22İyun | Ana Səhifə - Yazılar - Dərdə çevrilən komfort mənzillər
Dərdə çevrilən komfort mənzillər

Vəfa Allahverdiyeva

Azərbaycanda tikinti sektoru dinamik inkişafa qədəm qoyanda, tək narahatedici sual bu idi ki, müasir tikinti ənənəvi keyfiyyət standartlarına nə qədər sadiq qala bilir.

2000-ci ildəki tektonik hadisə sübut etdi ki, yeni tikililərin normal və ondan bir qədər artıq silkələnməyə tab gətirmək gücü var.  

Bu, paytaxtdakı bütün binalar üçün təsəlliverici isbat deyildi, çünki tikinti bumu yüksək həddə 2000-ci ildən sonra çatdı...
 

Sonrakı əndişə və təşvişli suallar binalardakı  mənzillərin bir neçə istehlakçıya satış fırıldağı ilə meydana çıxdı...

Bir-birinin içində tikməklə oksigenə sərhəd çəkmək, havasızlıq vəziyyətini yaratmaq yeni tikinti yanaşmasına başqa bir tənqidi irad olaraq meydana gəldi. 

Bir sözlə, şəhərin modern üslubunu yaradan təzə yaşayış kompleksləri  ilə bağlı suallar, gileylər, bax beləcə bitmədi ki, bunlardan betər cəhətləri qayğı etmək timsalında  artmaqda davam edir.

Çünki problemlər təkcə zahiri tərəfdən mövcud deyil.

Komfort mənzillərin içindən baxanda da, yeni tikililərdə yaşamaq xeyli insandan bir hünər istəyir, artıq bir dərd məsələsinə çevrilir.

O səbəbdən ki, kommunal ödəmələr havadan götürülmüş rəqəmlərlə hər bir mənzil üçün müqayisədə Azərbaycandakı minimum əmək haqqı və təqaüd həddində müəyyənləşib.

Cəmiyyətdə yeni binaların varlıların məskəni təsəvvürü  var ki,  bu, olduqca təhrifli yanaşmadır. Şübhəsiz ki,  qiymət siyasəti də reallıqların təhlili ilə yox, məhz bu xətalı yanaşma ilə yoğrulub.

Halbuki Bakı gözlərimiz önündə sökülüb yenidən inşaa edilir və imkanlı-imkansız yeni tikililərin sakinlərinə çevrilir.

Bu binaların kommunal xərcləri ona görə narazılıq yaradır və xeyli vətəndaşı əzir  ki, hamının cibi eyni şəkildə dolu deyil.

Bundan başqa, maddi gəlir, yaxşı iş-güc  daimi xarakter daşımır.

Demək, yeni binalarda ciddi şəkildə gələcək qorxusunun yaşanmasında bir haqlılıq  var.  

Komfort mənzilləri almaq üçün toplanan, borc edilib ödənən pulun dərdi bir gün bitir.

Amma onun içində aybaay ödənən “vergi” insanın ömürlük maddi yükü kimi qalır.

Xüsüsi diqqət tələb edən məqam sözügedən mənzillərdə yaşlı nəsli gözləyən aqibətdir.

MMC-lərə ödənilən kommunal haqlar bir təqaüdçünün təqaüdü və ya ondan artıq məbləğ təşkil edirsə, gələcəkdə yaşlı insanların timsalında bina xidmətlərinə kütləvi borc, bu borc ucbatından insidentlərin meydana gəlməsi qaçılmazdır.  

Bu gün orta yaşdakı nəsil sabah qocalıb təqaüdə möhtac, oğuldan-qızdan uzaq yaşamalı olduqda, mənzil vergisi, mənzil xərci bir aylıq təqaüdü udacaqsa, yeni binalar bu kateqoriyanı potensial narazıya çevirəcək-deməkdir.  

Bu gün vəziyyətinə, statusuna qibtə ilə baxılan millət vəkili sabah eks-deputat kimi sahəsi böyük mənzilini saxlamağın əlində aciz qala bilər. Çünki pis gündən kimsə sığortalanmış deyil.

