Arxiv
14 mart 2019, 09:19 | REPORTAJ
Postsovet ölkələrinin inzibati bölgüsü - Vilayət, şəhər, rayon, qəsəbə, kənd...

Postsovet ölkələrinin inzibati-ərazi quruluşu çox sadədir. Bu həmin respublikaların ərazicə kiçik və unitar dövlət olması ilə bağlıdır.

Ümumilikdə, əksər postosovet ölkələri arasında inzibati-ərazi bölgüsü əsasən 3 mərhələli (vilayət, şəhər-rayon, kənd) yaxud 4 mərhələli (muxtar respublika, vilayət, rayon-şəhər, kənd və qəsəbə) olub.
 

Modern.az saytı postsovet ölkələrinin inzibati ərazi bölgüsü barədə məlumatları araşdırıb.

Rusiya ən mürəkkəb inzibati-ərazi quruluşuna malikdir. Belə ki, şimal qonşumuz postsovet məkanında yeganə federativ quruluşa malik ölkədir. Ölkə Konstitusiyası Rusiyanın 88 bərabərhüquqlu subyektdən (21 respublika, 7 diyar, 48 vilayət, 2 federal əhəmiyyətli şəhər, 1 muxtar vilayət və 9 muxtar dairə) ibarət olduğunu təsdiq edib.

Həmin subyektlər isə öz növbəsində rayon və rayon tərkibinə daxil olmayan şəhərlərdən ibarətdir. Rusiya Federasiyası 1868 rayon, 1099 şəhər (respublika, vilayət, diyar və dairə tabeliyində olan), 328 daxili rayon  və 1295 şəhər tipli qəsəbədən ibarətdir.

Daha kiçik inzibati vahid isə munisipial qurumlardır. Munisipial qurumlar 7 kateqoriyadan (kənd məntəqəsi, şəhər məntəqəsi, munisipial rayon, şəhər dairəsi, federal əhəmiyyətli şəhərdaxili ərazi, dairəvi şəhərdaxilində məntəqə və şəhərdaxili rayon) ibarətdir.

 

Ukrayna da Konstitusiyasının müəyyən etdiyi kimi, unitar dövlətdir. İnzibati bölgünün 1-ci mərhələsi 24 vilayət və 2 xüsusi statuslu şəhərdən (Kiyev və Sevastopol) ibarətdir.  2-ci inzibati mərhələdə həmin vilayətlərə 490 rayon və 176 şəhər (vilayət və respublika əhəmiyyətli) daxildir. Ölkənin ən kiçik inzibati vahidləri isə kənd, şəhər və qəsəbə şuralarından  ibarətdir.

 

Belarus Respublikası unitar dövlətdir. Onun inzibati-ərazi bölgüsünün 1-ci mərhələsi 6 vilayət (Brest, Vitebsk, Qomel, Qrondo, Minsk və Moqilevks vilayətləri) və heç bir vilayətin tərkibində daxil olmayan paytaxt Minsk şəhərindən ibarətdir. Vilayətlər 118 rayon və 10 vilayət tabeliyində olan şəhərdən təşkil olunub. İnzibati ərazi bölgüsünün 3-cü mərhələsinə kənd, qəsəbə və şəhər şuraları daxildir.


Moldova Konstitusiyasına görə, ölkə ərazisi şəhər, kənd və qəsəbələrdən ibarətdir.

Qırğızıstanın inzibati ərazi bölgüsünə 7 vilayət və vilayətlərə bərabər tutulan respublika əhəmiyyətli 2 şəhər (Bişkek, Oş) idaxildir.  2-ci inzibati bölgüyə rayonlar (şəhərdaxili rayon, rayon, vilayət əhəmiyyətli rayon) daxildir. 3-cü vahid isə ayıl, yəni kəndlərdən təşkil olunub.

 

Türkmənistan Konstitusiyasının 47-ci maddəsinə əsasən, ölkə ərazisi vilayət, vilayət hüquqlu şəhər (əhali sayı 500 min nəfərədən çox olan şəhərlər), etrap, etrap hüquqlu şəhərlər (əhalisinin sayı 30 min nəfərdən çox olan şəhərlər), etrapda şəhərlər (əhalisi 8 min nəfərdən çox olan şəhərlər), qəsəbələr (sayı 2 mindən çox olan kəndlər), gengeşliklər (bir, yaxud bir neçə kəndin birləşməsi) və kəndlərdən (sakinlərinin sayı  50-dən çox olan yaşayış məntəqələri) ibarətdir.

