Arxiv
13 Avqust 2019, 08:30 | MƏDƏNİYYƏT
Dörd sənətin yiyəsi - “Qızmar günəş altında” filminin Gülpərisi yığma komandanın kapitanıymış

İllər onu da dəyişmişdi... Gülpəriyə, Afətə bənzərliyi qalmamışdı. Yaşlanmışdı, şişmiş ayaqları gəncliyində quş kimi səkən yerişini ağırlaşdırmışdı. Amma  63 yaşlı bu xanımın ruhuna  hələ də heyran qalmışdım! 


Sən demə, Sürəyya Qasımovanın gözəl musiqi duyumu varmış. Söhbət elədiyimiz otağın bir divarına saysız-hesabsız mahnı kasetləri düzülmüşdü. Onları mənə göstərib “Musiqinin dəlisiyəm” demişdi. Sonra - söhbətarası  öyrənmişdim ki, əslində, onun həm də gözəl səsi varmış. Bir ara ifaçı olmaq da istəyib...


Sürəyya xanım həm də tək-tük insanda  gördüyüm səliqə-sahmana sahibiydi.  Evindəcə  istədiyi kaseti asan, rahat tapmaqçün onları siyahıya alıb, çeşidləmişdi.  Sezen Aksunun vurğunuydu. “Yorğunam, söhbətdən əvvəl, gəl Sezeni dinləyək” dedi. Şəhadət barmağını qalın bir dəftərin səhifələrində yüngülcə gəzdirdi: “Aha, tapdım, 3-cü sıra, 5-ci kaset!”

 
Sezen Aksu oxuduqca, Sürəyya xanım melodiyanın ahəngiylə başını yırğalayırdı.  Arada ürəyi dözmürdü,  məni duyğularına, aldığı zövqə  şərik eləmək ehtiyacı duyurdu: “Bu yerinə fikir verin, aha, bax bura...görün necə oxuyur?!”


Musiqidən sonrakı söhbətimiz də onu bir az duyğulandırmışdı:   


- Sürəyya xanım,  suallara  40 illik təcrübəsi olan müəllim,  yoxsa filmlərdən tanıyıb-sevdiyimiz  aktrisa kimi cavab vermək ürəyinizcə olar?


Bir az fikirləşir, sonra köks ötürür.


- Nə deyim, indiki zəmanədə müəllimin nə qiyməti var, ay qızım? Müəllim sizə nə müsahibə verə bilər? Əlbəttə ki, kino, ifaçılıq daha  maraqlı sahədi.  İndi sizə balaca bir xatirə danışacam. Özünüz görəcəksiz ki, belə şeylər müəllim sənətində yoxdu. “Qızmar günəş altında” filminə çəkilirdim,  amma bunu anamdan gizlədirdim. Bir dəfə anam dayımla Moskvaya gedir. Birdən afişada şəklimi görür. Dayıma deyir ki, ay Cəfər, bir bax,  bizim Sürəyyaya necə oxşayır? Dayım gülür, sonra anama hər şeyi açıb danışır.  Bax, kino belədi, hamı tanıyır, bilir, sevir... Tək Gülpəri rolundan sonra mənə nə qədər şeir həsr ediblər!


- Kinoya çəkilməyiniz necə olub?


- Təsadüfən. Anam sevməsə də, həmişə idmanla məşğul olardım, mahnı oxuyardım. Amma kinoya çəkilmək heç ağlıma da gəlməzdi...


O  vaxt mən Pedaqoji Xarici Dillər İnstitutunda oxuyurdum. İmtahandan “5” alıb çıxmışdım. Qızlar məni aşağıda gözləyirdi. Sevincimdən pilləkənləri iki-iki hoppandım. Əlimlə  göstərdim ki,  “5” almışam.   Elə o vaxt mənə bir qadın yaxınlaşdı. Dedi, kinoya çəkilmək istəyirsən? Sən demə, o, kinorejissorun assistentiymiş. Dedi, çox yaxşı bir roldu, üstəlik də, çoxlu pul verəcəklər. Mən də o vaxtlar kirayədə yaşayırdım. Pula çox ehtiyacım vardı. Fikirləşdim, razılıq verdim. “Qızmar günəş altında” filmindəki  Gülpəri roluna bax belə çəkildim.  Bu olub 1956-cı ildə.



- Birdən-birə kinoya çəkilmək çətin olmadı ki?


- Qətiyyən! Kinoya çəkilmək mənə tum çırtlamaq kimi asan gəlirdi. Bilirsiz də, kinoda gərək gah ağlayasan, gah güləsən, birdən hirsli olasan. Bunların öhdəsindən yaxşı gəlirdim. Birinci rolumdan sonra məni “Aygün”, “Kölgələr sürünür”, “Yeni il gecəsi” filmlərinə dəvət elədilər. Gördüm, yox, mənim canımda artistlik də varmış.(Gülür)


- Hansı rolunuz ürəyinizcə alınıb?