Mənzil parça deyil, bir ucundan kəsərək övladına verib ümumi xərci bölüşəsən.

Azərbaycan mentaliteti deformasiya, yad təsirlər səbəbindən artıq övladlarla birlikdə yaşama ənənəsini  qəbul etmir.

Bunlar o deməkdir ki, munis xatirələr olan mənzillər müəyyən vaxtdan sonra onu quran insanların çiyninə ağır bir yük kimi düşüb, onları əlverişli variantlar axtarışına sövq edəcək.    

Halbuki başqa alternativ də yoxdur.

Sovet memarlığı tamamən sıradan çıxır.

Hamının az xərc tələb edən  həyət evlərinə qaçması da mümkünsüzdür.

Yeganə mümkün yol MMC-lərin kommunal xərcləri düzgün, ədalətli müəyyən etmələrinə və bu məsələnin kütləvi tələb səviyyəsinə çatdırılmasına qalır.      

Öz mənzilində kirayəşin olmaq düşüncəsini elektik enerjisi, qaz və su tariflərindəki ötən ilki artım yaratdısa, bura yeni binaların yüksək vergisini də əlavə etdikdə, vətəndaşın çətin durumu qarşısında kirayəşin kəlməsi çox  acız qalır.

Üstəlik, o vətəndaş təqaüdçü olanda vəziyyət tam olaraq kritikləşir.

Mənzil xərci ailə üzvlərinin sayına görə müəyyən edildikdə, oğul-qız yükünü yerə qoymuş yaşlılar üçün durum, əksinə yüngülləşmiş olur.

Lakin bəllidir ki, məbləğ mənzilin kvadratına uyğun müəyyənləşir; qoca ata-ananınsa 150 kv.m üçün 80 manat pul ödəməsi olduqca gülməlidir və ədalət anlayışından uzaqdır. Valideynlərin gələcək xərcləri bu gündən gənc ailələrin qarşısında problem kimi dayanır.    

Doğrudan da qəribədir: özün öz evinin həm xanımı, həm zibil atanı, həm qapının həndəvərini, ayağının altını təmizləyən olmaq istədiyin halda, sənə məcburi qulluqçu xidməti təklif edilir. Səndən zorən xanım yaradılır.

Niyə?..    

Lift və mühafizə xidmətindən başqa, digər məsələlər bina sakinlərinin edə biləcəyi işlər olsa da, vətəndaşdan qoparılan vəsait hesabına əlavə ştatlar açılır-halbuku nə zibil torbaları vaxtlı-vaxtında dəhlizlərdən aşağıya daşınır, nə də bloklar gündə təmizlənir.

Amma ortada hər bina üzrə 150-200 mənzildən alınan böyük vəsait var: hara gedir, necə nəzarət olunur-bilən yoxdur.  

Biləcək yalnız bir ünvan var: nəzarət funksiyası daşıyan müvafiq dövlət orqanları.

Məsələni onların nəzər-diqqətinə qədər aktuallaşdırmaq gərəkdir ki, kommunal xərclərdəki soyğunçuluq prinsipinin yerini ədalət tərəzisindən keçən  düzgün rəqəmlər tutsun.  Heç olmasa, evin içinə aid münasib qiymət siyasəti çöldən narahatlıq yaradan səhvləri, yazının girişində sadalanan tərəddüdləri, şübhələri xəyallardan uzaqlara qovub, vətəndaşa bu yeni tikililərin zövq-həzzini daimilik verə bilsin...