 

Özbəkistanda isə inzibati bölgü öz müərəkkəbliyi ilə seçilir. Ölkə vilayətlərdən, rayonlardan, şəhərlərdən, qəsəbələrdən, qışlaqlardan, aullardan və Qaraqalpaq Muxtar Respublikasından ibarətdir.

 

Qazaxıstan unitar ölkə kimi əsas mərhələdə 14 vilayət və 3 respublika əhəmiyyətli şəhərdən (Almatı, Astana, Şimkənd) ibarətdir. İnzibati bölgünün 2-ci mərhələsi 160 kənd rayonu, 16 şəhər rayonu və 37 vilayət əhəmiyyətli şəhərdən təşkil olunub. 3-cü mərhələdə isə 47 rayon əhəmiyyətli şəhər, 26 qəsəbə akimatlığı, 2283 kənd dairəsi akimatlığı və 82 kənd akimatlığından ibarətdir.

 

Postsovet məkanının ən kasıb ölkəsi sayılan Tacikistan öz inzibati ərazi quruluşunun mürəkkəbliyi ilə seçilir. Bu ölkə Dağlıq-Bədəxşan muxtar vilayətindən, Soqdiya və Xatlon vilayətlərindən, respublika tabeliyində olan 13 rayondan, 18 şəhərdən, 49 rayondan, 55 qəsəbədən və 368 kənd camaatlığından ibarətdir.   

 

Azərbaycana qarşı işğalçılıq siyasəti yürüdən Ermənistan isə 10 vilayət və vilayətlərin heç birinə daxil olmayan Yerevan şəhərindən ibarətdir. Vilayətlər öz növbəsində 953 kənddən, 48 şəhərdən və ümumilikdə 932 icmadan ibarətdir. Həmin icmaların 871-i kənd, 61-i isə şəhər icmasıdır.

 

Gürcüstanın müasir inzibati bölgüsü paytaxtı Tbilisi şəhərindən, 2 muxtar respublikadan (Abxaziya və Acarıstan) və 9 regiondan ibarətdir. Həmin respublikalar və regionlar isə 71 munisipalitetə (keçmiş rayonlara) bölünür.


Azərbaycan isə inzibati ərazi vahidləri bu cür bölünüb: 1 muxtar respublika (Naxçıvan Muxtar Respublikası), 66 kənd rayonu, 10 respublika tabeli şəhər, 14 şəhər rayonu, qəsəbə və kəndlər.

Respublika tabeliyində olan şəhərlər -  Bakı, Gəncə, Sumqayıt, Mingəçevir, Şirvan, Şəki, Xankəndi, Yevlax, Lənkəran, Naftalan.

Kənd rayonları - Abşeron, Ağcabədi, Ağdam, Ağdaş, Ağstafa, Ağsu, Astara, Balakən, Beyləqan, Bərdə, Biləsuvar, Cəbrayıl, Cəlilabad, Daşkəsən, Fizuli, Gədəbəy, Goranboy, Göyçay, Göygöl, Hacıqabul, Xaçmaz, Xızı, Xocalı, Xocavənd, İmişli, İsmayıllı, Kəlbəcər, Kürdəmir, Qax, Qazax, Qəbələ, Qobustan, Quba, Qubadlı, Qusar, Laçın, Lerik, Lənkəran, Masallı, Neftçala, Oğuz, Saatlı, Sabirabad, Salyan, Samux, Siyəzən, Şabran, Şamaxı, Şəki, Şəmkir, Şuşa, Tərtər, Tovuz, Ucar, Yardımlı, Yevlax, Zaqatala, Zəngilan, Zərdab. 

Şəhər rayonları - Bakı şəhəri üzrə - Xətai, Yasamal, Səbail, Nəsimi, Nizami, Nərimanov, Xəzər, Sabunçu, Binəqədi, Pirallahı, Suraxanı, Qaradağ:

Gəncə şəhəri üzrə - Kəpəz rayonu, Nizami rayonu.

