Arxiv
13 Yanvar 2020, 16:14 | ANALİTİKA
Ermənistan, Koreya, Estoniya... – Konstitusiyasında ərazi iddiası olan ÖLKƏLƏR   

Konstitusiya ölkənin ali qanunlar toplusu kimi istər vətəndaş, istərsə də dövlət üçün çox böyük əhəmiyyət kəsb edir. İctimai həyatı qaydalara uyğun idarə etməyə imkan verən, dövlətlə vətəndaş arasında tənzimləyici rol oynayan və fərdin cəmiyyətdə yerini müəyyənləşdirən Konstitusiya bəzən qalmaqallı maddələri ilə diqqət cəlb edir.

 

Bəzi ölkələr ərazi iddialarını ölkə Konstitusiyasına da daxil edir.

Modern.az qonşu ölkəyə ərazi iddialarını Konstitusiya sənədində rəsmiləşdirən ölkələrin siyahısını təqdim edir.

 

Ermənistanın Türkiyəyə ərazi iddiaları

Ermənistan 100 ildən çoxdur ki, Türkiyəyə qarşı ərazi iddiaları irəli sürür. Rəsmi Yerevan Türkiyənin 6 vilayətinin “Qərbi Ermənistan” ərazisi adlandırır. Türkiyə torplaqlarına birbaşa ərazi iddiaları olmasa da, buna işarə vuran bəndlər var.

 

İlk növbədə, söhbət Ermənistanın 1990-cı il avqustun 23-də qəbul etdiyi “Ermənistanın müstəqilliyi barədə Bəyannamə”də öz əksini tapıb. 12 bənddən ibarət bəyannamənin 11-ci bəndi ən ciddi mübahisə doğuran hissədir.

“Ermənistan Respublikası 1915-ci ildə Osmanlı İmperiyası və Qərbi Ermənistanda törədilən “erməni soyqırımı”nın beynəlxalq aləmdə tanınmasına tərəfdir”. Bu cümlə ilk baxışdan diqqət çəkməsə də, bu ifadədə yer alan “Qərbi Ermənistan” ifadəsi Türkiyənin 6 şərq vilayətinə (Ərzurum, Van, Bitlis, Elazığ, Diyarbakır və Sivas) ərazi iddiası nəzərdə tutur.

 

Bu maddə 1995-ci il iyulun 5-də qəbul olunan Ermənistan Konstitusiyasında yer almasa da, 13 maddədə Türkiyə ərazisində yerləşən Ağrıdağının (erm.Ararat) ölkənin dövlət gerbinə təsvir olunduğu bildirilir.   

“Ermənistan Respublikasının Gerbi – mərkəzdə qalxan üzərində Ağrıdağı,  Nuhun gəmisi və tarixi Ermənistanda mövcud olmuş 4 çarlığın gerbi əks olunub”.

 

 

Cənubi və Şimali Koreya: eyni xalq, iki dövlət

 

Konstitusiyalarında ərazi iddiasının rəsmi şəkildə yer aldığı ölkələrə misal olaraq, Cənubi və Şimali Koreyanın adlarını çəkmək olar. 1950-1953-cü illərdə bütöv Koreya yarımadası və xalqı milyonlarla insan həyatını itirdiyi ideloji müharibədən sonra 2 ayrı dövlətə ayrılır - kommunist ideologuiyasının hakim olduğu Şimali Korey Xalq Demokratik Respublikası və kapitalizm yolu seçən Cənubi Koreya respublikası...

1948-ci il iyulun 17-də qəbul olunmuş Cənubi Koreya Konstitusiyası Koreya yarımadasına bütünlüklə iddialıdır. Bu barədə 3 ali sənədin 3-cü maddəsində məlumat var.

“Cənubi Koreya Respublikasının ərazisi bütün Koreya yarımadasınlı və ətraf adaları özünə birləşdirir”.

 

Şimali Koreya isə Konstitusiyasını 1948-ci il sentyabrın 8-də qəbul edib. Sənədin 9-cu maddəsi bütün yarımadanın birləşdirilməsini əsas məqsəd elan edir.

“Şimali Koreya Xalq Demokratik Respublikası yarmıadanın şimalında xalq hakimiyyətini gücləndirməklə və 3 inqilabı – ideoloji, texnoloji və mədəni, həyata keçirməklə sosializmin  tam qələbəsi və yarımadanıln tam birləşməsi üçün mübarizə aparır”.

 

Kiçik Estoniyadan nəhəng Rusiyaya ərazi iddiası

 

Estoniya Konstitusiyasına görə, onun quru sərhədləri Rusiyanın Leninqrad və Pskov vilayətlərinin bir hissəsini  də tərkibinə alır. Belə ki, Konstitusiyanın 122-ci maddəsi bu iddia üçün 1920-ci ildə müstəqil Estoniya dövləti ilə Rusiya arasında imzalanmış Tartus sülh müqaviləsini əsas gətirir. Amma SSRİ-nin tərkibinə daxil olduqdan sonra, Estoniyanın ərazisi kiçilməyə başladı. Əvvəlcə, İvanqorod, sonra isə Peçora rayonları bu ölkənin tərkibindən çıxarılaraq Rusiyanın tərkibinə verildi.

