Arxiv
3 Oktyabr 2020, 08:52 | ƏDƏBİYYAT
İbtidai hay sürüsünün həyasızlığı... barədə tədqiqat - III YAZI

Dünya dövlətləri və xalqaları tərəfindən “ermənilər” kimi tanınan ibtidai hay sürüsünün bəşər  cəmiyyətinə və mədəniyyətinə xas olmayan riyakarlığı, saxtakarlığı, xəyanəti, yalanı, vəhşiliyi, yaltağlığı.... barədə günümüzə qədər bir çox mütəfəkkirlər, alimlər, yazıçılar, tədqiqatçılar...tərəfindən yazılmış çoxsaylı əsərlər sırasına  gürcü alimi Vaya Kakabadzenin  “Riyakarlıq, yalan və əxlaq” tarixi-sənədli əsəri də (Tbilisi ş., 2020) əlavə edilmişdir.


Kitabda ibtidai insan-hay sürüsüsünün etno-psixoloji köklərinin cəngəllik şüurundan qidalandığı, riyakarlığının və xəyanətinin ictimai-sosial, hərbi-siyasi bağlara köklənməsi ilə bağlı geniş təhlillər həm keçmiş tarixi faktların, həm də keçən əsrin uzaq olmayan ictimai-siyasi olaylarının timsalında, dəqiqləşdirilmiş sənədli məlumatlarla aparılmışdır.


Nəşrin 32-60-cı  səhifələrindəki “V.Ardzinbanın “erməni” xatirələri”, “Sxinvali  bölgəsində erməni vəhşiliyi”, “Azərbaycana, Gürcüstana və Rusiyaya qarşı erməni iqtisadi təxribatı”, “İlya Çavçavadzenin “ermənilərin yalanı və əxlaqı və ağlayan daşlar” kitabının qısa məzmunu” başlıqlı mövzularda verilən tarixi-coğrafi, faktoloji bilgilərlə  ibtidai hayların  şüur, qavram, düşüncə tərzi, ictimai-sosial... baxışları düzgün qiymətləndirilmişdir.


Gürcüstan Respublikasının şimal-qərb hissəsini, Qara dəniz sahillərini  tutan Abxaziya Muxtar Respublikasının seperatçı qüvvələri başda V.Ardzinba (1945-2010) olmaqla 1990-1992-ci illərdə Rusiya Federasiyasının təhriki ilə qondarma “respublika” adı ilə gürcülərin dövlər, ərazi bütövlüyünü terrorçu fəaliyyətləri ilə pozmuş və “qondarma dövlət” yaratmışlar (ərazisi 8,6 min kv km., əhalisi 245 nin nəfər, milli tərkibi: gürcülər – 45%, abxazlar - 18%, hayalr – 15%..., mərkəzi Suxumi şəhəri).

Həmin V.Ardzinba (hett tarixinin tədqiqatçısı, tarix elmləri diotoru) ömrünün son illərində xəstə olarkən xatirələrini köməkçisi Anna Keropyana söyləmiş və 2018-ci ildə  “Mənim həyatım” adlı kitab  kimi çar edilmişdir. Bu kitabda seperatçı qüvvələrin liderinin timsalında (xatirəsinə əsasən) abxaz-hay  “qardaşlığı”, Abxaziyanın “böyük dünya” ilə iqtisadi-siyasi əlaqələrinin yaranmasında “böyük rol oynamış” hayların, hay mənşəli abxazların və gürcülərin rolu qiymətləndirilir.

V.Kakabadze çox ibrətamiz bir amili nəzərə çatdırmışdır ki, abxazların milli-mənəvi dəyərlərindən biri kimi həyatlarının son vaxtlarında yanlarında mütləq surətdə doğmalarının, yaxınlarının olması qəbuledilsə də, nədənsə V.Ardzinbanın son dəqiqələri A.Keropyanın yanında tamamlanmışdır (çünki, 2005-2010-cu illərdə onu hər tərəfdən (bütün anlamlarda) haylar bürümüşdür).

