Arxiv
23 Avqust 2019, 00:17 | ÖLKƏ
Aprel xofu, Ermənistanın “Talış şou”su - Ermənilər bu kəndə gəlməkdən qorxur

Tərtər rayonunu Talış kəndi 1994-cü il aprelin 14-də, Qarabağ müharibəsinin son fazasında düşmən tərəfindən işğal oluub.

2016-cı ilin aprel döyüşlərinin önəmli uğurlarından biri Azərbaycan Ordusunun strateji önəmə malik Talış yüksəkliyini düşməndən azad etməsi oldu. Bu yüksəklik düşmən postlarını, bu postlara aparan yolları və kəndi nəzarət altında saxlamağa imkan verir. Faktiki olaraq, Talış kəndi Azəbaycan ordusunun nəzarəti altına keçib və bu, kəndin 80%-ni əhatə edən hissədə yaşayışı qeyri-mümkün etdi.

Kənd hələ aprelin 2-də boşaldılsa da, cəbhədə atəşkəs elan olunduqdan sonra Ermənistan rəhbərliyi və qondarma rejimin rəsmiləri Talışda məskunlaşdırdıqları ermənilərin yenidən bura qayıdacaqlarını elan etdilər.
O zaman Ermənistan hakimiyyəti uğradıqları acı məğlubiyyətin miqyasını kiçiltmək üçün kənddə yaşayışın təhlükəsiz olması barədə yalan məlumatlar yayırdı. Ölkə ictimaiyyətini buna inandırmaq üçün isə Talış kəndinin giriş hissəsindən reportajlar hazırlayırdılar. Halbuki, bu zaman kənddə məskunlaşdırılan ermənilər real vəziyyəti görərək, hətta keçmiş Ağdərə rayonunda da qalmadlar.

Yerli sakinlər də bunu anlayırdılar. Hələ 2016-cı il aprelin 5-də Xankədinə köçən Talışın 60 yaşlı sakini Elmira Baqiryan kəndə daha dönməyəcəklərini demişdi.

“3 gün 5 ailə üzvü bunkerdə qaldıq. Talışı tərk etmişəm. Bütün əmlakımı da Xankəndinə köçürmüşəm. Mən sülhün davamlılığına inanmıram və ona görə Talışa dönməyəcəm”.



Ermənilərin məğlubiyyət simvoluna çevrilən Talış kəndi Serj Sarkisyan və ondan sonra hakimiyyətə gələn Nikol Paşinyan hökumətləri üçün gözdağına çevrilib və onlar təbliğat vasitəsilə Talışı əvvəlki görkəminə salmaq istəyiblər. Sırf reytinq xatirinə, aprel məğlubiyyətini həzm edə bilmədikləri üçün onlar Talışda məskunlaşdırılan ermənilər üçün təhlükəsiz ərazidə yeni yaşayış evləri və inzibati obyektlər salınacağına söz vermişdilər.

2016-cı ilin yayından Ermənistan hakimiyyəti erməniləri Talışa geri qaytarmaq üçün proqrama başladılar. Proqram çərçivəsində Azərbaycan Ordusunun azad etdiyi təpəlikdən görünən məktəb, uşaq bağçası, kənd administrasiyasının binası, xəstəxana, şadlıq evi, onlarla yaşayış binasının əvəzinə kəndin Madagiz tərəfdə yerləşən giriş hissəsində həmin obyektlərin yenidən inşasına başlanıldı.

Ərazidə hər birinin bunkeri olan 52 yaşayış evi də istifadəyə verildi. Burada "Talış şousu" üçün Erməniastan büdcəsi və diaspor ermənilərindən ianə şəklində toplanan 30 milyon dollar vəsait xərcləndi.


Kəndin icra nümayəndəsi Vilen Petrosyan hələ 2017-ci ildə kənddə yaşayışın bərpa olunacağına ümid ifadə edirdi.
“2018-ci ilin yazında kəndə geri qayıtmağa ümidliyik. Döyüşlərin nəticələrinin tam aradan qaldırılmasına inanırıq. Talışda yaşamaq təhlükəsiz olacaq”.

Sonradan, Qarabağdakı separatçı qurum rəsmiləri açılış mərasimini 2018-ci ilin 1 sentybarına təxirə saldılar. Növbəti günlərdə “Talışa qayıdış” adını almış propqramın fərqli tarixləri açıqlansa da, aprel döyüşlərinin üzərindən keçən 3 il 5 ay müddətində kəndə tikinti üçün fəhlə kimi işləmək istəyən 20 sakindən başqa, heç kim dönməyib.
Bu, erməni tərəfinin məlumatıdır.

