Arxiv
20 May 2013, 11:35 | MÜSAHİBƏ
Rəsul Quliyev: “Həyat yoldaşımla gəlib Azərbaycanda yaşamaq istəyirik” - MÜSAHİBƏ

“Birinci sinifə gedəndə dəhşətli isti olmasına baxmayaraq, anamın yundan toxuduğu rəngli corabı geymişdim” 


Azərbaycanın eks-spikeri, Açıq Cəmiyyət Partiyasının (ACP) lideri, uzun illərdir Amerikada mühacir həyatı yaşayan Rəsul Quliyevin Modern.az saytına müsahibəsini təqdim edirik:

- Rəsul bəy, uzun illərdir Azərbaycandan xeyli uzaqda, Amerikada mühacirətdəsiniz. Vətən üçün heç darıxırsınızmı? Doğulub boya-başa çatdığınız yerləri necə xatırlayırsınız?

- Həyatda vətənlə əlaqədar əsasən iki formalaşmış xarakter vardır. Birinicisi, harada yaşamasının insan üçün fərqi yoxdur, ona yaxşı olan ölkədə yaşamağa üstünlük verir. İkincisi, normal, dolğun həyat yaşamasına baxmayaraq, insan vətənini unutmur və onu həmişə xatırlayır. Yaş artdıqca bu hisslər hər ikisi bir qədər formasını dəyişir. Birincilər az qala vətəninin hara olduğunu yaddan çıxardır. İkincilər isə əksinə, daha çox onu vətəninə bağlayan hadisələri daim xatırlayır. Ancaq bu demək deyil ki, pessimizmə qapılır, depressiyaya düşür. Bu da təbii ki, yaşadığın həyatın mənalı və gərgin olmasından aslıdır. Mən ikincilərə aidəm. Məsələ ondadır ki, yaş artdıqca əgər yaddaşında bir problem yoxdursa, daha tez-tez keçmiş həyatını xatırlayırsan.

- Keçmişinizlə bağlı daha çox nəyi xatırlayırsınız? Unutmadığınız, gözünüzün önündən getməyən hadisələr varmı?

- Qəribəsi odur ki, məsələn, birinci sinifə getməyimdən orta məktəbi qurtarana qədər baş verən hadisələr daha çox yaddaşımda ilişib qalıb, nəinki məsələn, son 30 ildə baş verənlər. 1954-cü ildə birinci sinifə gedəndə çox dəhşət kasıbçılıq idi. Ayaqqabı, corab kimi şeyləri çox az ailənin uşaqları geyinə bilirdi. Mənim üçün bir çarıq tikmişdilər. Anam da yundan rəngli corab toxumuşdu. Təsəvvür edirsiniz, sentyabrın 1-də güllü yun corabla göydən od yağan Naxçıvanın kəndində dərsə getmək necə gülünc görünürdü. O vaxtdan hadisələrin hamısını xatırlayıram və darıxmaqdan çox, bunlar məndə gülüş doğurur.

Vətənlə bağlı mənim çox gərgin əmək fəaliyyətim olub. 1967-ci ildə 'Müstəqil Azərbaycan' Partiyası yaratmaq cəhdinə görə DTK bizi qısa müddətə həbs edib, sonra buraxıb, komsomolun siyasi səhvlərinə görə, şiddətli tömət verilib.

Sonra zavodda fəaliyyətə başlayandan gündə 12-14 saat işləmişəm. 28 yaşımda artıq baş mühəndisin müavini, 32 yaşında baş mühəndis və 33 yaşında 4000 adamın çalışdığı zavodun direktoru olmuşam. O dövrdə müdafiə əhəmiyyətli, yüksək partlayış və yanğın təhlükəli bu tip zavodların direktorları arasında ən gənci hesab edilirdim. İşlədiyim dövrdə insanların çətin yaşayış şəraitlərini yüngülləşdirmək üçün çalışmışam. Ən azı 2-3 ilə bizim zavodda əmək haqqı Sovet İttifaqında ən yüksək səviyəyə çatdırılmışdı. Zavodun fəhlələrinin maaşı istənilən elmlər doktorundan yuxarı idi. Mən özümsə ixtiralarımla birlikdə Azərbaycanda ən yüksək maaşı olan MK birinci katibindən azı 4 dəfə çox maaş alırdım.

- Gənclik illərini Naxçıvanda keçirən Rəsul Quliyev artıq 17 ildir Amerikada yaşayır. Özünüzdə nə kimi dəyişikliklər hiss edirsiniz?

