Arxiv
6 Aprel 2012, 10:08 | MÜSAHİBƏ
Reklamçılar İttifaqının prezidenti: “Yerli şirkətlər vergi verməmək üçün reklamdan imtina edirlər” - MÜSAHİBƏ

Hacıəmi Atakişiyev: “Seriallararası göstərilən reklamların yayımını kəsmək lazımdır”

Azərbaycanda reklam bazarı demək olar ki, yox dərəcəsindədir. Ölkəmizdə yerli reklam bazarı olmadığından efir məkanı da çox vaxt xarici  reklamlara möhtac olur. Əksər hallarda isə pis tərcümə edilərək  yayımlanan  xarici reklamların dili həddən artıq bayağı və anlaşılmaz alınır.

Modern.az-ın əməkdaşı ölkəmizdə reklamın hazırki durumu ilə bağlı Azərbaycan Reklamçılar İttifaqının (ARİ) prezidenti Hacıəmi Atakişiyevdən müsahibə alıb.  

- Hacıəmi müəllim, bu gün Azərbaycanın reklam bazarında yerli reklamlar niyə azdır?

- Azərbaycan Reklamçılar İttifaqı mart ayının 29-30-da Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi ilə birgə Beynəlxalq Birinci Bakı Konfransını keçirdi. Konfransın əsas mövzularından biri də Azərbaycanda reklam bazarındakı problemlərlə bağlı idi. Niyə yerli brendlər reklam olunmur?

Bugünkü gündə bazarı xarici brendlər doldurub. Yerli məhsullar demək olar ki, yox dərəcəsindədir. Onlarda reklam vermək istəmirlər. Çox az yerli brendlər var ki, reklam olunurlar. Demək olar ki, bu say 20 faiz təşkil edir. Başqaları reklam vermək fikrində deyillər. Bunun da  əsas səbəbi şirkətlərin vergidən yayınmaq istəyidir. Vergi ödəməməkdən ötrü reklamdan imtina edirlər. Dünyanın əksər yerində şirkət məhsulunu rahatlıqla istehsal edir, vergisini də verir. Buna görə də Azərbaycanda xaricdən gələn brendlər dominantlıq təşkil edir və Azərbaycan bazarının 80 faizini ələ alıb.   

Bu gün Azərbaycan reklam bazarında yerli reklamın olmaması həm də ölkəmizdə reklam mütəxəssislərinin qıtlığı ilə bağlıdır. Bir neçə universitetdə reklam sahəsi üzrə kadrlar hazırlanır. Amma heç bir ali məktəb həmin kadrları yeganə proqram üzrə hazırlamır. Bu kadrlar da sonradan reklam bazarında işləyə bilmir. Ümumiyyətlə, reklam bazarı dörd istiqamətdə işləməlidir - reklam verici, reklam agentliyi, reklam istehsalçısı və reklam yayıcısı. Amma bizdə bir reklam şirkəti və ya televiziya həm reklam istehsalçısıdır həm də yayıcısıdır. Bu səbəbdən də bazarda kütləşmə gedir.  

Bazarı inkişaf etdirmək üçünsə ilk növbədə kadr yoxluğu problemi həll olunmalı və reklamın dörd pilləli ötürücü sistemi tətbiq edilməlidir.Yalnız bundan sonra bu məsələ özünü doğrulda bilər. Prosesdə geciksək qloballaşma gedən bir vaxtda Azərbaycan dünya bazarında kənarda qala bilər.

- Bəzi hallarda tərcümə olunan xarici reklamların mətni  Aazərbaycan dilinə çox bayağı çəkildə çevrilir. Bunu necə izah edə bilərsiz?

- Bu gün tamaşaçıların böyük əksəriyyəti Türkiyə kanallarına baxır, türk seriallarını izləyir. Seriallar arası fasilədə həmin reklamlar bir neçə dəfə yayımlanır. Beləliklə reklam olunan məhsul haqqındakı bütün informasiya tamaşaçının beyninə hopur. Bəs bu bizə nə verir?

Heç nə. Sadəcə Azərbaycan bazarını zəiflədir. Məsələn, hər hansı brendin sahibi Türkiyə və Rusiyaya verdiyi reklamı Azərbaycanda pulsuz göstərir. Həmin bayağılığı aradan qaldırmaq üçün serial arası göstərilən reklamların yayımını kəsmək lazımdır. Məsələ ilə bağlı dövlət danışıqlara getməli və  müqavilələr bağlamalıdır. Bunun üçünsə həmin serialların baxılma hesabatı aparılmalıdır. Əgər həmin serialın izlənmə sayı kifayət qədər böyükdürsə, xarici brendlər reklamlar üçün sifarşləri Azərbaycan tərəfinə verir və biz onları öz dilimizə salıb reklam dəqiqəsində yayımlayırıq.