  
Deyilənə görə, V.Ardzinba  “abxazlar yalnız gürcülərin arasında yaşaya bilər” son vəsiyyətini kənara ötürə bilmişdir. 

   
Gürcüstan ərazisi e.ə. IV əsrdən  etibarən “Böyük İpək yolu”nun keçdiyi coğrafi məkan olmaqla beynəlxalq iqtisadi-strateji əhəmiyyət daşıdığından həmişə hay-rus qüvvələrinin fəaliyyəti sarsıdıcı, təxribatçı layihələrin icrasına yönləndirilmişdir. Xəzər və Qara dəniz hövzələrində yerləşən Türkiyə, Azərbaycan, Gürcüstan və Ukrayna əraziləri “Böyük İpək yolu”nu əhatə etdiyindən beynəlxalq-iqtisadi əhəmiyyətli infrastruktur şəbəkəsinin (Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu xətti, Bakı-Supsa neft-boru kəməri, Trans-Avrasiya nəqliyyat dəhlizi timsalında Asiya-Qafqaz-Avropa (TRASEKA) beynəlxalq yolu...) yarasız hala salınması hay yaraqlılarının və terrorçularının (Gürcüstan Respublikasının Cavaxeti bölgəsində yuva qurmuş ekstremist “Virk”  təşkilatının) əsas məqsədi-hədəfi olduğu bildirilir. Əvəzində isə ermənilər tərəfindən Ermənistan-Sxinvali-Abxaziya dəhlizinin siyasi-hərbi və ictimai-iqtisadi dövriyyəyə cəlb edilməsi  nəzərdə tutulur.


Hay kilsəsinin xeyir-duası ilə birləşmiş quldur dəstələri bu beynəlxalq dəhlizə qarşı 1990-1994-cü illərdə, eləcə də Rusiya, Gürcüstan, Azərbaycan ərazilərində dinc əhalinin  ictimai-iqtisadi təhlükəsizliyi hədəfə alınmaqla sərnişin və yük qatarlarına yönəlik terror (1975-ci ildə Livanda yaradılmış “erməni azadlığı uğrunda gizli erməni ordusu”,”erməni soyqırımına münasibətdə həqiqət uğrunda” (1975), “erməni inqilabi ordusu”, 1979), “yeni erməni müqaviməti”, 1973), “ASALA” terror təşkilatının  “Orli” bölməsi (1981) tərəfindən) aktları  törətmişlər (24.03.1990-cı ildə Şərur (o dövrdə Noraşen adlanırdı)-Bakı, 30.05.1991-ci ildə Bakı-Moskva, 28.02.1993-cü il və  01.02.1994-cü ildə Kislovodsk-Bakı, 13.04.1994-cü ildə Moskva-Bakı qatarlarında).


Bu barədə Rusiya Federasiyasında nəşr edilən  “Arqumentı i faktı” qəzetinin 1996-cı il tarixli 26-cı saylı, “Moskovski  komsomolets” qəzetinin 17 mart 1996-cı il  və  “Exo” qəzetinin 09 avqust 2003-cü il tarixli nömrələrində ətraflı məlumat verilmişdir.


Gürcüstan və Abxaziya ərazisinə köçürülmüş  ibtidai hay sürüsünün saxta gürcü-abxaz adı-soyadı altında gizlənən canlıları tərəfindən Gürcüstan və Abxaziya ərazilərindəki (xüsusilə Barjomi vadisində) meşələrinin gizli yolla kəsilərək (xüsusilə palıd və şabalıq ağacları) Türkiyə və Avropa ölkələrinə daşınması iqtisadi-təsərrüfat təxribatının tərkib hissəsi kimi qiymətləndirilmişdir.