- Yenə qeyd edim ki, bir çox yerlərdə yüksək postlarda çalışmışam. Hətta Baş nazirin müavini və parlamentin sədri işləyəndə belə, formalaşmış xarakterim dəyişmədi. Ümumiyyətlə, düşünürəm ki, insanın xarakteri maksimum 30 yaşına qədər formalaşır, o yalandır ki, filankəs birdən dəyişdi. Əlbəttə belə gərgin həyat izoliyasiyada keçə bilməz.

- İndi Azərbaycanda dostlarınız varmı? Bir vaxtlar sizinlə yaxın olan insanlarla, yaxınlarınızla, keçmiş dostlarınızla əlaqələr saxlayırsınız?

- Azərbaycanın hər yerində, xüsusilə Bakıda kifayət qədər dostlarım və yaxın tanışlarım var. Bəlkə də Azərbaycanda mənim qədər bir çoxları ilə ünsiyyətdə olan ikinci adam tapmaq olmaz. Nəzərə alsaq ki, mənim yaxın tanışlarımın ranqı məni heç vaxt maraqlandırmayıb, onların içərisində fəhlə və aşpazdan tutmuş,  prezidenlərə qədər müxtəlif, bir-birlərini qəbul etməyən təbəqələrə rast gəlmək olar.

Onların bəziləri cəsarət edib mənimlə əlaqə saxlayır, ancaq əksəriyyəti ürəklərindən qara qanlar axsa da, emosional vəziyyətdə ağlasa da, mənimlə əlaqə saxlamırlar.

- Həmin dostlarınızı qınayırsınız?

- Mən onları qınamıram. Qorxu insan üçün labüd olan keyfiyyətdir. Qorxmağı etiraf etmək qəbahət deyil. Amma “uşaqlarıma görə qorxuram” deməklə əsaslandırmaq qəbahətdir.

Dünyanın dahi alimlərinin ixtiralarına görə, dünya büsbütün dəyişib. Məsələn, bu günkü səviyyəni hətta yaxın 1990-cı illə belə, müqayisə edə bilməzsən. Ancaq insanların daxilində baş verənlər inqilabı dəyişikliyə uğramayıb. Məsələn oğlanla qız arasında məhəbbət hissi min il ərzində heç bir faiz də olsa, dəyişməyib. Və ya qorxu hissi. Bir milyon ildən çox formalaşan insanın genlərinin qismən dəyişməsi üçün əlavə bir milyon il də lazımdır. Öz uşaqlarına münasibətdə beş min il bundan öncə ilə indinin arasında nə fərq var ki?

- Azərbaycana gəlməyi, həmişəlik burada yaşamağı çox istəyirsiniz?

- Əlbəttə, mən həyat yoldaşımla gəlib həmişəlik Azərbaycanda yaşamaq istərdim. Övladlarım və nəvələrim barədə isə bir söz deyə bilmərəm. Çünki qərarı mən yox, özləri qəbul edə bilərlər.

- Əgər sirr deyilsə, övladlarınızla da bağlı bizə yeni məlumat verərdiniz. Övladlarınız haradadırlar, nə işlə məşğul olurlar?

- Onlar da yaxşıdırlar. Ailələri, uşaqları ilə yaşayırlar. Nəvələrimin hamısı Amerikada doğulublar və təhsillərini də burada alırlar. Sözsüz ki, Amerikada həyat tərzi Azərbaycandan köklü şəkildə fərqlənir. Birincisi. onlar üçün yalan demək ən böyük qəbahətdir. İkincisi, onlarda müstəqillik hissi o qədər güclü formalaşır ki, 90 faizi 14-15 yaşından haralardasa bəzi işlərdə çalışıb, pul qazanmaq və valideynlərindən asılı olmaq istəmirlər, üçüncüsü, 18 yaşında instituta daxil olandan sonra heç biri valideynləri ilə yaşamır, bankdan borc götürüb təhsillərini davam etdirirlər. ABŞ gənclərinin 90 faizi belə bir yol keçir və özlərinin əqli və fiziki imkanlarını maddiləşdirməkdə bərabər hüquqludurlar. Ona görə də ABŞ elitasının 80 faizinə yaxını valideynləri varlı olmayanlardan formalaşır.

