Arxiv
27 Yanvar 2020, 09:27 | ƏDƏBİYYAT
Abay Kunanbayevin “Qara sözü” Modern.az-da - Yeddinci söz

Modern.az saytı qazax xalqının görkəmli ədəbiyyatçısı və mütəfəkkiri Abay Kunanbayevin 175 illiyi münasibəti ilə onun qələmə aldığı “Qara Söz”ü təqdim edir.

 

YEDDİNCİ SÖZ

 

Bir uşaq dünyaya gələndən sonra, valideynin iki əsas qayğısı olur: birincisi onu yedirib-içirib, yatırmaq. Bu yaşamağa can atan vücud üçün çox əsas şərtdir, əgər bəslənməkdə hər hansı bir kəsir olarsa, o bədəndəki ruh da normal inkişaf etməyəcək. Bu qayğı qədərincə olursa  uşaq böyüyüb, qüvvətlənir. İkinci şərt isə körpənin biliklərə can atmasıdır.  Körpə hər zaman parıldayan əşyalara həvəsli olur, onları əlinə alıb, ağzına aparır, dadına baxır, balaca əlləri ilə üzünə yapışdırır. Tütək-zurna səsi eşidəndə diksinir,  böyüklərin səsinə , gülüşünə , bağırtısına dodaq büzür, ağlayır, həyətdə it hürəndə, mal-heyvan mələyəndə, əvvəlcə gülsə də,  ağlasa da, sonra  “o nədir?”, “bu nədir”, “ o niyə belə etdi?” kimi sualları ilə  gördüyü, eşitdiyi hər şey haqqında bilgi toplamaq istəyir. Bu istəklər uşağın canından gəlir: məqsədi də, bilmək, görmək öyrənməkdir.

 

İnsan doğulduğu gündən dünyanın görünən və görünməyən tərəflərinin sirrinə vaqif olmaq istəyir. Gördüklərinin sirrini öyrənməyə can atmayan insan kamil insan ola bilməz. Cahil insanın  qəlbi heyvandan fərqlənməz. Dünyanın əzəlindən Allah  insanı heyvandan ruh ilə ayırdı.  Lakin biz  yetkinləşdikcə, yaşlaşdıqca, artıq uşaq ikən verdiyimiz   “bu nədir”, “o nədir” sualları unudur, əlimizdəki əşyaları ağzımıza aparıb, üzümüzə sürtmürük. Əfsuslar olsun ki, böyüyüb özümüzü ağıllı sanandan sonra, heç elmin yolunda irəliləyənlərin də dalısıyca getmirik.

 

Biz gərək ki, hər gün ruhumuzu təzələmək üçün maraq dünyamızı genişləndirək,   elmimizi, biliklərimizi artıraq. Biz hər gün anlamalıyıq ki, ruhun  rahatlığı can rahatlığından daha gözəldir. Can ruha baş əylməlidir.

 

Biz isə belə etmirik. Biz qara qarğalar kimi qarıldadıq və cinli arvadlar kimi qışqırdıq, aulun (kəndin) içindəki peyinlikdən kənara çıxa bilmədik. Sən demə ancaq uşaq olanda canımızın dəyərini bildik nəsə öyrəndik. Yaşlandıqca  və bərkidikcə ruhumuzu bədənimizə təslim etdik, heç nəyə könül xoşluğu ilə baxmadıq, gözümüzü gözəlliklərə kor etdik, ruhumuzu aldatdıq.  Ancaq gözlə gördüyümüzün  batininə varmadıq, daxili gözəlliklərin sirrindən xəbərimiz olmadı. Böyük məsləhətini qulaqardına vurub, “öz bildiyim özümə bəsdir” dedik. “Sən öz bildiyini elə, mən öz ağlımla yaşayacam”, “Sənin ağlınla varlı olunca, öz ağlımla kasıb olaram”- deyib hamıdan geri qaldıq.  Nə yazıq ki, o verilən öyüdlərin mənasını anlamadıq.


Ürəkdə atəş, könüldə inam qalmayıb. Anacaq gözümüzlə görüb,  gördüyümüzün mənasının dərinliyinə varmırıqsa, o zaman heyvandan fərqimiz nədir?  Uşaq vaxtı daha ağıllı idik.  Biz bilsək də, bilməsək də, biləcək deyən adamların övladıyıq. Ona görə  indi heyvandan da pisik. Heyvan heyvandır, məqsədsiz yaşayır.

 

Nadanlığımızdandır ki, bizə verilən öyüdlərin dəyərini anlamayıb, boş-boşuna mübahisə edir, səhv bildiyimizi dədəmizə də vermirik.

