11Oktyabr | Ana Səhifə - Yazılar - O “dahilər”, bu “seçilmişlər”, “çoxbilmişlər”…
O “dahilər”, bu “seçilmişlər”, “çoxbilmişlər”…

Hidayət Elvüsal


Bəzən elə sözlər eşidirsən ki, səviyyəsizliyin, savadsızlığın, daha nə bilim nələrin, hansı cəhətlərin necə çat verməsinə təəssüf edirsən. Ekranda azmı görmüşük? Səhnəyə addım atan, amma hələ də süründüyünün fərqində olmayan birisi, proqramda iştirak edən, sıradan ifaçını göstərib deyir:

- Burada dahi sənətkarımız əyləşib.

Bu “dahi sənətkar” və ya sənət adamları sadəcə olaraq, dediyimiz kimi sıradan bir insanlardır. Yaxşı səsləri var, istedadları var - oxuyurlar. Allahçünə, pis də oxumurlar. Amma onlar dahi deyil axı. Biz Cabbar Qaryağdıoğluna, Seyid Şuşinskiyə, Xan əmiyə, Yaqub Məmmədova, Qədir Rüstəmova, Əlibaba Məmmədova, Arif Babayevə, Zeynəb xanıma, Şövkət xanıma, Rübabə xanıma, Flora xanıma, İlhamə xanıma… Bülbülə, Rəşidə, Akif İslamzadəyə… dahi demədik. İndi nə oldu da sünnət toylarında, xınayaxdılarda, orda-burda oxuyan sıra adamlarına “dahi” deyildi? Və ən ağırı da budur ki, toyxanalardan savayı bir ifa meydanı görməyən o “dahi” cılızlar, deyilən komplementi rahat-hülqum kimi qəbul edirlər.

Belə səviyyəsizlər hazırlıqsız dinləyicini, tamaşaçını, oxucunu da çəkib, öz səviyyələrinə endirmək çabasındadırlar. Həm də bilərəkdən və bilməyərəkdən. Təsəvvür edin, opera tamaşası başlanır - “Leyli və Məcnun”, mükəmməl bir səhnə incisi. Tamaşa qurtarır və bayaqdan bəri hər epizodda az qala ağlayan birisi bütün hər şeyi bircə kəlmə ilə alt-üst edir:

- Öz aramızdı, Məsum yaxşı oxudu.

Vəssalam! Di gəl bunu başa sal ki, ay evi tikilmiş, bu konsert deyildi, teatr idi, tamaşa idi. Məsum yalnız oxumurdu, obraz yaratmışdı, Məcnun olmuşdu, məhəbbətin zirvəsinə qalxmışdı.

Deyə bilmirsən. Ona görə ki, o səhnədəki personajlardan birinin zil səslə oxumasını alqışlayırdı. O, tamaşaya yox, konsertə gəlmişdi - “Leyli və Məcnun” konsertinə.

Bax, bu hazırlıqsız insanlar ekranda “dahi” adlandırılan, sıradan sənətçilərə elə deyildiyi kimi baxırlar. Söz deyənin, söz eşidib susan “dahinin” və bu sözə inanan insanın səviyyəsi eynidir. Səhv etmirəmsə fizikada belə bir qanun var - birləşmiş qablarda (hər birinin ölçüsü müxtəlif olsa da) suyun səviyyəsi eyni olur.

Oxucunu yormayım.

Bir də “seçilmişlər” var. Bunları kim seçib, necə seçib, məlumdur. Amma iki-üç şeir, ya da mahnı, hekayə, rəsm əsəri, rol ifaçısı… deyəndə ki:

- Biz seçilmişlərik, - qalırsan mat-məəttəl.