MÜƏLLİFİN DİGƏR YAZILARI
Ağalar Vəliyev Milli Qəhrəman və şəhid ailələri ilə görüşdü - FOTO 21 Yanvar 2020, 14:54 Vüsal Qasımlı: “Azərbaycan Davos platformasından səmərəli istifadə edir” 21 Yanvar 2020, 14:53 Jalə Əliyeva seçicilərlə görüşlərini davam etdirir - FOTO 21 Yanvar 2020, 14:47 Azərbaycan diasporuna güc verəcək iş –   TARİXÇİLƏR DANIŞDI 21 Yanvar 2020, 14:42 Deputatlığa namizəd Məşhur Məmmədov qadın seçiciləri ilə görüşüb - FOTOLAR 21 Yanvar 2020, 14:35 Ziyalı namizəddən seçicilərinə video müraciət 21 Yanvar 2020, 14:32 Namizədlərin Şəhid ailələrini ziyarəti: Siyasi texnologiya, sosial sifariş, yoxsa... 21 Yanvar 2020, 14:30 Astaranın Kakalos kəndindən Ziyafət Əsgərova dəstək - FOTOLAR 21 Yanvar 2020, 14:25 Hadi Rəcəbli I qrup əlilin evində - FOTOLAR 21 Yanvar 2020, 14:20 Şərqi Azərbaycanda 43 nəfər dəm qazından boğulub 21 Yanvar 2020, 14:15 Azərbaycan daha bir olimpiadaya ev sahibliyi edəcək 21 Yanvar 2020, 14:09 “Kirayə mənzillər sosial yox, biznes layihəsidir” - NARAZILIQ 21 Yanvar 2020, 14:03 Ekspertlər naməlum virusla bağlı təcili toplanır – Dünya TƏHLÜKƏDƏ 21 Yanvar 2020, 13:57 AŞ PA-nın nümayəndə heyəti sabah Azərbaycana gəlir 21 Yanvar 2020, 13:51 “Viski terroru”nda saxlanılan tələbənin atası Rüstəm Usubovdan  kömək istədi, Ombudsmana təşəkkür etdi 21 Yanvar 2020, 13:45 Prezident İlham Əliyev Mixail Qusmanı təbrik etdi 21 Yanvar 2020, 13:40 İcra Hakimiyyətinin avtomobili piyadanı öldürdü 21 Yanvar 2020, 13:36 İlham Əliyev İsveçrədə görüş keçirdi - FOTO 21 Yanvar 2020, 13:31 Əsgəri intihara təhrik edənlərə cəzalar artırılacaq 21 Yanvar 2020, 13:26 Azərbaycanda naməlum şəhidlərdən birinin kimliyi dəqiqləşdi 21 Yanvar 2020, 13:22 Binəqədidə anım tədbiri keçirilib - FOTO 21 Yanvar 2020, 13:18 Mikayıl Cabbarov karyera qurmağa başlayan gənclərə dəvət ünvanlayıb - VİDEO 21 Yanvar 2020, 13:14 İnterpolun eks-direktoru 13,5 il azadlıqdan məhrum olundu 21 Yanvar 2020, 13:07 Sabahkı hava narahatlıq yaradacaq - Proqnoz açıqlandı 21 Yanvar 2020, 13:02 Goranboyun Yəhərçi Qazaxlar kəndində səyyar qəbul keçirilib - FOTO 21 Yanvar 2020, 12:56 Azərbaycanda axtarışda olan narkotacir saxlanıldı 21 Yanvar 2020, 12:50 Novruz Məmmədov əsəbləşdi: “Belə olmaz axı! Bu cür sözlərə uyub yazmaq olmaz” 21 Yanvar 2020, 12:44 18 nəfər deputatlığa namizədliyini geri götürüb 21 Yanvar 2020, 12:37 Elza Seyidcahanın müzakirələrə yol açan SEÇKİ ŞÜARI“Bunları nəzərə alaraq fikirləşdim ki…” 21 Yanvar 2020, 12:30 “AzerGold” QSC ötən il vergi ödənişlərini artırıb 21 Yanvar 2020, 12:23 Narazı fermerlər Yerevana gedən əsas magistralları bağladı – ETİRAZ 21 Yanvar 2020, 12:19 Bakıda 54 yaşlı qadın hamamda ölü tapıldı 21 Yanvar 2020, 12:14 Qorxmaz Hüseynov bu rayonların vətəndaşlarını qəbul edəcək 21 Yanvar 2020, 12:07 Tısbağaya görə Azərbaycan vətəndaşını Türkiyəyə buraxmadılar - VİDEO 21 Yanvar 2020, 12:00 “AzerGold”un nizamnamə kapitalı kəskin artırılıb 21 Yanvar 2020, 11:55
SORĞU Yeni parlamentdə kimlər olsun?