Arxiv
24 Avqust 2019, 12:48 | HADİSƏ
Hitler Almaniyası SSRİ-yə qalib gəlsəydi, Azərbaycanı nə gözləyirdi? - Tarixçilərdən CAVAB

2019-cu il sentyabr ayının İkinci Dünya Müharibəsinin başlanmasının 80-ci ildönümü tamam olacaq.  Almaniyanın Polşaya hücumu ilə başlayan müharibə, sonrakı illərdə miqyasını genişləndirdi. İkinci Dünya Müharibəsinin ayrılmaz hissəsi 194-1ci il iyunun 22-də Hitler Almaniyasının Sovet İttifaqına qəfil hücumu ilə başlayan Böyük Vətən Müharibəsidir.

 

Üzərindən onilliklərin keçməsinə baxmayaraq, müharibə ilə bağlı fərqli görüşlər, təzadlı məqamlar çoxdur. Azərbaycanda zaman-zaman cəmiyyıətin müxtəlif simaları, sosial şəbəkələrdəki qruplarda  Hitler Almaniyasının SSRİ üzərində qalib gəlməsinin Azərbaycan üçün daha uğurlu variant kimi təqdim olunduğuna rast gəlirik. Alternativ tarix tərəfdarları almanların azərbaycanlılara xoş münasibət bəsləyəcəyini, hətta o zamanlar Azərbaycanın müstəqilliyini bərpa edəcəyini iddia edirlər.

 

Modern.az məsələ ilə bağlı peşəkar tarixçilərin fikirlərini öyrənib.

 

Tarix üzrə elmlər doktoru Cəmil Həsənli  həmin insanların yalnış düşündüklərini söyləyib. Tarixçi alman faşizminin sovet kommunizmindən daha təhlükəli olduğunu düşünür.

“Bütün mütərəqqi bəşəriyyət faşizmə qarşı mübarizə aparırdı.  Hesab edirəm ki, faşizmin əsarətinə düşmək, komminizmdən daha betər sistemlə qarşılaşmaq demək idi. O zamankı Almaniya, bügünkü Almaniya deyildi, sözün əsl mənasında faşist Almaniyası idi. Həmin Almaniyada ölüm düşərgələri var idi. Belə bir sisteminin müstəmləkəsinə düşmək Azərbaycana yaxşı bir şeylər vəd etməzdi. İngilislər, fransızlar, amerikanla, yəni dünyanın taleyini həll edən böyük xalqlar da faşizmə qarşı mübarizədə birləşmişdilər. Onlara müttəfiqlər deyirdilər. Həmin dövrdə faşizmin əsarətinə düşməyi arzulamaq yaxşı bir niyyət deyil”.

 

Tarix üzrə fəlsəfə doktoru, Bakı Dövlət Universitetinin dosenti Kərəm Məmmədov də Almaniyanın Dünya Müharibəsində qələbə qazanacağı təqdirdə, almanların ali irq kimi türk və slavyan xaqlarını qul edəcəyini söyləyir.

 

“Bilirsiniz ki, tarix elmi də subyektivliyi sevmir. Bircə anlıq təsəvvür edin ki, Almaniya SSRİ  yə qalib gəlib. İndi gəlin Almaniyanın planlarına baxın. Hitlerin Qafqazla bağlı iki planı olub. Birincisi Şimali Azərbaycan tutulandan sonra, Mərkəzi Tiflis olan reyxskansler yaranmalı idi. Həmin reyxskanslerə də Azərbaycan tabe etdirilməli idi. İkincisi isə əgər Türkiyə müharibəyə daxil olardısa, o zaman Azərbaycan Cənubla birlikdə “ Böyük Türküstan” deyilən bir dövlətin tərkibinə qatılmalı idi. Təbii ki, mərkəzi də Almaniyaya tabe olmalı idi. Hər halda heç biri Məmməd Əmin Rəsulzadə qədər ağıllı deyil. Bilirsiniz ki, Məmməd Əmin Rəsulzadə əməkdaşlıq haqqında təklif etmişdi. Lakin sonradan  Rəsulzadə 1943 cü ilin avqust memorandumundan əl çəkdi. Bildirdi ki, biz fasiştlərlə əməkdaşlıq edə bilmərik. Nəzərə alın ki, Almaniyanın qələbə qazanması bizə xeyirli nəticələr qazandırmazdı. Ona görə ki, faşizmin əsas ideologiyası ondan ibarətdir ki, ari xalqları üstün tutulmalı, slavyan, türk xalqları isə bunlara qul olmalı idi. Ari deyəndə, indiki İranda yaşayan farsları da o qrupa daxil etdilər. Hətta Berlin, Bakı , Bombey üçbucağı adlı bir layihələri də var idi ”.