Onda ölkəmiz də reklam bazarından kifayət qədər qazanar. Məsələn, bu gün Rusiyanın bir trilyona yaxın reklam dövriyyəsi var. Türkiyə də artıq o həddə çatıb. Azərbaycanda isə bu dövriyyə 200-250 min təşkil edir. Halbuki, çoxlu sayda yerli  məhsul istehsalçısı var.  “Binə”, “Sədərək” bazarlarını götürək. Bu gün həmin bazarlarda məhsul satılır, amma həmin məhsulları istehsal edən şəxs özü yoxdur. Əgər sənin məhsulun satılırsa onun istehsalçısı da ölkədə olmalıdır ki, istehlakçı məhsulla bağlı  hər hansı bir şikayəti varsa, istehsalçıya ünvanlaya bilsin. Məsələn, tez-tez  çin istehsalı olan məhsulların kapron materialından düzəldilməsindən şikayət olunur. Amma həmin məhsulun hər hansı bir nümayəndəsini tapıb öz şikayətini bildirə bilmirsən. Bu proses dərman biznesinə də aid edilir. Elə dərmanlar var ki, onların heç reklamı yoxdur. Ona görə Azərbaycanda qanunlar yenidən işlənməli, Reklam Şurası yaradılmalı, tənzimləmə haqqında qanun olmalıdır.

- Bu gün Azərbaycanda reklam mədəniyyətinə nəzarət varmı?

- Reklam mədəniyyətini Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi nəzarətə götürməlidir. Bu gün məhsul istehsalının keyfiyyətinə nəzarət edən orqanlar çoxdur. Amma estetik gözəlliyinə, onun bazarda durmasına, hansı ölkədə reklam olunmasına nəzarət yoxdur. Ona görə “qlobaldan-milliyə, millidən- qlobala” devizinə keçməliyik. Milli gücümüzü saxlamaqla qlobala keçməliyik ki, məhv olmayaq.

Mart ayının 29-30-da Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi ilə Azərbaycn Reklamçılar İttifaqının birgə keçirdiyi konfrans rezonans verdi. Konfransda  Afrikadan gələn qonağımız çox maraqlı fikir səsləndirdi. Dedi ki, “siz bu qədər otellər tikirsiniz, amma həmin otellərə turist axını yoxdur. Çünki sizdə tikilən həmin otellər Avropada, Amerikada tikilən otellərin zənciridir. Əgər həmin otel Azərbaycanda tikilirsə onun yeməyinin ulduzu olmalıdır”.
Xaricilər Azərbaycanın mədəniyyətini, kültürünü görmək istəyir. Dünya ölkələrində xüsusi komissiya var ki, yeməklərə ulduz verir. O turist görəndə ki, otelin ulduzu beş, amma yeməyin ulduzu ikidir, həmin otelə gəlmir. Əgər otel “beşulduz”dursa  ən azından yemək də beş ulduzlu olmalıdır. Biz çalışmalıyıq ki, işimizi həmin komissiyalarla quraq.

- Heç olubmu ki, yerli reklamlarımız xarici kanallarda yayımlansın?

- Hərdən Rusiya kanallarında yerli reklamlarımız gedir. Türk kanallarında buna rast gəlməmişəm. Avropadan isə danışmağa dəyməz. Orda heç bizi tanımırlar, o ki qaldı reklamımızı. Bu yaxınlarda Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin hazırladığı reklam çarxı “Evronyus” və “CNN”  kanallarında göstərildi. Artıq bu özü bir reallıqdır ki, biz bu ölkələrə açılırıq. Bu da son dövrlər ölkənin inkişafı ilə əlaqədardır. Bura gələn turist yaşıllıq görmək istəmir. Məsələn, Almaniyada tramvay reyslərinin arasında gül əkilib. Arxaya baxanda həmin gülləri görürsən. Burda isə bununla heç kimi maraqlandıra bilmərik. Düzdür, gözəl memarlıq nümunələri yaradırıq. Bakı sanki tovuzquşuna bənzəyir. Tovuzquşu çox gözəldir, amma ayaqları həddən artıq çirkindir. Bizim şəhərdə buna oxşayır. Ayaq səviyyəsində çox çirkin görünür. Çünki bunun memarlıq səviyyəsində dizaynı, informasiya daşıyıcıları yoxdur. Məsələn, bütün dünyada yol kənarlarında siti formatlı reklamlar yerləşdirilir. Yol gedə-gedə bütün informasiyanı ordan alırsan. Amma bizim şəhər qupqurudur. Bu məsələləri həll etməyə çalışmalıyıq. Bəzi çatışmazlıqlar aradan qaldırılmalıdır. Artıq dünya reklama film kimi baxır. Əgər biz hər hansı bir reklamımızı “Kann” festivalına göndərsək, ona heç baxmayacaqlar da. Böyük ustalar lazımdır ki, bu səviyyədə reklamlar çəksin. Hərdən reklam üçün İranın bazasından istifadə edirik. İran hazırda bu sahədə çox inkişaf edib. İran hər il “Kann” festivalında bir-iki mükafat  alır. Azərbaycan hələ o reklam festivalının qapısını da tanımır. Hələ ki, bizdə sadəcə kompüter qrafikasından istifadə edərək reklam yaradırlar. Dünya artıq kompüter reklamını qəbul etmir. Ona görə də Azərbaycanın reklam  bazarında vəziyyəti dünya reklam bazarından dəfələrlə aşağı səviyyədədir. Reklam çəkilişləri üçün bazaların, mütəxəssislərin olmaması vəziyyəti daha da ağırlaşdırır. Ona görə də bizi reklam bazarında tanımırlar.

