Arxiv
17 May 2021, 13:10 | ANALİTİKA
Sərhəddə baş verənlər: oyun qaydalarının ŞİFRƏLƏRİ

Azərbaycan-Ermənistan sərhədində baş verən hadisələrə onların motivinin əsasını təşkil edən açılmayan və ya açıqlanmayan izlər kontektsində yanaşsaq, oyun qaydalarını analiz etmək zərurəti yaranır.


Rusiya hazırkı geosiyasi mənzərədə əqrəblərini həm Bakı, həm də İrəvanla tutuşdurmağa üstünlük verir, fikir verirsinizsə, bundan əvvəl Gümrüdəki 102-ci bazadan olan kontingentin Sünikdə (Zəngəzur) yerləşdirilməsinə dair məlumatlar açıqlanmışdı.


Rusiya bu gedişlə Ermənistana dəstək görüntüsü yaratmağa, sərhədlərinin mühafizəsini gücləndirmək missiyası kimi mövqe sərgiləyən fon yaratmağa çalışır. Təbii ki, Rusiya bu prosesin Azərbaycanda narahatlıqla izlənildiyini də bilir və bu zaman maraqlarını Bakının mövqeyi ilə uyğunlaşdırmaq üçün danışıqlar aparır.


Birincisi ona görə ki, “Zəngəzur dəhlizi”nin açılması Rusiyanın da marağındadır, bu, Moskva üçün əlavə iqtisadi imkanlar vəd edir. “Zəngəzur dəhlizi”nin reallaşması üçün isə sərhədlərin delimitasiya və demarkasiyası ilə bağlı Azərbaycanın istədikləri mütləq nəzərə alınmalıdır.


İkincisi, Prezident İlham Əliyevin “Ermənistan istəsə də, istəməsə də, “Zəngəzur dəhlizi”ni icra edəcəyik” kimi ultimativ leksikonda bəyanatından sonra Rusiya Xarici İşlər naziri Sergey Lavrov Nikol Paşinyanla görüşü zamanı erməni baş nazir müti şəkildə elan etdi: “Biz bəyanatın bütün bəndlərini yerinə yetirməyə hazırıq”.


Rusiya həm Ermənistandakı hərbi qüdrətini artırır, bununla da İrəvana diktə etmək imkanlarını genişləndirir. Eyni zamanda Azərbaycanın da maraqlarını təmin etməyə çalışır.


Bəs kim nə qazanır?


Aydındır ki, müharibədən sonra Paşinyanın Qərb təmayüllü ritorikasını Rusiyaya simpatiya əvəzləyib. Rusiya Paşinyana başa salır ki, sən hakimiyyətdə qalmaq istəyirsənsə, mənim əlimə oynamalısan.


Əks halda isə Robert Koçaryan kimi ehtiyat kadrı var və onu dövriyyəyə salır.


Rusiya onu da başa düşür ki, Koçaryanın seçkilərdə qələbə qazanmaq şansı aşağıdır, buna görə də, oyun qaydalarından maksimum fayda götürmək istəyir.


İndi şübhə qalmır ki, Rusiya özü də Paşinyana hakimiyyətdə qalması üçün vədlər verir, həm də “Zəngəzur dəhlizi” üçün diktələrini yeridir.


Rusiyanın diplomatik fantaziyaları sərhəd tanımır: Həm Ermənistanı daha da asılı vəziyyətə salır, həm Paşinyanı nəyəsə inandırır, həm Koçaryanı dövriyyəyə salır, həm də maraqlarını Bakı ilə uzlaşdırır.


Azərbaycana gəlincə, əslində çoxumuza aydındır ki, Nikol Paşinyanın hakimiyyətdə qalması Bakıya sərf edir. Paşinyan isə sərhədlərin müəyyənləşməsi üçün Bakının və Rusiyanın diktəsi altında hərəkət edir. Bununla belə, Paşinyanın da nəzəri də olsa öz oyun qaydaları var, lakin praktiki təşəbbüsləri elə bələkdəcə boğulur.
Çıxılmaz vəziyyətdə qalan Paşinyan üçün daxili auditoriyanı da sakitləşdirmək lazımdır, buna görə də, İrəvan üzdə problemin həlli üçün guya bütün resurslarını işə saldığına dair görüntü yaratmaq məcburiyyətindir.


Elə Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatına (KTMT) müraciət də bu qəbildəndir, Paşinyan bununla həm görüntü yaradır, həm də nüfuzunun qalxması üçün hərbi təşkilatdan ümidlərinin reallaşmasını sınamaq niyyətlərini ortaya qoyur. Guya məcburiyyət qarşısında qalarkən oynadığı oyunun qaydalarını pozmaq istəyir.


Ancaq Azərbaycan bütün ölçüləri götürüb və diplomatik kanallar da Bakı üçün ən əlverişli mənbələrə çevrilib, Ermənistanın oyun qaydalarını pozmaq cəhdlərindən vaxtında məlumat alır və dəyirmanın çarxına çomaq soxmaqla İrəvanın hərəkətinə mane olur.


İlham Əliyevin Qazaxıstan Prezidenti Kasım-Jomart Tokayevlə telefon danışığı Ermənistanın əl-qolunun təmiz bağlanması baxımından diqqət çəkə bilər.


Qazaxıstan da, Belarus da KTMT-da həlledici ölkədir, onların sərhəd məsələsinə görə, Azərbaycana qarşı cəbhədə yer alacağı inandırıcı görünmür.