1991-ci ildə Estoniya müstəqillik əldə etdikdən sonra, Sovet İttifaqı dövründə itirilmiş ərazilərin qaytarılmasını tələb etdi və Tartus sülh müqaviləsinin yenidən qüvvədə olduğunu bəyan etdi. Rəsmi Moskva ərazi iddialarını rədd etsə də, iki tərəf arasında sərhədlərlə bağlı yekun sənəd bu günə qədər  imzalanmayıb.

 

  

 

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Koronavirus İranı yenidən cənginə alıb 3 İyun 2020, 14:54 Rusiya Xarici Kəşfiyyat Xidmətinin şefi İlham Əliyevi təbrik edib 3 İyun 2020, 14:50 Salyanda çətənə əkib-becərən şəxs saxlanıldı 3 İyun 2020, 14:45 Sabiq deputatdan məmur övladlarına ETİRAZ: “Vay bizim halımıza!” 3 İyun 2020, 14:39 Milli Məclisin komitəsi onlayn toplaşdı 3 İyun 2020, 14:35 “Xəzər Dəniz Gəmiçiliyi”nin 4 əməkdaşı koronavirusa YOLUXDU    3 İyun 2020, 14:30 Azərbaycanda içməli su problemi yaranıb - Komitə sədrindən açıqlama 3 İyun 2020, 14:25 Nazirlikdən hava xəbərdarlığı - temperatur 5 dərəcə aşağı düşəcək 3 İyun 2020, 14:24 “Azərxalça” ASC-nin Tərtər filialı açıldı 3 İyun 2020, 14:18 İsveçrə mediasında Azərbaycandan yazıldı 3 İyun 2020, 14:16 Tibb müəssisələrinin akkreditasiyasına görə dövlət rüsumunun məbləği müəyyənləşir 3 İyun 2020, 14:09 Bakıda qadının çantasını qaçıranlar tutuldu - FOTO 3 İyun 2020, 14:03 DYP-dən əhaliyə maska XƏBƏRDARLIĞI 3 İyun 2020, 13:58 Qaxda zəlzələ baş verib 3 İyun 2020, 13:52 Prezident “Tərtər” elektrik yarımstansiyasında AÇILIŞDA 3 İyun 2020, 13:46 Sabahın hava PROQNOZU 3 İyun 2020, 13:40 Yüksək postu itirən məmurlar - Onlar aşağı vəzifəni özlərinə sığışdırmırlar...   3 İyun 2020, 13:35 Dənizdə batan "Jeep" çıxarıldı 3 İyun 2020, 13:32 Qarabağın Azərbaycanlı icması təxribatlara çevik reaksiya verir - Akif Nağı 3 İyun 2020, 13:30 Tərtər Olimpiya İdman Kompleksinin açılışı oldu 3 İyun 2020, 13:27 İlham Əliyev avtomobil yolunu yenidənqurmadan sonra istifadəyə verdi 3 İyun 2020, 13:24 Prezident Tərtərdə muzeyin AÇILIŞINDA 3 İyun 2020, 13:18 İlham Əliyev Tərtərə getdi 3 İyun 2020, 13:16 Səfirlik ABŞ-dakı azərbaycanlılara XƏBƏRDARLIQ ETDİ 3 İyun 2020, 13:12 Magistraturaya ayrılan dövlət sifarişli yerlərin sayı AÇIQLANDI 3 İyun 2020, 13:06 Azərbaycanda yeni qanun layihəsi qəbul edilir 3 İyun 2020, 13:00 Azərbaycanlı fermerlər 5 milyon manatdan çox güzəştli mikro kredit alıb 3 İyun 2020, 12:54 Dəmir yolu stansiyalarında pulsuz velosiped dayanacaqları quraşdırılır - FOTO 3 İyun 2020, 12:48 Azərbaycanda icra nümayəndəsinin oğlu heroinlə tutuldu - FOTO 3 İyun 2020, 12:42 Oğurladığı maşınla qəza törətdi - FOTOLAR 3 İyun 2020, 12:36 Rayonlara getmək istəyənlərin NƏZƏRİNƏ 3 İyun 2020, 12:30 Bu il Bakı məktəblərini bitirəcək şagirdlərin sayı AÇIQLANDI 3 İyun 2020, 12:24 “Abituriyentlər üçün dərs vaxtı” keçiriləcək 3 İyun 2020, 12:18 Teledərslər bu tarixdə başa çatacaq - Rəsmi 3 İyun 2020, 12:12 Bu il Həcc ziyarəti olmayacaq 3 İyun 2020, 12:06