Arxiv
13 Yanvar 2020, 16:14 | ANALİTİKA
Ermənistan, Koreya, Estoniya... – Konstitusiyasında ərazi iddiası olan ÖLKƏLƏR   

Konstitusiya ölkənin ali qanunlar toplusu kimi istər vətəndaş, istərsə də dövlət üçün çox böyük əhəmiyyət kəsb edir. İctimai həyatı qaydalara uyğun idarə etməyə imkan verən, dövlətlə vətəndaş arasında tənzimləyici rol oynayan və fərdin cəmiyyətdə yerini müəyyənləşdirən Konstitusiya bəzən qalmaqallı maddələri ilə diqqət cəlb edir.

 

Bəzi ölkələr ərazi iddialarını ölkə Konstitusiyasına da daxil edir.

Modern.az qonşu ölkəyə ərazi iddialarını Konstitusiya sənədində rəsmiləşdirən ölkələrin siyahısını təqdim edir.

 

Ermənistanın Türkiyəyə ərazi iddiaları

Ermənistan 100 ildən çoxdur ki, Türkiyəyə qarşı ərazi iddiaları irəli sürür. Rəsmi Yerevan Türkiyənin 6 vilayətinin “Qərbi Ermənistan” ərazisi adlandırır. Türkiyə torplaqlarına birbaşa ərazi iddiaları olmasa da, buna işarə vuran bəndlər var.

 

İlk növbədə, söhbət Ermənistanın 1990-cı il avqustun 23-də qəbul etdiyi “Ermənistanın müstəqilliyi barədə Bəyannamə”də öz əksini tapıb. 12 bənddən ibarət bəyannamənin 11-ci bəndi ən ciddi mübahisə doğuran hissədir.

“Ermənistan Respublikası 1915-ci ildə Osmanlı İmperiyası və Qərbi Ermənistanda törədilən “erməni soyqırımı”nın beynəlxalq aləmdə tanınmasına tərəfdir”. Bu cümlə ilk baxışdan diqqət çəkməsə də, bu ifadədə yer alan “Qərbi Ermənistan” ifadəsi Türkiyənin 6 şərq vilayətinə (Ərzurum, Van, Bitlis, Elazığ, Diyarbakır və Sivas) ərazi iddiası nəzərdə tutur.

 

Bu maddə 1995-ci il iyulun 5-də qəbul olunan Ermənistan Konstitusiyasında yer almasa da, 13 maddədə Türkiyə ərazisində yerləşən Ağrıdağının (erm.Ararat) ölkənin dövlət gerbinə təsvir olunduğu bildirilir.   

“Ermənistan Respublikasının Gerbi – mərkəzdə qalxan üzərində Ağrıdağı,  Nuhun gəmisi və tarixi Ermənistanda mövcud olmuş 4 çarlığın gerbi əks olunub”.

 

 

Cənubi və Şimali Koreya: eyni xalq, iki dövlət

 

Konstitusiyalarında ərazi iddiasının rəsmi şəkildə yer aldığı ölkələrə misal olaraq, Cənubi və Şimali Koreyanın adlarını çəkmək olar. 1950-1953-cü illərdə bütöv Koreya yarımadası və xalqı milyonlarla insan həyatını itirdiyi ideloji müharibədən sonra 2 ayrı dövlətə ayrılır - kommunist ideologuiyasının hakim olduğu Şimali Korey Xalq Demokratik Respublikası və kapitalizm yolu seçən Cənubi Koreya respublikası...

1948-ci il iyulun 17-də qəbul olunmuş Cənubi Koreya Konstitusiyası Koreya yarımadasına bütünlüklə iddialıdır. Bu barədə 3 ali sənədin 3-cü maddəsində məlumat var.

“Cənubi Koreya Respublikasının ərazisi bütün Koreya yarımadasınlı və ətraf adaları özünə birləşdirir”.

 

Şimali Koreya isə Konstitusiyasını 1948-ci il sentyabrın 8-də qəbul edib. Sənədin 9-cu maddəsi bütün yarımadanın birləşdirilməsini əsas məqsəd elan edir.

“Şimali Koreya Xalq Demokratik Respublikası yarmıadanın şimalında xalq hakimiyyətini gücləndirməklə və 3 inqilabı – ideoloji, texnoloji və mədəni, həyata keçirməklə sosializmin  tam qələbəsi və yarımadanıln tam birləşməsi üçün mübarizə aparır”.

 

Kiçik Estoniyadan nəhəng Rusiyaya ərazi iddiası

 

Estoniya Konstitusiyasına görə, onun quru sərhədləri Rusiyanın Leninqrad və Pskov vilayətlərinin bir hissəsini  də tərkibinə alır. Belə ki, Konstitusiyanın 122-ci maddəsi bu iddia üçün 1920-ci ildə müstəqil Estoniya dövləti ilə Rusiya arasında imzalanmış Tartus sülh müqaviləsini əsas gətirir. Amma SSRİ-nin tərkibinə daxil olduqdan sonra, Estoniyanın ərazisi kiçilməyə başladı. Əvvəlcə, İvanqorod, sonra isə Peçora rayonları bu ölkənin tərkibindən çıxarılaraq Rusiyanın tərkibinə verildi.

