Arxiv
13 Yanvar 2020, 16:14 | ANALİTİKA
Ermənistan, Koreya, Estoniya... – Konstitusiyasında ərazi iddiası olan ÖLKƏLƏR   

Konstitusiya ölkənin ali qanunlar toplusu kimi istər vətəndaş, istərsə də dövlət üçün çox böyük əhəmiyyət kəsb edir. İctimai həyatı qaydalara uyğun idarə etməyə imkan verən, dövlətlə vətəndaş arasında tənzimləyici rol oynayan və fərdin cəmiyyətdə yerini müəyyənləşdirən Konstitusiya bəzən qalmaqallı maddələri ilə diqqət cəlb edir.

 

Bəzi ölkələr ərazi iddialarını ölkə Konstitusiyasına da daxil edir.

Modern.az qonşu ölkəyə ərazi iddialarını Konstitusiya sənədində rəsmiləşdirən ölkələrin siyahısını təqdim edir.

 

Ermənistanın Türkiyəyə ərazi iddiaları

Ermənistan 100 ildən çoxdur ki, Türkiyəyə qarşı ərazi iddiaları irəli sürür. Rəsmi Yerevan Türkiyənin 6 vilayətinin “Qərbi Ermənistan” ərazisi adlandırır. Türkiyə torplaqlarına birbaşa ərazi iddiaları olmasa da, buna işarə vuran bəndlər var.

 

İlk növbədə, söhbət Ermənistanın 1990-cı il avqustun 23-də qəbul etdiyi “Ermənistanın müstəqilliyi barədə Bəyannamə”də öz əksini tapıb. 12 bənddən ibarət bəyannamənin 11-ci bəndi ən ciddi mübahisə doğuran hissədir.

“Ermənistan Respublikası 1915-ci ildə Osmanlı İmperiyası və Qərbi Ermənistanda törədilən “erməni soyqırımı”nın beynəlxalq aləmdə tanınmasına tərəfdir”. Bu cümlə ilk baxışdan diqqət çəkməsə də, bu ifadədə yer alan “Qərbi Ermənistan” ifadəsi Türkiyənin 6 şərq vilayətinə (Ərzurum, Van, Bitlis, Elazığ, Diyarbakır və Sivas) ərazi iddiası nəzərdə tutur.

 

Bu maddə 1995-ci il iyulun 5-də qəbul olunan Ermənistan Konstitusiyasında yer almasa da, 13 maddədə Türkiyə ərazisində yerləşən Ağrıdağının (erm.Ararat) ölkənin dövlət gerbinə təsvir olunduğu bildirilir.   

“Ermənistan Respublikasının Gerbi – mərkəzdə qalxan üzərində Ağrıdağı,  Nuhun gəmisi və tarixi Ermənistanda mövcud olmuş 4 çarlığın gerbi əks olunub”.

 

 

Cənubi və Şimali Koreya: eyni xalq, iki dövlət

 

Konstitusiyalarında ərazi iddiasının rəsmi şəkildə yer aldığı ölkələrə misal olaraq, Cənubi və Şimali Koreyanın adlarını çəkmək olar. 1950-1953-cü illərdə bütöv Koreya yarımadası və xalqı milyonlarla insan həyatını itirdiyi ideloji müharibədən sonra 2 ayrı dövlətə ayrılır - kommunist ideologuiyasının hakim olduğu Şimali Korey Xalq Demokratik Respublikası və kapitalizm yolu seçən Cənubi Koreya respublikası...

1948-ci il iyulun 17-də qəbul olunmuş Cənubi Koreya Konstitusiyası Koreya yarımadasına bütünlüklə iddialıdır. Bu barədə 3 ali sənədin 3-cü maddəsində məlumat var.

“Cənubi Koreya Respublikasının ərazisi bütün Koreya yarımadasınlı və ətraf adaları özünə birləşdirir”.

 

Şimali Koreya isə Konstitusiyasını 1948-ci il sentyabrın 8-də qəbul edib. Sənədin 9-cu maddəsi bütün yarımadanın birləşdirilməsini əsas məqsəd elan edir.

“Şimali Koreya Xalq Demokratik Respublikası yarmıadanın şimalında xalq hakimiyyətini gücləndirməklə və 3 inqilabı – ideoloji, texnoloji və mədəni, həyata keçirməklə sosializmin  tam qələbəsi və yarımadanıln tam birləşməsi üçün mübarizə aparır”.

