Arxiv
28 Oktyabr 2019, 16:28 | MƏDƏNİYYƏT
“Bu əlaməti olan 12 qadından yalnız birinə xərçəng diaqnozu qoyulur” - MÜSAHİBƏ

 

Azərbaycan Tibb Univesiteti “Süd vəzi xərçəngi ilə mübarizə” ayı elan edilən oktyabrda maarifləndirmə xarakterli məlumatların yayılmasını davam etdirir. ATU-nun Onkoloji Klinikasının həkim-onkoloqu, tibb üzrə fəlsəfə doktoru Günay Əhmədovadan bu dəfə xanımları narahat edən bir sıra məsələlərə aydınlıq gətirib.

 

Modern.az müsahibəni təqdim edir

 

- Günay xanım, belə fikirlər səslənir ki, süd vəzindən axıntı gəlməsi vəzdə şişin olmasının birbaşa göstəricisidir. Belədirmi? 

 

- Qadınların əksəriyyətinin həyatının müəyyən dövrlərində süd vəzi giləsindən axıntı gəlir. Süd vəzindən axıntının gəlməsi müəyyən hallarda təbii proses (laktasiya-süd əmizdirmə) olmaqla  yanaşı, bəzi hallarda isə xəstəliklərlə əlaqəlidir. Süd vəzi axıntılarının yaş artdıqca patoloji proseslə əlaqədar olması ehtimalı artdığına görə axıntıların hər birinin araşdırılması vacibdir. Təəssüf, heç də hər kəs buna görə həkimə müraciət etmir. 

Süd vəzi axıntılarının əsas və ən çox rast gəlinən səbəbi hormonal problemlərdir. Qadınların fizioloji və bioloji quruluşu kişilərlə müqayisədə çox mürəkkəbdir. Bunun səbəbi çoxalma sistemi, hamiləlik dövrü, hər ay dəyişən və təkrarlanan menstrual tsikldir. Bütün bu prosesləri hormonal sistemin tənzimlədiyindən, hormonlardakı hər hansı dəyişiklik bir çox problemlərə yol açır. Hormonal problem tüklənmə, çəki artımı, menstruasiya pozuntuları ilə yanaşı, süd vəzindən axıntının gəlməsinə də səbəb olur. 

Süd vəzinin fibrokistik xəstəliyi (mastopatiya), travmalar, vəzin özündə, yaxud giləsindəki çatlardan qaynaqlanan infeksiyalar süd vəzindən axıntıların gəlməsinə səbəb ola bilər.

Süd vəzidən axıntının gəlməsinin digər səbəbi beyində hipofiz vəzinin adenomasıdır. Burda hazırlanan prolaktin hormonu hər iki süd vəzindən ifrazatın gəlməsinə səbəb olur. Bəzi dərmanların qəbulu da süd vəzindən axıntıya yol açır. Məsələn antidepressantlar, diazepamlar, opioidlər bu dərmanlardan bəziləridir. Bunlarla yanaşı, hamiləlikdən qorunmaq üçün istifadə edilən dərmanlar, bəzi təzyiq dərmanları da bu əlamətin yaranmasına gətirib çıxarır. 

 

- Bəs hansı hallarda axıntı zamanı süd vəzinin xərçəngindən ehtiyatlanmağa dəyər? 

 

- Yuxarıda sadalanan səbəblərlə yanaşı, 10% hallarda axardaxili papilloma və ya süd vəzi xərçəngi axıntıya səbəb olur. Süd vəzi axarının daxilində papilloma əmələ gələn zaman süd vəzindən maye gəlməyə başlayır. Süd vəzi giləsini sıxmadan, özbaşına gələn, bir süd vəzindən, bir süd kanalından qanlı, bəyaz ifrazatın gəlməsi süd vəzi xərçənginin göstəricisi ola bilər. Bu cür axıntı olan hər 12 qadından birində süd vəzi xərçəngi aşkar edilir. 

 

- Deməli, belə halların heç də hamısı xərçəngin olması demək deyil? 

 

- Əlbəttə, süd vəzindən gələn ifrazatın qiymətləndirilməsi və diaqnozun qoyulmasında bunlara da diqqət yetirilir: axıntının rəngi, axıntının bir süd vəzindən, yoxsa hər ikisindən gəlməsi; axıntının miqdarı; süd vəzinin dərisində dəyişikliyin olub-olmaması; süd vəzində törəmənin olması, yaxud quruluşunun dəyişməsi; süd vəzindən axıntı gələn dövrdə qadında hormonal dəyişiklərin yaranıb-yaranmaması və s. bütün bu və digər amillər diaqnozun qoyulmasında vacib əhəmiyyət daşıyır. 

Axıntıları klinik əlamətlərinə görə iki qrupa ayırmaq olar - fizioloji və patoloji. Fizioloji axıntılar əsasən xoşxassəli səbəblərdən yaranır. Əksər hallarda süd vəzinin giləsini sıxan zaman ifraz olunur. Rəngi bəyaz süd rəngindən sarı, qəhvəyi, yaşıl və qaraya qədər dəyişiklik göstərə bilir.  Patoloji süd vəzi axıntıları isə əsasən bir süd vəzinin tək kanalından və giləni sıxmadan özbaşına gələn axıntılardır. Rəngi daha çox qanlı və ya su kimi şəffaf olur.

Süd vermə və süd vermədən sonrakı dövrlərdə axıntının olması normaldır. Bu dövrlərdə süd vəzində və dərisində şikayətlər yoxdursa, narahat olmağa səbəb yoxdur. Lakin süd vəzinin dərisində deformasiya, süd vəzində kütləyə rast gəlinirsə, axıntının miqdarı çoxdursa, mütləq mammoloqa müraciət etmək lazımdır. Belə ki, yuxarıda da qeyd etdiyimiz kimi süd vəzində axıntı görülən hər 12 qadından birinə süd vəzi xərçəngi diaqnozu qoyulur. Bu səbəblə erkən diaqnoz baxımından vaxtında həkimə müraciət etmək vacibdir.