1891-ci il.

 

Tərcümə etdi: Aida Eyvazlı

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Deputat kafedə müştərini döydü – VİDEO 25 Sentyabr 2020, 20:49 İranda təyyarə qəzası 25 Sentyabr 2020, 20:32 Baş Prokurorluqdan İnstaqradakı sual-cavabla bağlı açıqlama 25 Sentyabr 2020, 20:19 Məşhur aviaşirkət mindən çox pilotu ixtisar edəcək 25 Sentyabr 2020, 20:03 Koronavirusla bağlı sürətli test yaradıldı 25 Sentyabr 2020, 19:57 Ədliyyə işçiləri və məhkumlar arasında 13 nəfərdə koronavirus aşkarlandı 25 Sentyabr 2020, 19:48 2 min nəfər vaxtından əvvəl cəzadan azad olunub 25 Sentyabr 2020, 19:39 Elektron qolbaq daşıyan məhkumların sayı açıqlandı 25 Sentyabr 2020, 19:30 Naqif Həmzəyev növbəti dəfə seçiciləri ilə görüşdü - VİDEO FOTO 25 Sentyabr 2020, 19:28 Nazirlik “Araz market” və “Al market”i CƏRİMƏLƏDİ 25 Sentyabr 2020, 19:19 Deputat Məzahir Əfəndiyev Bosniya Parlamentinə məktub göndərdi 25 Sentyabr 2020, 19:10 Əmlak Məsələləri Dövlət Xidmətinin səlahiyyətləri artırıldı 25 Sentyabr 2020, 19:01 Gömrüklə bağlı ən çox verilən suallar cavablandırıldı 25 Sentyabr 2020, 18:55 Tələbə köçürülməsi qaydaları dəyişdi - Baş nazirdən qərar 25 Sentyabr 2020, 18:49 Tibb Universitetinə yeni prorektor təyin olundu 25 Sentyabr 2020, 18:43 Dollar yeni həftəyə belə başlayacaq 25 Sentyabr 2020, 18:35 Deputat: “Beynəlxalq təşkilatlar Ermənistanın təxribatlarına adekvat cavab verməlidirlər” 25 Sentyabr 2020, 18:27 İlin sonunadək daha 5 yeni qəsəbə istifadəyə veriləcək - Dövlət Komitəsi 25 Sentyabr 2020, 18:20 Mikayıl Cabbarov Gəncədə sənaye müəssisələrinin fəaliyyəti ilə tanış oldu - FOTO 25 Sentyabr 2020, 18:14 Direktor olmaq istəyənlərin NƏZƏRİNƏ 25 Sentyabr 2020, 18:06 Mehmanxanalarda reydlər APARILIR 25 Sentyabr 2020, 18:00 TƏBİB-də daha bir KADR TƏYİNATI 25 Sentyabr 2020, 17:54 İki icra hakimiyyəti ləğv olunsun - MM-in Komitə sədrindən ilginc təklif 25 Sentyabr 2020, 17:48 Bu şəxslərə hərbi xidmətlə bağlı SMS göndərildi 25 Sentyabr 2020, 17:42 Almaniya azərbaycanlıları ilə videogörüş keçirilib 25 Sentyabr 2020, 17:36 Ordumuzun döyüş hazırlığı prosesi davam edir - VİDEO 25 Sentyabr 2020, 17:30 Azay Quliyev seçicilərlə videogörüş keçirib     25 Sentyabr 2020, 17:25 “Jurnalist olmaq istəyirdim, amma gələcək nəslə sağlam həyat vermək daha maraqlıdı...” - Jurnalist övladı 25 Sentyabr 2020, 17:20 Bu ayın təqaüd və müavinətləri ödənilib 25 Sentyabr 2020, 17:15 Məcburi köçkünlər üçün keçirilən ilk yardım təlimləri başa çatıb 25 Sentyabr 2020, 17:12 Bakı Ali Neft Məktəbi ən yüksək keçid balı ilə yenə birinci oldu 25 Sentyabr 2020, 17:06 Bakı və Sumqayıtda KOB inkişaf mərkəzləri fəaliyyətə başladı 25 Sentyabr 2020, 17:00 Ermənistan cəbhədə vəziyyəti gərginləşdirməyə HAZIRLAŞIR 25 Sentyabr 2020, 16:55 UNEC-in 90 illik yubileyinə töhfə: nəfis tərtibatda kitablar   25 Sentyabr 2020, 16:50 Neftçalada su probleminin həlli ilə bağlı hazırlıqlar görülür - FOTO 25 Sentyabr 2020, 16:44