Baş verənlərdən aşağıdakı nəticələri çıxara bilərik:

  • 1. Azərbaycan bütün imkanlarını “Zəngəzur dəhlizi”nin reallaşmasına səfərbər edib. Baş verənlər fonunda orduya “həyəcan siqnalı” verilməklə təlimlər keçirilməsi də xəbərdaredici mesaj daşıyır.
  • 2. Rusiyanın öz maraqları olsa da, Azərbaycanla konfrontasiyaya getmək niyyətində deyil. Bakı və Moskvanın Zəngəzur məsələsində, sərhədlərin delimitasiyası və demarkasiyasında mövqeləri kəsişən maraqlardan çox, maraqların balanslaşdırılmasına hesablanıb.
  • 3. Azərbaycan sərhəddəki diktəsi ilə Ermənistanı məcbur edir ki, qoşunlarını tez bir şəkildə sülhməramlıların nəzarət zonasından çıxarsın. Artıq buna dair şifahi razılaşmaların olduğuna dair məlumatlar yayılır.
  • 4. Paşinyan oyun qaydalarını pozanda da, pozmayanda da çətin duruma düşür, lakin Ermənistanda ictimai rəy hələ də Paşinyanın lehinə işləyir.
  • ABŞ və Fransaya gəlincə, bu amilləri ayrıca yazıda qeyd etmək yaxşı olar.


    Aqşin Kərimov

    BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
    + Arxiv
    "Taliban" Moskvada iqtisadi və siyasi dəstək istəyəcək 20 Oktyabr 2021, 00:55 Sabirabadda ev yandı 20 Oktyabr 2021, 00:23 Sabiq konsul Elnur Əşrəfoğludan YAZDI 20 Oktyabr 2021, 00:23 XİN-dən Zəngilanla bağlı PAYLAŞIM 20 Oktyabr 2021, 00:19 Zəngilanın işğaldan azad edilməsindən 1 İL ÖTÜR 20 Oktyabr 2021, 00:06 Türkiyədə daha 223 nəfər COVID-in qurbanı oldu 19 Oktyabr 2021, 23:53 Paşinyan Qarabağ məsələsindən yaxa qurtarmaq istəyir - TƏHLİL 19 Oktyabr 2021, 23:31 Bir ailə göbələkdən zəhərləndi: Ölən var 19 Oktyabr 2021, 23:29 Münhen aeroportunda 1,2 ton narkotik müsadirə edildi 19 Oktyabr 2021, 23:00 Koronavirusdan vəfat edən Elnur Əşrəfoğlu kim idi? - DOSYE 19 Oktyabr 2021, 22:52 Afrikada güc mübarizəsi: Türkiyənin mövqeyi 19 Oktyabr 2021, 22:35 Fuad Qəhrəmanlının qızına təcavüzdə ittiham edilən şəxs saxlanılıb 19 Oktyabr 2021, 22:14 ABŞ-da təyyarə qəzası: Yaralılar var 19 Oktyabr 2021, 21:50 Konqoda yük maşını çaya düşdü: 50 ölü 19 Oktyabr 2021, 21:35 BMT KXDR-in raket sınağından narahatdır 19 Oktyabr 2021, 21:21 NATO rəsmisi Gürcüstanın vasitəçilik rolundan danışdı 19 Oktyabr 2021, 20:56 Telman İsmayılovla bağlı materiallar Monteneqroya verildi 19 Oktyabr 2021, 20:51 28 may qeyri-iş, 18 oktyabr iş günü olacaq 19 Oktyabr 2021, 20:34 “Xiaomi” elektromobillərin kütləvi istehsalına başlayır 19 Oktyabr 2021, 20:20 Türk Şurasından Afrika ölkələrinə peyvənd YARDIMI 19 Oktyabr 2021, 19:50 Nazir beynəlxalq konfransda Zəngəzur dəhlizindən danışdı 19 Oktyabr 2021, 19:42 Gülağa Aslanlının ürəyinə stent qoyuldu 19 Oktyabr 2021, 19:33 Azərbaycan daha 5 hərbçini Ermənistana QAYTARDI 19 Oktyabr 2021, 19:28 Elnur Əşrəfoğlu VƏFAT ETDİ 19 Oktyabr 2021, 19:11 Prezident Xorvatiyanın xarici işlər nazirini qəbul etdi 19 Oktyabr 2021, 19:06 Erməniləri təşvişə salan hərbi hissə - VİDEO 19 Oktyabr 2021, 19:00 Daha bir məktəb distant tədrisə keçdi 19 Oktyabr 2021, 18:56 İlham Əliyev Ərdoğana başsağlığı verdi 19 Oktyabr 2021, 18:50 Koronavirusun yeni ştammı aşkarlandı 19 Oktyabr 2021, 18:43 Azərbaycanın xarici siyasətinin başlıca prinsipi müstəqillikdir 19 Oktyabr 2021, 18:36 Universitetdə “Özbək dili günü” - FOTOLAR 19 Oktyabr 2021, 18:30 Prokurorluq həkimlə bağlı araşdırmalara BAŞLADI 19 Oktyabr 2021, 18:23 Dolların məzənnəsi sabit qaldı 19 Oktyabr 2021, 18:16 Azyaşlı sığınacağa yerləşdirildi - SƏBƏB  19 Oktyabr 2021, 18:10 Əli Əsədov slovakiyalı nazirlə GÖRÜŞDÜ 19 Oktyabr 2021, 18:05