 

Kiçik Estoniyadan nəhəng Rusiyaya ərazi iddiası

 

Estoniya Konstitusiyasına görə, onun quru sərhədləri Rusiyanın Leninqrad və Pskov vilayətlərinin bir hissəsini  də tərkibinə alır. Belə ki, Konstitusiyanın 122-ci maddəsi bu iddia üçün 1920-ci ildə müstəqil Estoniya dövləti ilə Rusiya arasında imzalanmış Tartus sülh müqaviləsini əsas gətirir. Amma SSRİ-nin tərkibinə daxil olduqdan sonra, Estoniyanın ərazisi kiçilməyə başladı. Əvvəlcə, İvanqorod, sonra isə Peçora rayonları bu ölkənin tərkibindən çıxarılaraq Rusiyanın tərkibinə verildi.

1991-ci ildə Estoniya müstəqillik əldə etdikdən sonra, Sovet İttifaqı dövründə itirilmiş ərazilərin qaytarılmasını tələb etdi və Tartus sülh müqaviləsinin yenidən qüvvədə olduğunu bəyan etdi. Rəsmi Moskva ərazi iddialarını rədd etsə də, iki tərəf arasında sərhədlərlə bağlı yekun sənəd bu günə qədər  imzalanmayıb.

 

  

 

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
ÜST Uhandakı araşdırmalarla bağlı məruzəni açıqlamaqdan imtina etdi 5 mart 2021, 01:00 ABŞ-da Corc Floyd adına qanun layihəsi qəbul edildi 5 mart 2021, 00:54 ABŞ-dan sunami xəbərdarlığı 5 mart 2021, 00:39 Helikopter qəzasında həlak olan general kimdir? - FOTO 5 mart 2021, 00:24 Paytaxtda motosiklet sürücüsü qəzada xəsarət aldı 5 mart 2021, 00:08 Bakıda muzdla işləyənlər 1000 manata yaxın əməkhaqqı alır? 4 mart 2021, 23:56 Ermənistanın Dövlət Mühafizə Xidməti Paşinyanın tabeçiliyinə keçir 4 mart 2021, 23:42 Ukraynada pandemiyanın üçüncü dalğası başlayıb 4 mart 2021, 23:28 Abşeronda iki maşın toqquşdu - xəsarət alan var 4 mart 2021, 23:14 Əhmədinejat - Varlı ölkənin kasıb PREZİDENTİ 4 mart 2021, 23:06 Millimiz Moldovanı darmadağın etdi 4 mart 2021, 22:58 NATO-nun baş katibi Türkiyəyə başsağlı verdi 4 mart 2021, 22:44 Komitə sədri qazi paralimpiyaçılarla görüşdü - FOTO 4 mart 2021, 22:35 “Helikopterin qəzaya uğraması xəbəri bizi çox kədərləndirdi” - Nazir 4 mart 2021, 22:22 Neftin qiyməti artdı 4 mart 2021, 22:11 Sahibə Qafarovadan Türkiyəyə başsağlığı 4 mart 2021, 22:00 Türkiyədə hərbi helikopter qəzaya uğradı - General həlak oldu - YENİLƏNİB 4 mart 2021, 21:49 Azərbaycan mövcud ixtisarların apreldə də davamına razılıq verib - Nazirlik 4 mart 2021, 21:41 “Yuventus” Ronaldo ilə vidalaşa bilər 4 mart 2021, 21:32 “Hələ sazişi xilas etmək mümkündür” - Lavrov 4 mart 2021, 21:19 İlham Əliyev Ərdoğana başsağlığı verdi 4 mart 2021, 21:06 Azərbaycandan ÜST-ə CAVAB 4 mart 2021, 20:56 Gürcü telejurnalist: Ağdamda dini və mədəniyyət ocaqları məhv edilib - FOTO 4 mart 2021, 20:50 DİN-dən sosial şəbəkələrdə yayılan videoya reaksiya 4 mart 2021, 20:43 Azərbaycanda ərzaq məhsullarında bahalaşma qeydə alınıbmı? 4 mart 2021, 20:30 Avropada işsizlik səviyyəsi artacaq 4 mart 2021, 20:19 Ermənistanda Türkiyə məhsullarına qadağanın uzadılması tələb edildi 4 mart 2021, 20:06 Bu ölkədə 7 baldan çox zəlzələ oldu 4 mart 2021, 19:45 "WhatsApp"da yeni funksiya işə salınıb 4 mart 2021, 19:30 Əfv Komissiyası 650-dən artıq müraciətə baxıb 4 mart 2021, 19:22 Prezident İƏT üzvlərini Zəngəzur dəhlizindən faydalanmağa dəvət etdi 4 mart 2021, 19:15 Bakının bu yollarında tıxac var - avtobuslar gecikir 4 mart 2021, 19:08 Vilayət Eyvazov sıra baxışı keçirdi 4 mart 2021, 19:00 Azərbaycan BMT-də qətnamə layihəsi ilə çıxış edəcək 4 mart 2021, 18:52 Ermənilərin talan etdiyi Zəngilanın Keçikli kəndi - VİDEO 4 mart 2021, 18:45