11 Aprel 2020, 22:30 | Ana Səhifə - Yazılar - Afaq Bəşirqızı, mən kəndçiyəm, sonra?
Afaq Bəşirqızı, mən kəndçiyəm, sonra?

Elçin Alıoğlu

Bir qədər əvvəl Afaq Bəşirqızının açıqlamasına elə onun stilində cavab yazdım: Afaq Bəşirqızı, mən kəndçiyəm, sonra? İstəmirdim, amma bağışlayın, hər kəslə onun anlayacağı lisanda danışmağa çalışıram.

Hər halda buna can atıram, bilmirəm necə alınır.

İndi isə normal danışaq, "Söylü" didaktikasından və o əcaib mikrokosmdan kənarda.

Afaq Bəşirqızının açıqlamasında qəribə və ya ekstraordinar heç nə görmürəm. O, dünyanı, ətrafı, baş verənləri, cəmiyyəti necə görürsə, elə də danışır. Öz lüğətində, öz sözləri, öz anlamları ilə.
Afaq Bəşirqızı mənimçün böyük ictimai xadim, misilsiz sənətçidirmi?

Əfsuslar olsun ki, yox. Bəlkə də istərdim belə olsun, lakin Afaq xanımın oynadığı rollara nəzər saldıqda başdan-ayağa komplekslər içində olan kiçik fərdləri yaradıb qəhqəhəyə nail olmaq istəyənin özünün o obrazların assimilyasiyasına uğradığını, onların içində əridiyini, özünü onlara hopdurmaq əvəzinə özünün onlara bənzədiyini - bilaixtiyar bəlkə də - görürəm.

Afaq xanımın adı çəkiləndə kütlə ilk əvvəl "Söylü!!!" deyir.

Yaxşıdırmı? Məncə, yox.

Onun teatrı da vardı əvvəl, məncə, indi də var.

Və o teatrın tamaşalarına getməmişəm, yerli telekanallardan birində təxminən 10 dəqiqə baxdım. "Frik-şou" tipli bu buffonadaya daha çox baxa bilmədim, Afaq xanım məni məzur tutsun.

Onun kənddən gələnlərlə bağlı dediyi də qəribə deyil, gözləniləndir.

Afaq Bəşirqızı sovdepiyada doğulub, o dövrdə yaşayıb, yaşayır və istərdim lap çox ömrü olsun.

Və o lənətə gəlmiş sovdepiyanın "sosrealizm" deyilən tam saxta, eybəcər bir janrı, yaradıcılıq qəlibi vardı: kəndlilər zəhmətkeş, onların eşqləri saf, məramları təmiz, özləri zəhmətkeş və s.
Eyni zamanda, elə Azərbaycan dramaturqlarının tam əksəriyyətinin tamaşalarında Bakıdakı kəndlilər incə yumor, sataşma subyektləri idi.

Daha artığı mümkün deyildi - senzura, bədii şura və ilaxırlar vardı.

Ol səbəbdən də ədəbi azadlığın dissidentfason işartılarından biri də əsərdə kəndlini lağa qoymaqdı.

Afaq Bəşirqızının "Söylü"sü belə "dissident"liyin ovxarlanmamış, kobud, yarımfabrikat formalı təqdimatı idi.

Sonrakı rollarında da daim sivilizasiyanı bu və digər səbəblərdən tam qəbul, habelə əxz etməyən adamlar obrazları yaradıb. Falçı, telefonda gəvəzəlik edən və s.

Dramatik rolu varmı? Məncə, yox.

Afaq Bəşirqızı tragik rol oynaya bilərmi? Bilmirəm, amma çox zəif ehtimaldı.

Son olaraq onun kəndçilər barədə dediyi ifadələrə gələk.
Yenə də gözləniləndir, gerçəkdən.

Məsələtün, Moskvada "ponaexali tut" deyənlərin tam əksəriyyəti, hətta 100-dən 99-u özü vaxtilə "limita" olmuş adamların ailəsində doğulan, "əsl moskvalı" olmaq istəyən adamlardır.

Parisdə də belədir. "Mən əsl parisliyəm" ifadəsi absurd səslənir indi: urbanizasiyanın üçüncü əsrini yaşayırıq, əzizlər.

Kimsə yaşadığı yerin əzəli sakini deyil. Bunu bilmək üçün heç olmasa, yamanın yaman günü, Lev Qumilyovu oxumaq yetər.