Demək istəyirlər ki, əstəğfürullah, onlar guya Tanrı tərəfindən seçiliblər. Halbuki, sahib olduqları məhsul brakdır, çiydir. Daha burda nə seçilmək? Bir müğənni xanımı səs yarışmasında, sıradan ifaçılar, uzmanlar tərəfindən seçilməsi ilə, Tanrının seçməsi ayrı-ayrı qavramlardır. Bu xanımı daha sonra “sponsoru” seçir, Tanrı yox. Təbii ki, bu, hər kəsin ünvanına deyilə bilməz. Amma deyilə bilənləri kim tanımır ki?!

Çox istədim ki, onlardan heç olmasa bir-ikisinin adını çəkəm. Çəkmədim. Ehtiyac görmədim. O bataqlığın qoxusu uzaqdan ürək bulandırır. Toyu sənətin zirvəsi bilənlərdən nə deyəsən axı? Qanarlarmı ki, seçilmişlər - Nizamidir, Füzulidir, Nəsimidir, Üzeyirdir, Səməddir, Rəsuldur, Məmməd Arazdır, Atatürkdür, Məmmədəmindir, Heydərdir… sən deyilsən. Sən sısqa, zəif bir quşcuğazsan. Və sənin “dahi” dediklərin sadəcə istedadlı bir ifaçı, şair, yazıçı, rəssam, bəstəkar, həkim… ola bilər.

Bayaq misal çəkdim, biz hələ də Rəşid müəllimin dediyi kimi Mirzə Cəlilin, Sabirin, Üzeyirin, Haqverdiyevin qoyub getdiyi yerdəyik.

İndi də falçılar, həkimlər daraşıb ekranlara. Hamısına müxtəlif TV-lərdə baxmısınız. İndi yenidən internetdə axtarın və məsələn, bağırsaq xəstəliklərini, yaxud qara, ya ağ ciyərin, ürəyin, problemlərini hər birindən ayrı-ayrılıqda təkrar dinləyin. Tək bircə sözləri, diaqnozları, məsləhətləri üst-üstə düşmür. Deməli, çoxu boş-boş danışır və ekrana çıxıb, xəstə “tutmaq” istəyir.

Hələ biri var. Uzun zamandır ki, üç-dörd bankanı masanın üstünə düzüb, boş-boş danışır. Özü də etiraf edir ki, həkim deyil. Sadəcə o bankadakı düyünü-zadı satmağa gəlib. Həkim olmayan bu alverçi, ya da elə tacir az qala Hippokratın bacısıoğlu kimi təbliğ olunur. Ay qardaş, bizə muncuq düzdürdülər, “piramida” oynatdılar, pulumuzu “bankda”, bazarda yedilər. Dərs olmadı? Bizim həmkarımız Ərşad Əzimovu çıxarın o düyüsatanın qabağına, görün nələr baş verir? Az qala “dahi” kimi təqdim etdiyiniz bu alverçi əfəndi, arxasına baxmadan gəldiyi yerə kimi arxasına baxmadan qaçır.

Hazırlıqsız insanlara səviyyəsiz musiqi, şeir, rəsm, dava-dərman… təqdim etməklə onları Novruzəlinin gününə salmağımız göz qabağındadır.

O “dahilər”, bu “seçilmişlər”, o biri “çoxbilmişlər”… uydurmadır.

Uydurmadır, ay millət, uydurmadır!