 Gültəkin Ələsgər

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Prokurorluq baldızını bıçaqlayan Anar Əlizadəni AXTARIR 10 İyul 2020, 10:18 Partiya sədrinə ağır itki üz verdi 10 İyul 2020, 10:12 Səhiyyə Nazirliyi koronaviruslu xəstələri 3 TƏSNİFATA ayırdı 10 İyul 2020, 10:06 Xüsusi karantin rejimi tətbiq olunan 16 bölgə üzrə 190 manat tam ÖDƏNİLDİ 10 İyul 2020, 10:01 Bu şəhərdə məktəblər virusa görə yenidən bağlandı 10 İyul 2020, 09:58 Ən çox iş yerini dəyişən müəllimlər bu şəhər və rayolardan oldu 10 İyul 2020, 09:53 Yazandan əvvəl dərindən düşünmək lazımdır! - Alimin ittihamlara CAVABI 10 İyul 2020, 09:48 Samir Şərifova yeni səlahiyyət verildi - QƏRAR 10 İyul 2020, 09:42 Bakıda yenidən karantin postları QURULDU 10 İyul 2020, 09:36 Müəllimlərin işə qəbulu başlayır - Bakıya gəlməyə ehtiyac yoxdur 10 İyul 2020, 09:30 Azərbaycanda elektrik enerjisi istehsalı artıb  10 İyul 2020, 09:24 COVID-19-dan sağalanların immun sistemi ZƏDƏLƏNİR 10 İyul 2020, 09:18 Keçmiş deputat işsizdir: “Qorunmaqdan başqa yolumuz yoxdur” - MÜSAHİBƏ 10 İyul 2020, 09:17 Prokurorluq Şirvandakı qətllə bağlı məlumat yaydı 10 İyul 2020, 09:12 Ermənilər snayperlərdən atəş açdı 10 İyul 2020, 09:06 Füzulidə koronovirus pandemiyasına qarşı reydlər davam etdirilir 10 İyul 2020, 09:00 Heydər Əliyevə tərcüməçilik etmiş lerikli - Ərəblər ona heyrətlənmişdilər... 10 İyul 2020, 08:54 Göygöldə ferma yandı - xəsarət alanlar var 10 İyul 2020, 08:35 Boliviyanın müvəqqəti prezidenti koronavirusa YOLUXDU 10 İyul 2020, 08:24 Koronavirusdan sonra ən çox rast gəlinən FƏSADLAR 10 İyul 2020, 08:12 Bu gün ali məktəblərə ilk qəbul imtahanları keçirilir 10 İyul 2020, 08:00 Çempionlar Liqasının püşkatma mərasimi keçiriləcək 10 İyul 2020, 00:44 Ayaz Mütəllibov Ramiz Mehdiyevi müdafiə etdi 10 İyul 2020, 00:32 Xalq artistinin oğlu vəfat etdi 10 İyul 2020, 00:14 Bakıda internet problemi yarandı 9 İyul 2020, 23:57 Nazir Səttar Mehbalıyevin oğlu ilə bağlı əmr VERDİ 9 İyul 2020, 23:45 AZAL Kiyevdən 189 azərbaycanlını vətənə gətirdi - FOTOLAR 9 İyul 2020, 23:27 Çin daha bir rabitə peykini orbitə çıxardı 9 İyul 2020, 23:15 Avropa Liqasının qrup mərhələsində VAR sistemi tətbiq edilməyəcək 9 İyul 2020, 22:59 Bank kreditləri üzrə dövlət dəstəyi veriləcək subyektlər müəyyənləşdi 9 İyul 2020, 22:43 Dağlıq ərazidə baş verən yanğın söndürüldü 9 İyul 2020, 22:30 İtaliyada 34 926 nəfər koronavirusun qurbanı oldu 9 İyul 2020, 22:16 Süni tənəffüs aparatına qoşulan xəstələrin sayı 59-a çatdı - FOTO 9 İyul 2020, 22:00 Siam əkizlərini 18 saat davam edən əməliyyatla ayrılıblar 9 İyul 2020, 21:44 Türkiyədə koronavirusdan ölənlərin sayı 5 300-ə çatıb 9 İyul 2020, 21:28