 

Tarixçi almanlarla döyüşlərdə 300 min soydaşımızın həlak olmasını unutmamalı olduğumuzu da xatırladıb.

“Keçmiş SSRİ-də 15 respublika var idi. Bu respublikalar içərisində Azərbaycanın özünün gerbi, bayrağı və bəlli formada bir ərazisi də vardı. Faşist Almaniyasının bizə qoşulması nəyi yaxşı olardı ki? Düşünürəm ki,  belə bir halın olması müharibədə həyatlarını və sağlamlıqlarını itirmiş 300 minə yaxın insana qarşı  bir təhqir olardı. M.Ə.Rəsulzadə bu işdə iştirak etməyibsə, demək faşist Almaniyasının qələbəsi Azərbaycan üçün heç də yaxşı  nəticələr qazandırmazdı”.

 

Tarix üzrə fəlsəfə doktoru Nəsiman Yaqublu isə söyləyir ki, Almaniya qalib gəlsəydi, Azərbaycana müstəqillik verməyəcəkdi.

“Əslində müharibənin tarixi nəzəri əsasları 1939 cu ilin avqust ayının 23 də qoyulub. Ancaq əməli şəkildə 1939 cu ilin sentyabrın 1 də başlayıb. Çünkü o vaxtlar Almaniya və SSRİ öz maraqları çərçivəsində  Avropanı iki yerə bölüblər. O vaxtlar Azərbaycan SSRİ- nin tərkibində idi. Yəni burda bizim müstəqillikdən danışmağa heç bir əsasımız yoxdur. SSRİ- nin məğlub olacağı təqdirdə, təkcə Azərbaycan yox, Ukrayna, Gürcüstan və digər bölgələr də Almaniyanın öz maraqları çərçivəsində yaşamaq məcburiyyətində qalmalı idi. Yəni Almaniyanın planında bu respublikalara ayrıca müstəqillik vermək niyyəti yox idi. Hətta bu barədə Alfred Rozenberqin xüsusi planları olmuşdu”.

 

Tarixçi yalnız müharibənin son illərində məğlub duruma düşən almanların  Azərbaycana və Gürcüstana müstəqillik sözü verdiyini xatırladıb.

“O zamanlar tabeçilikdə olan dövlətlərin əsas maraqları o idi ki, bolşevizmdən necə xilas olaq? Heç olmasa xalqı represiyyalardan azad edək. Almaniya 1945 ci ildə Gürcüstan və Azərbaycanın tanınması haqqında qərar verdi. Burda artıq dəyişkən bir fikir formalaşdı. İlk olaraq, Azərbaycanı müstəqil bir dövlət kimi tanımayan Almaniya, indi onu  tanımağa başladı. Artıq Almaniyanın vəziyyəti getdikcə pisləşirdi, müharibənin sonlarına yaxın məğlubiyyətə uğrayacağı aydın idi. SSRİ- nin müharibədə qalib gəlməsinin əsas göstəricisi o idi ki, Qərb dövlətləri Amerika və İngiltərə ona kömək etdi. Çünki bu dövlətlər də Almaniyanın SSRİ ni məğlub etsə, birbaşa onları da işğal edəcəyini düşürürdü. Təbii ki, müstəqillik verməyəcəkdilər. Onların məqsədləri bu əraziləri özlərinin istədikləri kimi idarə etmək idi. Amma necə idarə edəcəkdi? Onlar da  Stalin və bolşeviklər kimi insanları kütləvi şəkildə qətlə yetirəcəkdilər yoxsa müəyyən azadlıqlar verəcəkdilər? Bax bu məsələləri fikirləşdikcə, cavab vermək də çətin olur”.