MÜƏLLİFİN DİGƏR YAZILARI
Nazirlər 7 saat Qarabağı müzakirə edib: Görüş sabah davam edəcək 29 Yanvar 2020, 22:11 Bakı-Moskva təyyarəsi quş sürüsü ilə toqquşub 29 Yanvar 2020, 21:47 Ceyhun Məmmədov bir gündə iki möhtəşəm görüş keçirdi - FOTOLAR 29 Yanvar 2020, 21:27 “İslahatlar dərinləşdirilməlidir” - Qüdrət Həsənquliyev seçicilərlə görüşdü 29 Yanvar 2020, 21:08 Daha  bir  hava yolu şirkəti Çinə uçuşları dayandırıb 29 Yanvar 2020, 20:53 "Fransada 90, Almaniyada 26 jurnalist zorakılığa məruz qalıb" - AŞPA 29 Yanvar 2020, 20:37 Niyə məhz Rauf Vəliyev? 29 Yanvar 2020, 20:30 Dünyanı qorxuya salan dəhşətli virus daha bir ölkəyə çatdı 29 Yanvar 2020, 20:22 Nəvələrini kəndirlə boğub özünü asan nənəylə bağlı RƏSMİ AÇIQLAMA 29 Yanvar 2020, 20:13 Polis yol kənarında dayanan qadını cərimələdi 29 Yanvar 2020, 20:03 Dünyanın ən yaşlı qadını vəfat etdi 29 Yanvar 2020, 19:54 Əliyar Ağayev Super Liqa matçına təyinat aldı 29 Yanvar 2020, 19:45 Elza yas mərasimində seçki təbliğatı apardı, ara qarışdı - VİDEO 29 Yanvar 2020, 19:36 Dövlət Komitəsi 16 yaşlı gəlinin qətli ilə bağlı məlumat yaydı 29 Yanvar 2020, 19:27 Mikro, kiçik və orta sahibkarlığa göstərilən dövlət xidmətlərinin qiymətlənidirilməsi qaydası AÇIQLANDI 29 Yanvar 2020, 19:18 Polis “AAAF-Park”da əməliyyat keçirdi - Həbs olunanlar var 29 Yanvar 2020, 19:09 İqbal Məmmədov Şingədulan, Molalan və Noda kənd inzibati ərazi vahidliyində seçicilərlə görüşüb - FOTO 29 Yanvar 2020, 19:00 Bakıda dəhşət - Nənə nəvələrini öldürüb, intihar etdi 29 Yanvar 2020, 18:52 Lerik Rayon İcra Hakimiyyətində kadr təyinatı - FOTO 29 Yanvar 2020, 18:43 İordaniyanın səfiri BDU-da olub 29 Yanvar 2020, 18:34 16 yaşlı gəlini əri öldürüb - RƏSMİ 29 Yanvar 2020, 18:25 Eldar Quliyev seçiciləri ilə görüşlərini davam etdirir - FOTO 29 Yanvar 2020, 18:17 Oqtay Əsədovun vəkilləri seçicilərlə görüşüblər - FOTOLAR 29 Yanvar 2020, 18:09 Çinin “Huawei” şirkəti AZƏRTAC-la əməkdaşlığı genişləndirməkdə maraqlıdır 29 Yanvar 2020, 18:00 Heyvan kəsimi məntəqələrində reydlər  29 Yanvar 2020, 17:55 Bakı Limanında koronavirusla bağlı sanitar nəzarət gücləndirildi 29 Yanvar 2020, 17:50 Musa Qasımlı görüşlərini davam etdirir - FOTOLAR 29 Yanvar 2020, 17:44 Ərə verilən 16 yaşlı qız qəsdən öldürülüb - RƏSMİ 29 Yanvar 2020, 17:37 Qazaxıstan səfirliyi Koronavirusla bağlı müraciət yayıb 29 Yanvar 2020, 17:30 Namizədlərin səmimi FOTOLARI: əl öpür, qucaqlayır... 29 Yanvar 2020, 17:25 Bakı metrosundan təhlükəli virusla bağlı AÇIQLAMA 29 Yanvar 2020, 17:20 Çavuşoğludan Qlobal Jurnalistlər Birliyinin qəbulunda GÜNDƏM AÇIQLAMALAR 29 Yanvar 2020, 17:16 Dövlət qurumları toyundan sonra ölən 16 yaşlı gəlinə görə hərəkətə keçdilər 29 Yanvar 2020, 17:10 Ərdoğan tapşırıq verdi: “Çindəki azərbaycanlıları da Türkiyəyə gətirin”  29 Yanvar 2020, 17:04 İsa Həbibbəylinin seçiciləri ilə izdihamlı görüşləri - Fotolar 29 Yanvar 2020, 16:58
SORĞU Yeni parlamentdə kimlər olsun?