Arxiv
17 May 2021, 13:10 | ANALİTİKA
Sərhəddə baş verənlər: oyun qaydalarının ŞİFRƏLƏRİ

Azərbaycan-Ermənistan sərhədində baş verən hadisələrə onların motivinin əsasını təşkil edən açılmayan və ya açıqlanmayan izlər kontektsində yanaşsaq, oyun qaydalarını analiz etmək zərurəti yaranır.


Rusiya hazırkı geosiyasi mənzərədə əqrəblərini həm Bakı, həm də İrəvanla tutuşdurmağa üstünlük verir, fikir verirsinizsə, bundan əvvəl Gümrüdəki 102-ci bazadan olan kontingentin Sünikdə (Zəngəzur) yerləşdirilməsinə dair məlumatlar açıqlanmışdı.


Rusiya bu gedişlə Ermənistana dəstək görüntüsü yaratmağa, sərhədlərinin mühafizəsini gücləndirmək missiyası kimi mövqe sərgiləyən fon yaratmağa çalışır. Təbii ki, Rusiya bu prosesin Azərbaycanda narahatlıqla izlənildiyini də bilir və bu zaman maraqlarını Bakının mövqeyi ilə uyğunlaşdırmaq üçün danışıqlar aparır.


Birincisi ona görə ki, “Zəngəzur dəhlizi”nin açılması Rusiyanın da marağındadır, bu, Moskva üçün əlavə iqtisadi imkanlar vəd edir. “Zəngəzur dəhlizi”nin reallaşması üçün isə sərhədlərin delimitasiya və demarkasiyası ilə bağlı Azərbaycanın istədikləri mütləq nəzərə alınmalıdır.


İkincisi, Prezident İlham Əliyevin “Ermənistan istəsə də, istəməsə də, “Zəngəzur dəhlizi”ni icra edəcəyik” kimi ultimativ leksikonda bəyanatından sonra Rusiya Xarici İşlər naziri Sergey Lavrov Nikol Paşinyanla görüşü zamanı erməni baş nazir müti şəkildə elan etdi: “Biz bəyanatın bütün bəndlərini yerinə yetirməyə hazırıq”.


Rusiya həm Ermənistandakı hərbi qüdrətini artırır, bununla da İrəvana diktə etmək imkanlarını genişləndirir. Eyni zamanda Azərbaycanın da maraqlarını təmin etməyə çalışır.


Bəs kim nə qazanır?


Aydındır ki, müharibədən sonra Paşinyanın Qərb təmayüllü ritorikasını Rusiyaya simpatiya əvəzləyib. Rusiya Paşinyana başa salır ki, sən hakimiyyətdə qalmaq istəyirsənsə, mənim əlimə oynamalısan.


Əks halda isə Robert Koçaryan kimi ehtiyat kadrı var və onu dövriyyəyə salır.


Rusiya onu da başa düşür ki, Koçaryanın seçkilərdə qələbə qazanmaq şansı aşağıdır, buna görə də, oyun qaydalarından maksimum fayda götürmək istəyir.


İndi şübhə qalmır ki, Rusiya özü də Paşinyana hakimiyyətdə qalması üçün vədlər verir, həm də “Zəngəzur dəhlizi” üçün diktələrini yeridir.


Rusiyanın diplomatik fantaziyaları sərhəd tanımır: Həm Ermənistanı daha da asılı vəziyyətə salır, həm Paşinyanı nəyəsə inandırır, həm Koçaryanı dövriyyəyə salır, həm də maraqlarını Bakı ilə uzlaşdırır.


Azərbaycana gəlincə, əslində çoxumuza aydındır ki, Nikol Paşinyanın hakimiyyətdə qalması Bakıya sərf edir. Paşinyan isə sərhədlərin müəyyənləşməsi üçün Bakının və Rusiyanın diktəsi altında hərəkət edir. Bununla belə, Paşinyanın da nəzəri də olsa öz oyun qaydaları var, lakin praktiki təşəbbüsləri elə bələkdəcə boğulur.
Çıxılmaz vəziyyətdə qalan Paşinyan üçün daxili auditoriyanı da sakitləşdirmək lazımdır, buna görə də, İrəvan üzdə problemin həlli üçün guya bütün resurslarını işə saldığına dair görüntü yaratmaq məcburiyyətindir.


Elə Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatına (KTMT) müraciət də bu qəbildəndir, Paşinyan bununla həm görüntü yaradır, həm də nüfuzunun qalxması üçün hərbi təşkilatdan ümidlərinin reallaşmasını sınamaq niyyətlərini ortaya qoyur. Guya məcburiyyət qarşısında qalarkən oynadığı oyunun qaydalarını pozmaq istəyir.


Ancaq Azərbaycan bütün ölçüləri götürüb və diplomatik kanallar da Bakı üçün ən əlverişli mənbələrə çevrilib, Ermənistanın oyun qaydalarını pozmaq cəhdlərindən vaxtında məlumat alır və dəyirmanın çarxına çomaq soxmaqla İrəvanın hərəkətinə mane olur.


İlham Əliyevin Qazaxıstan Prezidenti Kasım-Jomart Tokayevlə telefon danışığı Ermənistanın əl-qolunun təmiz bağlanması baxımından diqqət çəkə bilər.