Belə bir ziddiyətli həyat tərzini onlar qəbul edəcəklər ya yox, mən deyə bilmərəm. Əlbəttə, nəvələrin hamısı bilir ki, onların vətəni Azərbaycandır. Burada təhsili ingilis dilində alsalar da, azərbaycanca da danışa bilirlər.

Anar RÜSTƏMOV

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Kapital Bank tam rəqəmsal onlayn hesab açma xidmətini təqdim edir 4 Avqust 2020, 10:02 Bakıda bıçaqlanan 28 yaşlı gənc öldü 4 Avqust 2020, 09:51 Deputat Fəttah Heydərov vəfat etdi 4 Avqust 2020, 09:43 Ermənistan atəşkəsi 30 dəfə pozdu 4 Avqust 2020, 09:32 Nazir müşaviri: “Tanınmış ailədən olmaq mənim üçün böyük məsuliyyətdir” - MÜSAHİBƏ 4 Avqust 2020, 09:17 Deputatlar tətildən geri ÇAĞIRILIBLAR 4 Avqust 2020, 08:39 Azərbaycanda stilist intihar etdi - FOTO 4 Avqust 2020, 00:51 Bakıda 38 yaşlı kişi bıçaqlandı 4 Avqust 2020, 00:34 Bu ölkədə hər gün 50 min insan koronavirusa yoluxur 4 Avqust 2020, 00:23 Rusiyada miqrantlara iş icazəsi verilməsi proseduru çətinləşir 4 Avqust 2020, 00:06 Salyandakı zəncirvari qəzada baş həkim ağır xəsarət aldı   3 Avqust 2020, 23:56 Qarabağ BMT idarəçiliyinə verilsin - Amerikalı diplomat 3 Avqust 2020, 23:45 Samur-Abşeron kanalından meyit tapıldı 3 Avqust 2020, 23:33 Uçan taksi sınaqdan keçirildi - VİDEO 3 Avqust 2020, 23:18 İrəvanın qəbul edilən gerbinin mənası... 3 Avqust 2020, 23:07 Jurnalist onu mühafizə edən polislə birgə GÜLLƏLƏNDİ 3 Avqust 2020, 22:47 Gəncədə yataqxanada qadın bıçaqlandı 3 Avqust 2020, 22:34 Şəkidə 360 aztəminatlı ailəyə ərzaq yardımı çatdırıldı - FOTOLAR 3 Avqust 2020, 22:26 Reanimasiyadakı COVİD-19 xəstələrinin sayı AZALDI 3 Avqust 2020, 22:09 Dövlət Miqrasiya Xidmətinin sabiq rəisi vəfat etdi 3 Avqust 2020, 21:53 Şagirdlər üçün “Microsoft Teams” proqramı ilə bağlı təlim keçirilib 3 Avqust 2020, 21:41 Türkiyədə daha 19 nəfər koronavirusdan öldü 3 Avqust 2020, 21:29 Cəlalabadda həbsxanaya hücum: 29 nəfər öldü 3 Avqust 2020, 21:12 Çimərlik ərazilərdə istifadə qaydaları ilə bağlı VİDEOTƏLİMAT 3 Avqust 2020, 20:57 Çindən Azərbaycana tibbi ekspert qrupu göndəriləcək 3 Avqust 2020, 20:44 Kürdəmirdə ağır qəza: xəsarət alanlar var 3 Avqust 2020, 20:30 Xəzərdə dalğanın hündürlüyü 4.5 metrə çatdı 3 Avqust 2020, 20:17 İtaliyadan Azərbaycana həkimlər ağır xəstələrin müalicəsinə cəlb olunacaq 3 Avqust 2020, 19:41 Tibbi maskadan istifadə etməyənlərə qarşı reyd 3 Avqust 2020, 19:30 Tələbləri pozan 7629 obyekt cərimələnib 3 Avqust 2020, 19:18 İsveç azərbaycanlılarından TƏKZİB: Yayılan məlumat tamamilə yanlışdır 3 Avqust 2020, 19:14 Hikmət Hacıyev: Toy mərasimlərinin bərpası koronavirusun artmasına səbəb ola bilər 3 Avqust 2020, 18:57 Yaqut Qarayeva qızıl mağazalarının bağlı qalmasına aydınlıq gətirdi 3 Avqust 2020, 18:39 Məktəblər sentyabrın 15-də açılacaq? - Operativ Qərargahdan REAKSİYA 3 Avqust 2020, 18:34 TƏBİB: “İxtisas baxımından həkimlərimiz ən riskli qrupa daxildir” 3 Avqust 2020, 18:24