Arxiv
14 mart 2019, 09:19 | REPORTAJ
Postsovet ölkələrinin inzibati bölgüsü - Vilayət, şəhər, rayon, qəsəbə, kənd...

Postsovet ölkələrinin inzibati-ərazi quruluşu çox sadədir. Bu həmin respublikaların ərazicə kiçik və unitar dövlət olması ilə bağlıdır.

Ümumilikdə, əksər postosovet ölkələri arasında inzibati-ərazi bölgüsü əsasən 3 mərhələli (vilayət, şəhər-rayon, kənd) yaxud 4 mərhələli (muxtar respublika, vilayət, rayon-şəhər, kənd və qəsəbə) olub.
 

Modern.az saytı postsovet ölkələrinin inzibati ərazi bölgüsü barədə məlumatları araşdırıb.

Rusiya ən mürəkkəb inzibati-ərazi quruluşuna malikdir. Belə ki, şimal qonşumuz postsovet məkanında yeganə federativ quruluşa malik ölkədir. Ölkə Konstitusiyası Rusiyanın 88 bərabərhüquqlu subyektdən (21 respublika, 7 diyar, 48 vilayət, 2 federal əhəmiyyətli şəhər, 1 muxtar vilayət və 9 muxtar dairə) ibarət olduğunu təsdiq edib.

Həmin subyektlər isə öz növbəsində rayon və rayon tərkibinə daxil olmayan şəhərlərdən ibarətdir. Rusiya Federasiyası 1868 rayon, 1099 şəhər (respublika, vilayət, diyar və dairə tabeliyində olan), 328 daxili rayon  və 1295 şəhər tipli qəsəbədən ibarətdir.

Daha kiçik inzibati vahid isə munisipial qurumlardır. Munisipial qurumlar 7 kateqoriyadan (kənd məntəqəsi, şəhər məntəqəsi, munisipial rayon, şəhər dairəsi, federal əhəmiyyətli şəhərdaxili ərazi, dairəvi şəhərdaxilində məntəqə və şəhərdaxili rayon) ibarətdir.

 

Ukrayna da Konstitusiyasının müəyyən etdiyi kimi, unitar dövlətdir. İnzibati bölgünün 1-ci mərhələsi 24 vilayət və 2 xüsusi statuslu şəhərdən (Kiyev və Sevastopol) ibarətdir.  2-ci inzibati mərhələdə həmin vilayətlərə 490 rayon və 176 şəhər (vilayət və respublika əhəmiyyətli) daxildir. Ölkənin ən kiçik inzibati vahidləri isə kənd, şəhər və qəsəbə şuralarından  ibarətdir.

 

Belarus Respublikası unitar dövlətdir. Onun inzibati-ərazi bölgüsünün 1-ci mərhələsi 6 vilayət (Brest, Vitebsk, Qomel, Qrondo, Minsk və Moqilevks vilayətləri) və heç bir vilayətin tərkibində daxil olmayan paytaxt Minsk şəhərindən ibarətdir. Vilayətlər 118 rayon və 10 vilayət tabeliyində olan şəhərdən təşkil olunub. İnzibati ərazi bölgüsünün 3-cü mərhələsinə kənd, qəsəbə və şəhər şuraları daxildir.


Moldova Konstitusiyasına görə, ölkə ərazisi şəhər, kənd və qəsəbələrdən ibarətdir.

Qırğızıstanın inzibati ərazi bölgüsünə 7 vilayət və vilayətlərə bərabər tutulan respublika əhəmiyyətli 2 şəhər (Bişkek, Oş) idaxildir.  2-ci inzibati bölgüyə rayonlar (şəhərdaxili rayon, rayon, vilayət əhəmiyyətli rayon) daxildir. 3-cü vahid isə ayıl, yəni kəndlərdən təşkil olunub.

 

Türkmənistan Konstitusiyasının 47-ci maddəsinə əsasən, ölkə ərazisi vilayət, vilayət hüquqlu şəhər (əhali sayı 500 min nəfərədən çox olan şəhərlər), etrap, etrap hüquqlu şəhərlər (əhalisinin sayı 30 min nəfərdən çox olan şəhərlər), etrapda şəhərlər (əhalisi 8 min nəfərdən çox olan şəhərlər), qəsəbələr (sayı 2 mindən çox olan kəndlər), gengeşliklər (bir, yaxud bir neçə kəndin birləşməsi) və kəndlərdən (sakinlərinin sayı  50-dən çox olan yaşayış məntəqələri) ibarətdir.