Amma, 2018-ci ilin 21-22 avqustunda bu hövzədə baş verən şiddətli meşə yanğınlarının (hansı səbəbdən, məlum deyil... - Q.Y.) söndürülməsində Ermənistan yox, Türkiyə və Azərbaycan texnika, həm də canlı qüvvə ilə köməklik göstərmişdir, müəllif bu halı xüsusilə vurğulamışdır.


Haqqında söz açılan kitabın müəllifi qeyd edir ki, “erməni əxlaqının və milli dəyərləri”nin iç üzünü yaxşı bilmək və digər fikirlərimi təsdiq etmək üçün böyük mütəfəkkir və ictimai xadim, “Vətən atası”, şair-yazıçı İ.Q.Çavçavadzenin (1837-1907) 1902-ci ildə Tiflis şəhərində çap edilən “Erməni alimləri və ağlayan daşlar” əsərini oxumaq kifayətdir.


Belə ki, gürcü xalqının fikir adamı sadə, zəhmətkeş, özlərinin idarə edilməsindən xəbəri olmayan  “erməni kütləsi”nə yox, hay kilsəsi və mirzələrinə üz tutaraq aşağıdakı nəsihətlərini çatdırır həmin əsərində:

 

-dünyaya haray-həşir salaraq deməyin ki, bizim xalqımız digər xalqlardan qədimdir, başqa millətlərdən üstündür, özünüzü tərifləməyin, çünki təvazökarlıq igidin yaraşığıdır;


-heç kimə, eləcə də qonşularınıza qarşı nifrət, kin-küdurət, qısqanclıq hissi bəsləməyin, çünki bu hal qatı düşmənçilik yaradacaq;


-heç vaxt baçqalarını özünüzdən açağı qiymətləndirməyin, təkəbbürlüyün sonu faciədir;


-qonşu xalqlara qarşı böhtan atmayın, çünki, həqiqət gec-tez üzə çıxacaqdır;


-elə bilməyin ki, gürcü xalqına faciə yaşatdığınıza görə cənnətə düşəcəksiniz;


-vicdan-həqiqi düşmənlər arasında sərhəddir;


-bir erməni yazıçısına cavab verəndə hamısı ayağa qalxır, sanki bunlar  “bir bədən” və “bir ruh”dur;


-erməni alimlərinin və yazıçılarının bir məqsədi var: tarixi təhrif etsinlər, saxta sənəd və vasitələrlə yalanlarını dünyaya yaymaq;


-rus yazıçısı Senkovski (O.İ.Senkovski, rus-polyak şərqşünası, yazıçı, “Oxu üçün kitabxana” jurnalının redaktoru, 1828-ci ildən Rusiya İmperator Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü, 1800-1858, -Q.Y.) yalan yazmaqla özü də hiss etmədən ermənilərə yaltaqlanmasının vərqinə varmamışdır;


Bu qısa qeydlərdən fərqli olaraq İ.Q.Çavçavadzenin “Erməni alimləri və ağlayan daşlar” əsərinin geniş təhlili ayrıca, növbəti yazımızda...


Qismət  Yunusoğlu,

Bakı Dövlət Universitetinin müəllimi (050.372.60.08.)     