 

-Bu hallarda düzgün diaqnoz qoyulması üçün hansı üsullarla müalicə aparılır? 

 

-Süd vəzində axıntı olan xanımlar mammoloqa müraciət edən zaman ilk öncə ətraflı anamnez toplanır. Xəstələrə ultrasəs müayinəsi, 35 yaşdan yuxarı xanımlara həm də mammoqrafiya aparılır. Süd axarlarının daxilindəki prosesi daha dəqiq müəyyən etmək üçün duktoqrafiya, müəyyən hallarda MRT mayinəsi icra edilir. Bu  müayinələrlə yanaşı onlardan daha vacib müayinə axıntının morfoloji müayinəsidir.  

Süd vəzindən gələn axıntıların müalicəsi prosesin hansı səbəbdən əmələ gəlməsi ilə sıx əlaqədardır. Əksər hallarda müalicə konservativ üsullarla, yəni dərmanla aparılır. Lakin axardaxili papillomaların müalicəsi prosesin sonradan xərçəngə keçməsinin əngəllənməsi baxımından, yalnız cərrahi yolla aparılır.

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
İranın 9 əyalətinə güclü qar yağıb - FOTOLAR 17 Noyabr 2019, 17:52 “Qarabağ” - “Düdelanj” matçının biletləri satışa çıxarılır 17 Noyabr 2019, 17:34 Azərbaycanlı deputat Belarusda parlament seçkilərini izlədi 17 Noyabr 2019, 16:53 Keçmiş döyüşçü Albert Aqarunovun komandirlərinin unudulmasına ETİRAZ ETDİ 17 Noyabr 2019, 16:49 Xamenei benzinin bahalaşmasını DƏSTƏKLƏDİ - Etirazlar böyüyür 17 Noyabr 2019, 16:22 “SİRAB” ASC-nin sədri şirkətə qarşı kampaniyaya etirazını bildirdi 17 Noyabr 2019, 16:20 “Mən bu kreslodan göyərmiş barmaqlarla yapışmayacam” - Prezident 17 Noyabr 2019, 16:18 Xərçəngdən əziyyət çəkənlərə dəyərli MƏSLƏHƏTLƏR 17 Noyabr 2019, 16:14 Həkimlər prezidentin həyatını xilas edib 17 Noyabr 2019, 16:03 Gürcüstanda müxalifət yürüş keçirib – FOTO 17 Noyabr 2019, 15:52 Rektordan tələbələrə daha 10 tövsiyə 17 Noyabr 2019, 15:29 Bakıda ağır qəza - 2 ölü, 2 yaralı 17 Noyabr 2019, 13:56 “İrandakı iğtişaşlarda azərbaycanlılar üçün də təhlükə var” - Siyasi mühacir 17 Noyabr 2019, 13:37 Sabahın hava PROQNOZU açıqlandı 17 Noyabr 2019, 13:02 “Sizin “izzəti –nəfs” dediyiniz, “sanballı rəqabət” dediyiniz budurmu?” - Əli Həsənov 17 Noyabr 2019, 12:25 Benzinin qiyməti İranda iğtişaşlar yaratdı - 12 ölü... 17 Noyabr 2019, 12:14 Ağlagəlməz QATİLLƏR 17 Noyabr 2019, 11:59 Naxçıvanda hərbi təlim yekunlaşdı - VİDEO 17 Noyabr 2019, 11:34 “525-ci qəzet” 25 YAŞINDA... 17 Noyabr 2019, 11:28 Şəhid Elgün İsmayılovun mənalı ömür yolu gənclərə örnəkdir 17 Noyabr 2019, 11:23 Şagirdləri “Bakı Metropoliteni”nə apardılar - FOTOLAR 17 Noyabr 2019, 11:05 Siyasətin Əliləri... - Həsənovlardan Kərimliyədək... 17 Noyabr 2019, 10:56 Akademik Əhliman Əmiraslanovun doğum günüdür 17 Noyabr 2019, 10:51 Nənə və 4 nəvəsi dəm qazından boğulub öldü 17 Noyabr 2019, 10:39 Qol.az saytı 11 yaşına çatdı 17 Noyabr 2019, 10:28 Belarusda parlament seçkisi keçirilir 17 Noyabr 2019, 10:22 Azərbaycan “Tokio 2020” Olimpiadasına 10 vəsiqə qazanıb 17 Noyabr 2019, 10:17 Avro-2020-nin seçmə mərhələsində 9-cu tur yekunlaşdı - NƏTİCƏLƏR 17 Noyabr 2019, 10:08 Ermənistan atəşkəsi 23 dəfə pozub 17 Noyabr 2019, 10:05 Mehriban Əliyevadan Azərbaycan xalqına TƏBRİK: “Əmin-amanlıq əbədi olsun! 17 Noyabr 2019, 10:02 Aksiya zamanı 147 nəfər saxlanılıb 17 Noyabr 2019, 00:53 Güclü qara görə məktəblər bağlandı 17 Noyabr 2019, 00:37 Türkiyədə zəlzələ oldu 17 Noyabr 2019, 00:19 Azərbaycan xalqının Dirçəliş Günü - VİDEO 17 Noyabr 2019, 00:00 “Qrupdakı bütün komandalar Azərbaycan yığmasından yaxşıdır” - Nikola Yurçeviç 16 Noyabr 2019, 23:56