- Gülpəri.


- Niyə?


- Gülpəri mənim xarakterimə uyğunuydu. Şıltaqlığım, diribaşlığım... O vaxtlar Lətif Səfərov deyərdi ki, ay Həsən, elə bil bu rolu Sürəyya üçün yazmısan.


- Bəs niyə sonralar çəkilmədiz?


- İstəmədim. Ən böyük arzum alman dili müəllimi olmaq idi. İnstitutda müəllimlərim də bu dili belə yaxşı bildiyim halda, onu atmağıma razı deyildilər. 22 yaşından müəllim işlədim.


- Peşman deyilsiz? 


- Yox, yox, heç vaxt! Bircə səsimə görə peşmanam. Mənim həm də yaxşı səsim olub axı. Yazdırmışam, sonra qoyaram, qulaq asarsız. Müsabiqədə birinci yer tutmuşam. Rəhmətlik  Şövkət Ələkbərova mənə balaca Şövkət deyərdi.  O vaxtlar Hacıbaba Əliyev də məni Filarmoniyaya dəvət etdi. Dedi, qədrini bil, sən gələcəkdə məşhur müğənni ola bilərsən. Getmədim.


- Niyə?


- Onda ailəm var idi.


- Yoldaşınız icazə vermədi?


- Yox. Rəhmətlikdən çox razıyam. Bilirsiz də, yoldaşım məşhur futbolçu Kamil Eynullayev idı. Əksinə, o, həmişə istəyirdi ki, kinoya çəkilim, idmanla məşğul olum, bir sözlə, heç nədən geri qalmayım. İndi istəməsin, məni çox istəyirdi.


- İdmanla nə vaxt məşğul olmusuz?


- 14 yaşımdan. Gürcüstanın basketbol üzrə yığma komandasının üzvüydüm. Sonra da Azərbaycanın komandasında iştirak etdim.



- Qayıdaq kinoya. Yenə də kinoya çəkilmək istərdiz?


- Əlbəttə, çox istərdim ki, yaşıma uyğun bir rola çəkilim. Özümə arxayınam,  öhdəsindən gələrəm. Qocalığımdan da bir yadigar qalardı...


1997   

Səfurə Çərkəzqızı,
“Sevdalılar”

Redaksiyadan: Sürəyya Qasımova 1934-cu ilin sentyabrında Tiflis şəhərində anadan olub.
Sürəyya 1953-cü ildə Tiflisdəki 49 nömrəli qadın rus orta məktəbini əla qiymətlərlə bitirib, elə həmin ildə də Azərbaycan Xarici Dillər İnstitutunun alman dili fakültəsinə daxil olub. Dörd il əla qiymətlərlə oxuyan Sürəyya həm də guclu idmançı və təşkilatçı idi.

Oxuduğu illərdə Bakı şəhərində keçirilən bir sıra elmi-praktik konfranslarda yaxından iştirak edib, alman və Azərbaycan ədəbiyyatının ali və orta məktəblərdə tədrisi haqqında məruzələrlə çıxış edib.

Sürayya hələ Tiflisdə orta məktəbdə oxuduğu vaxt 5 ilə yaxın Gürcüstan SSR-in gənclərdən ibarət yığma basketbol komandasının ən fəal oyunçusu, sonra isə kapitanı olub.

Sürəyyaya həm də gözəl səsə malik olub. O, ən çox xalq mahnılarını və seygahları ifa edirdi. 1956-1957-ci illərdə Bakıda keçirilən olimpiadada onun məlahətli ifaşı haqqında dahi müğənnimiz SSRİ xalq artisti Bülbül belə demişdi: Sürəyya "balaca Şövkətdir".
Sürəyya quruluşçu rejissoru Lətif Səfərovun olduğu “Qızmar Günəş altında” filmində Gülpəri roluna çəkiləndən sonra aktrisalığa davam edib. 1957-ci ildə "Aygün" (Şəfiqə rolu), "Kölgələr sürünür" (Afət), "Yeni il gecəsi" və s. filmlərdə baş rollarda çəkilib.

1958-ci ildə Sürəyya institutu əla qiymətlərlə bitirib burada laborant vəzifəsində işə başlayır. Bir muddətdən sonra onu həmin kafedrada alman dilinin qrammatikası və leksikası üzrə muəllim təyin edirlər.

Sürəyya Qasımova təqaüdə çıxandan sonra dünyasını dəyişib. Modern.az-a verilən məlumata görə, Sürəyya xanımın həyat yoldaşı da, oğlu da vəfat edib.

