Arxiv
19 mart 2020, 12:46 | MEDİA
Xaricdəki azərbaycanlı jurnalistlər: DOĞMALARIMIZDAN NARAHATIQ

Martın 11-dən pandemiya elan edilən koronavirus artıq 176 ölkədə aşkarlanıb.

 

Virus demək olar ki, bütün dünyaya ayaq açıb. Son rəsmi rəqəmlərə görə, virusa yoluxanların sayı 219965, ölənlərin sayı isə 8980 nəfərə çatıb. Təbii olaraq, dövlətlər ciddi tədbirlər görməyə, insanlar isə özlərini mümkün qədər bu təhlükədən qorumağa çalışır.

 

Modern.az olaraq xaricdəki jurnalistlərdən yaşadıqları ölkələrdəki vəziyyəti, dövlətin gördüyü tədbirləri, özlərini və ailələrini koronavirus təhlükəsindən necə qoruduqlarını soruşduq.

 

 

İnsanlarla balkondan-balkona salamlaşmağa çalışırıq...

 

Ehtiyac olmadığı müddətəcə evdən çıxmamağa çalışdığını deyən Nigar Ögeday Türkiyədə də bütün ölkələrdə olduğu kimi məsuliyyətin artdığını deyir:

 

“Dünyanın hər yerində olduğu kimi Türkiyədə də bununla bağlı tədbirlər görülür. Mən İzmir şəhərində yaşayıram. Əvvəldən də İzmirdə xüsusi maşınlarla küçələr təmizlənirdi.

 

Amma ağaclara filan diqqət etmirdilər. İndi isə hər gecə müşahidə edirəm ki, onu da edirlər. Marketlərin hamısı işləyir. Bəziləri deyir ki, bütün rəflərdə hər şey qurtardı. Amma mənim yaşadığım İzmirdə hər yerdə market var, hamısı axşam saat 8-ə qədər açıqdır. Normalda 12-yə kimi açıq olurdu. Demək olar ki, bütün iaşə obyektləri qapalıdır.

 

Xəstəxanalarda ciddi rejimə keçilib. Getdiyin an səninlə maraqlanırlar. Əvvəl gedib, sırada gözləyərdik. İndi isə sanki oradakı həkimlər də, tibb bacıları da məsuliyyətin daha çox artdığını hiss edir. İnsanlarla balkondan-balkona salamlaşmağa çalışırıq”.

 

Jurnalist onu da vurğulayıb ki, Türkiyədə də koronavirusa ciddi yanaşmayan insanlar var:

 

“Əvvəlki izdiham yoxdur. İnsanlar ən çox şəxsi maşınlarından istifadə edirlər. Amma yenə də avtobuslarda insanlar var. Çox az sayda maska taxan insan görürəm. Bəzi insanlarımız bunun bilərəkdən edildiyini deyib, məsələyə laqeyd yanaşırlar.

 

Amma bəllidir ki, təhlükə ilə qarşı- qarşıyayıq. Ona görə də hər birimiz tədbir görməliyik. Artıq apteklərdə maskalar həkim resepti ilə verilməyə başlayıb. Təbii ki, bunu qara bazarın qarşısını almaq üçün edirlər.

 

Belə bir şəhərdə bu halı haçansa görəcəyimi ağlıma gətirməzdim. Amma həqiqətən vəziyyət çox ciddidir. Evdə olmağa çalışırıq. İçimizdə bir sıxıntı var. Azərbaycana çox gedib-gəlməsək də, sərhədlərin bağlı olması adamı düşündürür ki, orada əzizlərimizdən birinə nəsə olsa, ya da əzizlərimiz yanımızda olmadan, tənha ölsək, necə olar. Ölümdən əsla qorxmuram, amma bunu düşünürəm. Bu anda vətəndə vətənsiz olmağın həsrətini daha çox yaşayırıq”

 

 

Bizə də virusun qarşısının alınmasını gözləmək qalır...

 

İsveçdə yaşayan jurnalist Ağa Ağayevin sözlərinə görə, immunitet problemi olan ölkədə əhali koronavirus təhlükəsinə psixoloji baxımdan da hazır deyil :

 

“Artıq İsveçdə 1280 nəfərdə koronavirus aşkarlanıb. Virusa tutulanlardan 10 nəfər həyatını itirib. Ümumən virus daşıyıcılarının əksəriyyəti paytaxt Stokholmdadır. Bütün Avropada olduğu kimi İsveçdə də tam karantin elan olunub.

