Arxiv
2 İyul 2019, 16:42 | MEDİA
Jurnalların bazarı niyə “öldü”?..

XX əsrin sonu  XXI əsrin əvvələrində jurnallar media bazarında xüsusi yer tuturdu. Kütlənin maraq dairəsinə uyğun ixtisaslaşmış jurnallar digər mətbu orqanlar içərisində xüsusilə fərqlənirdi.

 

Lakin son illər jurnallar digər media orqanlarına nisbətdə öz aktuallığını itirib. Bir dövrün xüsusi marağına səbəb olan və yayımlanması səbirsizliklə gözlənilən jurnalların oxucu auditoriyasının azalamasında səbəb nədir? Mövzu qıtlığı yoxsa bilavasitə olaraq insanların  bu çap orqanına olan biganəliyi?


Bu barədə media nümayəndələri Modern.az-a danışıblar.

 

Ulduz” jurnalının baş redaktoru Qulu Ağsəs bildirib ki, ixtisaslaşmış jurnallara tələbat var, sadəcə insanlar onların fərqində deyillər:

“Geniş oxucu kütləsi bir çox jurnalların varlığından xəbərsizdir. Məsələn, fəlsəfə doktorları haqda ildə bir neçə dəfə yazılar çap edilməlidir. Onların çap olunduğu AMEA-nın ayrıca jurnalları var. Bu elmi jurnallar da kütləvi çap olunmur, onları yalnız alimlər əldə edə bilirlər. Yadımdadır, 30 il əvvəl belə elmi məqalələr “Elm və həyat” jurnalında dərc olunurdu və jurnal da kütləvi çap edilirdi. Əvvəllər “Azərbaycan”, “Qobustan” kimi jurnallar  10min tirajla çap edilirdisə, indi o rəqəmdən əsər-əlamət qalmayıb. Bunun da səbəbi odur ki, əvvəllər mətbu orqanlar çox az idi. İnsanlar da informasiyanı bir neçə əsas mətbu orqandan alırdı ki, onların da içində ən azadı ədəbi orqanlar idi. “Azərbaycan gəncləri” qismən ədəbi publisistik olduğu üçün ona maraq daha çox idi. “Azərbaycan”, “Qobustan”, “Ulduz” jurnallarında din, etimologiya, xalq yaradıcılığı ilə bağlı yazılar gedirdi. Həmin dövrün populyar ədibləri çap olunur, qalmaqallı məsələlərə jurnlalarda yer verilirdi”.


Qulu Ağsəs deyir ki, məcburi abunə yolu ilə jurnalların tiraj  sayını çoxaltmaq mümkündür:

“Sovet dövründə rayon-partiya təşkilatlarına tapşırılırdı ki, jurnallara abunə yazılsın. Məcburi abunə də tirajların artmasına gətirib çıxarırdı. İndinin özündə də bu prinsiplə tirajı çox olan jurnallar var. Məsələn, Qazaxıstanda  “Yıldız” jurnalı məcburi abunə yolu ilə çoxsaylı tirajla yayımlanır. Yuxarı təşkilatlar məktəb, xəstəxana və başqa qurumlara tövsiyyə edirlər ki, bu tip jurnallara abunə olsunlar.  Hazırda bizim “Ulduz” jurnalına  abunə olmaq könllüdür. Rayonlarda demək olar ki,  jurnala abunə olan yoxdur. Bakıda da aylıq 2 manat ödəməklə abunə olmaq  mümkündür. Jurnalların tirajının aşağı düşməsində əsas səbəblərdən biri də müəlliflərin sosial şəbəkələrdə, sosial mediada yazılarını paylaşmasıdır. Jurnal çap olunduqdan bir həftə sonra saytlarda jurnallar tam versiyası ilə yerləşdirilir. Bütün bunlar isə  jurnalın əhəmiyyətin azaldıb, işinə kölgə salmır. Jurnallara daha çox maliyyə ayrılsa, kütləviləşməsində böyük rol oynayar”.

 

Media eksperti Arif Əliyev qeyd edir ki, indi geniş kütləni maraqlandıra biləcək jurnal yoxdur:

“Çap mediasının bazarı xeyli dərəcədə daralıb, xüsusilə də jurnalların. 90-cı illərin sonu 2000-ci illərin əvvələrində jurnal bazarı Azərbaycanda birdən-birə sürətlə genişləndi. Hətta bir müddət öz reklam gəlirlərinə görə jurnallar qəzetləri də üstələdi. Sonrakı dövrlərdə jurnalların qəzetlərdən daha çox maliyyə və reklam bazarı tələb etməsi jurnal bazarına ciddi zərbə vurdu. İndi satışda  üstünlük təşkil edən jurnallar qlamur jurnallardır.  Bu tip jurnallar da  yüksək təbəqə üçün nəzərdə tutulub. Geniş kütləni maraqlandıra biləcək ictimai-siyasi mövzulu jurnallar hazırda Azərbaycanda mövcud deyil”.