Rəsmi məlumatlar da bunu sübut edir. 2016-cı ilin aprel döyüşlərinə qədər rəsmi mənbələr kənddə 600 nəfərin, yaxud 140 ailənin yaşadığını açıqlamışdı. Bu rəqəmə hərbçi ailələri və müvəqqəti qeydiyyata düşənlər daxil edilməmişdi.

Maraqlıdır ki, 2019-cu ilin avqust ayı üçün verilən statistikada Talış kəndindən olan qeydiyyatdakı ailələrin sayının 86 olduğu vurğulandı. Həmin ailələrin 51-i Alaşan kəndində, qalanları isə Qarabağın başqa-başqa kəndlərində məskunlaşıb.


Beləliklə, rəsmi informasiyalardan da aydın olur ki, 2016-cı ildə kəndi tərk edən ailələrin 54-ü nəinki Talış kəndini, Qarabağı tərk edib. Onlar Ermənistanın Çarentsavan, Abovyan və s. rayonlarına köç ediblər və geri qayıtmaq fikirləri yoxdur.

Hazırda Alaşan kəndində yaşayan Mareta Abelyan yalnız təhlükəsizlik təminatı verildikdən sonra Talış kəndənə dönəcəyini deyir:

“Aprel döyüşlərindən sonra kəndi tərk etdik. Hökumət yeni ev tiksə də, kəndə dönmək istəmirəm. Xüsusən də uşaqları ora aparmağa qorxuram”.

Alaşanda hərbi hazırlıq fənnindən dərs keçən Fedya Apresyan isə ailələrin Talışa dönməyəcəyini deyib.

“Onlar artıq Alaşanda təsərrüfat qurublar. Məhsul toplamağı gözləyirlər. Xüsusən su problemi və əkin üçün torpaqlar olsa, kəndə dönmək barədə düşünmək olar”.


Ermənistan hökumətinin xərclədiyi milyonlarla dollar pula, sakinlərə vəd etdiyi təminat və imtiyazlara baxmayaraq, bu müddət ərzində ermənilərin Talışa dönməməsi, həmin sakinlərin həm hökumətə etibar etməməsi, həm də Qarabağda yaşamaq perspektivini görməmələri ilə bağlıdır. Hətta mahiyyət etibarilə populist olan Nikol Paşinyanın vədləri belə reallığı görən erməniləri kəndə qayıtmağa sövq edə bilmədi.

Təbii ki, ermənilərin Talış kəndini yenidən məskunlaşdırmaq cəhdləri Azəbaycan ordusunun işğaldan azad etdiyi və qısa müddətdə 1500-ə qədər sakinini geri döndüyü Cəbrayıl rayonunu Cocuq Mərcanlı kəndindəki situasiya ilə kəskin ziddiyyət təşkil edir. Təhlükəsizlikləri tam təmin olunan Cocuq mərcanlılar Talış sakinlərindən fərqli olaraq, gələcəklərini məhz Qarabağda, öz doğma hesab etdikləri torpaqda görürlər.
Və şübhə yoxdur ki, Talışda vaxtilə məskunlaşdırılan ermənilər yaxşı anlayırlar ki, Talış kimi Azərbaycanın işğal edilmiş digər yaşayış məntəqələri onlar üçün ölüm yeridir. 2016-cı il aprel hadisələri göstərdi ki, azərbaycanlılar öz doğma yerlərinə qayıdacaqlar.


Demək olar ki, Talış kəndi Ermənistan üçün məğlubiyyət məntəqəsinə çevrilib. Ermənistan rəhbərliyinin mütəmadi olaraq bu kəndə səfər etməsi də heç nəyi dəyişə bilmədi. Talış qorxusu digər kəndələrdə məskunlaşdırılan ermənilərdə ciddi xof yaradıb. Hərbi ekspertlər bunu Talışda Azərbaycan Ordusunun Ermənistana vurduğu zərbənin miqyası ilə bağlayırlar. Kənddəki məğlubiyyəti Ermənistan uzun zaman gizləməyə çalışsa da, buna nail ola bilmədi. Bir sözlə, obrazlı ifadə etsək, Talış kəndı Ermənistan üçün göz dağına çevrilib.

