Arxiv
13 Yanvar 2020, 16:14 | ANALİTİKA
Ermənistan, Koreya, Estoniya... – Konstitusiyasında ərazi iddiası olan ÖLKƏLƏR   

Konstitusiya ölkənin ali qanunlar toplusu kimi istər vətəndaş, istərsə də dövlət üçün çox böyük əhəmiyyət kəsb edir. İctimai həyatı qaydalara uyğun idarə etməyə imkan verən, dövlətlə vətəndaş arasında tənzimləyici rol oynayan və fərdin cəmiyyətdə yerini müəyyənləşdirən Konstitusiya bəzən qalmaqallı maddələri ilə diqqət cəlb edir.

 

Bəzi ölkələr ərazi iddialarını ölkə Konstitusiyasına da daxil edir.

Modern.az qonşu ölkəyə ərazi iddialarını Konstitusiya sənədində rəsmiləşdirən ölkələrin siyahısını təqdim edir.

 

Ermənistanın Türkiyəyə ərazi iddiaları

Ermənistan 100 ildən çoxdur ki, Türkiyəyə qarşı ərazi iddiaları irəli sürür. Rəsmi Yerevan Türkiyənin 6 vilayətinin “Qərbi Ermənistan” ərazisi adlandırır. Türkiyə torplaqlarına birbaşa ərazi iddiaları olmasa da, buna işarə vuran bəndlər var.

 

İlk növbədə, söhbət Ermənistanın 1990-cı il avqustun 23-də qəbul etdiyi “Ermənistanın müstəqilliyi barədə Bəyannamə”də öz əksini tapıb. 12 bənddən ibarət bəyannamənin 11-ci bəndi ən ciddi mübahisə doğuran hissədir.

“Ermənistan Respublikası 1915-ci ildə Osmanlı İmperiyası və Qərbi Ermənistanda törədilən “erməni soyqırımı”nın beynəlxalq aləmdə tanınmasına tərəfdir”. Bu cümlə ilk baxışdan diqqət çəkməsə də, bu ifadədə yer alan “Qərbi Ermənistan” ifadəsi Türkiyənin 6 şərq vilayətinə (Ərzurum, Van, Bitlis, Elazığ, Diyarbakır və Sivas) ərazi iddiası nəzərdə tutur.

 

Bu maddə 1995-ci il iyulun 5-də qəbul olunan Ermənistan Konstitusiyasında yer almasa da, 13 maddədə Türkiyə ərazisində yerləşən Ağrıdağının (erm.Ararat) ölkənin dövlət gerbinə təsvir olunduğu bildirilir.   

“Ermənistan Respublikasının Gerbi – mərkəzdə qalxan üzərində Ağrıdağı,  Nuhun gəmisi və tarixi Ermənistanda mövcud olmuş 4 çarlığın gerbi əks olunub”.

 

 

Cənubi və Şimali Koreya: eyni xalq, iki dövlət

 

Konstitusiyalarında ərazi iddiasının rəsmi şəkildə yer aldığı ölkələrə misal olaraq, Cənubi və Şimali Koreyanın adlarını çəkmək olar. 1950-1953-cü illərdə bütöv Koreya yarımadası və xalqı milyonlarla insan həyatını itirdiyi ideloji müharibədən sonra 2 ayrı dövlətə ayrılır - kommunist ideologuiyasının hakim olduğu Şimali Korey Xalq Demokratik Respublikası və kapitalizm yolu seçən Cənubi Koreya respublikası...

1948-ci il iyulun 17-də qəbul olunmuş Cənubi Koreya Konstitusiyası Koreya yarımadasına bütünlüklə iddialıdır. Bu barədə 3 ali sənədin 3-cü maddəsində məlumat var.

“Cənubi Koreya Respublikasının ərazisi bütün Koreya yarımadasınlı və ətraf adaları özünə birləşdirir”.

 

Şimali Koreya isə Konstitusiyasını 1948-ci il sentyabrın 8-də qəbul edib. Sənədin 9-cu maddəsi bütün yarımadanın birləşdirilməsini əsas məqsəd elan edir.

“Şimali Koreya Xalq Demokratik Respublikası yarmıadanın şimalında xalq hakimiyyətini gücləndirməklə və 3 inqilabı – ideoloji, texnoloji və mədəni, həyata keçirməklə sosializmin  tam qələbəsi və yarımadanıln tam birləşməsi üçün mübarizə aparır”.