Uzun müddət “Azərbaycan qadını” jurnalının redaktor assistenti olmuş jurnalist  Laura Cəbrayıllı  isə deyir ki, son vaxtlar ənənəvi çap materiallarına maraq xeyli artıb:

“Texnoloji inkişafın həyatımıza gətirdiyi son yeniliklər  insanları dərhal cəlb etdi. Amma necə deyərlər, bu xına o xına deyildi, “Feysbuk”, “Votsap” yazışmaları  insanların mənəvi aclığını, ruhi tələbatını ödəmədi. Ona görə də bu gün dünyada yenidən kitablara qayıdış müşahidə edilir. Elə bizim gənclərimizi də yolda, ictimai nəqliyyatda mütaliə  edən görürük. Jurnal oxumaq, yeni saylarını izləmək  həvəsi də geri dönür. Çünki kitabı, jurnalları özünlə rahat götürə, istədiyin vaxt mütaliə edə bilirsən. Məncə, indi elmi-kütləvi nəşrlərin zamanıdır. Yəqin ki, bu sırada növbəti dönüş qəzetlər olacaq”.

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
5 general istefa verdi 25 Avqust 2019, 17:43 Putin G7 sammitinə gedir 25 Avqust 2019, 17:20 Türkiyə 3 şəhid verdi 25 Avqust 2019, 16:41 Azərbaycan hansı ölkələrə polipropilen və polietilen ixrac edir? - SİYAHI 25 Avqust 2019, 16:10 Homoseksualizmi yayan böyük GÜCLƏR - Onlar gəncləri necə tora salırlar... 25 Avqust 2019, 15:54 Bakıda 50 ədəd kömür kisəsi yanıb   25 Avqust 2019, 15:51 Güclü dolu və leysan yağış Daşkəsəndə fəsadlar yaradıb   25 Avqust 2019, 15:39 Mehriban Əliyevanın təşəbbüsü ilə şəhid ailəsinə ev verildi - FOTO 25 Avqust 2019, 15:20 Bakıda uşaq bağçası yandı 25 Avqust 2019, 15:00 İki minik avtomobili toqquşub, xəsarət alanlar var 25 Avqust 2019, 14:40 Mehriban Əliyevanın çoxşaxəli fəaliyyəti Azərbaycan xalqı, xüsusilə də gənclər tərəfindən böyük rəğbətlə qarşılanır   25 Avqust 2019, 14:31 Neçə nəfər Azərbaycanın "qara siyahı"sına düşüb? 25 Avqust 2019, 14:14 Həftənin ilk iş gününün havası  - Şimşək çaxacaq, yağış yağacaq 25 Avqust 2019, 14:00 Bu gün mənim ad günümdür - İstedadlı aktrisa Vəfa FƏTULLAYEVA haqqında 25 Avqust 2019, 13:43 Azərbaycanda yas mərasimində ev uçdu: yaralılar var 25 Avqust 2019, 13:14 Məşhur kinorejissorun İNTİHARI - Şövkət Ələkbərovanın əri özünü niyə güllələyib... 25 Avqust 2019, 13:01 Ova gedən şəxs birlikdə getdiyi dostunu güllələdi 25 Avqust 2019, 12:40 Naxçıvan Qarnizonunda komanda-qərargah təlimi keçirilib - VİDEO 25 Avqust 2019, 12:23 Biz mütləq qayıdacağıq!!! - Bahar Muradova 25 Avqust 2019, 12:00 Məşhurların övladları: Qabil Hüseynlinin musiqiçi qızı - Mətin pilotun xanımı - DOSYE 25 Avqust 2019, 11:37 ABŞ-da sualtı kitabxana açılıb   25 Avqust 2019, 11:19 Ən təhlükəli qan qrupu açıqlandı 25 Avqust 2019, 11:00 “Hər şeydən bezib yorulmuşdum” - Atasını bıçaqlayan 19 yaşlı Günelin dramı 25 Avqust 2019, 10:47 Oğuzda dağlıq ərazidə meşə yanır - 2 helikopter və təyyarə cəlb edilib   25 Avqust 2019, 10:30 Hacıların sonuncu qrupu bu gün vətənə dönür 25 Avqust 2019, 10:13 Yol polisi sürücülərə və sərnişinlərə sərin su payladı - FOTO 25 Avqust 2019, 10:00 Qubadakı yanğın məhdudlaşdırıldı 25 Avqust 2019, 09:45 Mövqelərimiz atəşə tutuldu 25 Avqust 2019, 09:30 Şəkidə baş vermiş yanğınlar 300 hektara yaxın ərazini əhatə edib   25 Avqust 2019, 09:15 Azərbaycan adından qrant alan qurumlar hesabat verəcək - QƏRAR 25 Avqust 2019, 09:00 Rusiyada azərbaycanlı bloqer SAXLANILDI 25 Avqust 2019, 00:53 Sumqayıtda iki qrup arasında kütləvi dava 25 Avqust 2019, 00:43 Bakıda avtobus iki piyadanı vurdu 25 Avqust 2019, 00:28 Zeynəbin  təhsil haqqı tam ödənildi 25 Avqust 2019, 00:12 Xəzərdə batan 2 nəfər xilas edildi 24 Avqust 2019, 23:57