24 May 2017, 23:23 | Ana Səhifə - Yazılar - Analiz və ya zorən boşananlar
Analiz və ya zorən boşananlar

Mahir QABİLOĞLU,
10may.az saytının baş redaktoru 

 

–  Sərvinazın qızını Abbasəlinin oğluna nişanlayıblar. Avaranın biridir. Hayıf o qızdan. Yaxşı qızdı. Hamamda görmüşəm.

 – Yenə başladın, ay arvad?..


Bu, 1977-ci ildə çəkilən “Arxadan vurulan zərbə” filmindən bir parçadır – Rasim Balayevin oynadığı sürücü İmaşın anasıyla dialoqu. Sovet dövrü olmasına baxmayaraq, analar hələ də hamamda subay qızlara göz yetirirlərmiş. Əlbəttə ki, subay oğlanlarını evləndirmək fikrində olan analar.

      
Bəs lap qədim zamanda, qadınların çarşabda gəzdiyi dövrlərdə necəymiş? “Arşın mal alan” filminə istinad etsək, o vaxt da subaylar üçün qız bəyənmək ana, xala, bibilərin vəzifəsiymiş. Hardansa bir arşınmalçı qoçaq çıxaraq, soxur bəyin papağını yerə. Üzeyir Hacıbəyov da tez bunu əsərə çevirib yayıb Azərbaycana. Daha doğrusu gənc oğlan və qızların beyninə yeni ideya salır. Amma demə hamamda qız görüb bəyənmək, sonra oğluna bəyəndirmək 1977-ci ilə qədər gəlib çatırmış. Əgər yazıçı Elçinə inansaq.

      
Deyəcəksiniz ki, Mahir indi də keçib kinoşünaslığa. Yox, sadəcə yadıma 2015-ci il iyunun 1-dən etibarən nikaha girənlərin məcburi həkim nəzarətindən keçmək haqqında Səhiyyə Nazirliyinin qərarı yadıma düşdü. Elə o vaxtdan da  başladılar mütəmadi olaraq statistik məlumatları KİV, qəzet-saytlarda car çəkməyə. Bəs təzə evlənmək istəyənlər arasında filan qədər SPİD, sifilis tapılıb, irsi xəstəliklər aşkar olunub. Bu faktlar həm də bu qanunun vaxtında tətbiq olunmasına və uğur gətirdiyinə dəlalət edir. Alqışlansın? Hə. Gəlin hamılıqla alqışlayaq.

     

Mən çoxdan evliyəm. Həyatda da çox evlənənlər görmüşəm. Bir az pərdə vardı onda hələ.  Qızın qaşının alınıb-alınmamasından bilirdin ki, bu gəlindir, yoxsa qız? Bakirəlik isə yalnız toy gecəsi bilinirdi. “Bəyin oğurlanması” filmində olduğu kimi:

 

 –  İndi güllə açılacaq. Bütün kənd gözləyir...

 –  Nə güllə?

 –  Bəydadaşın gülləsini deyir də...

 

Hə, hörmətli oxucu. Yaxşı adət-ənənlərimiz vardı. Yaxşı ki, kinolarımızda az da olsa əksini tapıb.  İndi bakirəlik də bir problem deyil axı. Əgər “xəta” törətsən, bunu plastik əməliyyat yoluyla bərpa etdirmək olur. Özü də rəsmi fəaliyyət göstərən klinikalarda. Mən hardan bilirəm? Saytlarda yazılmışdı.

 

DOSYE: Tibbi ədəbiyyatlarda sözügedən əməliyyatın adı himenoplastika adlanır. Evlilik həyatına başlamazdan 1 ay əvvəl edilən estetik əməliyyatla süni qızlıq pərdəsi yaradılır. Digər bir üsulla isə toy gecəsindən 2-3 gün əvvəl qızlıq pərdəsinə tikiş qoyulur. Hər iki üsul narkozla aparılan əməliyyatdır. Bunu cərrahlar imitasiya, yəni bənzətmə üsulu ilə həyata keçirirlər. Bu, iki üsulla həyata keçirilir. Birinci üsulla var olan qızlıq pərdəsinin kənarları tikişlə birləşdirilərək müvəqqəti bərpa edilir. Burada qoyulan tikişlər 4-5 gün müddətində sorulub gedir. İkinci metod isə daha qalıcıdır. Bu zaman uşaqlıq yolunun selikli qişasından calaq edilərək, pərdə yenidən yaradılır. 

Bu əməliyyatdan sonra ilk cinsi əlaqə zamanı qanamanın olub olmayacağı qeyri - müəyyəndir. Pərdənin tikildiyini isə yalnız mütəxəssislərin bilməsi mümkündür.
 