 

Jalə Mehdi

 

                                                                   

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Yenə atəşkəs pozuldu: 23 dəfə  26 Yanvar 2020, 09:40 Azərbaycan karateçiləri ilin mükafatı ilə təltif olunublar – PARİSDƏ 26 Yanvar 2020, 09:34 Türkiyədə zəlzələ qurbanlarının sayı 31 nəfərə çatıb 26 Yanvar 2020, 09:17 Doktorantura və dissertanturaya xarici dil üzrə qəbul imtahanı keçirilir 26 Yanvar 2020, 09:14 Seçicilər hə” dedilər... -  Turanda görüşlər 26 Yanvar 2020, 09:00 Ermənistanda silahlı insident 26 Yanvar 2020, 00:47 Azərbaycanlı tələbələr zəlzələ zonasından Naxçıvana təxliyə olunur - RƏSMİ 26 Yanvar 2020, 00:31 Uğursuz Daşaltı əməliyyatından 28 il ötür 26 Yanvar 2020, 00:12 Naxçıvani küçəsinin seçiciləri Azay Quliyevi hərarətlə qarşıladı - FOTO, VİDEO 25 Yanvar 2020, 23:57 Vüqar Bayramov Qəhrəmanlar parkında Horadiz sakinləri ilə görüşdü - FOTO 25 Yanvar 2020, 23:39 Türkiyədə yenə zəlzələ oldu 25 Yanvar 2020, 23:18 Qüdrət Həsənquliyev seçicilərlə növbəti görüşünü keçirib - FOTO 25 Yanvar 2020, 22:36 Kərimbəylililər də Vüqar Bayramov deyir - FOTO 25 Yanvar 2020, 22:29 Türkiyədə zəlzələ qurbanlarının sayı 29-a çatdı: 1466 yaralı var 25 Yanvar 2020, 22:11 Cavanşir Paşazadənin seçicilərlə izdihamlı görüşü - FOTOLAR 25 Yanvar 2020, 21:53 Çindən Azərbaycana gələnlər ciddi yoxlanılır - RƏSMİ 25 Yanvar 2020, 21:34 Həmişə  yanımızda olan deputatımıza yenə səs verəcəyik - FOTOLAR 25 Yanvar 2020, 21:19 Etiraz aksiyalarında 4 nəfər öldürüldü 25 Yanvar 2020, 21:02 Azər Kərimli seçicilərini evlərində ziyarət edir - FOTOLAR 25 Yanvar 2020, 20:47 Cəbrayıllılardan Ceyhun Məmmədova böyük dəstək - FOTOLAR 25 Yanvar 2020, 20:29 Şənbə etüdləri - Şöhrət Eyvazov yazır 25 Yanvar 2020, 20:14 Əhliman Əmiraslanova  ağır itki 25 Yanvar 2020, 20:00 Zobcuq sakinləri Vüqar Bayramovu böyük təntənə ilə qarşıladı - FOTO 25 Yanvar 2020, 18:00 Sumqayıtda mənzildə qadın meyiti tapılıb 25 Yanvar 2020, 17:58 Gürcüstan vətəndaşının Bakıda bank hesabı qarət edildi 25 Yanvar 2020, 17:45 Çindəki azərbaycanlı doktorant: “Çıxış bağlanıb, övladımın virusa yoluxacağından çox qorxuram” 25 Yanvar 2020, 17:29 “5 rayon qaytarılır, Kəlbəcərlə Laçın keçid status alır” – Paşinyandan SENSASİON AÇIQLAMALAR 25 Yanvar 2020, 17:23 Rövşən Sadıxov iki kəndin seçiciləri ilə görüşüb - FOTOLAR 25 Yanvar 2020, 17:11 “Dünyanın ən gözəl, ziyalı və qayğıkeş qadınları Azərbaycan xanımlarıdır” - TAHİR MİRKİŞİLİ - FOTOLAR 25 Yanvar 2020, 17:00 Musa Qasımlı seçicilərlə bir arada - FOTOLAR 25 Yanvar 2020, 16:45 Prezident Avstraliyanın General-Qubernatorunu təbrik edib 25 Yanvar 2020, 16:39 Azərbaycanlıların ən çox çalışdığı sahələr hansıdır? 25 Yanvar 2020, 16:31 Qobu Parkda məskunlaşmış laçınlılardan Mahir Abbaszadəyə dəstək - FOTO 25 Yanvar 2020, 16:26 XİN-dən Çindəki azərbaycanlılarla bağlı  YENİ AÇIQLAMA 25 Yanvar 2020, 16:24 Lalə Abbasova seçiciləri ilə izdihamlı görüşlər keçirib - FOTOLAR 25 Yanvar 2020, 16:19
SORĞU Yeni parlamentdə kimlər olsun?