 

Özbəkistanda isə inzibati bölgü öz müərəkkəbliyi ilə seçilir. Ölkə vilayətlərdən, rayonlardan, şəhərlərdən, qəsəbələrdən, qışlaqlardan, aullardan və Qaraqalpaq Muxtar Respublikasından ibarətdir.

 

Qazaxıstan unitar ölkə kimi əsas mərhələdə 14 vilayət və 3 respublika əhəmiyyətli şəhərdən (Almatı, Astana, Şimkənd) ibarətdir. İnzibati bölgünün 2-ci mərhələsi 160 kənd rayonu, 16 şəhər rayonu və 37 vilayət əhəmiyyətli şəhərdən təşkil olunub. 3-cü mərhələdə isə 47 rayon əhəmiyyətli şəhər, 26 qəsəbə akimatlığı, 2283 kənd dairəsi akimatlığı və 82 kənd akimatlığından ibarətdir.

 

Postsovet məkanının ən kasıb ölkəsi sayılan Tacikistan öz inzibati ərazi quruluşunun mürəkkəbliyi ilə seçilir. Bu ölkə Dağlıq-Bədəxşan muxtar vilayətindən, Soqdiya və Xatlon vilayətlərindən, respublika tabeliyində olan 13 rayondan, 18 şəhərdən, 49 rayondan, 55 qəsəbədən və 368 kənd camaatlığından ibarətdir.   

 

Azərbaycana qarşı işğalçılıq siyasəti yürüdən Ermənistan isə 10 vilayət və vilayətlərin heç birinə daxil olmayan Yerevan şəhərindən ibarətdir. Vilayətlər öz növbəsində 953 kənddən, 48 şəhərdən və ümumilikdə 932 icmadan ibarətdir. Həmin icmaların 871-i kənd, 61-i isə şəhər icmasıdır.

 

Gürcüstanın müasir inzibati bölgüsü paytaxtı Tbilisi şəhərindən, 2 muxtar respublikadan (Abxaziya və Acarıstan) və 9 regiondan ibarətdir. Həmin respublikalar və regionlar isə 71 munisipalitetə (keçmiş rayonlara) bölünür.


Azərbaycan isə inzibati ərazi vahidləri bu cür bölünüb: 1 muxtar respublika (Naxçıvan Muxtar Respublikası), 66 kənd rayonu, 10 respublika tabeli şəhər, 14 şəhər rayonu, qəsəbə və kəndlər.

Respublika tabeliyində olan şəhərlər -  Bakı, Gəncə, Sumqayıt, Mingəçevir, Şirvan, Şəki, Xankəndi, Yevlax, Lənkəran, Naftalan.

Kənd rayonları - Abşeron, Ağcabədi, Ağdam, Ağdaş, Ağstafa, Ağsu, Astara, Balakən, Beyləqan, Bərdə, Biləsuvar, Cəbrayıl, Cəlilabad, Daşkəsən, Fizuli, Gədəbəy, Goranboy, Göyçay, Göygöl, Hacıqabul, Xaçmaz, Xızı, Xocalı, Xocavənd, İmişli, İsmayıllı, Kəlbəcər, Kürdəmir, Qax, Qazax, Qəbələ, Qobustan, Quba, Qubadlı, Qusar, Laçın, Lerik, Lənkəran, Masallı, Neftçala, Oğuz, Saatlı, Sabirabad, Salyan, Samux, Siyəzən, Şabran, Şamaxı, Şəki, Şəmkir, Şuşa, Tərtər, Tovuz, Ucar, Yardımlı, Yevlax, Zaqatala, Zəngilan, Zərdab. 

Şəhər rayonları - Bakı şəhəri üzrə - Xətai, Yasamal, Səbail, Nəsimi, Nizami, Nərimanov, Xəzər, Sabunçu, Binəqədi, Pirallahı, Suraxanı, Qaradağ:

Gəncə şəhəri üzrə - Kəpəz rayonu, Nizami rayonu.