Qazaxıstan da, Belarus da KTMT-da həlledici ölkədir, onların sərhəd məsələsinə görə, Azərbaycana qarşı cəbhədə yer alacağı inandırıcı görünmür.


Baş verənlərdən aşağıdakı nəticələri çıxara bilərik:

  • 1. Azərbaycan bütün imkanlarını “Zəngəzur dəhlizi”nin reallaşmasına səfərbər edib. Baş verənlər fonunda orduya “həyəcan siqnalı” verilməklə təlimlər keçirilməsi də xəbərdaredici mesaj daşıyır.
  • 2. Rusiyanın öz maraqları olsa da, Azərbaycanla konfrontasiyaya getmək niyyətində deyil. Bakı və Moskvanın Zəngəzur məsələsində, sərhədlərin delimitasiyası və demarkasiyasında mövqeləri kəsişən maraqlardan çox, maraqların balanslaşdırılmasına hesablanıb.
  • 3. Azərbaycan sərhəddəki diktəsi ilə Ermənistanı məcbur edir ki, qoşunlarını tez bir şəkildə sülhməramlıların nəzarət zonasından çıxarsın. Artıq buna dair şifahi razılaşmaların olduğuna dair məlumatlar yayılır.
  • 4. Paşinyan oyun qaydalarını pozanda da, pozmayanda da çətin duruma düşür, lakin Ermənistanda ictimai rəy hələ də Paşinyanın lehinə işləyir.
  • ABŞ və Fransaya gəlincə, bu amilləri ayrıca yazıda qeyd etmək yaxşı olar.


    Aqşin Kərimov

    BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
    + Arxiv
    Şamaxıda zəlzələ oldu 21 İyun 2021, 00:59 Simonyanın uşaqları türkləri öldürməyə çağırdı - VİDEO 21 İyun 2021, 00:52 Bakıda piyadanı maşın vurub öldürdü 21 İyun 2021, 00:41 Köçəryanın bloku İrəvanda liderlik edir 21 İyun 2021, 00:27 Ermənistanda seçki pozuntuları barədə prokurorluqdan açıqlama 21 İyun 2021, 00:20 Zuber Bakıda Altıntopun rekordunu yenilədi 21 İyun 2021, 00:06 17 yaşlı qız məzun gecəsində bıçaqlandı 20 İyun 2021, 23:53 Batmaqda olan 11 nəfər xilas edildi 20 İyun 2021, 23:42 Ermənistanda seçkilərin ilkin nəticələri AÇIQLANDI 20 İyun 2021, 23:27 Türkiyədə daha 63 nəfər virusdan öldü 20 İyun 2021, 23:13 Formula 1 üzrə Fransa Qran Prisinin qalibi müəyyənləşdi 20 İyun 2021, 22:59 Paşinyanın partiyası liderlik edir - YENİLƏNİB 20 İyun 2021, 22:46 ABŞ Rusiyaya qarşı yeni sanksiyalar hazırlayır 20 İyun 2021, 22:39 Şenol Günəşi istefaya çağırdılar 20 İyun 2021, 22:26 Teymur Rəcəbov səkkizinci oldu 20 İyun 2021, 22:10 Türkiyə millisi yenə uduzdu 20 İyun 2021, 21:55 Azərbaycan millisi Avropa çempionu oldu 20 İyun 2021, 21:48 Gəncədə piyadanı maşın vurdu 20 İyun 2021, 21:37 Bakıda yol qəzası - xəsarət alanlar var 20 İyun 2021, 21:21 Cüdoçularımız Avropa kubokunda 3 medal qazandı 20 İyun 2021, 21:04 "Ermənistan qonşularına ərazi iddialarını dayandırmalıdır" - Çavuşoğlu 20 İyun 2021, 20:50 Van Damm Azərbaycan milli rəqsini oynamağı öyrənir – VİDEO 20 İyun 2021, 20:34 Ermənistanda səsvermə başa çatıb 20 İyun 2021, 20:20 İsraildə Ermənistan əleyhinə aksiya keçirildi - FOTO 20 İyun 2021, 20:13 Bakıda Türkiyə-İsveçrə matçı başladı 20 İyun 2021, 20:01 Dövlət qulluğu və doktoranturaya bugünkü qəbul imtahanları başa çatdı 20 İyun 2021, 18:08 Kənd müəllimindən unikal addım - Təhsilsiz valideynlərə dərs keçəcək 20 İyun 2021, 17:58 FİFA prezidenti Bakıya gəlir 20 İyun 2021, 17:44 Tovuzda qəza: iki minik avtomobili toqquşdu 20 İyun 2021, 17:30 İranda təyyarə qəzası: ölənlər var 20 İyun 2021, 17:19 Bakıda mağaza yandı 20 İyun 2021, 17:08 XİN rəhbərindən sərhəd məsələsinin üçün YENİ TƏKLİF 20 İyun 2021, 16:59 Bakıdakı toz dumanı normadan beş dəfə çox artdı 20 İyun 2021, 16:51 Ceyhun Bayramov Şuşa Bəyannaməsindən danışdı: "Uzun illər danışılacaq" 20 İyun 2021, 16:43 Vaksinasiyadan keçənlərin bu günkü statistikası 20 İyun 2021, 16:30
    SORĞU AVRO-2020-nin qalibi hansı komanda olacaq?