Afaq xanıma işində uğurlar, ciddi rollar, gerçək səhnə uğuru və səmimiyyət diləyirəm.

Atası Bəşir Səfəroğlu yaxşı insan, müstəsna sənətkardı.

O, heç bir halda qızının dediyi sözləri deməzdi, ağlına da gətirməzdi.

 

MÜƏLLİFİN DİGƏR YAZILARI
Əli Əsədov Rusiya baş nazirinə başsağlığı verib 12 May 2021, 12:06 Bu il 44,3 min şəxsə sosial ödənişlər təyin olunub 12 May 2021, 12:03 Sabahın hava PROQNOZU 12 May 2021, 11:47 Avropadakı soydaşlarımız Heydər Əliyevə videoçarx həsr ediblər 12 May 2021, 11:43 Prezident “Xarıbülbül” festivalına gedir - Mehriban Əliyeva Şuşa səfərindən paylaşım etdi - VİDEO 12 May 2021, 11:23 İsrail, yoxsa Fələstin: hansı mövqedə olmalıyıq?.. 12 May 2021, 11:12 Rusiyadan “Laçın dəhlizi” ilə bağlı AÇIQLAMA 12 May 2021, 11:00 İcra başçısı Şəhid ailələri və ağsaqqaları dinlədi 12 May 2021, 10:33 Şuşada Ramazan bayramının namazı canlı YAYIMLANACAQ 12 May 2021, 10:31 Mağazadan qızıl oğurlayan əmioğlular saxlanılıb 12 May 2021, 10:28 Dünyanın ən yaşlı aktyoru vəfat edib 12 May 2021, 10:22 Heydər Əliyev prospektində yol qəzası... 12 May 2021, 09:49 Azad olunmuş ərazilərə keçmək istəyən 9 nəfər saxlanıldı 12 May 2021, 09:47 Bu gün Şuşada “Xarı bülbül” festivalı BAŞLAYIR 12 May 2021, 09:28 Tanınmış ictimai xadimlər və jurnalistlər Şuşaya GETDİLƏR 12 May 2021, 09:21 Amerikalı hüquqşünas hay kilsəsinin həyasızlığı barədə… 12 May 2021, 08:58 Arif Quliyevin o dünyadakı QONŞULARI: “Qurd qapısı”nda torpağa qarışan MƏŞHURLAR... 12 May 2021, 08:33 Qazax Müəllimlər Seminariyası bərpa edilib 12 May 2021, 08:30 Kəlmeyi-şəhadətini dostları ilə birgə oxuyan Əməkdar artist - Azər Mirzəyevin SON GÜNÜ 12 May 2021, 08:26 İsrail “Həmas” hərbi kəşfiyyatının rəhbərlərini məhv edib 12 May 2021, 08:18 Tatarıstanda matəm elan edildi 12 May 2021, 08:03 İranda prezidentliyə namizədlərin qeydiyyatı başladı 12 May 2021, 07:54 Azərbaycanlı rəssam Türkiyədə koronavirusdan vəfat edib 12 May 2021, 04:30 BMT Təhlükəsizlik Şurası təcili TOPLAŞIR 12 May 2021, 02:41 Bakıda piyadanı maşın vurub öldürdü 12 May 2021, 02:32 "Onlar bunu öz həyatları ilə ödəyəcəklər" - Netanyahudan hədə 12 May 2021, 02:25 "Barselona" səfərdə vacib xal itirdi 12 May 2021, 02:08 “Formula 1”in Türkiyə mərhələsi ləğv olundu 12 May 2021, 01:00 İsrailin Qəzzaya hava zərbələri nəticəsində 10 uşaq öldü 12 May 2021, 00:53 Tel-Əvivdəki hava limanı raket zərbələrinə görə uçuşları dayandırır 12 May 2021, 00:44 Türkiyədə bu tarixdən mərhələli yumşalma planlaşdırılır 12 May 2021, 00:35 Bakıda I qrup əlil bıçaqlandı 12 May 2021, 00:19 Çempionlar Liqasının finalı İstanbuldan Portuya veriləcək? 12 May 2021, 00:05 “Beşiktaş”la “Fənərbaxça” büdrədi - “Qalatasaray”  sevindi 11 May 2021, 23:51 Azərbaycanlı güləşçi Tokio-2020-də Ukraynanı təmsil edəcək 11 May 2021, 23:36