Arxiv
15 Dekabr 2019, 15:36 | AKTUAL
Sizə bir sirr açım - “Politologiya” adlı elm yoxdur

Elçin Alıoğlu

"Politoloq X", "Politoloq Y", "Politoloq Z"... Hərdən məni də kütləvi informasiya vasitələrində politoloq kimi təqdim edirlər.

Etsinlər, sadəcə, gülümsəyirəm.

Çünki hər zaman və hər yerdə xahiş edirəm ki, təqdimatda sadəcə, "jurnalist" yazsınlar, desinlər.

Bu ad ən üstün görəvdi mənimçün.

Keçək mətləbə.

Əzizlər, bəylər və xanımlar, yoldaşlar. Sizə bir sirr açım -"politologiya" adlı elm yoxdur Qərbdə. Şərqdə də yoxdur.

Sadəcə, postsovet məkanında belə əcaib, süni, uydurma saxta "elm" var.

Qərbdə olan "political science"dir, yəni siyasi elmlər.

"Politologiya" kəlməsi isə Sovetlər Birliyinin qürub zamanında gündəmə gətirilən, can verən marksizm-leninizmin ölü doğduğu "elm"dir.

1980-ci illərin sonlarında mən də oxumuşdum "siyasət fəlsəfəsi" kimi təqdim edilən, qarmaqarışıq iqtibaslarla dolu, ofisioz makulaturanı.

"Politologiya"nın beşiyi Rusiyadır. Daha doğrusu, 1991-ci il.

Məhz həmin vaxtda Moskvadakı Beynəlxalq Fəhlə Hərəkatı İnstitutunun "Fəhlə sinfi və müasir dünya" jurnalının sonradan bu struktura başçılıq edəcək Mixail İlyinin təşəbbüsü ilə ad dəyişdi, oldu "Polis".

Yəni sən demə, "Siyasi tədqiqatlar".

Normal siyasi elmlərin Rusiyada "politologiya" adlanmasının səbəbi çox sadədir: qeyri-müəyyən, "politoloq"u heç nəyə vadar etməyən "politoloq" kəlməsi siyasi tədqiqatçı və siyasi şərhçi təki fərqli fiqurlar arasındakı aşkar fərqləri pərdələməyə imkan verirdi.

Daha sonra isə siyasi texnoloq işini də pərdələməyə xidmət etdi.
1990-cı illərinə əvvəllərində elm aləmində tanınmayan, heç bir elmi uğuru olmayan, amma "dünyadakı siyasi prosesləri şərh edən" çoxlu insanlar peyda oldular. Məhv olan elmdən bu "peşə"yə axın başlanmışdı.

Kimlər yoxdu o adamların arasında: tarixçilər, filoloqlar, pedaqoqlar, jurnalistlər.

Daha sonra "politoloq"lar iki düşərgəyə parçalandılar: "mediativlər" və "elm aşiqləri". Mediativlər sürəkli olaraq qəzetlərə, TV-lərə, saytlara, radiostansiyalara müsahibələr, açıqlamalar verirdilər. "Elm aşiqləri" isə akademik kafedralara, oradan da xaricdəki fondlara yönəldilər.

O illərdə Qərb postsovet məkanındakı ölkələrdə sosial elmlər sahəsindəki müxtəlif araşdırmalara və əcaib "sorğular"a çox pul ayırırdı.

"Mediativ"lərlə "elm aşiqləri" arasında sürəkli mübarizə gedirdi: "aşiqlər" qarşı tərəfi mənbələri pis bilməkdə, qarşı tərəf də "aşiq"ləri real şəyatdan və proseslərdən kənar qalan "kitab qurdları" sayırdılar.

Mübarizə 2002-ci ildə, "elm aşiq"lərinin daha praqmat "mediativ"lərə məğlubiyyəti ilə başa çatdı.

"Elmi kommunizm" kimi demaqoji, primitiv və uydurma "elm"in törəməsi olan "politologiya" ən unikal, təkrarsız saxtakarlıqlar arasındadır.

Çünki "politologiya dərslikləri" adlı kitablar əslində mümkün olan hər yerdən yığılmış və kompilyasiya olunmuş məlumatlar, siyasətlə əlaqəsi olmayan predmet sahəsindən toplanmış informasiyalar, iqtibaslardır.

İfrat dərəcədə çox təsnifat, müəyyənləşdirmə, tipologiya, məhdudlaşdırma və s. olmaq şərtilə psevdoelmi tərzdə yazılmış belə sovetizm qalıqları olan kitabları oxumaq əzabdır.

"Politologiya elmi" faktiki yox, "məna yüklü" predmet sayılır.

Nə məktəbləri var, nə təsdiqləmə strategiyası, nə də baza metodologiyası.

Bundan başqa, siyasi nəzəriyyə, siyasət fəlsəfəsi, siyasi sistemlərin müqayisəli təhlili və beynəlxalq münasibətlərin tədqiqatı da tərkib hissələr sayılır, amma belə deyil.

Məsələn, "qonşu" sosiologiyada hər şey dəqiq, faktikidir.

Qayıdaq Qərbə. Qərbdə sadəcə, bir sayt var ki, adında "politologiya" kəlməsi keçir. Politology us adlı bu saytı bir amerikalı yaradıb.