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Dünyanın ən varlı insanlarından biri vəfat etdi 23 Avqust 2019, 21:02 ABŞ-dan Rusiyaya qarşı yeni sanksiyalar   23 Avqust 2019, 20:46 Bakıda kürəkən qayınanasını döyərək bu hala saldı - FOTOLAR 23 Avqust 2019, 20:33 İndoneziya Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü dəstəkləyir 23 Avqust 2019, 20:16 Azərbaycan millisi çempionata qələbə ilə başladı 23 Avqust 2019, 20:04 Azərbaycanda bu məhsulların qiymətləri ucuzlaşdı - SİYAHI   23 Avqust 2019, 20:00 DYP hava ilə bağlı sürücülərə müraciət etdi  23 Avqust 2019, 19:49 Müdafiə Nazirliyindən İsrail dronları ilə bağlı AÇIQLAMA 23 Avqust 2019, 19:35 Aprel şəhidlərinin ailələri mərhum pilot Rəşad Atakişiyevin ailəsini ziyarət  ediblər 23 Avqust 2019, 19:20 Qəbələdə meşə yanğınına daha bir helikopter cəlb olundu - Video 23 Avqust 2019, 19:10 ETSN-dən əhaliyə müraciət: “Meşələrimiz hər birimizin evidir, xahiş edirik onu yanğından qoruyun!” 23 Avqust 2019, 19:00 Müəllimlərin işə qəbulu üzrə müsahibə mərhələsi yekunlaşdı     23 Avqust 2019, 18:51 "Azərbaycanda mövcud olan sabitlik insanların həyatı üçün böyük sərvətdir” - Əli Əhmədov 23 Avqust 2019, 18:40 JuHİ araşdırmaçı jurnalistlər üçün “Təhlükəsiz tədqiqat” seminarı təşkil edib - Foto 23 Avqust 2019, 18:30 “Nar+” ilə hesabınızı daha asan idarə edin!   23 Avqust 2019, 18:20 Azərbaycanın FIFA referisi Çempionlar Liqasının oyununa təyinat alıb 23 Avqust 2019, 18:11 İlham Əliyev Vladimir Zelenskini təbrik etdi 23 Avqust 2019, 17:59 İstirahət günlərinin HAVASI – Yağış yağacaq, şimşək çaxacaq 23 Avqust 2019, 17:43 Növbəti 3 gün üçün manatın məzənnəsi 23 Avqust 2019, 17:37 “Sərhədçilərimizin irəli çəkdiyi yeni mövqelərə qalxdıq” - Qarabağ veteranı Qazaxda gördüklərindən DANIŞDI 23 Avqust 2019, 17:35 Qəbələdəki yanğınlara helikopter və təyyarə cəlb edilib 23 Avqust 2019, 17:34 “Relaks”da vergi yoxlamaları dayandı? - İcra hakimiyyətindən AÇIQLAMA 23 Avqust 2019, 17:24 Siyavuş Novruzov Facebook-a gəldi: “Sosial mediada olmağa qərar verdim” 23 Avqust 2019, 17:15 Peşə məktəblərinə sənəd qəbulunun II turu keçiriləcək 23 Avqust 2019, 17:10 Bakıda 50 ədəd şam ağacı yandı 23 Avqust 2019, 16:57 ADU-ya qəbul olunan imkansız tələbə: “Heç ümidim yox idi...” - FOTO 23 Avqust 2019, 16:49 Dövlət Komitəsində Füzuli və Cəbrayılın işğalı günü anıldı 23 Avqust 2019, 16:46 “Gəncə işi”nə görə tutulanlardan biri azad olundu 23 Avqust 2019, 16:38 Putin Ərdoğanla İdlibi müzakirə etdi 23 Avqust 2019, 16:35 Sabah Fransada G7 sammiti başlayacaq 23 Avqust 2019, 16:31 Şəmkirdə 31 yaşlı kişi küçədə bıçaqlandı 23 Avqust 2019, 16:19 Sülhün Səfiri - Etibar Cəbrayıloğlu YAZIR 23 Avqust 2019, 16:10 Yol polisindən sürücülərə XƏBƏRDARLIQ - “Bu günlərdə səfərə çıxmayın!” 23 Avqust 2019, 16:05 Bir şəklin tarixçəsi: Qabil, Xəlil Rza, Tofiq Bayram “Sonuncu dərviş”in evində… 23 Avqust 2019, 15:50 Bəşəriyyəti Dünya müharibəsi ilə üzbəüz qoyan müqavilədən 80 il ötür - TARİX 23 Avqust 2019, 15:34