12İyun | Ana Səhifə - Yazılar - Mövhumatı dəstəkləyən diplomlular..
Mövhumatı dəstəkləyən diplomlular..

Fazil Mustafa,
Milli Məclisin üzvü


Mövhumatı dəstəkləyən diplomluların çalışmalarında ən çox marağımızı çəkən Mərsiyyə janrı ilə bağlı arqumentləşdirmə cəhdləridir. Ən bəsit arqument isə aşağıdakı sualda yerləşib:

bu mərsiyyəni Nizami, Füzuli, Seyyid Əzim, Sabir kimi dahilər yazıb, siz onlardan ağıllısınızmı? Baxın, azacıq ziyalılıq cövhəri olan adam, ümumiyyətlə bu cür dəlildən yol alaraq bircə addım belə irəli getməz. Biz Nizamini, Füzulini, Seyyid Əzimi, Sabiri hansı əsərlərinə görə sevmişik, dəyərləndirmişik?

Nizamini "Xəmsə"yə görə, Füzulini "Leyli və Məcnun"a görə, möhtəşəm türkcə divanına görə, Seyyid Əzimin satirasına, qəzəllərinə və məktəbi təbliğ edən şeirlərinə görə, Sabirin satirasına görə sevməmişikmi?

Bu yazarların irsinin ədəbi mətn baxımından ən maraqsız cinahı bəlkə də mərsiyyələr sayıla bilər. İnanc nöqteyi-nəzərindən həmin yazarları bu janra görə yüksək dəyərləndirənlər ola bilər, ancaq bədii mətn kimi hansısa ciddi ədəbiyyatçı və ya oxucu bu janrın aludəçisi ola bilərmi? Digər tərəfdən Füzulidən başqa digərlərində bu janr cəmiyyətin dini ənənəsinə uyğunlaşmaq baxımından yaradıcılıqlarının ilkin dövrünə təsadüf edir.

Necə ki, Seyyid Əzim sonradan əsas yaradıcılığını həcvlərə, Həsən Bəy Zərdabinin məktəb açmaq ideyasını dəstəkləməyə yönəldir. Gəncliyində mərsiyələr yazan Sabir isə, sonradan baltanı kökündən vuraraq yazır ki, "Ağladıqca kişi qeyrətsiz olur, Necə ki, ağladı İran oldu". Bunlar əslində xurafatçı mühitin diqtəsi ilə dahilərimizin üz tutduqları bir janrdır. Füzulidə isə durum başqadır, bu Azərbaycan türkcəsinin böyük ustadı məhz inanc dəyərlərinin tələbi olaraq maktel, yəni mərsiyə janrında əsərlər yazmışdır. Ancaq bu yazıların hamısı "Leyli və Məcnun"un, onun qəzəllərinin bədii səviyyəsindən qat-qat aşağıdır. 

Sonda isə, bu diplomlu alimlər buyurub Nizamini, Füzulini, Seyyid Əzimi, Sabiri məhz mərsiyələrini önə çəkərək cəmiyyətə tanıtmağa başlasınlar, əminsinizmi ki, onların dahiliyindən hansısa əsər-əlamət qalacaq?

Sözümün canı budur ki, kimin hansı inancda olması fərdi seçimdir, mütləq sayğı ilə yanaşılmalıdır. Kimin doğru və ya yanlış yolda olması bizlərin deyil, Yaradının biləcəyi bir mövzudur. İlon Maskın Marsda insan koloniyası yaratmaq ideyasının gerçəkləşəcəyi 21-ci əsrdə kiminsə öz dahilərinin mərsiyə yazması ilə öyünməsi yaxşı hal deyil, ziyalılığa, sağlam düşüncəyə uyğun deyil. Kiminsə öz şəhidinə içində ağlaması, dost çevrəsində ağlaması öz işidir, bunu ictimailəşdrməsi, reklam etməsi çəkilib bir az aralıdan baxanların özlərinə də yaxşı görünməyəcəkdir. Hələ Eynşteynin, Puankarenin, Rasselin, Əziz Sancarın yaşamış olduğu müasir dünyadan heç yaxşı görünmür.