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Ərdoğan Trampla regional məsələləri müzakirə edib 23 Sentyabr 2019, 00:54 Misirdə vəziyyət yenidən gərginləşib - Şərq payızı başlayır 23 Sentyabr 2019, 00:34 "Vurğun Əyyub yaşayır!" - Ellada Məmmədli 23 Sentyabr 2019, 00:09 Şəhriyar Məmmədyarov məğlub oldu 22 Sentyabr 2019, 23:43 “Vurğun Əyyub komaya düşməyib, amma vəziyyəti ağırlaşıb” - Qubad İbadoğlu 22 Sentyabr 2019, 23:16 Suriyaya bir sutkada 1352 qaçqın qayıdıb 22 Sentyabr 2019, 22:44 “Qalatasaray” qələbəni əldən verdi 22 Sentyabr 2019, 22:24 ABŞ-da  silahlı insident 22 Sentyabr 2019, 22:06 Fuad Muradov "Xalq Cümhuriyyətinin 100 illik medalı"nı Əlibəy Hüseynzadənin qızına təqdim edib - FOTO 22 Sentyabr 2019, 21:59 Elmar Məmmədyarov ABŞ-da Qarabağ məsələsini müzakirə etdi - YENİLƏNİB 22 Sentyabr 2019, 21:43 Avtobus qəzaya uğradı: 26 ölü 22 Sentyabr 2019, 21:27 Azərbaycan idmançıları ikinci oldu 22 Sentyabr 2019, 21:14 Keçmiş deputatdan məmurlara ÇAĞIRIŞ: “Mərdi qova-qova namərd etməyin!” 22 Sentyabr 2019, 20:47 Vurğun Əyyubun vəziyyəti ağırlaşıb 22 Sentyabr 2019, 20:37 Türkiyə 7 PKK terrorçusunu  məhv etdi 22 Sentyabr 2019, 20:18 Polis 1.3 ton narkotik vasitə aşkarladı 22 Sentyabr 2019, 20:01 Pakistanda avtobus qəzası: 26 ölü, 12 yaralı 22 Sentyabr 2019, 18:08 Bakıda 3 otaqlı ev yanıb   22 Sentyabr 2019, 17:40 Aytəkin Alxaslıdan Elçin Quliyevlə bağlı icazəsiz YAZI 22 Sentyabr 2019, 17:25 Bədii gimnastika üzrə 37-ci Dünya Çempionatının bağlanış mərasimi keçirilir 22 Sentyabr 2019, 16:39 Cəlilabadda 8 otaqlı ev yanıb   22 Sentyabr 2019, 15:25 Hərbi qulluqçu Elyarbəy Məmmədov torpağa tapşırılıb 22 Sentyabr 2019, 15:16 Tural Gəncəliyev erməniləri ifşa etdi - VİDEO 22 Sentyabr 2019, 14:39 Ağsuda iki “VAZ” toqquşub, xəsarət alan var 22 Sentyabr 2019, 14:35 Azərbaycanın ərazi sularında gəmilərin hərəkətinə icazə verilib 22 Sentyabr 2019, 14:07 “Böyük İpək Yolu”ndan təlim – “Gənclərin karyerada yüksəliş imkanları” 22 Sentyabr 2019, 14:01 Ərdoğan ABŞ-a gedib 22 Sentyabr 2019, 13:43 Amerikada qarşılıqlı ittihamlar kimin sonuna çıxacaq? – HARVARD MƏZUNU YAZIR 22 Sentyabr 2019, 13:01 Diş həkiminin xəstəliyə yoluxdurduğu aktyor - Ələkbər əminin NAĞILI 22 Sentyabr 2019, 12:41 Sabahın HAVASI: Yağış yağacaq 22 Sentyabr 2019, 12:38 Küləyin aşırdığı ağac 120 evi qazsız qoydu 22 Sentyabr 2019, 12:32 Şahdağda qarın hündürlüyü 3 santimetrə ÇATIB – Faktiki HAVA   22 Sentyabr 2019, 12:27 “Korrupsioner məmurun öz sərvətini açıqlaması intihar kimi bir şeydir” 22 Sentyabr 2019, 12:22 Şəmkirdə bir nəfər hovuzda boğuldu   22 Sentyabr 2019, 12:10 Ömrün nisgil toplusu “Dəyişmirik” çapdan çıxdı 22 Sentyabr 2019, 12:05