat millət vəkillərinin maaşının azaldılmasını təklif etdi - ÖZƏL 11 May 2021, 18:00 Messi “Barselona” ilə danışıqlara başlayıb 11 May 2021, 17:54 Bakının əsas küçə və prospektlərində sıxlıq var 11 May 2021, 17:48 Çavuşoğlu Tatarıstan prezidenti ilə DANIŞDI 11 May 2021, 17:41 İspaniya və İsveçdə Heydər Əliyev yad edilib 11 May 2021, 17:34 Ukraynanın Baş nazirinin Azərbaycana səfəri planlaşdırılır 11 May 2021, 17:27 Ceyhun Bayramov və Lavrovun görüşünün təfərrüatı AÇIQLANDI 11 May 2021, 17:20 Avropa Şurası ilə birgə layihəyə başlanıldı 11 May 2021, 17:13 Səfir Bakıda Türkiyə yığması ilə görüşdü 11 May 2021, 17:06 Nantdakı "Qarabağ" məktəbinin şagirdlərinə ümummilli liderin fəaliyyətindən danışılıb 11 May 2021, 16:59 Prezidentin Naxçıvandan verdiyi mesajlardan Ermənistan nəticə çıxarmalıdır 11 May 2021, 16:52 Məktəblilər təlim mərkəzlərindəki praktiki məşğələlərdə iştirak ediblər - FOTOLAR 11 May 2021, 16:45 Ölkəmizdə daha 18339 nəfərə vaksin vuruldu 11 May 2021, 16:38 Koronavirus Azərbaycanda bu gün -  STATİSTİKA 11 May 2021, 16:31 Bolqarıstan parlamenti buraxıldı 11 May 2021, 16:24 Böyük Britaniyada vaksin pasportları tətbiq olunacaq 11 May 2021, 16:17 Çətənə yetişdirən şəxs saxlanıldı 11 May 2021, 16:10