 

Dünəndən bütün Avropa ölkələrinə, şengen zonasına Avropa İttifaqı, şengen ölkələri vətəndaşı olmayan insanların girişi dayandırılıb. İsveçdə də nəqliyyatda, ictimai iaşə yerlərində virusa qarşı ciddi tədbirlər görülür. Biz də hamı kimi virusa qarşı özümüzü qorumağa çalışırıq. Onsuz da İsveç şimal ölkəsi olduğu və günəşə az təsadüf olunduğu üçün burada hər zaman immunitet, vitaminsizlik problemi var. İnsanların çox olduğu yerlərdən maksimum uzaq durmağa, maskadan və spirtdən istifadə etməyə davam edirik.

 

Ümumi ab-havası depressiv olan İsveçdə bu kimi hallara, viruslara qarşı insanlar psixoloji olaraq da hazır deyillər. İsveçlilər həftə sonu klub və pablarda əylənməyi sevən insanlardır. Amma artıq bu virus yayılandan, karantin rejimi tətbiq olunandan klub və pabların fəaliyyəti də məhdudlaşdırılıb. Bu da insanlarda depressiyanı birə-beş artırıb. Ona görə də bu durumun nə qədər davam edəcəyini hələ bilmirik. Sadəcə bizə də virusun qarşısının alınmasını gözləmək qalır”.

 

 

Pik satlarda avtobusda 1, ya 2 adam görə bilərsiniz...

 

Jurnalıist Lalə Musaqızı yaşadığı ölkədəki vəziyyəti belə izah edir:

 

“Kanadada ilk korona virusu yanvarın 25-də Çindən qayıdan Kanada vətəndaşında  tapıldı. Rəsmi məlumata görə, dünən ölkə üzrə 621 nəfərdə sözügedən virusun olduğu təsdiqini tapıb. Ümumilikdə 9 nəfər dünyasını dəyişib.

 

Qeyd edim ki, Kanadada əhalinin sayı 37.5 milyon nəfərdir və çinlilər çoxluq təşkil etdiyindən çin dili üçüncü ana dili sayılır. İran əsilli Kanada vətəndaşları da kifayət qədərdir.

 

İranla, Çinlə təyyarə reysləri ləğv olunsa da, insanlar başqa şəhərlərə gedib, oradan Kanadaya gəlirlər. Virusa tutulanların 69 faizi səyahət tarixçəsi olanlar, 13 faizi isə səyahət edənlərlə yaxın kontaktı olanlardır.

 

Virusun ən çox yayıldığı yer Ontario əyalətidir. Mənim yaşadığım Toronto şəhəri də bu əyalətə daxildir. Martın 12-də Ontarioda orta məktəblərin 3 həftəlik bağlanmasına qərar verildi.

 

Bunun ardınca uşaq bağçaları, dil kursları, universitetlər 3 həftəliyinə fəaliyyətini dayandırdı. Bütün kütləvi tədbirlər təxirə salındı. Kitabxanalar, muzeylər, zoopark belə müəyyən müddətə qədər fəaliyyət göstərməyəcək.

 

İki gün öncə Ontarioda fövqəladə vəziyyət elan edildi. Əhaliyə imkan daxilində çölə çıxmamaları, insanların çox olduqları yerlərə getməmələri tövsiyə edilir. Hətta təcili deyilsə, xəstələrin həkimlərlə görüşləri ləğv edilir, həmçinin təcili olmayan əməliyyatlar təxirə salınır. Burada məşhur olan Sturbuks və Tim Hortons kafelər şəbəkəsində artıq oturmağa icazə yoxdur, insanlar sifarişlərni götürüb getməlidirlər. Restoranlar bağlanmaq təhlükəsi ilə üzbəüzdür. Artıq satış olan obyektlərin çoxunda nağd pul qəbul edilmir. İnsanların arasında böyük bir təşviş, qorxu hissi var. Məktəblərin dayanması ilə bağlı qərar veriləndən sonra 4-5 gün ərzaq satılan marketlərə insan seli axdı, marketlərdən çölə qədər uzanan növbələr yarandı. Hazırda marketlərdə çox az adama rast gələrsiniz. Pik satlarda avtobusda 1, ya 2 adam görə bilərsiniz. Adamlar hətta virusa yoluxmaq qorxusundan həkimə, təcili yardıma belə getməyə qorxurlar”.

 

O, qeyd edib ki, yerli əhali mövcud vəziyyətə daha həssas yanaşır:

 

“Müşahidələrimə əsasən deyə bilərəm ki, ən çox təşvişə düşənlər gəlmələr deyil, Kanadada doğulub-böyüyənlərdir. Gəlmələr bu virusa bir az dırnaqarası yanaşırlar. Kanadalıların vatsap qrupunda liftin düyməsini diş çöpüyləmi, salfetka iləmi basmaq kimi xırda məsələlər belə müzakirə mövzusudur.

 

Evdən işləyə bilən şirkət işçiləri ofisə getmirlər. Hökumət də daxil olmaqla insanlar İtaliya, İrandakı qorxulu vəziyyətin yaranmasından ehtiyat edirlər. İctimai yerlərdə  insanlar birdəfəlik əlcəklə gəzirlər. İnsanlar biri-birinin evinə getməyə, əl verib görüşmeyə çəkinirlər.

