Arxiv
16 Avqust 2019, 12:35 | ƏDƏBİYYAT
Ürəyi sağda olan adam - Bəxtiyar Vahabzadə...

Adətən anadəngəlmə anomaliyalarla doğulan insanlar çox yaşamırlar və həyatdan erkən yaşda köçürlər. Amma istisnalar da var. Elə nadir anadangəlmə anomaliyalar olur ki, insanın səhhətinə mənfi təsiri baş vermir və həmin şəxs sağlam doğulanlarla müqayisədə uzun ömür sürə bilir.
Yəqin ki, kimdən “ürəyin harda yerləşir” deyə soruşsaq, fikirləşmədən dərhal əlini sol döşünün üstünə aparacaq. Hətta bağça yaşlı uşaq belə, bu suala düşünmədən qeyri-ixtiyari əlini sol döşünə aparmaqla cavab verə bilər. 

Bəs ürəyi sağda olanlar barədə heç eşitmisiniz, bu haqda nə bilirsiniz?..

Ürək döş qəfəsinin solunda yerləşən, təxminən aid olduğu insanın yumruğu böyüklüyündə əzələvi üzvdür.  Ürəyin döşün sağ tərəfində yerləşməsi tibbdə dekstrokardiya adlanır. Bu anomaliya ürəyin tipik olaraq sol tərəfdə deyil, sağ tərəfdə simmetrik olaraq yerləşməsidir. 
Bu zaman ürəkdən çıxan damarların da mövqeyi ürəyin yerləşməsinə müvafiq olur. 
Mütəxəssislər deyirlər ki, adətən dekstrokardiya həmin şəxs üçün heç bir mənfi patologiya törətmir. Amma əksini iddia edən həkimlər də var.

İndiyədək baş verən bəzi hadisələr sonucunda məlum olub ki, heç ömrünün sonuna qədər ürəyinin yerini bilməyən insanlar varmış. Ömrü boyu heç vaxt ürəyindən şikayətlənməyən kimlərsə həyatının hansısa anında, ya da sonlarında tibbi müayinə zamanı bu qeyri-adi anomaliya ilə yaşadığını öyrənir... Məsələn, Türkiyənin əyalətlərinin birində yaşayan yaşlı kişi yalnız 64 yaşında ürəyinin sağda yerləşdiyini bilib.

Həkimlər deyirlər ki, ürəyin sağda yerləşməsi irsi xüsusiyyət daşımır.  Bununla yanaşı, dünyanın bir sıra ölkələrində dekstrokardiyalı şəxslər səhiyyə orqanlarında qeydiyyata alınır və onlar həkim nəzarətində saxlanılırlar.

Mütəxəsislərə görə, bu hal on mində bir, hətta yüz mində bir insanda ola bilər.

Azərbaycanda da belə adamlar olub, indi də var... 

Belə azərbaycanləlardan ən məşhuru mərhum xalq şairi Bəxtiyar Vahabzadə olub. Ailəsinin, elə Bəxtiyar Vahabzadənin özünün də sağlığında mətbuata verdiyi açıqlamalarda onun heç vaxt ürəyindən şikayətlənmədiyi bildirilib.

Ürəyi sağda olan adamları tasadüfən xatırlatmadıq. Axı bu gün, 16 avqust tarixi xalq şairi Bəxtiyar Vahabzadənin doğum günüdür. Ürəyi sağda olmuş şair düz 83 il yaşayıb, yaratdı. 1925-ci idlə doğulan Bəxtiyar Vahabzadə 13 fevral 2009-cu ildə ürək tutmasından vəfat edib. Hadisə gözlənilmədən baş verib. Belə ki, şair dünyasını dəyişməzdən az əvvəl Türkiyədən gələn qonaqları ilə söhbətləşib, daha sonra isə onları yola salıb. Aradan bir neçə dəqiqə keçəndən sonra isə ürəktutmasından dünyasını dəyişib. O zaman səhhətində müəyyən dəyişikliklər olsa da, Bəxtiyar Vahabzadə ölüm yatağında deyilmiş.

Azərbaycan ədəbiyyatının, bütövlükdə XX əsr Azərbaycan ədəbi fikrinin görkəmli nümayəndəsi olan Bəxtiyar Vahabzadənin adı təkcə respublikamızda deyil, onun hüdudlarından çox-çox uzaqlarda tanınır. Şairin əsərləri dünyanın bir çox dillərinə, o cümlədən ingilis, fransız, alman, fars, polyak, ispan, macar dillərinə tərcümə edilib.