Naxçıvan Muxtar Respublikasının şəhər və rayonları - Naxçıvan şəhəri, Babək rayonu, Culfa rayonu, Kəngərli rayonu, Ordubad rayonu, Sədərək rayonu, Şahbuz rayonu, Şərur rayonu, 

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Əfqanıstanda 14 dinc sakin öldürüldü 23 May 2019, 20:37 Neft emalı zavodunda “yanğın” 23 May 2019, 20:19 Bakıda cibgirlik edən qadın saxlanıldı 23 May 2019, 20:03 İzmirdə 8 PKK terrorçusu saxlanıldı 23 May 2019, 19:49 Azərbaycanda mobil rabitə operatorları dörd ayda 272,4 milyon manat qazanıb 23 May 2019, 19:44 Pompeo: "Huawei"in rəhbəri yalnız Amerika vətəndaşlarına deyil, dünyaya yalan danışır 23 May 2019, 19:38 Dünyanın ən kök adamı sevgilisindən ayrıldı və... bir az da kökəldi 23 May 2019, 19:20 İspaniya təyyarəsi Barselonada məcburi eniş etdi  23 May 2019, 19:14 Hakimlər Bakıdakı Avropa Liqasının finalına yeni formada çıxacaqlar 23 May 2019, 19:10 Müdafiə Nazirliyi: “Ermənistanın bütün ərazisi müşahidəmiz altındadır” 23 May 2019, 18:58 “Anadolu”nun itkin düşmüş əməkdaşının cəsədi tapıldı 23 May 2019, 18:46 Goranboy Aqroparkda bol taxıl məhsulu gözlənilir 23 May 2019, 18:39 AŞPA-nın iclasında Ermənistan ciddi tənqid olundu 23 May 2019, 18:32 “Nar” aztəminatlı ailələrdən olan uşaqlara dəstək olur 23 May 2019, 18:23 Aqiyə Naxçıvanlı vətəndaşları qəbul etdi 23 May 2019, 18:18 Qarabağ separatçılarının “dünya çempionatı” fiaskosu 23 May 2019, 18:09 Mehriban Sadıxova Fuad Abbasovdan danışmaq istəmir 23 May 2019, 18:05 Mətbuat Şurası direktora diqqətli olmağı tövsiyə etdi   23 May 2019, 17:56 Xaricdə təhsil almaq istəyənlər üçün masabiqə elan edildi - Dövlət maliyyələşdirəcək 23 May 2019, 17:47 ADU-da “Səmavi dinlər” sərgisi 23 May 2019, 17:38 Manatın məzənnəsi dəyişdi? 23 May 2019, 17:28 Ordumuz gecə döyüşlərində - VİDEO 23 May 2019, 17:18 Elmar Məmmədyarov çinli həmkarı ilə nələrdən danışdı? 23 May 2019, 17:13 Oruc tutmayanların iftar süfrəsində nə işi var... - Din xadimi aydınlıq gətirdi 23 May 2019, 17:03 Ekologiya Nazirliyinin əməkdaşları təltif olundu 23 May 2019, 16:52 Supermarketlərdə düşünülmüş cibgirlik 23 May 2019, 16:43 “Unudulmaz Bakı” - FOTO 23 May 2019, 16:40 Goranboyun icra başçısı tapşırıqlar verdi 23 May 2019, 16:38 Üzdə tük çıxarma kremləri orqanizmə zərər vurur? - Həkim RƏYİ 23 May 2019, 16:37 Zelenski Rusiya ilə birbaşa danışıqlardan imtina etdi 23 May 2019, 16:22 Zurabişvili Azərbaycan-Gürcüstan sərhədlərinin delimitasiyası prosesinin bərpasını alqışlayır 23 May 2019, 16:21 Qanunvericilik reallıqla düz gəlməyəndə... - Deputatlar mübahisəli məqamları ŞƏRH ETDİLƏR 23 May 2019, 16:13 Ukraynalı turist qadın Bakıda gözəllik salonunda yandı 23 May 2019, 16:12 Rövşən Rzayev və müavinləri bölgələrdə vətəndaşları qəbul ediblər   23 May 2019, 15:41 Füzulidə heyvanlar peyvəndləndi 23 May 2019, 15:40