Bu yazıda məqsədim bakirəlik və ya bakirəliyin bərpası, el diliylə desəm “tikdirib ərə gedənlər” deyil. Bəs nədir?

   
Təsəvvür edin ki, cavan bir oğlan bir qıza rast gəlir. İlk baxışdan vurulur ona. Başlayır arxasınca “sürünməyə”. Qızın da oğlandan xoşu gəlir. Dərsdən evə ötürəndə bir dəfə qızın qardaşı tutub çırpır, iki dəfə məhlə uşaqlaırının tələsinə düşüb döyülür. Bu, gənclərin sevgisini soyutmur. Aralarında yaxınlıq yaranır. Yuxusuz gecələr, mesajlı məktublar, feys-də, daha harda yazışmalar, selfilər-melfilər. Bu da bir altı ay çəkir. Təsadüfən qızın telini külək oğlanın qulağına dolayır. Təsadüfən oğlanın dodağı qızın üzünə dəyir... Arxasını danışmıram. Bəlkə şair Qabilin 26 yaşında qələmə aldığı şeirin diliylə deyim?

Vaxt ötüşür, gecә keçir bayaqdan,

İndi anam qalmış evdә nigaran;

Daha bәsdir, gәl ayrılaq, ay oğlan!

Tәklifimi rәdd edәrәk bu dәm sәn:

– Olmaz – olmaz, – deyirsәn.

 

Yenә qaldı ürәyindә söz daha?

Әllәrini әllәrimdәn üz daha,

Sabahadәk hicranıma döz daha;

Yalvarışla tez boynunu әyirsәn:

– Olmaz – olmaz, – deyirsәn.

 

Bir az sonra Dan ulduzu gülәcәk,

Dövrәmizdәn qaranlığı silәcәk,

Bütün dünya sirrimizi bilәcәk.

Gәl çәkilәk, gәl qorunaq tәnәdәn!

– Olmaz – olmaz, – deyirsәn.

 

Biz sәdaqәt timsalıyıq, elәmi?

İki qәlbin vüsalıyıq, elәmi?

Cәsarәtin timsalıyıq, elәmi?

De onda gәl lap günәş dә doğanda,

Qaranlığı ziyasilә boğanda

Bir addım da çәkilmәyәk bu yerdәn

Tәәssüf ki, köks ötürüb yenә sәn:

– Olmaz – olmaz, – deyirsәn.

 

Televiziya diliylə desək, bu o vaxtın  +16 idi. Elə yuxarıda yazdıqlarım da təmiz məhəbbətli, ciddi fikri olan gənclərimizə aiddir. Amma sərhədi keçib toy gecəsini yengəsiz qabaqlayanlar da olur. (Tez-tələsik toy edib, 6 aydan sonra dünyaya 3-4 kiloluq “nedonoşkalar” – yarımçıq uşaq gətirənlər də...)

Xülasə bir il, iki il keçir. Hamı da bilir ki, bunlar “gəzir”. Sonra gənclər bu haqda evdəkilərə deyirlər. Analar, xalalr fəaliyyətə keçir. Elçilik, nişan, bayramlıqlar. Və ən nəhayət 2-3 ildir ki, biri-birini sevən bu gənclərin toy günü təyin olunur. O saat da gedib Nikah evinə ərizə verirlər ki, bəs biz rəsmi nikaha girmək istəyirik. Onlara da deyirlər ki, bəs yeni qanunlara görə, icbari-tibbi müayinədən keçməlidirlər. Keçirlər də...

İndi öz-özümə sual verirəm: bir-birilərini gerçəkdən sevənlər arasında bir xəstəlik aşkarlanarsa, görəsən nə baş verir? Əlbəttə ki, toy olmamış hər şey pozulur. Hər şey acı tarixə və statistikaya çevrilir. “Şükür ki, əvvəlcədən bildik”, “Şükürlər” sözləri könülsüz şəkildə dilləri dolaşır. Bir təsəlliyə çevrilir.  Bu sığorta proseduruna hələ ad qoyulmayıb. Hələlik, “evlənməmiş boşananlar” qoyaq adlarını. Əlbəttə ki, qeyri-rəsmi. Nişan qayıdır, toy ləğv olunur. Bir sözlə, iki gənc “xoşbəxt” olmamış,  bədbəxt olur. Nişanda, elçilikdə çəkilən fotolar, videolar yandırılır. Deyilən sağlıqlar qarğışa dönür. Bəs ürəyə vurulan yara bununla sağalırmı? Qıza yeni elçilər gəlmir, oğlana da qız verənlər azalır. Çünki heç bir tərəf öz xəstəliyini boynuna almır.

İndi fikirləşirəm ki, təki, qədim dövrlər olardı. Nə oğlan qızı tanıyardı, nə də qız oğlanı. Bax onda bu icbari tibbi-müayinələrin bir əhəmiyyəti olardı. Psixoloji travma almamış. Çünki psixoloji travma SPİD, sifilis, irsi xəstəliklərin hamısından ağrılı, həm də ki, ömürlükdür.