B.Vahabzadə 4 dəfə Azərbaycan Ali Sovetinə (1980-1995), 1 dəfə isə Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinə millət vəkili seçilib (1995-2000).

Allah rəhmət eləsin...


A.Qorxmaz

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Düşmən bu gecə Fərəhli və Ağbulağı atəşə tutub 13 Dekabr 2019, 09:36 İtaliyada “Nəsimi günləri” başa çatdı 13 Dekabr 2019, 09:18 “Şirməmməd Hüseynov” mükafatının kimlərə veriləcəyi bilindi 13 Dekabr 2019, 09:12 Fərhad Əhmədovun seçkiyə dair “yol xəritəsi”nə REAKSİYALAR: “Onu hansısa qüvvə hərəkətə gətirir” 13 Dekabr 2019, 08:59 Nazarbayev Darxan Kıdıralini "Birlik" qızıl medalı ilə təltif etdi 13 Dekabr 2019, 08:52 İlham Əliyev: “Özbaşıma növbəti seçkilərə qatıla bilmərəm!” 13 Dekabr 2019, 08:46 Misirin Bakıdakı səfiri: “Azərbaycanda işləməkdən çox böyük zövq alıram” - MÜSAHİBƏ 13 Dekabr 2019, 08:37 AvroLiqada 1/16 finala çıxan bütün komandalar məlum oldu - NƏTİCƏLƏR 13 Dekabr 2019, 08:35 Xəzərdə 43 yaşlı kişi boğazından bıçaqlandı 13 Dekabr 2019, 00:57 “Qarabağ” 3 milyon 870 min avro qazandı 13 Dekabr 2019, 00:44 "Nəticəyə görə təəssüflənirik" - Baş məşqçi 13 Dekabr 2019, 00:31 "Yeni parlamentdə çoxpartiyalılıq olacağına ümidliyik" - Elçin Ağamalı 13 Dekabr 2019, 00:17 Azərbaycan nefti ucuzlaşır 12 Dekabr 2019, 23:59 “Qarabağ” Avroliqanı qrup üçüncüsü kimi tərk etdi 12 Dekabr 2019, 23:47 Bakının mərkəzində 2 bıçaqlı şəxs insanlara hücum etdi - FOTO, VİDEO 12 Dekabr 2019, 23:41 Ukrayna Prezidenti Azərbaycana gələcək 12 Dekabr 2019, 23:29 ABŞ Senatı erməni soyqırımını tanıdı 12 Dekabr 2019, 22:47 TAP layihəsinin 90,7 faizi reallaşdırılıb 12 Dekabr 2019, 22:42 İmişlidə yük və minik maşını toqquşdu: ölən var 12 Dekabr 2019, 22:30 Elmar Məmmədyarov Latviya prezidenti ilə Qarabağdan danışdı 12 Dekabr 2019, 22:16 Heydər Əliyev Həştərxanda da anılıb - FOTOLAR 12 Dekabr 2019, 21:44 Ankarada şagirdlər Azərbaycan himnini işarət dilində səsləndirdilər - VİDEO 12 Dekabr 2019, 21:39 Latviya Qarabağ münaqişənin sülh yolu ilə həllində Azərbaycanı dəstəkləyir 12 Dekabr 2019, 21:36 Gürcüstanın Baş prokuroru istefa verdi 12 Dekabr 2019, 21:20 Bakı-Məşhəd aviareysi açılır 12 Dekabr 2019, 21:07 Bakıda 102 evə ilk dəfə  təbii qaz verildi 12 Dekabr 2019, 21:04 “Qarabağ” “Düdelanj”a qarşı bu heyətlə oynayacaq 12 Dekabr 2019, 20:51 ABŞ Çinlə ticarət sazişini imzalayır 12 Dekabr 2019, 20:37 Yol polisindən piyadavurmaların qarşısını alacaq YENİLİK - VİDEO 12 Dekabr 2019, 20:20 Bu məhsullar bahalaşdı - SİYAHI 12 Dekabr 2019, 20:10 Abşeronda villa yandı 12 Dekabr 2019, 19:59 Heydər Əliyevin xatirəsi Belqradda anıldı 12 Dekabr 2019, 19:47 Messi “El Klassiko”nu gözləyir 12 Dekabr 2019, 19:33 AŞPA Azərbaycanda keçiriləcək parlament seçkilərini müzakirəyə ÇIXARIR 12 Dekabr 2019, 19:09 UEFA-dan “əsgər salamı” qərarı 12 Dekabr 2019, 18:56