Naxçıvan Muxtar Respublikasının şəhər və rayonları - Naxçıvan şəhəri, Babək rayonu, Culfa rayonu, Kəngərli rayonu, Ordubad rayonu, Sədərək rayonu, Şahbuz rayonu, Şərur rayonu, 

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
“Ciyər axşamı”ndan qayıdan gənc traktorun altında qaldı 26 İyun 2019, 00:58 Gürcüstanda zəlzələ oldu 26 İyun 2019, 00:44 Kürdə batan qadının meyiti tapıldı 26 İyun 2019, 00:26 101 yaşlı Azərbaycan Silahlı Qüvvələri 26 İyun 2019, 00:12 “Fəaliyyətimi yenidən davam etdirəcəyəm” – Fuad Abbasov 25 İyun 2019, 23:56 “Qarabağ” yenə qələbə qazana bilmədi 25 İyun 2019, 23:43 Səfir Azərbaycanı tərk etdi - SƏBƏB 25 İyun 2019, 23:29 Ziya Bünyadov prospektində güclü tıxac yaranıb 25 İyun 2019, 23:12 Azərbaycan nefti ucuzlaşdı 25 İyun 2019, 22:55 Fuad Abbasov BAKIDADIR - FOTO, VİDEO, YENİLƏNİB 25 İyun 2019, 22:55 “Ambassador” oteldə baş verən zorlama ilə bağlı sensasion saxtakarlıq 25 İyun 2019, 22:37 Dilqəmlə Şahbazın taleyi AŞPA-da müzakirə olundu 25 İyun 2019, 22:25 Tural Gəncəliyevdən erməni nazirə: “Ermənistan tərəfi anlamalıdır ki...” 25 İyun 2019, 22:09 “Onminlərlə azərbaycanlı qadın məcburi köçkün həyatı yaşayır, öz evlərinə dönə bilmirlər” – Qənirə Paşayeva 25 İyun 2019, 21:47 Deputat Vəkil Bürosu ilə memorandum imzaladı - FOTO 25 İyun 2019, 21:31 Bakı-Ələt yolunda ağır qəza 25 İyun 2019, 21:14 Bakıda dönər yeyən 5 nəfər xəstəxanalıq oldu-ZƏHƏRLƏNMƏ   25 İyun 2019, 20:43 Bu dəfə deputatlar yumruq davasına çıxdı - FOTO 25 İyun 2019, 20:38 Belarusdan bir qızıl, iki bürünc şansı 25 İyun 2019, 20:30 Mingəçevirdə bir nəfəri GÜLLƏLƏDİLƏR 25 İyun 2019, 20:18 Yasamalda reyd: 150 piyada, 15 sürücü cərimələndi 25 İyun 2019, 20:04 Beşqat dünya çempionu Ehram Məcidova hökm oxundu 25 İyun 2019, 19:35 Heydər Əliyev prospektindəki qəza tıxac yaratdı 25 İyun 2019, 19:24 Polşanın Azərbaycandakı səfirinin diplomatik fəaliyyəti başa çatdı 25 İyun 2019, 18:50 YAP-ın aidiyyatı ərazi ilk partiya təşkilatı yaradıldı 25 İyun 2019, 18:47 AŞPA-da  Dilqəm və Şahbazla bağlı tədbir keçirildi 25 İyun 2019, 18:16 “Dillər Universiteti ilə əməkdaşlıq gələcəkdə də davam edəcək”  25 İyun 2019, 18:09 Prezidentin “Facebook” səhifəsində Silahlı Qüvvələr Günü ilə bağlı videoçarx paylaşıldı 25 İyun 2019, 18:03 Hadi Rəcəbli: “O cür danışanları yerində otuzdurmalıyıq” 25 İyun 2019, 18:00 Naxçıvan Ali Məclisinin sessiyası çağırıldı 25 İyun 2019, 18:00 Zakir Həsənov 6 hərbçiyə general rütbəsi təqdim etdi - VİDEO 25 İyun 2019, 17:49 Bu yay Samsung smartfonu və hədiyyələr Azercell-dən! 25 İyun 2019, 17:44 Çimərliklərə giriş pulsuzdur! - Bakı Meriyasından ÇAĞIRIŞ 25 İyun 2019, 17:41 Hərbi xidmət nəzərdə tutulmuş digər dövlət orqanlarının siyahısı təsdiqlənib 25 İyun 2019, 17:37 Prezident İsmayıllıda yol tikintisinə 2,9 milyon pul ayırdı 25 İyun 2019, 17:32