1991-ci ildə Estoniya müstəqillik əldə etdikdən sonra, Sovet İttifaqı dövründə itirilmiş ərazilərin qaytarılmasını tələb etdi və Tartus sülh müqaviləsinin yenidən qüvvədə olduğunu bəyan etdi. Rəsmi Moskva ərazi iddialarını rədd etsə də, iki tərəf arasında sərhədlərlə bağlı yekun sənəd bu günə qədər  imzalanmayıb.

 

  

 

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Azərbaycanda bu şəxslərin maaşı iki dəfə artırılır 13 Aprel 2021, 01:00 Hindistan Rusiya peyvəndindən də istifadə edəcək 13 Aprel 2021, 00:47 Türkiyə xüsusi təyinatlılarının gecə paraşütlə tullanma görüntüləri - VİDEO 13 Aprel 2021, 00:32 Teledərslərin bu günə olan CƏDVƏLİ 13 Aprel 2021, 00:16 Türkiyədə yeni yoluxmaların 85 faizini “Britaniya” ştammı təşkil edir - Nazir 13 Aprel 2021, 00:02 Sülhməramlılar erməniləri Gəncəsərə də APARDI 12 Aprel 2021, 23:49 Peskovdan Türkiyə açıqlaması 12 Aprel 2021, 23:32 Dünyanın ən bahalı klubları - SİYAHI 12 Aprel 2021, 23:18 “24 saata 105 kilometr ərazini işğaldan azad etdik” - DSX-nin polkovniki 12 Aprel 2021, 23:03 Biləsuvarda müəllimlər yoluxdu, məktəb distant təhsilə keçdi 12 Aprel 2021, 22:49 Zəfər sərkərdəsi 12 Aprel 2021, 22:36 Daha bir tibb müəssisəsi karantin xəstəxanasına çevrildi 12 Aprel 2021, 22:27 Kölgəli adam 12 Aprel 2021, 22:20 Zelenski ABŞ-dan kömək istədi 12 Aprel 2021, 22:12 Nur-Sultanda kütləvi tədbirlər qadağan edildi 12 Aprel 2021, 22:00 Cavanşir Feyziyev AzTV-nin Teleradio Akademiyasında - FOTO 12 Aprel 2021, 21:50 Zelenski cəbhədə çətin anlar yaşadı - VİDEO 12 Aprel 2021, 21:37 Litvanın XİN başçısı Cənubi Qafqaza səfər edəcək 12 Aprel 2021, 21:22 Şəkidə velosipedçini maşın vurub öldürdü 12 Aprel 2021, 21:08 Zərdabda iki məktəb koronavirusa görə bağlandı 12 Aprel 2021, 20:56 Rusiya Türkiyə ilə hava əlaqələrini kəsdi 12 Aprel 2021, 20:41 Kürdəmirdə bir toy, bir ad günü məclisi yarımçıq dayandırıldı 12 Aprel 2021, 20:28 Dövlət qurumunun maşını gənc qızı vurdu, yaralı 6 gün sonra öldü 12 Aprel 2021, 20:15 Goranboyda bu sürücülər məsuliyyətə cəlb edildi - FOTO 12 Aprel 2021, 20:03 Hərbi Qənimətlər Parkı bu tarixdən vətəndaşlara açıq olacaq 12 Aprel 2021, 19:53 Prezident müharibənin necə aparıldığını AÇIQLADI 12 Aprel 2021, 19:46 "Bizim bir adımız var, biz azərbaycanlıyıq!" - Vətən Müharibəsi qəhrəmanı 12 Aprel 2021, 19:39 Çaylarda müasir avtomat hidroloji stansiyalar istismara verildi - FOTOLAR 12 Aprel 2021, 19:32 Ərdoğan Liviyanın Baş nazirini qəbul etdi - VİDEO 12 Aprel 2021, 19:25 Binəqədi rayon Ağsaqqallar Şurasının konfransı keçirildi - FOTO 12 Aprel 2021, 19:24 Azərbaycanda peyvənd olunan müəllimlərin sayı AÇIQLANDI 12 Aprel 2021, 19:18 TamKart və IBA Miles sahibləri kart qalığından da qazanır! 12 Aprel 2021, 19:12 Füzulidə polislə hərbçini vurub qaçanlar həbs edildi 12 Aprel 2021, 19:05 Qırğızıstanda azad və demokratik seçki keçirildi - Deputat 12 Aprel 2021, 18:58 “Nar” paytaxt və regionlarda yenilənmiş xidmət mərkəzlərini təqdim edir - FOTO 12 Aprel 2021, 18:52