 

İki gün öncə Kanada hökuməti sözügedən virusdan dolayı biznesində problem yaranan kiçik və orta sahibkarlar, həmçinin virusa yoluxanlar, yaxud işə getməyib, iki həftəlik karantin dövrü keçirənlər, koronavirusdan əziyyət çəkən yaxınına qulluq edənlər, təhsil müəssisələrinin bağlanması ucbatından evdə uşağına baxmaq məcburiyyətində qalanlar üçün əlavə pul ayırıb.

 

Həmçinin uşaq pullarına ilin sonuna kimi 300 dollar əlavə edilib. Ümumilikdə, sözügedən virusdan dolayı bizneslərin çökməməsi, insanların əziyyət çəkməməsi üçün əlavə 82 milyard dollar pul ayırılıb. Krediti olanlar da nəzərə alınıb, onlar üçün də güzəştlər nəzərdə tutulub”.

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Amerikalı hüquqşünas hay kilsəsinin həyasızlığı barədə… 12 May 2021, 08:58 Arif Quliyevin o dünyadakı QONŞULARI: “Qurd qapısı”nda torpağa qarışan MƏŞHURLAR... 12 May 2021, 08:33 Qazax Müəllimlər Seminariyası bərpa edilib 12 May 2021, 08:30 Kəlmeyi-şəhadətini dostları ilə birgə oxuyan Əməkdar artist - Azər Mirzəyevin SON GÜNÜ 12 May 2021, 08:26 İsrail “Həmas” hərbi kəşfiyyatının rəhbərlərini məhv edib 12 May 2021, 08:18 Tatarıstanda matəm elan edildi 12 May 2021, 08:03 İranda prezidentliyə namizədlərin qeydiyyatı başladı 12 May 2021, 07:54 BMT Təhlükəsizlik Şurası təcili TOPLAŞIR 12 May 2021, 02:41 Bakıda piyadanı maşın vurub öldürdü 12 May 2021, 02:32 "Onlar bunu öz həyatları ilə ödəyəcəklər" - Netanyahudan hədə 12 May 2021, 02:25 "Barselona" səfərdə vacib xal itirdi 12 May 2021, 02:08 “Formula 1”in Türkiyə mərhələsi ləğv olundu 12 May 2021, 01:00 İsrailin Qəzzaya hava zərbələri nəticəsində 10 uşaq öldü 12 May 2021, 00:53 Tel-Əvivdəki hava limanı raket zərbələrinə görə uçuşları dayandırır 12 May 2021, 00:44 Türkiyədə bu tarixdən mərhələli yumşalma planlaşdırılır 12 May 2021, 00:35 Bakıda I qrup əlil bıçaqlandı 12 May 2021, 00:19 Çempionlar Liqasının finalı İstanbuldan Portuya veriləcək? 12 May 2021, 00:05 “Beşiktaş”la “Fənərbaxça” büdrədi - “Qalatasaray”  sevindi 11 May 2021, 23:51 Azərbaycanlı güləşçi Tokio-2020-də Ukraynanı təmsil edəcək 11 May 2021, 23:36 İsrail Qəzzaya eyni anda 80 qırıcıdan zərbə endirdi 11 May 2021, 23:20 "Mançester Siti" vaxtından əvvəl çempion oldu 11 May 2021, 23:08 HƏMAS Tel-Əvivə 130 raket atdığını açıqladı 11 May 2021, 22:55 Mark Zukerberq keçilərinə ad verdi - FOTO 11 May 2021, 22:44 BMT Baş katibindən Fələstin və İsrailə çağırış 11 May 2021, 22:28 Türkiyə daha 5 PKK-çını məhv etdi 11 May 2021, 22:13 Prezidenti təhqir edənlər istintaqa cəlb edildi 11 May 2021, 22:01 Prezident vacib mesajlar verdi 11 May 2021, 21:46 ÜST koronavirusla bağlı son vəziyyəti açıqladı 11 May 2021, 21:35 Türkiyədə virusdan ölənlərin sayı artdı 11 May 2021, 21:19 “Barselona” bu müdafiəçini heyətinə qatır 11 May 2021, 21:04 Balakəndə maşın çaya düşdü - ölən və yaralananlar var 11 May 2021, 20:50 Paytaxtın bu ərazisində tıxac yaranıb - FOTO 11 May 2021, 20:35 Heydər Əliyevin Belqrad və Buxarest şəhərlərindəki abidəsi ziyarət edildi - FOTO 11 May 2021, 20:28 Rusiya Rumıniya diplomatını ölkədən çıxarır 11 May 2021, 20:18 İran və ABŞ dənizçiləri arasında insident 11 May 2021, 20:04