 

Kiçik Estoniyadan nəhəng Rusiyaya ərazi iddiası

 

Estoniya Konstitusiyasına görə, onun quru sərhədləri Rusiyanın Leninqrad və Pskov vilayətlərinin bir hissəsini  də tərkibinə alır. Belə ki, Konstitusiyanın 122-ci maddəsi bu iddia üçün 1920-ci ildə müstəqil Estoniya dövləti ilə Rusiya arasında imzalanmış Tartus sülh müqaviləsini əsas gətirir. Amma SSRİ-nin tərkibinə daxil olduqdan sonra, Estoniyanın ərazisi kiçilməyə başladı. Əvvəlcə, İvanqorod, sonra isə Peçora rayonları bu ölkənin tərkibindən çıxarılaraq Rusiyanın tərkibinə verildi.

1991-ci ildə Estoniya müstəqillik əldə etdikdən sonra, Sovet İttifaqı dövründə itirilmiş ərazilərin qaytarılmasını tələb etdi və Tartus sülh müqaviləsinin yenidən qüvvədə olduğunu bəyan etdi. Rəsmi Moskva ərazi iddialarını rədd etsə də, iki tərəf arasında sərhədlərlə bağlı yekun sənəd bu günə qədər  imzalanmayıb.

 

  

 

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Nizami rayonunda bıçaqlanma 14 İyun 2021, 10:36 Qubada iki azyaşlı uşağı tok vurdu - biri öldü 14 İyun 2021, 10:30 Vətənin, xalqın, dövlətin xilas günü - FOTOLAR 14 İyun 2021, 10:25 Kapital Bank-ın Visa kartları ilə “Macəra yaxındadır” 14 İyun 2021, 10:20 İyunun 16-17-də 45 mindən çox şagird buraxılış imtahanı verəcək 14 İyun 2021, 10:16 Sahil Babayev deputatların tələbi ilə parlamentə gələcək - Vaxt açıqlandı 14 İyun 2021, 10:10 Feldşer xanımın Ramin Bayramlıdan istəyi - VİDEO 14 İyun 2021, 10:05 ASAN xidmət ilə Gəncə Dövlət Universiteti arasında Memorandum imzalandı - FOTOLAR 14 İyun 2021, 10:00 İcra başçısı məzunları təbrik etdi 14 İyun 2021, 09:54 Namiq Qaraçuxurlu Rusiyada koronavirusa YOLUXDU 14 İyun 2021, 09:48 Nazir “Son zəng”i  Tap Qaraqoyunluda qeyd edəcək 14 İyun 2021, 09:42 Əldə etdiyimiz bütün uğurlarda Heydər Əliyevin işıqlı zəkasının izləri var 14 İyun 2021, 09:36 Bayden bu gün Ərdoğanla S-400 məsələsini müzakirə edəcək 14 İyun 2021, 09:30 Bu il 11-ci sinifi bitirəcək məzunların sayı AÇIQLANDI 14 İyun 2021, 09:24 Şuşa qədimliyi qədər də müasirləşəcək 14 İyun 2021, 09:18 Manatın xarici valyutalara qarşı MƏZƏNNƏSİ 14 İyun 2021, 09:12 Gürcü alimləri erməni həyasızlığı haqqında 14 İyun 2021, 09:06 Neft yenidən bahalaşdı 14 İyun 2021, 09:00 ATƏT-in baş katibi Gürcüstana gəlir 14 İyun 2021, 08:56 Bu gün Bakıda livanlı terrorçuya hökm oxunacaq 14 İyun 2021, 08:50 Bayden İsrailin yeni baş naziri ilə DANIŞDI 14 İyun 2021, 08:40 AVRO-2020-də bu gün daha üç oyun olacaq 14 İyun 2021, 08:37 Bu gün məktəblərdə "Son zəng"dir 14 İyun 2021, 08:31 Şirkət rəhbərinin kürəkəni “Range-Rover”lə 4 nəfəri vurub öldürdü - FOTO 14 İyun 2021, 01:39 Şuşa Ərdoğanın səfərinə hazırlaşır - FOTO 14 İyun 2021, 01:07 Niderland Ukraynaya qalib gəldi - AVRO-2020 14 İyun 2021, 00:58 Bakıda qardaş bacısına 10 bıçaq zərbəsi vurdu 14 İyun 2021, 00:53 Güləşçilərimiz Varşavada 5 medal qazandı 14 İyun 2021, 00:47 Aysel Əlizadə ilə Şahbaz Xuduoğlu arasında ərik qalmaqalı 14 İyun 2021, 00:33 Şabranda kanaldan kişi meyiti çıxarıldı 14 İyun 2021, 00:24 Rusiya MN-dən sülhməramlı açıqlaması 14 İyun 2021, 00:11 Bu pişiyə AVRO-2020-nin azarkeşi pasportu verildi 13 İyun 2021, 23:58 Makron Consonla mübahisə etdi 13 İyun 2021, 23:45 G7 sammiti başa çatdı 13 İyun 2021, 23:29 İsrailin yeni baş naziri and içdi 13 İyun 2021, 23:13
SORĞU AVRO-2020-nin qalibi hansı komanda olacaq?