"Politologiya" adlı neologizm isə postsovet məkanından savayı bütün dünyada siyasət və texnologiyanın üzvi birləşməsi sayılır.

Postsovet məkanında "politologiya" əslində TV-lərdən və saytlardan siyasətlə bağlı həvəskar açıqlamalar verib debatlar aparmaqdan ibarətdir, heyhat...

Halbuki Qərbdəki siyasət elmlərindən elmi intizamı, nəticələrin metodoloji əsaslandırılmasını və s.-ni əxz etməliydik.

Uzun sözün qısası, aerodinamika elminə "uçuşologiya"nın nə aidiyyatı varsa, siyasi elmlərə də politologiyanın bir elə dəxli var.

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
İqbal Məmmədov Qosmalian və Kələxan kəndlərində seçicilərlə görüşüb - FOTOLAR 17 Yanvar 2020, 17:10 Liviya Qoşunlarının komandanı Putinə məktub yazdı 17 Yanvar 2020, 17:05 100 yaşlı şair öz yubileyinə qatıldı - “Bu yaşıma baxmayaraq idman edirəm” 17 Yanvar 2020, 16:58 Rüstəm Xəlilov kənd sakinləri ilə görüşüb - FOTO   17 Yanvar 2020, 16:55 Bakı polisində yeni rəis TƏYİNATI 17 Yanvar 2020, 16:48 Dünya lideriləri Liviya üçün Berlinə TOPLAŞIR 17 Yanvar 2020, 16:43 “Hələ də uşağın başqasından olduğunu zənn edənlər var” - ginekoloq 17 Yanvar 2020, 16:38 Beynəlxalq müşahidəçilərin sayı artır 17 Yanvar 2020, 16:32 Nazir Kamran Əliyevi əvvəlki işinə qaytardı - Rüfət Quliyevə isə yüksək vəzifə verildi 17 Yanvar 2020, 16:26 ELDAR QULİYEV – MƏNİM MİLLƏT VƏKİLİM 17 Yanvar 2020, 16:20 UNEC-də 20 Yanvar şəhidləri anıldı 17 Yanvar 2020, 16:14 Yol polisi Qubada gücləndirilmiş rejimdə çalışır 17 Yanvar 2020, 16:07 Çingiz Qənizadə görüşlərini davam etdirir - Fotolar 17 Yanvar 2020, 16:03 Məktəbi daha tez bitirmək istəyən 16 şagird imtahan verdi 17 Yanvar 2020, 16:02 BMU-da 20 Yanvar faciəsinin 30-cu ildönümü qeyd olunub 17 Yanvar 2020, 15:56 Rövzət Qasımovdan deputatlığa namizədlərə MÜRACİƏT 17 Yanvar 2020, 15:50 Hansı kafe-restoranlarda yemək yeyək? - Diqqətli olun! 17 Yanvar 2020, 15:45 “Nar” 4,5 G baza stansiyalarının sayını 60% artırıb 17 Yanvar 2020, 15:38 Ermənistanda daha bir eks-nazir müəmmalı şəkildə ÖLDÜ 17 Yanvar 2020, 15:32 MSK DSK-nın qərarını ləğv edib 17 Yanvar 2020, 15:26 İdarə rəisi: “Bakıda 57 cinayətkar qrup ifşa olunub” 17 Yanvar 2020, 15:20 Ceyhun Bayramov olimpiada qalibləri ilə görüşdü - Fotolar 17 Yanvar 2020, 15:13 Yeni və sabiq baş nazirlər təkbətək görüş keçirdilər 17 Yanvar 2020, 15:07 Ülvi Quliyev təbliğat və təşviqat kampaniyasına start verdi - FOTOLAR 17 Yanvar 2020, 15:04 Lənkəranın Osakücə kəndində səyyar qəbul keçirilib - FOTO 17 Yanvar 2020, 15:01 Məzahir Pənahovdan deputatlığa namizədlərə ÇAĞIRIŞ 17 Yanvar 2020, 14:56 Xaricdəki Azərbaycan evlərinin sayı artır 17 Yanvar 2020, 14:50 Prezident Administrasiyasının məsul işçiləri Daşkəsəndə vətəndaşları qəbul ediblər - FOTO 17 Yanvar 2020, 14:45 MSK jurnalistin namizədliyini qeydə almaqdan İMTİNA ETDİ 17 Yanvar 2020, 14:40 Dönər satışına nəzarət edəcək qurum YARADILIR 17 Yanvar 2020, 14:33 YAP Daşkəsən rayon təşkilatı təbliğat-təşviqat kampaniyasına start verib 17 Yanvar 2020, 14:30 Bakıda bəzi avtobusların marşrut xətti dəyişdirilir - SİYAHI 17 Yanvar 2020, 14:26 Baş nazir və spikeri güllələyən şəxs Paşinyana YAZDI 17 Yanvar 2020, 14:20 Zakir Həsənov Anjey Kaspşik ilə təmas xəttindəki vəziyyəti müzakirə etdi 17 Yanvar 2020, 14:14 Gürcüstanda Azərbaycan vətəndaşı həbs olundu 17 Yanvar 2020, 14:09
SORĞU Yeni parlamentdə kimlər olsun?