İndi bu analiz götürmənin adını nə qoyaq? Toydan sonra nağara? Yox. “Arxadan vurulan zərbə”.

MÜƏLLİFİN DİGƏR YAZILARI
Çində qəza baş vermiş qızıl mədənindən daha 10 şaxtaçı çıxarıldı 24 Yanvar 2021, 13:35 İrəvan qarışdı: "Satqın Nikol, istefa!" 24 Yanvar 2021, 13:28 İbrahimoviç "Atalanta"nın hücumçusu ilə münaqişəyə girdi 24 Yanvar 2021, 13:23 Düşmən daha 72 itkisini açıqladı 24 Yanvar 2021, 13:20 Lənkəranda itkin düşmüş yeniyetmə tapıldı 24 Yanvar 2021, 13:09 Yunis Hüseynov istefa verdi 24 Yanvar 2021, 12:59 Nazir 10 şagirdin ölümündən, 60 məktəbin dağıdılmasından yazdı 24 Yanvar 2021, 12:51 Vətən müharibəsi memorial kompleksi və Zəfər Muzeyi konsepsiyası təqdim olundu 24 Yanvar 2021, 12:46 Mingəçevirdə karantin qaydalarını pozan tədris mərkəzi aşkarlandı 24 Yanvar 2021, 12:36 Ermənistanda virusdan ölənlərin sayı üç mini ötdü   24 Yanvar 2021, 12:29 İstixana sahiblərinə qazdan istifadəyə görə güzəşt tətbiq olunacaq 24 Yanvar 2021, 12:18 Xəmsənin Osmanlı türkcəsində yenidən nəşri və satışı planlaşdırılır 24 Yanvar 2021, 12:08 Sabahın havası: bir yandan duman,  o biri yandan külək 24 Yanvar 2021, 12:05 Çavuşoğlu: Gəmi Qabona çatandan sonra nəşlə bağlı addımlar atılacaq 24 Yanvar 2021, 12:00 Hacıqabulda dəhşət: ot presləyən qurğuya düşdü, xəstəxanada keçindi 24 Yanvar 2021, 11:51 Deputat xeyriyyəçiliyin leqallaşdırılmasından DANIŞDI: "Asan deyil" 24 Yanvar 2021, 11:44 Hələ onlarla erməni əsgərinin meyiti tapılmayıb - Tadevosyan 24 Yanvar 2021, 11:36 Füzulinin Aşağı Veysəlli kəndindən ən son görüntülər - Video 24 Yanvar 2021, 11:34 Gürcüstanda virusdan ölənlərin sayı azaldı 24 Yanvar 2021, 11:29 Daha bir ölkədə kütləvi vaksinasiya başlayır 24 Yanvar 2021, 11:22 “Mozart” gəmisi Qabona istiqamət götürdü 24 Yanvar 2021, 11:14 İraqda 340 nəfər edam olunacaq 24 Yanvar 2021, 11:11 Şamaxıdakı vulkan evlərin divarını çatlatdı 24 Yanvar 2021, 11:02 Türkiyə yenə silkələndi 24 Yanvar 2021, 10:58 Türkiyə gəmisində öldürülən azərbaycanlının nəşi sabah ölkəyə gətiriləcək - XİN 24 Yanvar 2021, 10:51 İranın Xarici İşlər naziri bu gün Bakıya gəlir - NAZİRLİKDƏN AÇIQLAMA 24 Yanvar 2021, 10:44 Almaniyada virusa yoluxanların sayı yenə artdı 24 Yanvar 2021, 10:36 Azərbaycan kubokunda yeni mövsüm başlayır 24 Yanvar 2021, 10:34 Çində 14 gün dağıntılar altında qalan şaxtaçı xilas edildi 24 Yanvar 2021, 10:21 Gömrük Akademiyası 9 yaşını qeyd edir 24 Yanvar 2021, 10:16 Ya rəhbərlik dəyişəcək, ya da idarəetmə Müşahidə Şurasına keçəcək - Rövnəq Abdullayev erası bitir 24 Yanvar 2021, 10:11 Yanvarın 24-ü Beynəlxalq Təhsil Günüdür 24 Yanvar 2021, 10:05 Türkmənistan Prezidenti Azərbaycanla anlaşmadan danışdı: “Tarixi hadisədir” 24 Yanvar 2021, 09:59 Pentaqon rəhbəri: ABŞ Çinlə mübahisəli adanı qoruyacaq   24 Yanvar 2021, 09:51 ABŞ sakini peyvənddən bir neçə saat sonra öldü 24 Yanvar 2021, 09:43