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Bəs, Cəbrayıla yol çəkirdin, Paşinyan? Nə oldu? - Xalq müraciətin TAM MƏTNİ 26 Oktyabr 2020, 17:10 Sahibə Qafarova Türkiyənin “Milliyyət” qəzetinə müsahibə verib 26 Oktyabr 2020, 17:04 Sumqayıtda polis maskadan istifadəyə nəzarəti gücləndirdi - FOTO 26 Oktyabr 2020, 16:58 İşğaldan azad olunmuş ərazilərə qaz çəkilişinə başlanılır 26 Oktyabr 2020, 16:53 Prezident İtaliyanın Rai-1 telekanalına müsahibə verib 26 Oktyabr 2020, 16:50 Prezident bizə informasiya müharibəsində də uğurlar qazandırdı - EKSPERTLƏR 26 Oktyabr 2020, 16:46 İlham Əliyevin qəti mövqeyi: Bizim iradəmizə heç kim təsir edə bilməz 26 Oktyabr 2020, 16:42 Qubada koronavirus xəstəsi yaşayış yerini icazəsiz tərk etdi 26 Oktyabr 2020, 16:36 Xocalıda kəndin vurulması xəbəri yalandır - Müdafiə Nazirliyi 26 Oktyabr 2020, 16:30 Yoluxma sayında kəskin azalma - 8 nəfər öldü 26 Oktyabr 2020, 16:25 Ermənistan Ağdamda məktəbi atəşə tutub - FOTO 26 Oktyabr 2020, 16:20 Ərdoğan Fransa mallarını boykot etməyə çağırdı 26 Oktyabr 2020, 16:15 Ermənistan Tərtər şəhərini atəşə tutur - Müdafiə Nazirliyi 26 Oktyabr 2020, 16:10 “Ədalət və beynəlxalq hüquq bizim tərəfimizdədir” - Əli Hüseynli 26 Oktyabr 2020, 16:07 Eks-prezident yenidən aclıq elan etdi 26 Oktyabr 2020, 16:05 Ali Baş Komandan Qubadlıda fərqlənmiş iki birlik komandirini TƏBRİK ETDİ 26 Oktyabr 2020, 16:03 Zeynal Məmmədli: “Ermənilər informasiya müharibəsində də uduzurlar” 26 Oktyabr 2020, 16:00 Hikmət Hacıyevdən Daşkəsəndəki meşə yanğını ilə bağlı AÇIQLAMA 26 Oktyabr 2020, 15:57 Hüseynqulu Bağırov məhkəmədə ifadə verəcək 26 Oktyabr 2020, 15:52 Kiprdən Ermənistana müəmmalı REYS 26 Oktyabr 2020, 15:49 F-16 məsələsi Rusiya və İrana mesaj idi - Ekspert 26 Oktyabr 2020, 15:44 Minskdə etiraz aksiyalarında yüzlərlə saxlanılan var 26 Oktyabr 2020, 15:38 Ermənistanı xilas etmək istəyirsinizsə, deyin ki, çıxsın rədd olsun torpağımızdan - İlham Əliyev 26 Oktyabr 2020, 15:32 “Qarabağ gec-tez azadlığına qovuşacaq” - İbrahim Kalın 26 Oktyabr 2020, 15:26 Paytaxtlar dəyişsə də, Paşin-Yanların xisləti dəyişmir 26 Oktyabr 2020, 15:20 Ermənistan Ağcabədini yenidən atəşə tutur 26 Oktyabr 2020, 15:14 Azərbaycan Yunanıstanla parlamentlərarası əlaqələr qura bilməyib - AÇIQLAMA 26 Oktyabr 2020, 15:12 Kolleclərin boş yerlərinə qəbul olunanların qeydiyyat müddəti uzadıldı 26 Oktyabr 2020, 15:06 Fransa milli komandasının məşhur futbolçusundan Makrona ETİRAZ 26 Oktyabr 2020, 15:00 İranda ötən sutkada 337 nəfər koronavirusdan ölüb 26 Oktyabr 2020, 14:54 Əmanətlərin Sığortalanması Fondu adından saxta məktublar göndərilir - FOTO 26 Oktyabr 2020, 14:48 Koronavirusla bağlı qaydalara əməl etməyən 20 iaşə obyekti aşkarlandı 26 Oktyabr 2020, 14:42 Qubada qonaqlıq məclisi təşkil edənlər məsuliyyətə cəlb olundular 26 Oktyabr 2020, 14:36 “Heydər Əliyev vəzifələrdən gedəndən sonra Dağlıq Qarabağda erməni separatizmi baş qaldırdı” - Prezident 26 Oktyabr 2020, 14:30 Şeyx BMT Baş Katibinin müavininə ermənilərin vəhşiliyindən DANIŞDI 26 Oktyabr 2020, 14:25