MÜƏLLİFİN DİGƏR YAZILARI
Konsul partlayışda yaralandı 5 Avqust 2020, 00:52 Beyrutdakı partlayışda ölü sayı 70-ə çatdı: 3,7 min yaralı var - YENİLƏNİB 5 Avqust 2020, 00:36 Respublikaçı Alternativ partiyası qurultay keçirdi 5 Avqust 2020, 00:26 Paytaxt dəhşətli partlayışdan sonra - FOTOLAR 5 Avqust 2020, 00:07 Qubernator göz yaşlarına boğuldu - VİDEO 4 Avqust 2020, 23:49 Daha səkkiz vətəndaşımız vətənə təxliyə olundu 4 Avqust 2020, 23:32 “Palmali”nin gəmisi də partlayış zamanı limanda  olub 4 Avqust 2020, 23:24 Beyrut xəstəxanaları yaralılarla doldu: ölü sayı 30-a çatdı 4 Avqust 2020, 23:13 Avropa yenidən sərhədlərini bağlaya bilər 4 Avqust 2020, 22:33 Livanda matəm elan olundu: ölənlərin sayı artır 4 Avqust 2020, 22:16 Türkiyədə ardıcıl zəlzələ oldu 4 Avqust 2020, 21:59 ÜST tibbi maskanı həmrəylik rəmzi elan etdi 4 Avqust 2020, 21:52 Türkiyədə daha 1 083 nəfər koronavirusa yoluxdu 4 Avqust 2020, 21:39 Deputat büdcənin müzakirəsi zamanı bəzi təkliflər verib 4 Avqust 2020, 21:20 Ölkə daxilində hərəkət üçün “icaze.e-gov.az” portalında ezamiyyə vərəqi alınmalıdır - QƏRAR 4 Avqust 2020, 21:11 Bu şəxslərin XİDMƏTİ VƏSİQƏ ilə hərəkətinə İCAZƏ VERİLDİ 4 Avqust 2020, 21:11 Əli Əsədov sərt karantinlə bağlı daha bir QƏRAR verdi 4 Avqust 2020, 20:57 Paytaxtda güclü partlayış: 6 ölü, YENİLƏNİB - VİDEO 4 Avqust 2020, 20:52 “WhatsApp”da mesajların həqiqiliyini yoxlamaq mümkün olacaq 4 Avqust 2020, 20:37 Yeni ekspres avtobuslar xəttə  buraxılır - GEDİŞHAQLARI... 4 Avqust 2020, 20:24 Süni tənəffüs cihazına qoşulan COVİD-19 xəstələrinin sayı 51 nəfərədək azaldı 4 Avqust 2020, 20:14 Fransada pandemiyanın ikinci dalğası barədə xəbərdarlıq edilib 4 Avqust 2020, 19:39 Çinin koronavirusa qarşı aparıcı həkimləri Bakıda - FOTO 4 Avqust 2020, 19:24 Samir Şərifov: “İcmal büdcənin kəsiri 8 milyard 436 milyon manat təşkil edəcək” 4 Avqust 2020, 18:57 XİN: BMT-də COVID-19 pandemiyasına həsr olunmuş xüsusi sessiya davam edir 4 Avqust 2020, 18:45 Dövlət büdcəsinə dəyişiklik layihəsi parlamentin plenar iclasına TÖVSİYƏ EDİLDİ 4 Avqust 2020, 18:32 Milli Məclisin deputatları Belarusda prezident seçkilərini izləyəcək 4 Avqust 2020, 18:27 “Space” 1 saatda 20 dəqiqə reklam verdiyi üçün CƏZALANDIRILDI 4 Avqust 2020, 18:16 Dolların sabaha olan məzənnəsi açıqlandı 4 Avqust 2020, 18:14 Bakı Nəqliyyat Agentliyi daha 5 ekspres xətt təşkil edir 4 Avqust 2020, 18:05 “Nar” eşitmə məhdudiyyətli insanları tibbi-gigiyenik vasitələrlə təmin edib 4 Avqust 2020, 17:59 Korrupsiyada ittiham olunan kral ölkəni tərk etdi 4 Avqust 2020, 17:56 “Gürcüstanın timsalında strateji tərəfdaş görmədik” – Elxan Şahinoğlunun ŞƏRHİ 4 Avqust 2020, 17:31 Bu idman komplekslərində viruslu xəstələr müalicə alacaq 4 Avqust 2020, 17:24 Koronavirusa bugünkü yoluxma azalıb, sağalma artıb - RƏQƏMLƏR 4 Avqust 2020, 17:23